Bãi cỏ nóng, thơm lừng.
Hoa lan tơ, hoa móng rồng với hoa nàng Ly bé xíu đang nở. Bầy ong nhỏ vo vo bay vòng quanh.
Cỏ mật dưới nắng tỏa hương ngào ngạt.
Thỉnh thoảng gió lại hây hẩy thổi đến, vừa mát, vừa ấm, lại vừa nồng mùi cây cỏ.
Chuồn chuồn nhiều ghê.
Cào cào, châu chấu nhiều ghê.
Chúng lượn như những con én bạc tí hon trên không trung, chúng bay rào rào trên cỏ, chúng nhảy tanh tách như ai búng nước chơi.
Này, thế sao không có châu chấu tre nhỉ?...
Cái lão châu chấu tre to xù như một chiếc xe tăng sơn màu lá cỏ, hai con mắt lươn láo trước giậu và đôi râu ngắn ve vẩy thật ngộ.
Lão châu chấu tre trốn đâu rồi?
Hay bắt lấy lão, lấy chỉ buộc vào chiếc xe bằng đất sét giống như bác Quyết vẫn thắng con ngựa xám vào cái xe thồ, để cho lão kéo chơi. Trò chơi đó thật là tuyệt.
Dưới bóng cây gạo ở Cao, lũ anh em đang ngồi: Cu Anh và Cu Em. Chiếc xe nặng bằng đất sét phơi khô để trước mặt. Chiếc xe rất đẹp, bốn bánh lủng lẳng tròn xoe, trục làm bằng hai đoạn dây thép dẹp thẳng, càng xe uốn một khúc dây thép uốn khum khum như vai cày. Tất cả đã sẵn sàng, chỉ còn chờ ngựa kéo nữa thôi.
— Nào, bắt cho em con châu chấu tre, nào, bắt cho em...
Cu Em nắm lấy chéo áo anh nài nỉ, hai mép nó chảy xuống như hai cái tua chỉ, cặp má phúng phính phệ ra.
— Nào, bắt cho em con châu chấu tre, nào, cho em buộc vào xe kéo...
Cu Anh gỡ tay em khỏi chéo áo của mình:
Để cho anh nghỉ tí đã, từ sáng đến giờ anh bắt cho bao nhiêu chuồn chuồn ớt rồi còn gì?...
Nhưng em nó càng nắm chặt lấy áo và lôi mạnh hơn.
Không, không, chán chuồn chuồn rồi, bắt châu chấu cho nó kéo xe cơ.
— Ừ, tí nữa.
— Không, ngay cơ, ngay cơ.
Cu Em đạp chân lia lịa trên cỏ, giận dỗi, mặt mũi phụng phịu trông vừa đáng ghét lại vừa đáng yêu. Cu Anh đứng dậy xốc quần:
— Nào, thì đi.
Nó chạy ra bãi cỏ. Trên đầu, lũ chuồn chuồn bay phấp phới, cánh chúng óng và trong suốt, lấp loáng dưới ánh mặt trời. Cu Anh phóng ngay đến những lùm cỏ mần trầu rậm rạp, ở nơi đó thường sinh những con cào cào chúa và những con châu chấu cộ. Chừng năm phút sau nó đã trở lại, hai má đỏ ửng:
— Được rồi đấy.
Cu Anh giơ bàn tay nắm chặt ra, em nó rối rít hỏi:
— Đâu, đâu, mở ra, mở ra.
Hai đứa ngồi xuống gốc gạo, Cu Anh xòe tay: Một con châu chấu tre rất đẹp, nhưng còn non nớt, đôi cánh mỏng dính màu lá mạ, hai sợi râu mới nhú run rẩy.
— Bé quá, không lấy, không lấy...
Cu Em kêu ầm lên, rồi nó vùng vằng chụp lấy con châu chấu trong tay anh ném ra bãi cỏ. Cỏ thì dày, con vật lại bé. Thế là mất hút, chẳng thấy đâu.
Cu Anh lại chạy đi tìm con khác, lần này nó phát đến tận cuối bãi cỏ, nơi có những bụi cà dại xơ xác và những cây cỏ lông hôi mù. Chừng mười phút sau nó mới quay về, mặt đỏ gay, mồ hôi đầy trán:
— Này, đây rồi... Toát cả mồ hôi...
Nhưng Cu Em lắc đầu quầy quậy:
— Đưa em xem đã...
Chú bé thận trọng xòe bàn tay, lấy ra một con châu chấu tre thật to, hai con mắt nó lồi như hai hạt kê và cái đầu xù xì trông đen khiếp. Một con ngựa kéo xe thật tuyệt, nhưng đáng tiếc là nó chỉ còn có một càng, chiếc kia Cu Anh đã vô tình làm gãy trong khi bắt.
Cậu em thấy ngay điều đó, nó la to:
— Bắt đền, bắt đền, nó gãy càng rồi, bắt đền anh đấy.
Cu Anh dỗ dành:
— Con này chúa lỳ, gãy càng nó vẫn kéo xe được mà!
— Không, bắt đền, bắt đền...
Cu Em giãy lên đành đạch, nó lại giở cái chiến thuật cũ kỹ là nằm lăn ra ăn vạ.
Ngay lúc ấy, con châu chấu tre đã đạp chiếc càng còn lại tách một cái làm đau nhói tay Cu Anh rồi bay vụt đi. Dù đã bị thương, lão vẫn bay rất xa, đôi cánh quạt vù vù trên cao.
Cả hai anh em đứng ngẩn ngơ nhìn. Mặt trời đã lên đến ngọn cây gạo và tỏa nắng chói lọi. Cỏ nhấp nhô gợn sóng trước những làn gió dào dạt thổi tới. Một bông hoa gạo trên cao bỗng nhiên rơi: Bộp. Cu Em giật thót mình, rồi chợt như nhớ ra, nó lại nũng nịu vòi vĩnh:
— Nó bay mất rồi, nào, mặc kệ anh...
Chú anh đứng thừ người, chú đã mệt quá rồi. Vả lại bắt châu chấu tre đâu phải dễ, chúng tinh khôn và sừng sỏ lắm. Nhưng biết làm sao bây giờ. Chiều đến, Cu Anh lại chạy ra bãi cỏ lần thứ ba. Lần này lâu tới hai mươi phút, những con châu chấu tre ranh mãnh không bay nữa mà nằm bẹp xuống đất, rúc dưới gốc những cây cỏ gà bù xù làm chú bé phải lật từng đám cỏ tìm kiếm. Khi chú quay về mặt đầm đìa mồ hôi, tóc bết vào trán, những hạt cỏ may găm đầy hai ống quần và hai vạt áo nâu. Cu Anh ngồi thở dốc từng hơi, một tay nắm chặt con vật quý báu. Cu Em ngồi chầu hẩu bên cạnh chờ anh. Một lát sau, đỡ mệt Cu Anh mới thận trọng xòe bàn tay ra cho Cu Em nhìn thấy cái đầu to cộ của con châu chấu, xong rồi chú làm một chiếc thòng lọng bằng thừng quàng qua đầu nó, rồi buộc vào càng xe.
Con ngựa đã đứng yên trong ách.
Một con châu chấu tre to cộ, đầu rất câng câng với hai hàm răng dữ tợn chốc chốc lại nhe ra dọa nạt.
Cu Em khoái chí nhảy cẫng lên:
— Con cộ, con cộ, mày hết đường bay, tao trói mày lại, kéo cày cho tao...
Nó rút một cọng cỏ may, ngồi bệt xuống gò ra roi quất:
— Đi đi, bờ rừ, bờ rừ, đi... đi...
Con châu chấu tre lồng lên, đôi càng dài đạp tanh tách. Nhưng nó đã bị trói chặt vào chiếc xe đất sét, không bay được nó chạy bằng bốn chân. Chiếc xe chồm lên và lăn theo, rất nhanh, rất nhanh, chưa biết chừng còn nhanh hơn chiếc xe ngựa thồ của bác Quyền...
Cu Em đắc ý, tít mắt cười.
Lúc ấy, Cu Anh nằm dưới gốc gạo, chú khoan khoái hít từng hơi gió thơm mùi lúa và hương ổi chín từ trong thôn bay ra. Nắng như những chùm tia ngũ sắc nhảy nhót trên tán lá xanh. Cu Anh nheo mắt nhìn em đang khoái chí la hét với chiếc xe ngựa, chú âu yếm nghĩ: Nó thật là trẻ con...
Dù chỉ hơn em ba tuổi nhưng Cu Anh xử sự rất đàng hoàng, chú vẫn nghĩ như mình là người lớn vậy.
Trẻ con, nó thật là trẻ con... Cu Anh tự nhủ. Chỉ vì một con châu chấu tre mà nó làm ầm ĩ, bắt mình phải ra bãi cỏ giữa lúc trời nắng chang chang. Thế mà, chỉ nửa giờ nữa thôi, nó sẽ chán, nó sẽ vứt bỏ con châu chấu tre và vứt ra bãi cỏ... Chắc chắn là như thế. Từ sáng đến giờ nó đã vặt đầu bao nhiêu con chuồn chuồn ớt rồi...
Chú bé nhíu mắt lại vì trời nắng, rồi chú rút cọng cỏ mật nhấm nháp. Ở chỗ cọng cỏ non mềm bị giập, một chút nước ngọt tiết ra.
— Mình chẳng thích chơi những trò vô ích như Cu Em...
Cu Anh tiếp tục nghĩ ngợi, mắt lơ mơ nhìn những chùm hoa gạo đỏ nổi lên khoảng trời trong vắt màu lơ.
— ...Mình chỉ thích đọc sách thôi... Những quyển sách Kim Đồng... những quyển truyện thú vị mà chẳng tốn một chút mồ hôi nào...
Một con bọ rùa bò lững thững trên cỏ, Cu Anh phủi nó đi và lại tiếp tục nghĩ:
— Cái trò chơi của mình chẳng vất vả và khó khăn gì... Mẹ chỉ cần vào hiệu sách năm phút sau là đã có sách đọc, những quyển truyện ấy mà... thật nhọc nhằn như cái trò chơi ngựa kéo của Cu Em...
Trong xóm, con gà trống nhà ai cất tiếng gáy. Tiếng gáy vẳng trong buổi trưa lành nghe thật dễ chịu, nó gần như tiếng ru ngủ vậy. Những làn gió mơn man chập chờn lướt qua mắt Cu Anh, chú bé lơ mơ ngủ...
Nào, ngủ đi, chú bé ngoan ngoãn.
Nào, ngủ đi, chú bé ngây thơ. Có lẽ rằng chú đang lang thang trong thế giới của những trang sách. Những trang sách mà chú tưởng rằng người ta tìm ra một cách dễ dàng, nhưng thật ra nó còn khó khăn hơn nhiều lần cái việc tìm bắt con châu chấu tre.
