Bà Chánh với Nuôi áp giải Mơ về đến nhà đã quá nửa đêm. Ông Chánh vẫn còn nằm hút thuốc phiện chưa ngủ. Thấy ba người về, ông thong thả đặt dọc tẩu xuống cạnh khay đèn, ngồi dậy, bằng một giọng đĩnh đạc hỏi:
- Thế nào? Có tìm thấy chiếc "can" không? Sao mà đi lâu thế?
Bà Chánh không để Mơ đáp, vội cướp lời:
- Úi chà! Tìm với tội gì, đi nói chuyện với giai ở vệ ao đình ấy, thảo nào mà có ba bước đường cũng đi mất mấy tiếng đồng hồ.
Ông Chánh làm bộ sửng sốt:
- Thế à! Thật thế à? Giỏi thật! Cả! Mày nói chuyện với ai ở ao vệ đình?
Mơ đứng khoanh tay, cúi đầu nhìn xuống đất, không nói.
Ông Chánh lại tiếp:
- Đốn mạt đời thật! Mày không biết rằng nhà này có phải là nhà bách tính đâu, mà vội động đĩ như thế để cho người ta phỉ nhổ vào mặt tao à! Đồ voi giầy! Mày đứng nói chuyện với ai? Muốn sống, muốn tốt thì thú thực đi, kẻo ông lại cho mấy gậy nát xương bây giờ.
Mơ vẫn đứng im không nói.
Bà Chánh không thể nén giận được nữa, bà xỉa xói vào mặt Mơ:
- Đồ đĩ rạc, đĩ rấy! Đồ mèo đường, chó điếm...
Rồi khi thấy Mơ ngửng phắt đầu lên nhìn thẳng vào mặt bà bằng đôi mắt căm hờn, thì bà túm lấy tóc nàng dâu giúi xuống, tát lấy tát để, tát chán, bà lại vớ chiếc gậy dựng ở xó cửa vụt không tiếc tay.
Mơ đau lắm, đau như xé thịt nhưng nàng cố cắn chặt lấy môi, không kêu, không khóc.
Một lúc lâu, bà Chánh chừng đã mỏi tay mới thôi vụt, bà quẳng gậy, ngồi vừa thở, vừa nói:
- Thật là vô phúc! Dâu với con gì ngữ ấy! Có đường có nẻo liệu mà cút. Thừa cơm đổ cho chó ăn còn hơn là nuôi những hạng này. Chó nó ăn của chủ còn biết có nghĩa với chủ, chứ ngữ này, nó ăn cho béo chương béo nứt, rồi nó trát gio, trát trấu vào mặt người ta ấy à.
Bà nói mặc bà, Mơ vẫn nằm quằn quại dưới đất, máu ở mồm, ở mũi trào ra, trước bà Chánh còn không để ý, sau thấy Mơ nằm lịm đi, bà mới hoảng sợ, vội sai con Nuôi vực Mơ xuống nhà ngang. Mơ lúc ấy đã mê đi, còn biết gì nữa, nên con Nuôi không sao vực nổi, bà phải giúp nó, xốc nách Mơ, còn nó khiêng chân, đưa xuống đặt nằm trên chiếc giường giát tre ở một gian nhà ngang.
Ông Chánh cũng hơi lo, ông mở tủ lấy ít mật gấu gọi bà mang xuống cậy mồm bỏ vào cho Mơ nuốt, và bóp vào những vệt đòn cho Mơ, lủng củng suốt đêm ấy, cả nhà không ai chợp mắt.
Chuyện là một chuyên tầy đình như thế, mà ông không cho ai được hé răng, từ bà Chánh đến con Nuôi, ông không muốn để hàng xóm được biết.
Còn Mơ, từ đêm ấy, nàng lên cơn sốt kịch liệt, cơm chẳng muốn ăn, lúc nào cũng đòi uống nước. Sau một đêm ly bì, Mơ mới hơi tỉnh, nàng nghĩ lại trận đòn mà hãy còn bắt rùng mình. Nàng cũng không hiểu tại sao lúc đó nàng lại có thể gan lỳ không kêu, không khóc lấy nửa tiếng.
Giá chết vì trận đòn ấy có lẽ lại hay, chứ còn sống dai dẳng ngày nào, Mơ càng cảm thấy một chán chường không bờ bến.
Thế là hết, không còn một tia hy vọng nào ở trong óc Mơ nữa. Trước, nàng còn tưởng rời bỏ nhà này ra đi, quyết lặn lội tìm cho được Bân để thoả lòng ao ước bấy lâu nay, bây gìờ sự thực đã rõ, Bân đã có vợ, Mơ không thể nhìn cảnh gia đình Bân tan tác vì nàng được. Nếu nàng nhẫn tâm, nàng có thể tìm được Bân trong ít ngày nữa, nàng chỉ bảo Bân một tiếng là Bân sẽ bỏ phường hát, bỏ Mai, để cùng nàng lập gia đình ngay, nhưng dù chết thì thôi, chứ Mơ không hề nghĩ đến một hành vi mà nàng cho là tàn ác, vô nhân đạo đến thế được. Nhớ lại hôm đọc lá thư của Thành gửi về cho ông Chánh, Mơ chỉ những muốn bỏ nhà này ra đi ngay tức khắc, nên khi ấy, nên Mơ đã chẳng rụt rè nói xược cùng mẹ chồng, bây giờ trái lại, nàng nơm nớp lo sẽ bị đuổi đi, thật là mâu thuẫn! Thật là kỳ quặc! Mơ không thể hiểu được vì sao mà thế nữa. Nàng chỉ tưởng tượng rằng nếu "người ta" không nuôi Mơ nữa, Mơ sẽ bị bơ vơ. Thầy, U Mơ chết cả rồi, nhà cửa, đất cát bán hết rồi, còn có gì? Hay là mười mấy năm trời đi làm dâu một nhà giầu có, tăm tiếng nhất tổng, lúc đuổi ra vì bị bắt quả tang nói chuyện với trai, chỉ còn có hai chữ "trinh bạch", mặc dầu mang tiếng là gái có chồng. Nhưng trinh bạch ấy, chỉ có một mình mình biết, thế đủ đền bù lại sự thất vọng to lớn này sao?
Mơ nằm một mình trên giường, nghĩ quanh, nghĩ quẩn, cả một thời con gái, cả một thời làm dâu, lần lượt diễn qua trong óc, nàng thấy đời mình vô vị lạ.
Đã năm hôm rồi, năm hôm Mơ nằm liệt trên giường, ngày ngày có con Nuôi thăm hỏi, hoặc nấu cháo cho ăn, hoặc rót nước cho uống. Xem ý con bé cũng thương hại Mơ lắm. Nó nói cho Mơ hay rằng: tối hôm ấy, khi ông Chánh sai Mơ đi khỏi, ông gọi ngay bà lên, nói những gì không biết, chỉ thấy độ mười phút sau, bà gọi nó lên đưa cho cái gậy, rồi cả hai, một chủ một tớ, cầm đèn bấm chạy vội ra đình, và khi thấy Mơ đi qua sân đình, Bân theo sau lưng, thì bà Chánh nắm ngay lấy tay nó, cũng dõi theo gót hai người.
Nghe con Nuôi nói, Mơ chắc ngay rằng bà Chánh đã rõ hết những lúc Bân tình tự với mình, và bà đã dụng công bắt mình như thế, có lẽ có mưu kế ở trong. Thôi, người ta đã cố tình bêu xấu mình, để đuổi mình đi, thì trước sau, sao cũng một lần, ở làm gì trong nhà này nữa!
Thế rồi, một đêm đã gần tàn canh, mưa lấm tấm bay, gió hiu hắt thổi, Mơ chong đèn, ngồi viết một bức thư:
Thưa Ông, Bà,
“Con về làm dâu ông, bà, chốc đã hơn mười năm giời, xét thật chưa dám có điếu gì trái đạo. Con cũng mong hầu hạ ông bà đến khi ông bà trăm tuổi, và giữ tròn bổn phận con đến khi mãn chiều xế bóng. Con đã trông nom, coi sóc công việc nhà ta như của thầy u con, và mừng rằng nhà ta cũng mỗi ngày một thịnh vượng.
“Nhưng có lẽ quả kiếp con nặng nề, kiếp trước con nặng nợ ông bà và cậu Phán nên kiếp này phải trả. Nay đến lúc nợ đã hết, nên giời xui khiến chồng con phụ bạc, và tiền oan nghiệp chướng gây nên cho con những tai vạ tầy đình.
“Bây giờ sự đã rồi, oan con thật là oan bà Thị Kính. Vì ông bà biết cho con, con xin cảm ơn, bằng như là ông bà không cho con là nói ngay, con cũng cam chịu. Gian ngay con nguyện có Trời, Phật chứng cho.
“Bây giờ kiếp trâu ngựa của con đã hết, nhà ta cũng không cần tới con nữa, con xin gọi là có mấy hàng lạy ông bà ở lại.
Mơ.
