Những người bảo vệ mang bộ mặt lam lũ đen sạm đứng viền quanh bức tường cao bằng xi măng bao quanh nhà Doña Sabine. Một vài người trông quá già, số còn lại thì quá trẻ để vác khẩu súng trường cũ kỹ rỉ sét trên vai, với quai đeo hằn những vết sâu lên lưng họ.
Khi đi ngang qua ngôi nhà, tôi ngước nhìn lên cánh cửa lớn mở ra hàng hiên bao quanh nhà, nơi một nhóm đàn ông đàn bà đang nấp đằng sau những tấm rèm mỏng và quan sát những người qua lại trên đường.
Đi gần hơn về phía nhà Señora Valencia, tôi nhìn thấy bác Luis đứng trên đường cái. Bác xoay đầu hết bên này sang bên kia, nhìn ngó mọi cử động đang diễn ra, từ chiếc xe bò tới người nông dân ngồi trên lưng lừa, từ mỗi đứa trẻ trên đường tới trường dòng tới mỗi người phu cắt mía trên đường ra đồng làm việc.
“Cậu chủ sẽ quay lại trại lính ngày hôm nay,” bác cười và nói. “Một lát nữa họ sẽ đến đón cậu ấy đi.”
Señor Pico đã ở lại lâu hơn dự định ban đầu rất nhiều. Nhiệm vụ khẩn cấp của anh đã bị trì hoãn cho tới lúc này, anh nói với vợ.
Bởi vì tất cả chúng tôi đã quá quen với việc chỉ phục vụ một mình señora, tất cả mọi người đều cảm thấy thoải mái hơn khi señor rời đi. Hơn nữa, tôi nghĩ rằng señor đã chán ngán việc phải nhìn con gái anh lớn lên bụ bẫm và hạnh phúc từng ngày trong khi đầu óc anh chỉ nghĩ đến đứa con trai nối dõi mà anh đã mất.
“Cậu chủ sẽ đi vắng trong bao lâu vậy bác?” Tôi hỏi. Bác Luis không biết.
Một mảnh kim loại nóng rẫy xoẹt qua mặt tôi trong lúc tôi đang đi lên đồi. Tôi lập tức nhảy sang một bên và thụp đầu xuống tránh. Señora Valencia và chồng chị đang đứng dưới tán cây phượng, trong tay mỗi người là một khẩu súng trường nòng ngắn chĩa về phía dàn bầu mọc trước phòng tôi.
Không khí nồng nặc mùi khói cay của thuốc súng khiến tôi bị sặc và hít một vài ngụm khói vào trong cuống họng. Tôi nhắm chặt mắt lại để bảo vệ con ngươi đang cay xè nhức nhối.
“Amabelle!” Señora Valencia thét lên, giọng chị lạc đi hoảng hốt. Chị mặc một chiếc váy dài suông, lưng tựa vào gốc cây phượng. Señor Pico mặc quân phục chỉnh tề chỉ trừ chiếc mũ lưỡi trai. Nó nằm im lìm ở một góc trên băng ghế dài nơi vợ anh ngồi nghỉ giữa những lần tập bắn.
Tôi vẫy tay để ra hiệu rằng mình vẫn còn sống rồi chạy tọt vào trong bếp nơi bác Juana đang đứng nhìn ra với ánh mắt phẫn nộ.
“Bác tưởng cháu đã lãnh nguyên viên đạn đó vào đầu rồi chứ!” Bác thốt lên rồi đưa cho tôi một ly nước.
“Cháu cần phải tạ ơn vị thánh nào đã cứu mạng cháu đây?” “Tất cả các vị thánh!” bác kêu lên.
Señora Valencia có vẻ đã bị việc tập bắn làm cho kiệt sức, nhưng chị gắng gượng đứng dậy cho lần bắn tiếp theo. Quay nhìn về phía ngôi nhà, chị tỏ ra lo lắng rằng những tiếng súng nổ sẽ đánh thức con gái chị.
“Cậu ấy không nên bắt cô chủ làm việc này, nhất là khi cô ấy vừa mới sinh con,” bác Juana phản đối.
“Señora rất mạnh mẽ. Chị ấy cũng là một tay súng cừ khôi nữa,” tôi đáp sau khi uống hết ly nước.
Tôi nhớ lại khi Papi, bất chấp những ký ức buồn về chiến tranh, và cũng bởi vì ông không có con trai, đã dạy señora cách sử dụng súng trường để đi săn từ lúc chị còn là một cô bé. Nhưng với Papi, việc sử dụng súng là để săn bắt chim. Còn với chồng của chị, liệu họng súng đó sẽ ngắm vào cái gì đây?
Señor Pico điều chỉnh bàn tay của vợ đang đặt trên vòng cản xung quanh cò súng. “Em phải nhớ không được ngắm cao quá, nếu không em sẽ không bắn trúng vào đầu chúng được,” anh hướng dẫn.
Anh nâng tay chị lên để chuẩn bị cho một cú bắn nữa. Chị lắc người lấy tinh thần, cúi đầu về phía trước, hạ tầm mắt xuống ngay trên nòng súng, rồi kéo cò. Một quả bầu rơi đánh bộp từ trên dàn xuống sân, kéo theo một vài quả nhỏ hơn trên đường rơi xuống.
Señora Valencia hạ khẩu súng xuống bên mình và lên tiếng, “Em không muốn bắn nữa.”
Bác Juana bưng từ trong bếp ra một chậu nước lớn và một chiếc khăn vắt trên vai. Señora rửa tay rồi dùng vạt khăn trước bụng bác để lau khô tay.
“Em cần phải biết cách bảo vệ mình,” Señor Pico nhấn mạnh trong lúc họ quay trở vào nhà. Anh ôm vợ trong tay như thể đang sống lại giây phút đi vào thánh đường ngày cưới.
“Papi và Luis sẽ ở đây để bảo vệ Rosalinda và em,” chị cự lại. “Họ không thể túc trực bên em mọi lúc mọi nơi được,” anh tiếp tục.
“Chúng ta chưa từng phải sống trong lo sợ thế này,” chị thảng thốt.
“Thời thế bây giờ đã khác rồi,” anh nói với chị.
Bác Luis đi vào phòng khách để thông báo rằng một xe tải chở đầy quân lính của Lực lượng Quân đội Vũ trang đã đỗ ở trước cửa.
Bác Juana chạy lên tầng và quay trở lại với Rosalinda trong vòng tay ẵm bế của Lidia, một trong các chị em họ xa của Señora Valencia. Cô đã đến từ Higüey để thăm nuôi cháu gái.
Lidia có một khuôn mặt choắt với đôi mắt xếch luôn nhìn xuống và mái tóc đen dài ngang vai luôn lắc qua lắc lại trong lúc cô vỗ về Rosalinda.
Lidia bước ra chỗ cha của Rosalinda để anh ôm chào từ biệt con gái. Señor Pico lảng tránh đứa bé và hôn từ biệt lên má Lidia trước khi đi ra khỏi cửa.
Khi anh đi xuống ngọn đồi về phía một trong những chiếc xe tải, những người lính quân đội đứng bật dậy reo hò và chào mừng sự trở lại của anh. Anh vẫy tay tạm biệt vợ lần cuối, rồi leo lên khoang lái bên cạnh tài xế.
“Cứ như là chúng ta đang chuẩn bị cho chiến tranh sắp nổ ra vậy,” Señora Valencia lẩm bẩm trong lúc dõi theo chồng chị và binh đoàn xe tải dần khuất bóng. Chị cố tình lờ đi việc anh đã tránh không ôm con gái chị và cả chị, như cách chị đã lờ đi những việc anh đã làm khiến chị không vừa ý.
“Với người đàn ông của con, mọi thứ trên đời này là một cuộc viễn chinh vĩ đại.” Papi nói trong lúc đi về phòng khách với señora. “Những người đàn ông như anh ta sẽ khắc tên mình lên những con đường và những cây cầu. Các thành phố và làng mạc sẽ được đặt theo tên họ. Ta đến sinh sống ở thung lũng này bởi vì ta muốn trốn tránh tất cả những chuyện đó, trốn tránh quân đội và đám binh lính...”
“Nhưng con gái của cha lại phải lòng anh lính đầu tiên bước chân vào khu vườn này...”
“Tình yêu không phải lúc nào cũng có thể lý giải được,” Papi đáp, mặc dù giọng nói của ông chan chứa mong muốn được hiểu. “Ta đã chứng kiến những chuyện như thế này trước kia. Chồng của con, anh ta tin rằng tất cả những gì anh ta đang làm là cho đất nước này. Chí ít thì đó là điều anh ta luôn phải tự nói với chính mình.”
“Anh ấy là một người đàn ông tốt, Papi ạ,” señora nói.
“Nếu con nói như thế thì ta phải tin con thôi,” Papi đáp. “Ta sẽ ra ngoài đi bộ thư giãn một chút.”
“Cha nên mang Luis đi theo,” Señora Valencia dặn dò.
“Không, không,” Papi từ chối. “Ta cần làm việc này một mình.”