Để kết thúc, xin phép nhắc lại đôi lời giãi bày khi mở đầu:
“...Nếu viết thì nó là cái gì? Hồi ký thì không ổn và cũng không khoái. Thì kể chuyện đời cho vui thôi. Chẳng định nghĩa, nó là cái gì mặc nó, miễn là nó thật. Trước hết, ghi lại để khỏi quên, khỏi rơi vãi mất đi, có thể để con cháu, cho bạn bè đọc chơi và có được đôi điều có ích...”
Vâng, câu chuyện còn dài lắm - mà cuốn sách chỉ nói được một phần.
...Và cậu bé bắt đầu làm quen với “ phim và ảnh ” năm mười ba tuổi lớn lên thành chàng trai hai mươi lăm tuổi thất thểu từ Tây Bắc về, rón rén gõ cửa trường Điện ảnh, đến nay đã kịp để lại những dấu ấn cho ngành Điện ảnh Việt Nam bằng hàng chục bộ phim đoạt giải cao ở các Liên hoan phim Quốc gia và Quốc tế.
Hắn sẽ còn làm những gì tiếp theo? Với nhiệt huyết của mình, chắc là hắn chưa chịu nghỉ. Và có thể, những bạn bè tin cậy “chưa cho” nghỉ.
Câu chuyện giữa hai chúng tôi có thể vượt qua ranh giới tâm sự riêng tư để đến với ai đó. Khi ấy, những gì xảy ra trong cuốn sách nhỏ này đã trở thành dĩ vãng, và nhiều người trong đó có thể đã trở về với cát bụi.
Trần Văn Thủy cũng là một con người, có những “hỷ nộ ái ố” như mọi người. Hắn lại là một nghệ sĩ; đã là nghệ sĩ thì cho dù ở bất cứ lĩnh vực nào cũng đều nhạy cảm, dễ rung động. Hắn kể lại chuyện đã qua như để nói chuyện với chính mình sau một chặng dài trên đường đời, mà như hắn nói, có quá nhiều những sự tình cờ, hên xui, may rủi. Nhưng tóm lại, vui thì ít; buồn thì nhiều .
Một cuốn sách như thế khó tránh đôi chỗ để người đọc có cảm giác nặng nề; nhưng biết làm sao được, cuộc sống đâu có nhẹ nhõm gì, nếu sự thực nó như thế thì phải kể ra như thế thôi.
Mỗi người có thể có những cách nhìn khác nhau về những gì đã qua. Đó là chuyện bình thường; người ta thường nói “chín người mười ý” kia mà! Những điều bộc bạch trong cuốn sách này cũng là một cách nhìn. Và tôi nghĩ, đó là một cách nhìn thẳng thắn, thiện tâm và thành thật.
Một đất nước mà ai cũng nói thật điều mình nghĩ là một đất nước hạnh phúc, cho dù có thể còn nghèo, nhưng đã có thể gọi là văn minh.
Cơm ăn, áo mặc, học hành, đất đai, công bằng xã hội, lòng tự tôn dân tộc... đều là những nhu cầu thiết thân cơ bản của con người. Nhưng con người được nói thật những điều mình nghĩ còn thiết thân hơn, cơ bản hơn vì có nó sẽ có tất cả.
Thủy lận đận long đong là vậy nhưng suy cho cùng, hậu vận như thế là may mắn lắm. Nhiều, rất nhiều người dấn thân hơn, đóng góp cho đời nhiều hơn lại gian nan cơ cực hơn. Họ sống thầm lặng và ra đi cũng thầm lặng...
☆
“Đời là cõi tạm, sống là gửi, thác là về.”
Phật dạy thế.
“Tôi nay ở trọ trần gian
Trăm năm về chốn xa xăm cuối trời...”
Trịnh Công Sơn hát thế.
☆
Đành rằng đời là cõi tạm nhưng đang sống với đời làm sao vô tâm với đời được.
Và cuộc đời vẫn như một dòng sông lạnh lùng mải miết trôi.
Ngọt bùi, cay đắng... tất cả rồi cũng qua.
LTD – Hà Nội, xóm nhỏ ven Hồ Tây, (bắt đầu viết tháng 3 - 2012 - viết xong tháng 1 - 2013)