Người nhà thợ mỏ yêu cầu kỳ thật không cao. Bọn họ ngoại trừ yêu cầu khoản bồi thường hơn ba trăm ngàn kia thì còn yêu cầu tập đoàn khai thác mỏ đem những khoản quyên góp của xã hội phân phát đến mỗi một gia đình thợ mỏ, không thể khiến cho những khoản bồi thường của xã hội xung vào công ty.
Nhưng về phía tập đoàn khai thác mỏ cũng là kêu khổ thấu trời, nói là tiền quyên góp của xã hội đều là ngân phiếu khống, căn bản chưa chứng thực được, trước mắt công đoàn công ty có đến chưa tới hai triệu đồng. Đồng thời cho rằng, hơn ba trăm ngàn tiền bồi thường và mai táng, thì tổng cộng đã nhiều hơn bốn triệu đồng, vượt xa hạn mức mà công ty đang có.
Một phó tổng của tập đoàn khai thác mỏ cẩn thận biện giải trước mặt An Tại Đào, luôn mãi nhấn mạnh sự khó xử của tập đoàn khai thác mỏ Nam Hà.
- Cục trưởng An, hai trăm mười tám người gặp nạn, mỗi người hơn bốn trăm ngàn đồng, tổng cộng là gần chín triệu. Công ty thật sự là không lấy ra nhiều tiền như vậy.
An Tại Đào lạnh lùng liếc mắt nhìn người này, thản nhiên nói:
- Anh hãy nói thật cho tôi biết, bao nhiêu tiền thì có thể đổi lấy sinh mạng của hai trăm mười tám người thợ mỏ này? Các người bỏ rơi nhiệm vụ, lãng quên trách nhiệm lãnh đạo, làm cho tai nạn mỏ phát sinh nghiêm trọng. Các người có một tài sản mấy tỷ, lãi hàng năm hơn một tỷ, chẳng lẽ không có tiền để bồi thường sao? Lấy không ra thì đừng lo, các người có thể đến UBND Tỉnh để khóc than.
- Không cần nói đến bốn trăm ngàn, cho dù là bốn triệu thì các người cũng phải kiếm cho ra. Đây không phải là cò kè mặc cả. Tôi cho rằng người nhà thợ mỏ yêu cầu cũng không quá đáng. Về phần xã hội quyên góp, các người có thể thiết lập một tài khoản chuyên môn và công khai tài khoản này, và do Ủy ban Kỷ luật tham gia giám sát. Xong rồi, mặc kệ có bao nhiêu tiền xã hội quyên góp đều phải được đến tay gia đình thợ mỏ.
An Tại Đào nói xong, Lý Nguyệt Như vội vàng chạy vào:
- Cục trưởng An, Trưởng ban thư ký Trương đến rồi.
An Tại Đào lập tức đứng dậy, cũng không để ý đến Phó tổng giám đốc của tập đoàn khai thác mỏ Nam Hà, cùng với Mã Hiểu Cường và Lý Nguyệt Như xuống lầu ngênh đón Ủy viên quốc hội kiêm Trưởng ban thư ký Quốc vụ viện Trương Kiến Dân.
Trương Kiến Dân là một lãnh đạo có khuôn mặt hiền lành, vẫn chưa đến sáu mươi tuổi, trong lãnh đạo cao tầng được xem là còn trẻ trung, khỏe mạnh. Tuy nhiên, Trương Kiến Dân và An Tại Đào cũng không xa lạ lắm. Năm ngoái, An Tại Đào đã đại diện cho thành phố Phòng Sơn đến Các bộ và Ủy ban trung ương quốc vụ viện chạy thủ tục một số công trình, từng giao tiếp qua với Trưởng ban thư ký Trương.
Bí thư Tỉnh ủy Nam Hà Tu Trường Chí và Chủ tịch tỉnh Mã Đào không có đi theo, chỉ có Phó chủ tịch tỉnh Phùng Kỳ đến thôi. Tiếp theo là một đám cán bộ ở thành phố Nam Châu.
An Tại Đào đi nhanh ra cửa, kính cẩn cười nói:
- Trưởng ban thư ký Trương, hoan nghênh lãnh đạo.
Trương Kiến Dân thần sắc ngưng trọng, khẽ gật đầu, cũng không khách sáo, chỉ có điều trầm giọng hỏi:
- Đồng chí Tại Đào, hiện tại không phải là thời điểm để khách sáo. Tôi đến lần này, Thủ tướng Triệu cũng đã có chỉ thị. Cậu hãy tổ chức một chút, tôi muốn nghe mọi người báo cáo về kết quả điều tra sự cố.
- Trưởng ban thư ký Trương, nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự cố là, nơi đoạn đường số 36 có khí gas thoát ra bất thường, và gió thổi quá mạnh đã khiến cho khí gas bị ép đến giới hạn.
An Tại Đào dựa theo tài liệu để báo cáo, nhưng lời của hắn còn chưa nói xong thì đã bị Trương Kiến Dân cắt ngang. Trương Kiến Dân trầm giọng nói:
- Nguyên nhân trực tiếp thì không cần nói, tài liệu báo cáo mọi người đã gửi lên. Hãy vào đề tài chính, không cần chậm trễ thời gian.
- Vâng, Trưởng ban thư ký Trương. Trải qua mấy ngày tổ điều tra cố gắng công tác và điều tra, chúng tôi nhận định, mỏ than Mạnh Gia Loan tồn tại những vấn đề nghiêm trọng. Thứ nhất, kỹ thuật sản xuất quản lý hỗn loạn. Khai thác quá mức dẫn đến sự mất cân đối.
- Thứ hai, hệ thống giữ khí và hệ thống kiểm tra khí gas ở dưới giếng có trục trặc. Hệ thống âm thanh báo nguy trên mặt đất có vấn đề từ bốn tháng nay, nhưng vẫn chưa tiến hành sửa chữa, khiến sự cố xảy ra nhưng lại không thể phát ra âm thanh báo nguy.
- Thứ ba, việc quản lý lao động hỗn loạn, không thống nhất. Việc sử dụng lao động không hề có sự ký kết hợp đồng gì cả. Đây chính là sử dụng lao động phi pháp. Lại không có sự huấn luyện chuyên môn cho người lao động.
- Thứ tư, có thiết bị bảo hộ nhưng không mang theo. Mỏ than có trang bị bình khí thở và hệ thống giám sát khí gas, nhưng cơ bản lại không ai mang theo. Trưởng phòng phòng giám sát an toàn lại tự tiện rời khỏi cương vị công tác. Cho đến khi phát sinh sự cố mới quay về. Nhân viên trực ban khi sự cố xảy ra đến hơn mười một phút nhưng vẫn không có ấn nút điện thông báo cho công nhân tạm ngừng công việc. Nói chung, bộ máy lãnh đạo của mỏ than Mạnh Gia Loan tồn tại những tai họa ngầm, kiểm tra giám sát bất lực.
- Thứ năm, sản xuất liên tục, không coi trọng an toàn, theo đuổi lợi nhuận kinh tế một cách phiến diện, bỏ qua quản lý an toàn sản xuất.
- Thứ sáu, và cũng là quan trọng nhất, phương diện mỏ than đã có hành vi giấu diếm sự cố về tai nạn mỏ. Căn cứ vào bước đầu chúng tôi điều tra, thời gian giấu diếm sự cố dài đến hơn ba tiếng, làm lỡ thời gian cứu hộ đúng lúc.
- Trưởng ban thư ký Trương, còn có một vấn đề. Đó chính là vấn đề bồi thường cho người nhà thợ mỏ. Người nhà của thợ mỏ cho rằng khoản tiền bồi thường quá thấp, đã đưa ra kiến nghị với tập đoàn khai thác mỏ.
Sau khi báo cáo xong, An Tại Đào lại thêm vào một câu.
Trương Kiến Dân sau khi ghi xong vào quyển số tay thì mới chậm rãi nhìn An Tại Đào, thản nhiên nói:
- Tiêu chuẩn bồi thường mà họ đưa ra trên cơ bản tôi cũng đã xem qua. Tiêu chuẩn này trên cơ bản không hề thua kém những địa phương khác. Nhưng tai nạn mỏ Mạnh Gia Loan thì đặc biệt hơn. Người nhà thợ mỏ đưa ra yêu cầu cũng là hợp lý. Tôi đề nghị tỉnh Nam Hà, thành phố Nam Châu, phải thật sự suy xét đến ý kiến và nhu cầu đích thật của quần chúng, nghiên cứu lại một lần nữa tiêu chuẩn bồi thường để đưa ra một phương án bồi thường mới.
- Điều này cũng có nghĩa, đề cao tiêu chuẩn bồi thường cũng có lợi cho việc làm chậm lại tai nạn mỏ phát sinh. Tại nước Mỹ, tai nạn mỏ trên cơ bản là mấy năm mới phát sinh. Cho dù phát sinh thì số người thương vong rất ít. Ví dụ như thập niên 1990, chia đều hàng năm là có 93 người. Năm 2006 có 72 người, trong đó tử vong vì tai nạn mỏ than là 47 người. Mà sản lượng than đá của chúng ta chiếm 35% sản lượng thế giới, mà tử vong do tai nạn mỏ than lại chiếm 80% thế giới. Tai nạn mỏ than ở Mạnh Gia Loan lúc này đã làm chết 218 người. Vì sao? Việc bồi thường quá thấp cũng chính là một nguyên nhân quan trọng. Thiết bị kỹ thuật an toàn sản xuất rất đắt, nhưng bồi thường cho người thợ mỏ tử vong lại quá thấp. Mỏ than phải chịu quy luật kinh tế, phải cắt bớt nguyên vật liệu dùng trong an toàn. Dù sao thì bồi thường cho vài người chết thì không nhiều lắm, nhưng mua máy móc thiết bị lại rất đắt tiền.
- Lãnh đạo quốc vụ viện đối với tai nạn mỏ lần này rất coi trọng. Thủ tướng Triệu đã ba lần ra chỉ thị quan trọng.
Là lãnh đạo Quốc vụ viện, Trương Kiến Dân lời nói chính là đại diện cho thái độ của Quốc vụ viện. Ông ta đã nói như vậy, trên cơ bản là giải quyết dứt khoát. Đề cao tiêu chuẩn bồi thường đã thành kết cục đã định.
An Tại Đào chậm rãi thở phào một cái. Theo ý của hắn, thì không cần nói đến bốn trăm ngàn, mà đến tám trăm ngàn cũng không được gọi là cao. Ở nước ngoài, nếu phát sinh tai nạn mỏ nghiêm trọng như vậy, mức giá bồi thường rất cao. Nhưng trong nước, An Tại Đào cũng rất hiểu, lúc này đây, tiêu chuẩn bồi thường của mỏ than Mạnh Gia Loan nếu có thể hơn bốn trăm ngàn thì đã là cao so với những chỗ khác rồi.
Ủy viên quốc hội, Trưởng ban thư ký Quốc vụ viện Trương Kiến Dân ở mỏ than Mạnh Gia Loan điều tra nghiên cứu và nghe báo cáo, trên thực tế chính là một khúc nhạc dạo mở đầu cho một cơn bão truy tội lớn của quốc vụ viện lần này.
Trương Kiến Dân trong lúc điều tra nghiên cứu, An Tại Đào còn đưa ra một suy nghĩ của mình, chính là xây dựng chỗ tránh nạn ở dưới giếng.
Cái gọi là tránh nạn thì chính là khi có nguy hiểm hoặc tai nạn không thể tránh khỏi (ví dụ như động đất, hỏa hoạn…) thì mọi người sẽ dùng một phương thức khoa học để xây dựng một chỗ tránh nạn khẩn cấp. Mà cụ thể là ở dưới giếng, khi tai họa phát sinh, người ta có thể trốn vào trong đó. Chỗ tránh nạn được trang bị nước, thiết bị phòng chống độc và thực phẩm. Nước sạch phải luôn luôn được đổi.
Chỗ tránh nạn được xây dựng ở những khu vực cách xa chỗ làm việc nguy hiểm, dựa vào cấu trúc của hầm mỏ mà tạo nên, có tính năng phòng hộ thật tốt, có thể chống đỡ được ngoại lực tấn công bên ngoài. Bên trong cần phải trang bị những vật dụng sinh tồn cần thiết, như bình dưỡng khí, nước, thực vật, thuốc, xử lý khí thải và những phương tiện khác. Khi có biến cố phát sinh, những nạn nhân cần nhanh chóng trốn vào chỗ cứu nạn, chờ nhân viên cứu hộ đến. Đối với những công nhân còn sống sót dưới giếng thì sinh mạng của họ rất quan trọng.
Ở nước ngoài, chỗ tránh nạn và khoang thuyền cứu nạn đã được tích lũy bao nhiêu năm nghiên cứu, nên sản phẩm tạo ra rất có giá trị sử dụng. Nhưng trong nước thì đây còn là một mô hình mới.
