Đoàn đưa tang chầm chậm leo lên những bậc thang thoai thoải phủ rêu phong hướng lên đỉnh đồi.
Những cành lá vàng của cây phong đường rủ xuống hai bên tạo thành một chiếc vòm dọc theo con dốc.
Đoàn đưa tang như đi qua một đường hầm làm bằng vàng được tạo thành từ đám lá cây lấp lánh dưới ánh mặt trời mùa đông.
Đi theo đoàn, Grin nhớ ông Smiley từng nói: “Nếu mắt thường không thể cảm nhận hết những ý tưởng thiêng liêng, ta phải biến ý tưởng trở nên gần gũi và dễ hiểu nhất có thể. Nghĩa là, nghĩa trang này phải khiến người khác cảm nhận được đây là đích đến cuối cùng của cuộc sống”
Con đường này cũng là một ý tưởng. Người đưa ra tuyên bố này đang nằm trong quan tài, đi qua cầu thang vàng như những nấc thang lên thiên đường.
Grin một lần nữa nhìn xuống khu nghĩa trang với hoa viên trải dài bên trái con dốc. Nghĩa trang Smiley nằm phía sau nhà tang lễ. Khu mộ thiết kế kiểu nhà vườn Châu Âu tao nhã trải rộng trên vùng đất bằng phẳng với biệt thự Barleycorn ở đầu phía Tây và một nhà thờ với gác chuông Gothic ở phía Tây Bắc. Nghĩa trang kéo dài về phía ngọn đồi thoai thoải ở phía Đông Bắc với nhiều ngôi mộ xếp tầng như ruộng bậc thang. Đoàn đưa tang hiện đang lên đồi.
Biểu tượng thiên đường của Smiley được đặt trong khu vườn kiểu Pháp ở trung tâm nghĩa trang. Đó là một khu vườn đặc trưng bởi sự đối xứng nhân tạo, phần chính gồm bốn chiếc ao được bố trí xung quanh một đài phun nước nằm ở trung tâm với một hàng rào cây như mê cung bao quanh. Phía trước là cây được cắt tỉa như một người gác cổng. Smiley tưởng tượng đó là một cảnh trong Kinh Thánh: bốn cái ao được ví như bốn con sông chảy từ Vườn Địa Đàng trong Sáng Thế Ký, còn hàng rào cây xanh được ví như Cây Sự Sống.
Đúng vậy, nơi này thực sự là Vườn Địa Đàng, những ngôi mộ nằm rải rác ở đó là các thiện nam tín nữ được mời đến thiên đường.
Người ta cho rằng thời phương Đông cổ đại, những khu vườn luôn gắn liền với khao khát lên thiên đường.
Đoàn đưa tang leo lên con đường phía Nam ngọn đồi nhìn ra Vườn Địa Đàng nhân tạo. Bất chấp những sự kiện khủng khiếp của ngày hôm trước, tang lễ của Smiley Barleycorn vẫn được tổ chức vào đầu giờ chiều hôm sau. Dù phía cảnh sát phản đối nhưng cũng không thể làm trái mong muốn được tổ chức tang lễ sớm của gia đình người quá cố. Chính James đã đặc biệt đưa ra đề nghị đó.
John qua đời, William cũng tỏ ra không mặn mà việc kinh doanh của gia đình, cuối cùng, James nắm quyền kiểm soát nghĩa trang với vai trò là người quản lý mới.
Buổi chôn cất diễn ra sớm nên ít người đưa tang, đám tang của cựu điều hành nghĩa trang diễn ra trong cô đơn. Đi đầu là Cha Mariano mặc lễ phục, một số người khiêng quan tài, nhân viên nghĩa trang, Monica ngồi trên chiếc xe lăn mà Norman đang cố gắng đẩy lên các bậc đá, Tracy và các thám tử mất ngủ từ đêm qua, đó là tất cả những người đưa tang leo lên ngọn đồi cùng quan tài của Smiley.
Grin đứng cạnh liếc nhìn Tracy. Vị thanh tra trung niên mệt mỏi này dường như bị ngợp bởi một loạt các sự kiện gây sốc. Ông đã phải cố gắng trốn đám phóng viên Kênh 9 và các tờ báo chực chờ ngay cổng nhà tang lễ để đến tham gia cùng đoàn đưa tang. Trông thấy đôi mắt trống rỗng của Tracy và hai thám tử đang dìu ông, Grin bỗng thấy buồn thay cho tương lai vụ án này.
Đỉnh đồi có khá nhiều ngôi mộ. Grin luôn nghĩ những ngôi mộ ở phương Tây phản ánh cá tính của người đã khuất, thú vị hơn những ngôi mộ có hình dạng gần giống nhau ở Nhật Bản. Ở khu vực này cũng có những bia mộ đơn giản bằng đá cắm sâu vào lòng đất trông như những lát bánh mì kiểu Anh, hay những bia mộ có hình thánh giá, mộ mô phỏng một ngôi chùa có mái che hoặc được thiết kế công phu với hình chạm khắc tái hiện những câu chuyện trong Kinh Thánh.
Quan tài của Smiley được đặt ngay mép huyệt mới đào. Lẽ ra Smiley phải được chôn cất trong một khu lăng mộ hoành tráng, nhưng ông muốn được chôn cất bình thường và đơn giản nhất có thể ở nơi mà ông có thể nhìn thấy toàn bộ nghĩa trang.
Khi Grin đang nhìn ngắm cảnh đẹp khu nghĩa trang bên dưới và tự hỏi đây có phải là nơi dành cho mình không, Cheshire kéo áo cậu.
“Anh nhìn đằng kia kìa.”
Theo hướng Cheshire chỉ, trên bãi cỏ được cắt tỉa cẩn thận, phía trước một ngôi mộ bằng đá cẩm thạch trắng dường như mới được xây dựng là một người đàn ông trung niên mập mạp khóc đến độ mũi đỏ ửng. Grin nhận ra ông ta. Ủy viên Hội đồng Thành phố Marbletown, một người nổi tiếng sợ vợ. Vợ ông ta mới mất gần đây.
Cheshire thì thầm: “Lúc nãy khi đi ngang qua, em đã đọc văn bia ghi trên mộ là ‘Dù nước mắt anh rơi bao nhiêu đi nữa thì em cũng không thể hồi sinh.”
Grin nhún vai.
“Đó là lý do vì sao ông ta khóc nhiều đến vậy. Chắc ông ta đang nghĩ nếu khóc nhiều, vợ mình sẽ không sống lại nữa. Vậy là ông ta sẽ yên tâm tán tỉnh cô thư ký.”
Trong lúc hai người nói chuyện, lễ hạ huyệt cũng bắt đầu. Giọng Cha Mariano vang vọng: “Xin Chúa tiếp dẫn linh hồn, đừng phán xét. Xin Chúa thứ tha tất cả tội lỗi của chúng con..”
Linh mục và những người đi đưa tang cùng nhau hát. Khi linh mục hô vang “Lạy Chúa, xin Người cứu chúng con khỏi cái chết vĩnh cữu, cứu chúng con khỏi ngày khủng khiếp đó” cũng là lúc những người đưa tang cất tiếng: “Lạy Chúa, xin ban cho người ra đi sự yên nghỉ vĩnh hằng, để ánh sáng vĩnh viễn soi rọi đường người đi.”
Quan tài được hạ dần xuống huyệt. Linh mục rắc đất lên đó ba lần, cầu nguyện, sau đó rải nước thánh ba lần và thắp hương.
Nhìn chiếc lư hương mà Cha Mariano đang đung đưa phía trên ngôi mộ, Grin nhớ lại một đoạn trong Kinh Thánh mà Cha đã đọc trong Thánh lễ được tổ chức tại nhà thờ trước khi chôn cất ông Smiley.
“...Martha thưa: ‘Con biết em ấy sẽ sống lại trong Ngày phán xét cuối cùng’.
Chúa Jesus trả lời: “Ta chính là đấng phục sinh và sự sống. Những người tin ta sẽ sống ngay cả khi chết. Ai sống và tin vào ta sẽ không bao giờ chết. Con có tin không’?
Martha thưa với Chúa...”
Lời của Cha Mariano trong Thánh lễ luôn vang vọng trong trái tim Grin.
“Những người tin ta sẽ sống ngay cả khi chết.”
Một người không tin vào bất kỳ điều gì như Grin lại được hồi sinh. Cả bác John cũng vậy..
Vậy còn ông Smiley trong chiếc quan tài sắp được chôn cất thì sao?
Ông ấy tin vào điều gì? Ông ấy có sống lại không?
Grin thấy bất an.
Phía trên quan tài của người chết nơi thời gian đã ngừng trôi, chiếc lư hương của Cha Mariano đung đưa như quả lắc của chiếc đồng hồ đang nhịp đều đặn tích tắc, tích tắc... Đồng hồ chuyển động như thôi miên, đoạn trong bài điếu văn lặp lại trong tâm trí Grin.
“Dù là chết nhưng vẫn còn sống, dù là chết nhưng vẫn còn sống…”
Tất cả những người tham dự cùng hô vang “Lên thiên đường” và “Mừng Chúa”. Cuối cùng, mọi người rải nước thánh và rắc những bông hồng đang cầm trên tay lên mộ.
Khi Grin đến gần mộ để rải hoa, những câu hỏi vừa nãy lại vang lên trong đầu cậu.
Tracy đứng ngay cạnh Grin. Trông ông rất lạ. Khi mọi người hát và đọc kinh, ông là người duy nhất không tham gia, đôi mắt luôn mở to còn miệng lầm bầm: “Nếu người chết sống lại thì sao...”
Sau khi Grin hoàn thành thủ tục, đến lượt Tracy bước tới mép huyệt.
Thay vì rải hoa trên tay, Tracy đã tự mình nhảy xuống huyệt.
Quá bất ngờ, những người xung quanh nín thở không nói nên lời. Có người nghĩ ông trượt chân. Nhưng viên thanh tra không vô tình ngã xuống. Bên dưới huyệt, Tracy ghé sát mặt vào quan tài, run rẩy hét lên: “Này, Smiley Barleycorn! Tôi biết ông đã sống lại. Này, ông đã nhìn thấy tất cả phải không? Đừng giả ngốc nữa, hãy cho tôi biết mọi chuyện đi”
Tracy đặt tay lên nắp quan tài. Những người tham dự hét toáng lên. Nhưng rồi tất cả im bặt.
Nắp quan tài mở ra, Tracy cùng những người xung quanh nhìn vào, im lặng như tờ. Quan tài trống rỗng.
