Âm Dương Kinh

27. Biết tự «đánh trống lấp» mới được gọi là người biết đùa 

Hài hước có thể cải thiện cuộc sống của chúng ta, nâng cao chất lượng cuộc sống, bù đắp sự ngăn cách giữa người này với người khác.  

Tự «đánh trống lấp» là dùng phương thức khoe khoang khoác lác, chế giễu mình, nói lên nhận thức riêng biệt đối với sự vật nào đó, từ đó để tỏ rõ một kiểu khôi hài và lạc quan.  

Đứng trước tình cảnh éo le và khó xử chúng ta thản nhiên xử lý nó, đồng thời đưa ra giải thích khác với mọi người, từ trong trạng thái éo le đó thoát ra, tìm được vẻ chững chạc tự nhiên.

Rubens, họa sĩ Tây Ban Nha vâng lệnh quốc vương đi làm Đại sứ ở Anh.  

Một lần, ông nhận lời mời đi vẻ, một vị đại thần nước Anh hỏi ông: «Thưa Ngài Đại sứ tôn kính, có phải ngài thường trong thời gian rảnh rỗi dùng hội họa làm vui không?».  

Rubens trả lời: «Không, hội họa là nghề của tôi, thời gian rảnh rỗi tôi mới làm đại sứ thử chơi».  

Một số chính khách quan liêu thường coi trọng chức «quan», trong lòng có quan niệm «chỉ có làm quan mới đáng tôn trọng», họ coi thường sự nghiệp người khác theo đuổi, trong câu hỏi của vị đại thần nước Anh này đã chứa đựng ý vị đó.

Rubens không vái phục dưới chân quan cao tước trọng, câu trả lời của ông không tự ti, cũng không kiêu ngạo, nghệ thuật biết bao, tự nhiên lịch sự biết bao! Ông tự giễu mình làm đại sứ là nghiệp dư mà không phải là nghề, đầy tình cảnh khốn quẫn cho đối phương, để lại vẻ tôn nghiêm cho mình.

Phần nhiều những người đầu hói khi còn trẻ thường tương đối nhạy cảm đối với «cảnh quan trên đầu». Có hai người bạn học đã nhiều năm không gặp nhau, một hôm gặp lại, một người ngạc nhiên nói: «A! Tóc của bạn...» nói chưa dứt lời, tự biết mình đã lỡ lời.

Một người khác tóc còn sót lại có thể đếm được, nhưng lại chải chuốt cẩn thận, lại thản nhiên như thường, cười đáp: «Đỉnh đầu của tôi, đó là những anh bạn vất vả công lớn, tôi đâu dám lạnh nhạt, chỉ có thể ban đất phong cho từng người, đối đãi hẳn hoi».  

Một trận tự chế giễu, bầu không khí chan hòa ngay lập tức.

Có người đụng chạm đến việc nhạy cảm của mình, trong lòng đương nhiên không mặn mà gì, nhưng cần chú ý, lúc này phải có sức kiềm chế, không tái mặt, biểu hiện tương đối xuất sắc là có thể làm cho cục diện bất lợi trở thành có lợi.

Trong câu chuyện trên, người hói đầu đó tối kỵ nhất là người khác nói đến tóc của họ, nhưng khi đã bị người khác nói đến, lại không thể có tai như điếc được, cũng không thể đổi đãi tiêu cực, mà nên đáp lại tích cực, chọn cách tự chế giễu có thể được xem là cách tốt nhất.  

Herber Teru trong cuốn sách «Đời người hài hước» đã xếp tự chế giễu vào loại hài hước ở tầng thứ cao của con người.

Bởi vì nó cần phải có lòng dạ cởi mở và trí tuệ cao. Chế giễu những nhược điểm, khuyết điểm và sai trái của mình phải có tính hài hước, tương tự chế giễu chỗ mạnh của mình cũng phải ngưng đọng tính hài hước.  

Hài hước bất kỳ lúc nào đều có thể vận dụng.  

Một ví dụ khác: Reagan sau khi nhậm chức Tổng thống, đã tiến hành chuyến thăm chính thức Canada.  

Bài nói chuyện của Reagan luôn bị tiếng hô khẩu hiệu của quần chúng chống Mỹ làm gián đoạn. Thủ tướng Canada Trudeau tỏ ra mất tự nhiên.  

Reagan lại cười nói với ông: «Sự việc này khi ở Mỹ đã từng xảy ra, tôi nghĩ rằng những người này nhất định là đặc biệt từ Mỹ đến quý quốc, họ muốn làm cho tôi có một cảm giác khách đến đây như về nhà mình».  

Trudeau đang chau mày bỗng chốc đã mặt mày hớn hở.  

- Đây chính là tự hài hước kiểu Reagan.

28. Hạnh phúc ở ngay bên mình 

Trong cuộc sống biến đối thất thường, mọi người chúng ta đều mong muốn được hạnh phúc. Song, hạnh phúc rốt cuộc là gì?

Thực ra, trong sự đổi thay như mặt trời mọc rồi lại lặn đó, hạnh phúc lúc nào cũng đều xoay quanh bên mình bạn.  

Cùng với ánh nắng le lói khi mặt trời lặn, dắt tay người yêu đi giữa các bụi hoa bãi cỏ, kể lại với nhau một cách khoan khoái tình cảm trong lòng mình, bạn là người hạnh phúc.  

Cầm một cành «thạch trúc Hà Lan» đến bệnh viện thăm người bạn bị ốm, bạn sẽ cảm thấy: có sức khỏe là hạnh phúc.

Khi đứng lâu ở ngoài cổng trường câm điếc, tận mắt nhìn thấy những đứa trẻ mất ngôn ngữ, liên tưởng đến con mình, đến những khó khăn sau khi chúng trưởng thành gặp phải trong cuộc sống và vào nghề, bạn hoàn toàn không thể oán trách con mình học không đạt điểm cao, không đậu vào đại học nữa. Trái lại, bạn có thể cảm thấy hạnh phúc vì mình có được một đứa con hoàn toàn đáng yêu.  

Đứng trước bạn bè thất nghiệp, còn có một số những người thôi việc, hiểu biết tình hình khốn đốn của cuộc sống của họ, bạn hoàn toàn không thế buồn phiền vì mình không có công việc an nhàn nữa. Trong cảm giác của bạn chỉ cần có «bát cơm ăn» là hạnh phúc rồi.

Sáng sớm ra khỏi cửa, người vợ đưa cho bạn bộ quần áo vừa là xong, bạn mặc vào đi trên đường phố một cách thư thái sẽ cảm thấy bạn thật hạnh phúc.  

Buổi tối về nhà, người vợ đã làm cơm nước ngon lành đang đợi bạn, trong tình cảnh đó bạn là hạnh phúc...  

Đương nhiên, hạnh phúc không phải là trừu tượng, cũng không phải là chân không, mà là liên quan chặt chẽ đến mọi mặt của cuộc sống thường ngày của mọi người.  

Bất kể là nam hay nữ, khi bạn hòa mình vào xã hội, trên thực tế bạn chính là đang nằm trong mọi mâu thuẫn.  

Ví dụ như cô Nam tính nết rất cộc cằn. Cô Nam và chồng cô vừa mới cưới nhau không lâu, thì sản phẩm mới của công ty họ đã ra đời.

Giám đốc công ty phát động công nhân viên đóng góp nhiều ý kiến, còn muốn đến lắng nghe biện pháp chào bán hàng. Cô Nam phải vắt óc suy nghĩ mất năm ngày mới chuẩn bị được một phương án, đồng thời trình bày một lượt với cô Thiệu, bạn đồng nghiệp vừa mới đến văn phòng của cô.  

Đâu ngờ rằng, khi ông giám đốc đến dự, không để cho mình mở miệng, cô Thiệu đã ra oai trước để áp đảo đối phương, tung ra vài điều kiến nghị, nhưng nội dung phương án đó chính là của cô Nam.

Ông giám đốc nghe xong, hết sức khen ngợi cô Thiệu, cô Nam thì cay cú không thể nói ra được.  

Đang chứa đầy bụng nổi nóng, tan ca, cô Nam vừa tức vừa bực hồng hộc vừa về đến nhà, chồng liền túm lại hỏi: «Nam, đã ăn cơm chưa?».  

Cô Nam mắt trợn tròn: «Ăn rồi! Ăn thuốc súng!». Anh bối rối tắt tivi, bưng cơm và thức ăn nóng đến.  

Cô Nam cất cao giọng nói: «Bụng đã no bực tức rồi! Có phải anh muốn ních nó vào thêm cho tôi chết không?».

Anh cười ngây ngô, vội vàng đem cất cơm và đồ ăn đi, bưng lại một đĩa hoa quả. Cô Nam giơ tay túm lấy đĩa hoa quả, quẳng luôn xuống đất một cách hung tợn.  

Người chồng liền bưng đến một chồng đĩa nói: «Quẳng đi, quẳng đi để trong lòng dễ chịu hơn». Cô Nam túm liền mấy chiếc đĩa đập một mạch xuống sàn nhà, anh cũng đập theo. Khắp nhà chỉ nghe tiếng «loảng xoảng, loảng xoảng», nhưng đĩa hoàn toàn không vỡ, vì đĩa toàn là chất dẻo giả đồ sứ.  

Cơn giận của cô Nam đã tiêu tan quá nửa, người chồng ngồi bên cạnh cô ta, hỏi đầu đuôi, giúp cô phân tích: «Cô Thiệu vừa mới đến làm việc, có cái khó của cô ta. Thêm nữa, biện pháp vẫn là biện pháp, vẫn còn có một quá trình thao tác...».  

Đúng lúc này, tiếng chuông điện thoại réo, hóa ra là cô Thiệu gọi đến, cô ta chủ động xin lỗi: «Chị Nam, xin thứ lỗi cho em. Em sợ bị công ty từ chối không nhận, đòi phải được việc ngay. Em nghĩ, ngày mai sẽ đi đến gặp ông giám đốc giải thích. Nếu không, hai chị em mình cùng đi, chị sẽ nói tỉ mỉ phương án bán hàng đó...».  

Cô Nam bắt đầu cùng chồng thu nhặt các đĩa đầy khắp nhà. Cô Nam là con gái độc nhất được cha me nuông chiều từ bé, tức giận lên là thích quăng đồ đạc.  

Trước tháng 2, cô Nam gặp anh. Anh là người có lý trí, dí dỏm, khoan dung, ít nhất khi cô nổi giận đùng đùng anh vẫn có thể giữ được bình tĩnh, thậm chí giúp cô tìm được cách trút giận.  

Khi vừa kết hôn, cô Nam trong cơn tức giận đã từng quăng mấy chiếc đĩa sứ, anh ta không trách oán điều gì, chỉ lo lắng đến việc quăng đĩa sứ rất nguy hiểm, dễ làm bị thương người khác, có thể làm hỏng sàn nhà, còn thiệt hại tiền của.  

Thế là, anh nửa đùa nửa thật mua về mười mấy chiếc đĩa nhựa giả sứ, nói là chuyên để cho vợ dùng trút giận.  

Người chồng như chiếc «xe cứu hỏa», khi cô Nam nổi nóng, anh ta có thể dập tắt kịp thời, hơn thế còn giỏi biến căng thẳng thành hòa dịu.  

...

Hạnh phúc với đủ mọi hình thức hiện ra trong cuộc sống của chúng ta, nó là một loại cảm thụ của sinh mệnh, một thể nghiệm của đời người.  

Nhiều khi hạnh phúc không phải là đi tìm kiếm những cái chúng ta không có, mà là vui vẻ hưởng thụ những cái «vốn có» của mình hiện tại.  

Một người, chỉ cần có một gia đình hòa thuận, môi trường làm việc và sinh hoạt tốt, có một tâm trạng tốt, thế thì bạn chính là hạnh phúc!  

Biết phát hiện, biết trân trọng, biết sáng tạo, hạnh phúc mãi mãi vây quanh bên mình bạn giống như ánh sáng mặt trời, nước và không khí.  

29. « Âm mưu » nhỏ khi con dâu đối xử với mẹ chồng

Mẹ chồng và con dâu là hai người phụ nữ có quan hệ luôn luôn tế nhị, tình yêu của họ đều dồn cho một người đàn ông, việc đó vừa có thể khiến họ đối chọi quyết liệt, cũng có thể khiến họ chung sống hòa thuận với nhau.  

Khi ngày lễ, ngày tết đến, trong không khí vui mừng người ta khó tránh khỏi tâm tình xốc nổi, mà kết quả trực tiếp có thể là mẹ chồng và con dâu gây xích mích nhỏ. Ở đây tạm không bàn đến việc phải trái, đúng sai trong đó, chỉ chuẩn bị một số «túi cấp cứu» cho người làm con dâu, với mục đích làm cho những ngày lễ tết được yên ổn, đoàn kết trong gia đình.  

Nguyên tắc cao nhất: Ưu tiên mẹ chồng.

Sống chính là ăn, mặc, ở và đi lại, thời gian ăn tết, thì các nhu cầu này đặc biệt tập trung. Là đứa con dâu trước các mâu thuẫn và bất cập trong sinh hoạt gia đình, nhất định phải giữ vững «ưu tiên mẹ chồng» một cách không cần nguyên tắc. Không có lý do, không có nguyên nhân, bạn chỉ cần làm như thế thì chẳng có gì sai cả.  

Dưới đây là những chỗ con dâu có thể xuất hiện va chạm nhỏ với mẹ chồng:  

* Mẹ chồng không hiểu tình cảnh của con dâu

Tình trạng kinh tế của bạn và chồng năm nay tương đối căng thẳng, vay tiền mua nhà, nộp tiền bảo hiểm, đi học nghiên cứu sinh tại chức, mọi mặt đều phải nộp tiền, mà mỗi khoản chi đều đã tính toán vừa đủ.  

Trong tình huống này, các bạn còn phải dày công chuẩn bị một món quà tết chi phí không nhỏ cho mẹ chồng. Vì món quà này mà hai bạn đã phải chạy nhiều nơi.  

Nhưng sau khi mang đến nhà mẹ chồng, nhận được sự đáp lại là: «Các thứ này mẹ không thích lắm, để lại đây thì để thôi, hay tốt nhất đem cho anh trai con nhé!». Lúc này, bạn nên làm thế nào?  

Cách đối phó:

Mẹ chồng tính thẳng, không xem bạn là người ngoài, mới nghĩ đâu nói đấy.  

Về sau nếu còn mua các thứ nữa, trước hết phải suy nghĩ và cân nhắc ý thích của bà. Cho anh trai cũng chẳng sao đều là người nhà mình, không những mẹ chồng ngẫm nghĩ cái tốt của bạn mà anh trai của chồng cũng cám ơn bạn.  

Mua quà cho mẹ chồng là vì bà là bậc bề trên, nhất là bà là mẹ đẻ của chồng, bạn đã tận tâm tận sức. Chồng bạn hoàn toàn hiểu đối với việc đó, mà bản thân bạn cũng về lý, về tình không hổ thẹn. Cho nên hoàn toàn có thể ổn định tinh thần, không hề biến sắc.  

Mẹ chồng có thể chưa thật vừa lòng đối với một vài mặt nào đó của hai bạn, nên suy nghĩ thật kỹ xem có chỗ nào vợ chồng bạn làm chưa thật thích hợp.  

Nếu như có, tìm cơ hội nói chuyện với bà cụ, chỗ nào sai thì nhận sai, chỗ nào cần tỏ thái độ thì tỏ thái độ, quét sạch «bệnh tâm lý» để lợi cho trong gia đình yên ổn dài lâu. Nếu không có, yên tâm ăn tết, quà tết năm nay bạn đã đem tặng rồi.

* Cùng đi dạo phố với mẹ chồng 

Quảng cáo của thương trường «mặc sức vung ra» khắp nơi chỗ nào cũng thấy, hai vợ chồng trẻ bị cuốn hút đến ghê gớm, hẹn nhau đi dạo phố. Sau khi mẹ chồng biết cũng đưa ra ý muốn cùng đi.  

Cách đối phó:

Mặc dù về căn bản không thích đi dạo cùng với bà già, cũng phải đồng ý. Hãy thử nghĩ xem điều bà già đi dạo phố coi trọng là cảm giác một tay níu con trai, một tay vịn vào con dâu, sảng khoái «bước theo cảm giác», «chỉ đến chỗ nào thì đi đến đó» mới là «thượng sách».  

Đối với những thứ làm cho hai bạn mắt sáng lên mà bà mẹ chồng lại không thích, như các loại đồ điện, thì nên đi lướt qua thôi. Muốn xem cho thật đã, thì nên ghi nhớ thật đúng địa điểm, ngày hôm khác mình đến xem sau. Đừng nên đường khác cũng đi, mà phố cũng dạo, làm cho bà già tức giận.  

Phàm những thứ hàng bà mẹ chồng hỏi bạn «cảm thấy thế nào», nhất loạt đều nói «rất tốt». Bà đã hỏi bạn, sẽ nói lên bà «đã có ý», đang muốn tìm sự ủng hộ của bạn. Nếu như bạn cảm thấy luôn luôn nói «rất tốt» tỏ ra giả dối, có thể chỉ vào một thứ hàng khác nói «con thấy cái này cũng hay, rất thích hợp với mẹ».  

Dù rằng thứ hàng bạn giới thiệu không hợp với ý của bà cụ, bà cũng sẽ rất vui vẻ, bởi vì trong lòng bạn đã nghĩ đến bà phải không?

Nếu như bạn phát hiện mẹ chồng nhắm trúng một thứ hàng, trái lại có vẻ do dự, thì có thể chủ động tìm các cô nhân viên hướng dẫn, lấy hàng mẫu ra để bà xem cẩn thận.  

Nếu như là quần áo, chớ nên dềnh dàng, nhanh chóng khuyên bà cụ mặc thử; chỉ cần bạn phát hiện trên mặt mẹ chồng có vẻ «quyến luyến không nỡ rồi», ngay tức khắc nhận thời cơ tốt khuyên bà cụ mua luôn.

Giá như mẹ chồng ngại đắt, bạn có thể làm ra vẻ trả tiền, nói chung các bà mẹ chồng không mấy khi muốn để cho hai vợ chồng trẻ tiêu pha tốn kém. Cứ cho là mẹ chồng của bạn để các bạn trả tiền, cũng chẳng sao; nếu như bà không sinh ra con trai của bà, thì bạn làm sao có người chồng tốt?  

* Không làm «ngòi nổ»

Cả nhà đang vui vẻ ăn cơm, bạn hỏi chị dâu, gần đây có quyển sách về giáo dục tố chất của trẻ con được tuyên truyền ầm ĩ lên, chị đã mua cho cháu gái bé chưa? Chị dâu trả lời chưa mua, bởi vì trong nhà đã có nhiều loại sách tương tự rồi.  

Lúc này, mẹ chồng nói với bạn, việc giáo dục con cái là một học vấn lớn, sẽ phải nghe nhiều, đọc nhiều, tuyệt đối không thể tự cho mình là đủ. Bạn đã làm tỉnh ngộ mẹ chồng và con dâu trong vấn đề giáo dục cháu gái bé xưa nay quan điểm đối lập, bây giờ bạn nói như thế, chính là có thể làm một ngòi nổ phá hoại bầu không khí êm dịu, «thành môn thất hỏa ương cặp trì ngư» (trâu bò húc nhau ruồi muỗi chết) thì bạn làm thế nào?  

Cách đối phó:  

Hỏi mẹ chồng có cần thêm canh không, nói với bà trong thức ăn hôm nay có hai loại bạn vừa mới học được, chuyên chế biến theo khẩu vị của bà, đề nghị bà giúp tìm chỗ chưa đạt để về sau làm ngon hơn. Nhân cơ hội này chuyển đề tài câu chuyện, xin bà chỉ bảo về vấn đề nấu canh.

Hỏi bà về đội tập múa kiếm của người già bà tham gia năm nay có biểu diễn không, nếu không thì thực đáng tiếc. Lại chuyển sang chuyện khác, nói với bà nên đi leo núi hoặc đi du lịch nhiều hơn, có lợi cho sức khỏe thân thể và tinh thần.  

Còn quyển sách kia mà bạn nhắc đến, người ta có cách nhìn mỗi người mỗi khác, cho đến lúc này vẫn chưa đưa ra được kết luận gì, sau đó nhanh chóng nói một vài chuyện không dẫn đến mâu thuẫn, ví dụ như kịch hài và các tiểu phẩm của dạ hội đón tết.  

* Kiên trì là thắng lợi

Việc đón và tiễn ngày tết đã làm cho người ta đủ cảm thấy mệt mỏi, nhưng hàng ngày cứ đến sau 10 giờ đêm, mẹ chồng vẫn muốn bày ra trò chơi bài một cách hào hứng, hơn thế mỗi lần đều bắt cả hai bạn phải tham gia, nhưng bạn đã buồn ngủ đến lảo đảo cả người rồi.  

Cách đối phó:   

Bình thường làm thêm ca, mệt mỏi đến nỗi không muốn làm việc gì nên cũng ít nói chuyện với bà già, lúc này cùng ngồi chơi bài sẽ tự nhiên rất xứng đáng, không những như thế, có cơ hội còn nên «ù» một ván.  

Nếu thấy quá mệt, có thể bớt xem truyền hình. Nếu còn buồn ngủ hãy dùng nước lạnh rửa mặt hoặc uống một tách cà phê đặc mùi vị thật ngon.  

Xin nhớ trong việc cùng chơi với bà già này, kiên trì chính là thắng lợi.  

30. Quà tặng tốt nhất là ca ngợi

Từ nhỏ chúng ta đã được cha mẹ, nhà trường giáo dục: luôn luôn nhắc mình phải khiêm nhường.

Thế là chúng ta nhầm tưởng rằng chùn lại mới là lễ phép, phải gắng hết sức không để làm phiền phức cho người khác.  

Do đó, có ý kiến cho rằng người khác không tốt, cũng ngại nói ra, đôi lúc nghe được lời khen ngợi của người khác cũng cảm thấy không tự nhiên, càng không thể tiếp nhận một cách tự nhiên.

Bởi vì mình có cảm giác «không thoải mái» này, tự nhiên vận dụng cái lý lẽ «cái mình không muốn, đừng đùn cho người khác» dù cho trong lòng có chút cảm xúc, nhưng muốn mở miệng diễn đạt ra, bỗng nhiên cảm thấy lúng túng khó xử cho mình và đối phương.  

Thời gian càng dài, thật sự trở thành «miệng vàng khó mở».  

Giữa người này với người khác chỉ có xoi mói, tìm vấn đề, nêu ý kiến, kiến nghị phê bình, thậm chí kiến nghị xung đột, thiếu những lời khen ngợi.

* Một lần, ông Lưu đáp chuyến máy bay của Hàng không trong nước bay đến Thâm Quyến. Sau khi họ bước lên máy bay được thông báo máy bay sẽ phải chậm hai tiếng đồng hồ. Tiếng oán trách của hành khách râm ran máy bay. Ông nhìn thấy một nhân viên phục vụ vừa bưng trà rót nước, vừa tiếp nhận lời oán trách của hành khách, ông nhận ra người gian khổ nhất sẽ phải là anh ta, bởi vì thời gian làm việc cua anh ta bỗng như kéo dài gấp đôi.

Có một số hành khách cũng tận mắt nhìn thấy từ trong ánh mắt của họ sự đồng cảm đó. Nhưng không có một ai trong đó có dũng khí, dám đột phá trở ngại của mình, nói ra một lời khen ngợi cám ơn họ. Cuối cùng ông Lưu tìm được một tờ «phiếu thăm dò ý kiến», viết lên trên đó «Tôi cám ơn các bạn», sau đó vội vàng đem nó đưa cho một nhân viên phục vụ.  

Công việc đó gây nên sự căng thẳng và lúng túng vô cùng cho ông Lưu. Làm sao ca ngợi người khác lại có thể trở ngại tâm lý lớn như thế?

Trong công ty xí nghiệp, nhiều nhân viên làm một công việc như nhau, đôi khi rất khó cảm thấy mình đã có cống hiến gì cho cơ quan. Giá trị tồn tại của mình chẳng qua chỉ như chiếc đinh vít, có thể có mà cũng có thể không.  

Theo quan niệm truyền thống, từ lâu chúng ta đã quen với việc công nhân làm tốt công việc là bổn phận, không cần biểu dương, làm sai hỏng nhất định phải quở trách. Sự đồng cảm và lời khen ngợi của miệng có thể nâng cao sức gắn bó và cổ vũ khí thế của công nhân viên. Nhưng rất nhiều người lại cảm thấy việc ca ngợi rất khó thực hiện.  

Xem ra việc đột phá trở ngại tâm lý này vẫn cần có dũng khí nhất định. Khi bắt đầu có thể phải rất cố gắng căng thẳng, rất không thoải mái.  

Nhưng, chúng ta hãy thử nghĩ xem những người được khen ngợi, họ sẽ rất vui vẻ và thỏa mãn, làm tăng thêm lòng tự tin và tự tôn, sẽ khiến chúng ta có dũng khí và quyết tâm để làm. Nhưng, phải làm thế nào mới là đúng mức? Nhân đây xin nêu lên bốn phương pháp từng bước cung cấp cho mọi người.  

1) Có thể khen ngợi qua ngôn ngữ tín hiệu.

Thử dùng một ánh mắt tán thưởng, một cái gật đầu đồng ý, hay nhẹ vỗ một cái lên vai để truyền đạt tình cảm của bạn, bày tỏ sự khen ngợi của bạn. Từ trong phản ứng tích cực của người khác tăng thêm dũng khí của mình, tin tưởng bạn sẽ dễ dàng nói ra lời khen ngợi.  

2) Thà khen ngợi những người, việc, vật mà anh ta quan tâm còn hơn trực tiếp khen ngợi anh ta.  

  Khi chúng ta nghe người ta nói «Ông X, ông thật là tài giỏi!», «Ông Y, ông thật là rất cừ!», có thể khiến cho người ta nghe «da sởn vẩy ốc» lên, cảm thấy mình mãi mãi không thể nói ra được những lời đại loại như thế.

Không bằng, nhằm đúng vào việc người khác làm hoặc các biện pháp họ nghĩ ra, biểu dương khen ngợi tùy theo từng việc, không những người nói trong lòng cũng thận trọng, thiết thực, mà người nhận cũng có thể nghe được yên dạ yên lòng.  

* Chọn phương thức bày tỏ đa dạng

Có lúc chỉ là ngôn ngữ động tác hoặc ngôn ngữ diễn đạt vẫn chưa đủ, còn có thể lợi dụng các phương thức khác để diễn đạt sinh động hơn. Ví như viết một cái thiếp, tặng một món quà nhỏ, hoặc cùng ăn cơm liên hoan, cùng đi một chuyến du lịch, tăng thêm cơ hội giao lưu với nhau.  

4) Trong quá trình khen ngợi không nên quá khoe khoang, tỏ ra không tự nhiên, khách sáo.  

Thực ra, khi khen không tự nhiên làm cho người được khen cũng cảm thấy không thật, thậm chí có thể nghi ngờ bị tâng bốc nịnh hót, càng gây cho người ta không tin. Việc đó thật là được chẳng bù mất.  

Chỉ cần có quyết tâm muốn cải tiến quan hệ nhân tế của mình, từng bước yêu cầu mình, tin tưởng rằng sự vui mừng khi người khác được bạn cổ vũ, nhất định sẽ làm tăng lòng tự tin của bạn.

31. Hãy cẩn thận với cái bẫy tuyển dụng người làm 

Các nhà mưu lược thời xưa, nhất là về phương diện chính trị và quân sự, để thắng địch thì đều tìm cách giăng bẫy đối thủ.  

Hiện nay, về việc thông báo tuyển dụng người làm, nhiều người cũng tìm trăm phương ngàn kế giăng bẫy cho người tìm việc. Mong rằng mọi người hãy hết sức cẩn thận, khỏi mắc vào tròng lừa đảo.

Tục ngữ có câu: «Đạo cao một thước, ma cao một trượng». Xin hãy vận dụng mưu trí của bạn để giáng lại đòn mạnh mẽ đối với những kẻ chiêu mướn giả, lừa đảo người lao động.  

Để bảo vệ quyền hợp pháp của người tìm việc làm, các giới truyền thông tin tức cũng thường xuyên đưa ra ánh sáng một số công ty tuyển dụng ma, vạch trần các thủ thuật lừa đảo của họ.

Cơ quan công an và bộ phận giám sát lao động cũng dựa vào việc phát hiện của quần chúng, đã hủy bỏ từng điểm tuyển dụng người phi pháp, để những người tìm việc làm tránh đuoc tổn thất.  

Mặc dù vậy, tình huống vẫn không mấy lạc quan, kẻ tuyển dụng người phi pháp và một số công ty lừa vẫn không ngừng mọc lên, đã gây nhiều thiệt hại cho người lao động.

Các chuyên gia trong ngành cho rằng, người tìm việc thiếu ý thức tự bảo vệ và không nắm vững các quy định về thị trường lao động là nguyên nhân quan trọng.  

Ngoài ra, vai trò của cơ quan hành pháp có liên quan không đủ mạnh, cũng là một nguyên nhân nữa.  

Để cải thiện tình trạng đó, kiến nghị các đoàn thể xã hội hãy vào cuộc và quan tâm thiết thực đến những người chưa có việc làm, làm tốt công tác đào tạo và tìm nghề cho họ. Các ngành có liên quan và cơ quan hành pháp cần phải nghiêm trị thẳng tay và tuyệt đối không «nể quá hóa hỏng» đối với những công ty lừa lợi dụng lỗ hổng của thị trường lao động làm tổn hại đến những người tìm việc làm.

Đồng thời cũng nhắc nhủ đông đảo người tìm việc làm trong quá trình tìm việc phải tăng cường ý thức tự bảo vệ, cảnh giác cao để tránh mắc vào tròng bị lừa.  

32. Trong tâm lý nghĩ ra kế thắng người khác trước

Có thể nghĩ ra trước người khác, làm trước người khác là một sự can đảm và sáng suốt tuyệt vời. Người có tính dự kiến cao, thường làm cho người khác ngạc nhiên vượt ngoài ý định.

Trong «Hán thư. Hạng Tịch chuyện» có câu: «Tiên phát chế nhân, hậu phát chế vu nhân» (Trước nảy ra ý định thắng người khác, sau đó mới phát ra dùng sức mạnh để thắng người).

«Binh kinh bách tự» đặt chữ «tiên» (trước) lên hàng đầu. «Tiên» tức là trước tiên nảy sinh ra ý thắng người. Nó cho rằng trong chiến tranh «nảy ra ý thắng người trước» là rất quan trọng, ai nắm được bí quyết nảy ra ý thắng người trước, người đó sẽ có thể nắm chắc được quyền chủ động. Cách «tiên phát chế nhân» (nảy ra ý định thắng người trước) trong xã giao là mở ra thế tấn công trước lời nói và việc làm của đối phương, dùng thế mạnh buộc người khác phục tùng.

Dưới đây chúng ta sẽ kết hợp với một ví dụ thực để phân tích cụ thể:  

Dale Carnegie là nhà văn Mỹ nổi tiếng. Ông đã từng kể một đoạn đời của mình trong sách «Đời người tốt đẹp»: Nhà Carnegie cách công viên rất gần, do vậy thường mỗi khi ăn cơm xong ông đều đem một con chó săn nhỏ tên là «Racer» đến công viên dạo chơi.  

Đây là một công viên rừng, diện tích rất lớn, du khách đến không nhiều. Công viên có một quy định: người dắt chó đi chơi phải buộc xích chó và đeo rọ mõm. Mới đầu, Carnegie còn thực hiện đúng như quy định, sau đó cứ lỏng lẻo dần.  

Một hôm, trong công viên ông gặp một viên cảnh sát cưỡi ngựa. Cảnh sát nghiêm khắc: «Vì sao ông để chó chạy đi chạy lại lung tung mà không buộc cho nó vào một cái xích? Chẳng lẽ ông không biết là đã vi phạm pháp luật ư?».  

«Vâng, tôi hiểu», Carnegie trả lời. «Nhưng tôi cho rằng nó không đến nỗi cắn người khác».

«Nhưng pháp luật không biết ông cho rằng như thế nào? Viên cảnh sát nói gay gắt. Lần này tôi không truy cứu. Nếu lần sau lại để tôi bắt được, ông sẽ phải đến quan tòa để nói chuyện».  

Từ hôm đó, Carnegie lại làm theo quy định. Nhưng con chó nhỏ không thích bị ràng buộc. Trông thấy vẻ đáng thương của nó ông cảm thấy mủi lòng, liền không đeo rọ mõm cho nó nữa.  

Đến một hôm ông đang chạy thi cùng con chó nhỏ khi chạy qua một đám cây, vừa vặn gặp ngay viên cảnh sát kia đang cưỡi một con ngựa màu nâu hồng. Cảnh sát vẫy tay gọi ông đến. Chạy không thoát, Carnegie đành gượng đi lên gặp anh ta. Trong lòng ông nghĩ, lần này có thể bị gán tội rồi! Ông quyết định nảy ra ý thắng người trước. Ông nói một cách dè dặt: «Thưa ông, lần này ông đã bắt được tôi. Tôi có tội, tuần trước ông đã cảnh cáo tôi».

Hầu như nằm ngoài ý định của Carnegie, «Nói khéo lắm, nói khéo lắm». Viên cảnh sát trả lời nói: «Tôi biết, khi không có người, ai cũng đều để cho chó nhỏ chạy đi chạy lại một cách thoải mái».  

«Quả là không nén nổi» Carnegie nói, «Nhưng đây là vi phạm pháp luật».  

«Ồ, đừng quá nghiêm trọng» cảnh sát nói một cách nhẹ nhàng: «Như thế này nhé! Ông chỉ cần cho nó chạy qua ngọn đồi nhỏ, đến chỗ tôi không nhìn thấy nữa, sự việc sẽ cho qua».  

Từ đó ta thấy, nghĩ ra ý định thắng người trước thực tế là một sách lược chiếm ưu thế trong tâm lý của con người, chỉ có một loại chiếm ưu thế chủ yếu, các loại khác thì ở trong trạng thái phụ thuộc hoặc bị nén xuống.  

Trong xã giao, nếu như chúng ta trước tiên dùng thế chủ động, thì quả quyết rằng, lời nói việc làm của chúng ta sẽ gây được dấu ấn sâu sắc trong tâm lý của đối phương, xúc tiến sự hình thành tâm lý có lợi cho ta.  

Carnegie mang chó săn nhỏ đi dạo ở công viên, không đeo rọ mõm lên cho nó, đã vi phạm quy định pháp luật, bị cảnh sát phát hiện một lần nữa.

Nếu như Carnegie chỉ «ngồi im chờ chết», đội cảnh sát quở trách, tình thế sẽ trở nên bất lợi cho mình. Carnegie đã không làm như thế, khi không tránh khỏi bị khiển trách, tự mình trước tiên nhận lỗi, biến tình thế đơn thuần tiếp nhận thành tình thế tiến công.

Lúc này, việc chiếm ưu thế chủ yếu trong tâm lý của viên cảnh sát là muốn dạy cho Carnegie một phen nên thân, nhưng do Carnegie đã dùng sách lược nghĩ ra ý thắng người khác trước, đem những lời cảnh sát muốn quở trách đối phương nói ra, do vậy ý nghĩ muốn khiển trách người khác trong tâm lý của cảnh sát bị nén xuống, cơn giận dữ cũng đã tan đi.  

33. Buông lơi cảnh giới, vờ tha để bắt thật

Quan hệ giữa «bắt» và «tha» là biện chứng; nếu muốn «bắt» được chắc chắn cần phải phóng túng thích đáng một chút. Bằng không thì muốn bắt không được.  

Kỹ xảo ứng xử vờ tha để bắt là chỉ cách trước thả sau thu, làm cho đối phương buông lơi cảnh giới bị mắc vào tròng, cuối cùng không còn cách nào đành phải đầu hàng. «Bắt» là mục đích, «tha» là thủ đoạn, «tha» không phải là buông trôi bỏ mặc mà buông lơi có mục đích.

Đúng như trong «Ba mươi sáu kế» nói: «Cái gọi là «tha» không phải là thả nó, theo nó mà nới lỏng nó thôi, «cướp cùng chớ đuổi», cũng chính là cái ý đó. Cần hiểu việc không đuổi không phải là không theo mà chỉ là không cưỡng bức nó mà thôi». Từ đó ta thấy «tha» hoàn toàn không phải là mặc nó tự nhiên muốn làm gì thì làm, mà là ngấm ngầm kiềm chế đối phương, chỉ có như thế, mới có thể chờ dịp đạt được mục đích «bắt».

James Buchanan là Tổng thống thứ 15 của nước Mỹ, dựng nên cơ đồ từ nghề luật sư. Một lần, có một người vì uy hiếp sinh mệnh của người khác nên bị tố cáo. Do nguyên cáo nắm được nhiều chứng cứ, nên bị cáo dữ nhiều lành ít. Sau khi bị nhiều luật sư từ chối, bị cáo nhờ đến Buchanan.  

Khi tòa án mở phiên tòa xét xử, Buchanan hỏi nguyên cáo: «Tôi nói, thưa ông, giá như ông là một người can đảm hơn một chút, không bị người khác uy hiếp làm cho sợ, tức là một người dũng cảm, thì ông có còn để tâm đến sự uy hiếp của thân chủ tôi không?».  

«Thưa ông, tôi không có gì đáng sợ cả giống như bất cứ một người dũng cảm nào». Nguyên cáo trả lời.  

Buchanan nói: «Vậy thì, khi thân chủ của tôi uy hiếp ông, cũng không làm ông sợ hãi chứ?».  

«Vâng, thưa ông.»  

«Ông không sợ ông ấy phải không?»  

«Vâng, tôi không sợ».

«Thế thì, ông còn tố cáo điều gì nữa? Tôi đề nghị bác bỏ nguyên cáo.» 

Tòa án đã lập tức kết thúc vụ án này.  

Trước đông đảo công chúng, nguyên cáo đương nhiên không thể thừa nhận mình là một tên nhát gan, thế là Buchanan dùng phương pháp vờ tha để bắt, thông qua việc hỏi vặn đi vặn lại khó khăn, đã dẫn dắt đối phương đến kết luận phủ định mình.  

34. Mánh khóe nhỏ, niềm vui lớn

Người ta có thể dễ dàng phát hiện ra, mọi việc trong cuộc sống đều cần phải dùng sách lược, nếu không thì không tài nào làm được.

Ví dụ anh Lưu là một người, rất yêu cuộc sống, rất yêu quý vợ. Anh công tác chăm chỉ, mỗi tháng sau khi kiếm được tiền, đều giao đủ cho vợ, vợ anh dựa theo nhu cầu cuộc sống gia đình tùy ý tiêu pha.  

Anh cho rằng: như thế mới hợp lý, làm người chồng là kiếm tiền, còn làm người vợ là tiêu tiền, cuộc sống gia đình nhất định sẽ hạnh phục mỹ mãn.  

Nhưng, kết hôn được một năm, anh đã phát hiện làm như thế, không làm cho vợ vừa lòng, anh liền xét lại mình: Có phải là mình quá coi trọng sự nghiệp không? Có phải trong gia đình mình làm quá ít việc không? Có phải mình quan tâm đối với vợ không đầy đủ không?  

Nghĩ như thế, anh bèn quyết định: Bất kể từ nay về sau công tác bận rộn thế nào, cũng phải bớt ra một chút thời gian cùng lo liệu công việc gia đình với vợ.

Người vợ vô cùng sung sướng trước sự thay đổi thái độ của anh, đã bố trí anh đảm nhận việc mua rau và thức ăn.  

Hàng ngày sau khi tan tầm về, anh đã tiện đường đi đến chợ theo lời vợ dặn, anh mua mọi thứ thực phẩm cần dùng của một ngày mang về, đồng thời nói giá từng loại với vợ.  

Vợ hỏi: «Thịt lợn bao nhiêu tiền một cân?» (1 cân = 0,5 kg).   

Anh Lưu trả lời: «Năm đồng tám hào» (tiền NDT).  

Vợ lại hỏi: «Rau cải trắng bao nhiêu tiền một cân?».  

Anh Lưu đáp: «Bảy hào một cân».

......

Anh Lưu cho rằng vợ sẽ khen anh, song vợ lại bĩu môi và nổi cáu lên.  

Người vợ nói: «Anh mua rau và thịt cũng không biết bớt giá. Rau cải trắng chỉ thực ra chỉ năm hào đã có thể mua được một cân. Anh thật đần quá!».  

Anh Lưu nghe vợ quở trách, trong lòng cảm thấy rất khó chịu. Cô ấy có biết rằng chỉ vì việc mua các thức ăn cho vợ, buổi trưa anh đều không được nghỉ ngơi, phải làm xong sớm công việc buổi chiều, một lòng một dạ muốn sau khi tan tầm đi về đảm nhận bớt một vài việc gia đình cho vợ, để cho vợ vui.  

Người vợ thấy vẻ buồn rầu của anh, đã an ủi vài lời, vội vàng đi thổi cơm.  

Anh Lưu trong lúc rỗi rãi, thuận tay giở quyển «Những chuyện vui của các nhân vật có trí tuệ thời xưa của Trung Quốc» trên giá sách xem, cảm thấy những nhân vật như Gia Cát Lượng, Tào Tháo, Lưu Bá Ôn, Đông Phương Sóc... họ nhất cử nhất động đều chứa đầy trí tuệ, trên thực tế đều là đấu trí khôn, giở mánh khoé với đối thủ, từ đó đạt được mục đích thắng đối thủ.  

Anh cảm thấy: Giữa vợ chồng, sống hàng ngày ở nhà, mặc dù không cần phải tạo ra mâu thuẫn, nhưng muốn có êm ấm, vui vẻ, cũng nên dùng một số mánh khóe nhỏ, có thể sẽ thu được hiệu quả rất tốt.  

Thế là, ngày hôm sau, khi mua các thức ăn mang về, anh đã hớn hở đi đến trước mặt vợ.  

Vợ hỏi: «Thịt lợn bao nhiêu tiền một cân?».  

Anh Lưu trả lời: «Người ta đòi năm đồng rưỡi, anh đã mặc cả giá một hồi lâu, cuối cùng đã mua được bốn đồng rưỡi».  

Vợ nghe xong rất vui vẻ, lại hỏi: «Thế rau cải trắng bao nhiêu tiền một cân?».  

Anh Lưu nhìn thấy vợ nét mặt vui vẻ, liền cố ý chơi trò úm, giả bộ thờ ơ như không, nhởn nhơ nói: «Cái anh chàng bán rau kia thật đần. Trên sạp rau bên cạnh đòi bán tám hào, anh ở bên rạp sau này cố ý nói rau của anh ta không ngon, anh ta đã bán cho anh bốn hào».

Người vợ nghe xong, vui sướng nhảy lên, kêu: «Ôi! Anh thật cừ! Xem ra, về việc mua các thứ anh giỏi hơn em rất nhiều!».  

Lúc đó, hai vợ chồng rất vui vẻ, cùng hát với nhau, cùng nói chuyện đùa với nhau, cùng nhau làm cơm, cùng nhau ăn cơm. Việc đó khiến cho anh Lưu cảm thấy mình vô cùng vẻ vang, vô cùng tự hào.  

Trong cuộc sống, một điều chỉnh nho nhỏ, đã có thể mang đến cho đối phương vui mừng rất lớn, cớ sao mà không làm?

Thực ra, anh Lưu chẳng có thủ đoạn gì ghê gớm, thịt hôm nay anh mua và giá của ngày hôm qua là như nhau, rau hôm nay mua, thậm chí còn đắt hơn hôm qua một hào – bởi vì vợ anh yêu quý gia đình, toàn tâm toàn ý xếp sắp cuộc sống, do đó cái giá của một hào bạc theo cô ta cũng rất lớn, rất cần tính toán. Anh Lưu nếu thật thà nói như hôm trước với vợ, chắc chắn có thể mang đến cho hai người trạng thái không vui vẻ.  

Sống ở nhà cũng thế, đối xử bạn bè và người thân cũng thế, có thể giở một mánh khóe nho nhỏ, nhất định sẽ tạo cho đối phương và bản thân mình niềm vui lớn.  

Các bạn thử làm xem sao?  

35. Hãy cho đối phương một chút lợi

Tính tích cực sáng tạo của con người, ở mức độ nào đó đều bắt nguồn từ việc theo đuổi đối với lợi ích.  

Lập công ty, mở cửa hàng, xây dựng nhà máy... chỉ có một mục đích, chính là để kiếm tiền.  

Dùng phương thức tư duy truyền thống suy nghĩ vấn đề, sẽ thấy là càng nghĩ cách kiếm tiền, trái lại càng không kiếm nổi. Cho nên, mới có nhiều xí nghiệp phải đóng cửa, nhiều ông chủ đen đủi đến phá sản, mới có nhiều người trong cạnh tranh thua trận. «Định lấy cái gì của ai, cần phải cho họ một số cái trước» chính là cái lý này.

Biết rõ rành rành đối phương muốn áp đảo mình, lại cho đối phương một số chỗ lợi, để cho đối thủ được một chút lợi ích con con để họ thoả mãn, thiếu cảnh giác cuối cùng mình giành được lợi lớn. Đây cũng là một thủ đoạn quan trọng của những người cao tay trong thương trường.

Hartley là một người từ dáng vẻ bề ngoài, phương thức sống đến định thế tư duy, cả đến khả năng bảo vệ lợi ích mình giành được, tất cả đều đủ để trở thành điển hình của ông chủ lớn ngành dầu mỏ Mỹ. Anh ta có cái bụng béo phệ, nét mặt hồng hào, là thành viên của câu lạc bộ các ông chủ lớn của ngành dầu mỏ Mỹ. Câu lạc bộ này đã tụ tập một tốp các «ông cụ non» ngông cuồng tự cao, tự đại cách biệt hẳn với quản lý hiện đại, tranh biếm họa của Mỹ cũng vẽ như thế.

Tốp người này coi thường thuộc hạ, suốt ngày từ sáng đến tối dùng tiền của cổ đông tiêu phí thời gian ở bãi săn, thắng cảnh câu cá, bước vào phòng nhảy của mình lộng lẫy nguy nga, dùng tiền của công ty mua máy bay phản lực, dẫn chó đi khám thú y, cùng người tình đi Paris tìm vui thú. Hartley thậm chí còn tiêu tiền của công ty cải tiến máy bay phản lực để có thể đặt được piano của anh ta lên đó.

Tốp người này bất kể là tiêu khiển hay là đưa ra quyết sách kinh doanh đều phản ứng đần độn, động tác chậm chạp, kết cục đương nhiên chất lượng dưới mức bình thường. Nhưng họ không bao giờ quên bốn việc: báo chi tiêu với công ty, hưởng thụ đặc quyền, địa vị danh vọng, một mình nắm hết mọi quyền hành. Tóm lại là họ xem lợi ích và quyền lợi của mình quan trọng hơn bất cứ cái gì.  

Từ năm 1981 đến năm 1985, dưới làn sóng xung kích của cuộc cải cách quản lý hiện đại, các công ty dầu mỏ Mỹ đã từ 18 giảm xuống còn 15 công ty. Công ty của Hartley mặc dù kiêu hãnh được lọt lưới, nhưng kết quả kinh doanh kém cỏi hết mức, bị việc «mua thầu» tập kích là tất nhiên.

Năm 1980, Hartley gặp Pigens tại cuộc đấu bóng golf của các ông chủ dầu mỏ. Ông khoe với Pigens công ty của mình đứng vào hàng thứ 14 của Mỹ. Pigens trả lời: «Dự toán của ông là 700 triệu USD, dùng 2,2 vạn người; còn dự toán của công ty tôi là 400 triệu USD, dùng 600 người. Chẳng lẽ ông từ trước đến nay chưa từng nghĩ người nổi ở trên việc, hiệu suất sẽ giảm chăng?». Hartley đang chuẩn bị chơi bóng tức giận đỏ mặt tía tai, ngớ người ra, đến nỗi đánh trật bóng, từ đó anh ta xem Pigens là cái gai trong mắt, cái kim trong thịt.

Trong cuộc họp nghiệp vụ của giới dầu mỏ, Pigens không nói một lời, Hartley thì thay đổi hướng ghế ngồi quay vào tường, mọi cử động đối với Pigens nhất loạt đều cười nhạt khinh bỉ. Anh ta nói việc bảo hộ lợi ích cổ đông của Pigens là việc «ngu xuẩn lớn xưa nay chưa từng nghe thấy, nói giễu câu của Pigens là hủy hoại thanh danh tốt đẹp của hết công ty này đến công ty khác». Song anh ta lo lắng rõ trên nét mặt, đứng ngồi không yên để đề phòng sự tập kích của Pigens.

Anh ta ra lệnh cho cố vấn pháp luật Sinde đã theo mình hơn 30 năm nay thu thập tình hình. Sinde có thể gọi là ngoan cố, bắt đầu từ ngày ngành dầu mỏ xuất hiện «mua thầu», ông ta đã xây dựng kho tư liệu, tồn trữ tất cả mọi tài liệu của những người đương sự, bao gồm các nhà ngân hàng, luật sư, những người đứng đầu cơ quan chứng khoán, chiến thuật về phương diện tài chánh, khả năng về phương điện tư pháp, hồ sơ «mua thầu» và nghiên cứu phân tích của nó, sẵn sàng lúc nào cũng có thể cung cấp để xét hỏi. Nhận được lệnh của Hartley, ông ta lại nghiên cứu biện pháp phòng vệ.  

Ngày 4 tháng 2 năm 1985 «Bản kê dạng thứ 13 của Pigens» công bố, nhưng thật ra chưa thật sự muốn tập kích Hartley, còn Hartley lại dùng chửi rủa kích động cơn thịnh nộ của Pigens.  

Hartley về nhà nói với vợ: «Tôi sinh ra trong Đại chiến thế giới thứ I, là người may mắn còn sống trong Đại chiến thế giới thứ II. Hôm nay, tôi chuẩn bị tiếp nhận khó khăn trắc trở của Đại chiến thế giới thứ III. Một khi thất bại, tôi nhất định sẽ phóng lửa đốt cháy công ty thành tro tàn, cũng không để cho «tên gái điếm nuôi» kia được nó». Pigens xuất thân từ phần tử trí thức đây là lần đầu tiên gặp một doanh nhân thô lỗ.

Khi bảo vệ lợi ích bản thân, Hartley lại có tinh tế trong thô lỗ, ông mời ngân hàng làm bạn liên minh, hẹn trước ba trung tâm luật sư làm cố vấn, chỉ định Sinde triệu tập hội nghị điện thoại toàn quốc, để những người thám thính khắp các nơi bàn tình hình và tiến hành phân tích.

Ông thẩm định vài «kế hoạch», bắt tay thay đổi giám đốc, quy định chương trình mới. Ông còn chuẩn bị sẵn các phương án khác nhau: đọ sức ở tòa án, tranh đoạt quan hệ công cộng, cắt quyền ủy thác cổ đông. Lợi ích cá nhân đã làm cho tài năng trí lực của ông lại có dịp phát huy khác thường.  

Ông đợi tổng bộ phản kích đến Los Angeles, điều tên bịp bợm ra khỏi phố Wall, còn chuyển công ty đến Delaware đăng ký để có tầm nhìn xa trông rộng, chuẩn bị lá bùa cứu mệnh.

Cuối tháng 2 năm 1985, 13,6% cổ phiếu của công ty Hartley bị «kỵ sĩ ngựa đen» cướp đi, mặc dù ông đã hết sức chống lại, những kết quả rất nhỏ, không có cách nào hơn đành ra lệnh cho quân tăng cường thăm dò.

Không bao lâu xuất hiện nguồn tin: Ngân hàng công ty mình mở tài khoản là Ngân hàng an toàn Thái Bình Dương đã cấp cho Pigens nguồn vốn 54 triệu USD. Hartley lập tức chỉ trích đây là âm mưu lớn, «là ngân hàng được tôn trọng bề ngoài là giúp vốn xí nghiệp công nghiệp nhưng ngấm ngầm câu kết với tên bịp bợm, xúi giục hai bên tàn sát nhau».

Ngày 12 tháng 3, ông không hề do dự đã đem ngân hàng mở tài khoản của mình đưa lên ghế bị cáo của tòa án. Về sau mặc dù việc tố cáo không thành, nhưng trong một khoảng thời gian lại thu nhận những điều tai nghe và mắt thấy khắp nơi có tác dụng «giết một người răn trăm họ».

Hartley một mặt sử dụng thủ đoạn pháp luật, một mặt sử dụng vũ khí tuyên truyền, ông đã viết một lá thư lời lẽ cứng rắn cho Thống đốc Ngân hàng Trung ương Mỹ quyền uy rất lớn, yêu cầu Thống đốc dùng biện pháp cấp bách kết thúc «làn sóng mua thầu cuồng nhiệt lạm dụng cho vay kích dập uy hiếp kinh tế».

Ông sao chép lại lá thư này gửi đến giám đốc tất cả các ngân hàng mở tài khoản của Pigens, sao chép và gửi đến nghị sĩ Quốc hội. Để làm cho người nhận thư không đoán được ai gửi nên đặc biệt chú ý, ông không dùng phong bì của công ty mà dùng phong bì trống không, chi tiết trông có vẻ không nổi lắm nhưng lại sinh ra hiệu quả tâm lý không ngờ, các bức thư đều được những người nhận xem rất cẩn thận, thế tiến công tuyên truyền mạnh mẽ đã hình thành, Hartley đã phải dùng nó tạo nên cục diện «đợi ngày làm khốn đốn» đối với Pigens.  

Pigens dao động, công khai bày tỏ «có thể thay đổi ý nguyện ban đầu của việc mua thầu». Nhưng Hartley lại từ chối một cách độc đoán, phải liều một trận một sống một còn.  

Ngày 7 tháng 4 năm 1985, Hartley ở nhà giở tờ «Thời báo New York», vừa nhìn thấy tín hiệu tổng công kích của Pigens, ông lập tức bảo Sinde dùng tất cả các biện pháp đề xuất tố cáo với các tòa án của các thành phố mà công ty của Pigens đóng, tố cáo «Bản kê dạng thứ 13 của Pigens» đã dùng thủ đoạn lừa gạt, vi phạm «Luật chống trust» (Luật chống tổ chức lũng đoạn).

Thủ đoạn này làm cho Pigens lúng túng. Cùng một ngày của tháng tư bị các tòa án các thành phố khác nhau yêu cầu đưa ra lý do khiếu nại. Trong khi Pigens tìm hết cách đối phó, Hartley bắt đầu cuộc chiến tranh giành cổ đông.  

Ông ta chọn 700 người từ trong viên chức của công ty huấn luyện gấp, tay nắm tay dạy họ thay mặt công ty gọi điện thoại cho cổ đông, khi đến thăm từng nhà nói như thế nào, muốn các cổ đông phải hiểu rõ tình hình trước mặt không tốt có thể xuất hiện sau khi bị Pigens thôn tính, Hartley còn gọi điện cho những người đứng đầu cơ quan tiền tệ trong cổ đông, muốn họ phải đưa ra «sự lựa chọn đúng đắn», và nói: «Nếu như ông không bỏ phiếu tán thành, tôi sẽ thu hồi toàn bộ tiền vốn từ trong tay ông».

Sau khi bố trí động tác bao vay chặt Pigens xong, Hartley đã kéo ngòi nổ của «quả bom nợ» xem cái chết như không: công ty Unôkaul vay nợ mua thầu cổ phiếu của mình, mặc dù điều này về pháp luật không giải thích thế được, nhưng ông lại tuyên bố trước cả nước «Tôi và công ty tôi sẽ cùng chết với Pigens!».  

Động tác được nghe những cái chưa hề nghe thấy này khiến cho giới công nghiệp, giới tài chính ngân hàng Mỹ kinh sợ, nhưng Hartley thì mặc kệ, ông ta thà để cho hành vi không vẻ vang của mình công bố với mọi người, để cho tòa án cao cấp của bang Delaware khó nghĩ.  

Ông biết đối phương ắt sẽ có thể tố cáo mình, Tòa án sơ thẩm, phúc thẩm cũng không dám bất chấp lẽ phải trên đời bênh vực mình, một khi lá bùa cứu mệnh vô hiệu, ông sẽ làm người anh hùng của «xí nghiệp tự sát Mỹ».

Ngày 13 tháng 5, đại hội cổ đông họp, Hartley mặc bộ complet lỗi thời đã lâu, chỗ cửa tay còn cả mụn vá, hai mắt đỏ ngầu đến cuộc họp. Ông không đề ra nổi phương án cải thiện kinh doanh, cũng không bác nổi phương án của Pigens, chỉ là chỉ trích máy bay riêng của Pigens nhiều hơn mình, tiền lương cao hơn mình, tỏ ra vẻ chán nản, thất vọng.

Khi đại hội cổ đông kết thúc, ông giật dây Sinde mặc bộ quần áo rách lên hội trường phao tin nói tòa án bang Delaware vừa mới nhận định Pigens được kiện. Pigens không giấu nổi niềm vui sướng trong lòng rời khỏi hội trường. Thực ra đây là kế hoãn binh của Hartley, ông ta cần thời gian để tăng sức ép đối với tòa án cấp cao.  

Sau khi tan họp, Hartley «dùng người để dụ dỗ» đối với Pigens. Ông để cho các bạn của Pigens chuyển lời nói với Pigens rằng, Hartley vì bị kiện tụng đánh bại, chuẩn bị giương cờ trắng đầu hàng, xin mời đến đàm phán.

Pigens đã đến, Hartley thuận theo ý của Pigens bàn bản thỏa thuận, chỉ trên giá chênh lệch 400 triệu USD không nhượng bộ, yêu cầu kéo sang ngày hôm sau sẽ bàn tiếp.  

Lúc chia tay ông còn bày tỏ lời chúc mừng với Pigens, cảm ơn ông ta không chỉ trích ngông cuồng tự kiêu.  

Ngày hôm sau bàn tiếp, Hartley đã lật lọng, bắt ép Pigens phải về phòng nghe trộm, Pigens đành phải mở vòi nước trong buồng tắm, không ngừng kéo thùng nước hố xí, thương lượng khẽ với người giúp việc. Kéo dài đến buổi tối, Hartley cuối cùng đã giành được thời gian hai ngày quý báu.

Sau hai ngày, ba ban ngân hàng, pháp luật và quan hệ công cộng của Hartley tới tấp tăng sức ép đối với chính quyền bang và ba quan tòa của Tòa án cao cấp thuộc bang Delaware, nhấn mạnh đầu tư Unôkaul là đăng ký hợp pháp của bang này, chính quyền bang có nghĩa vụ vận dụng pháp luật có lợi đối với xí nghiệp đứng về phía xí nghiệp của bang mình, giữ được công ty Unôkaul sẽ có thể giữ được thanh danh của chính quyền bang, cũng giữ được nguồn thu nhập tài chính của bang mình.

Ngày thu ba, Hartley đích thân ra tay, ông ta nói một cách uy hiếp đối với chính quyền bang là ba vị quan tòa của Tòa án cao cấp, một nửa của 500 công ty quan trọng toàn quốc đăng ký ở bang này, công ty Unôkaul giành thắng, họ đều sẽ rập khuôn pháp luật của bang này bảo vệ mình. Bằng không thì «quả bom nợ» của công ty Unôkaul ắt sẽ nổ, hơn 200 công ty cũng có thể cân nhắc đến nơi khác đăng ký.  

Sức ép nặng nề khiến cho chính quyền bang và ba vị quan tòa không kham nổi, ngày 17 tháng 5 đưa ra «phán quyết ưu huệ» làm cho các bang khác cười chê.

Hartley đã thắng, nhưng thu được lợi không phải là công ty, mà chỉ là giữ được tất cả lợi ích cá nhân của ông ta. Không có lá bùa cứu mệnh ông ta không thể giành được phần thắng, nhưng có được lá bùa cứu mệnh ông ta không sử dụng kế «điệu hổ ly sơn», không đợi ngày làm khó đối với Pigens, dùng lời để dụ ông ta, cũng thắng không nổi. Việc xong, được biết công ty Unôkaul có người tiết lộ, hiệu ứng lớn nhất của «quả bom nợ» là «khua rừng đánh động hổ», còn nó có nổ ra hay không, chỉ có thể xem là mot câu đánh đố!  

Một khi chúng ta bước vào thị trường, chúng ta cũng có thể gặp tình huống tương tự Hartley.  

Cho đối thủ một chút lợi ích, kỳ thực không phải là việc xấu.

Người ta trong lúc so đo tính toán, thường bị tự mình trói chặt chân tay của mình. Một người có tài ba hơn người, không ở chỗ lợi ích trước mắt, hơn thế có thể vì lợi ích lâu dài trong tương lai lớn hơn, hãy biết vứt bỏ lợi ích trước mắt.

36. Lời nói dối của vợ

Trong giao thiệp giữa người này với người khác, đối đãi với đồng nghiệp, đối đãi với bạn bè... Vì quan hệ của cấp trên cấp dưới, vì tình hữu nghị lâu dài, thích đáng giở một chút mánh khóe nhỏ, nói dối một chút rất cần thiết.  

Dù rằng giữa vợ chồng, vì sự hài hòa và thỏa mãn của sinh hoạt tính dục, nói dối sẽ càng cần thiết hơn.  

Ví như: Đôi khi, chỉ vì nhận thức của bạn đối với sinh hoạt tính dục không có chút căn cứ và cách nghĩ tự lừa mình dối người khác, sẽ có thể dẫn đến cảm giác lo sợ và khó chịu lâu dài, từ đó không thể nào nhận được niềm vui của vợ chồng thật sự.

* Lời nói dối thứ nhất của vợ:  

Em coi như không quan tâm cao trào có đạt được hay không, em chỉ thích quá trình làm chuyện ấy.  

«Đúng thế, đôi khi cao trào tính dục của vợ bắt buộc không thể thiếu», Tiến sĩ Greel nói: «Nếu sinh hoạt tính dục không có cao trào như một việc đương nhiên theo tập quán, thì không những không công bằng đối với phụ nữ mà cuối cùng còn ảnh hưởng đến quan hệ vợ chồng».

«Một bệnh nhân hỏi bác sĩ: Vì sao tôi nhất định phải thích chuyện «làm tình»? Vì sao đạt đến cao trào lại quan trọng như thế?». Đây là một phụ nữ quá quan tâm chồng có vui thích hay không? Nhưng thực tế cô ta rất không thỏa mãn. Cô ta luôn tự lừa mình dối người cô tuyên bố «khoái cảm tính dục đối với tôi không có gì đáng kể».  

** Lời nói dối thứ hai của vợ:

Nếu như tôi có thân hình đẹp, sinh hoạt vợ chồng của chúng tôi có thể sẽ tốt hơn nhiều.  

Tiến sĩ Helen nói: «Nếu như bạn lo lắng về thân hình của mình, thì xin hãy nhớ rằng: Một đôi vợ chồng trẻ đẹp nằm trên giường hoàn toàn không phải là siêu sao người mẫu trên phim ảnh. Nếu bạn luôn luôn nghĩ «Cái bụng tôi béo quá»... thì bạn làm sao có thể tập trung cảm xúc cho cuộc «làm tình» được? Có được thân hình xinh đẹp đương nhiên là tốt, nhưng vợ chồng quan hệ hài hòa từ xưa đến nay đều không phải chỉ «làm tình» với thân thể, ngoài việc tiếp xúc da thịt, còn có những phản ứng hóa học những hoóc môn về tình yêu, bạn không cần chỉ quan tâm đến một bộ phận nào đó của thân thể của mình.»

*** Lời nói dối thứ ba của vợ:

Cao trào tính dục của tôi đến càng nhanh càng tốt.  

Eley rất yêu thương chồng của cô. Có một dạo, Eley cảm thấy sinh hoạt vợ chồng của họ không tốt bằng trước kia. «Tôi bắt đầu lo lắng, cảm thấy Geore mất quá nhiều sức để tôi có thể đạt được cao trào khiến tôi có thể mất đi hứng thú, hoặc cảm thấy bản thân anh ta đã làm sai điều gì». Eley không biết rằng càng lo lắng, thì cô càng khó đạt được cao trào. Cô ta không thể khẳng định được cảm giác không đành lòng này rốt cuộc là đến từ người chồng hay là ý nghĩ phỏng chừng của bản thân cô ta.  

Eley cuối cùng đã thổ lộ tâm tình với Geore, được biết Geore đối với sinh hoạt tình dục của họ hoàn toàn chẳng có bất cứ điều gì vướng mắc. Eley đã tự tạo ra việc không nhẫn nại với Geore, còn đem việc đó xem là vấn đề giữa họ.

Trong cuộc sống những người làm vợ cần phải hiểu rõ rằng: so với tiến tài, sự nghiệp, ăn mặc, tiêu dùng sinh hoạt thì trọng hơn hết phải là sự hài hòa sinh hoạt tính dục của mình với chồng.  

Vì mục tiêu quan trọng nhất này, các bạn nữ có thể biết giảo hoạt một chút, biết nói dối một chút, biết giở một chút «âm mưu» nhé!

37. Lời nói tốt đẹp mọi người đều thích nghe

Không ai muốn bị người khác khiển trách, ai cũng muốn nghe những lời tốt đẹp, không những phụ nữ như thế, mà cả nam giới cũng vậy.

Mao Trạch Đông đã từng nói với nhà báo Mỹ Snow: «Mọi người đều thích những lời nói dối dễ nghe, thực hiện một chút sùng bái cá nhân thích đáng, là rất cần thiết».  

Lời nói ca ngợi người người đều thích nghe, việc này sẽ đòi hỏi chúng ta trong giao tiếp và đối xử, nói nhiều hơn một chút những lời tốt đẹp, nói bớt đi một chút những lời khó nghe, đối với ưu điểm và những chỗ mạnh của người khác ca ngợi thêm vài câu, bớt chỉ trích đi vài câu thì cuộc sống sẽ dễ chịu hơn rất nhiều.

* Trong kỳ nghỉ tết một bạn học mời bạn đến nhà chơi, đồng thời miệt mài làm mấy món ăn để đãi bạn.  

Bạn biết rõ nghệ thuật nấu ăn của anh ta không cao, cũng không hợp khẩu vị của mình lắm. Nhưng bạn không nên nói: «Anh làm thức ăn rất tồi, quá mặn». Hãy nghĩ một lát rồi đổi một cách nói khác: bạn vờ rất hứng thú thưởng thức món ăn anh ta làm và nói: «Thật tuyệt! Không ngờ tay học trò như anh lại có tài nghệ này, sau này nhất định sẽ là một người chồng kiểu mẫu!».  

Bạn khích lệ như thế, không những không làm bạn học của bạn cụt hứng, mà còn làm cho anh ta xây dựng được lòng tin. Bởi vì trong việc này, đồ ăn ngon hay không thật ra không quan trọng lắm, mà tình hữu hảo giữa hai người mới là điều quan trọng.

Lại ví dụ một người bạn khác của bạn vừa mua được một chiếc xe ô tô con Xiali mới xuất xưởng, kéo bạn đi hóng mát ở thành phố. Là đàn ông, ai cũng muốn có thành tựu, ai cũng đều hy vọng mình có thể làm nên một sự nghiệp, ai cũng mong mình kiếm được khoản tiền lớn, để bạn bè, người thân, thầy giáo và các bạn của mình tự hào vì anh ta.  

Khi bạn ngồi trên chiếc xe đó, nhìn anh ta ung dung tự đắc, tươi cười hớn hở, tuyệt đối không nên nói: «Chiếc xe này của bạn chỉ là loại xe con thấp cấp. Cái xe Santana của anh X so với xe của bạn ngồi thoải mái hơn nhiều». Hoặc nói: «Hiện nay người ta đều thích mua xe Fukang, bạn làm sao lại lạc hậu với trào lưu, sắm thẳng một chiếc xe Xiali lỗi thời?».

Bạn nên nói: «Anh bạn ơi! Thật chỉ có bạn! Không ngờ rằng trong một thời gian ngắn như thế, bạn đã có được chiếc xe của mình, so với phần lớn bạn bè của lớp ta bạn khá hơn cả». Hoặc nói: «Nhìn thấy bạn đã có xe, tôi thấy vui mừng thay cho bạn! Bánh mì sẽ có, tất cả mọi thứ đều sẽ có. Từ nay về sau, bạn sẽ phát triển khá, nhưng xin chớ có quên bạn học cũ nhé!».

Nói nhiều hơn một chút những lời tốt đẹp, nói nhiều hơn một chút những lời ca ngợi, mình chẳng mất gì, mà có thể làm cho đối phương sinh ra ấn tượng tốt. Đồng thời có thể làm tăng thêm tình hữu hảo giữa hai bên.  

Trong công tác, dù bạn gặp phải những người không xứng đáng với chức trách, để làm cho người ta làm việc tốt, cũng không nên tùy tiện trách cứ họ, mà nên phát hiện chỗ mạnh, chỗ yếu của họ, khen ngợi chỗ mạnh của họ, khích lệ họ khắc phục khó khăn, làm tốt công việc.  

Có lẽ, đây là một chút nghệ thuật nho nhỏ của người làm lãnh đạo, xin nhớ rằng: đa số người khi bị quở trách đều cảm thấy ngượng ngùng, nhưng cũng có một số người đặc biệt, xem quở trách như cơm bữa ở nhà, bị quở trách một trận, sau đó lập tức bỏ ngoài tai, mặc bạn nói đến rách mép vẫn cứ «chứng nào tật ấy».  

** Bà giám đốc của một công ty nọ, tinh khôn sắc sảo, lớp cán bộ dưới quyền làm việc thông thạo, trí dũng song toàn. Nhưng mới đây, một trợ lý của bà được điều động đến chỗ khác, người kế nhiệm là một nữ sinh viên mới tốt nghiệp.  

Cô nữ sinh viên mới đến này làm việc qua loa cẩu thả, một số tư liệu thường không qua chỉnh lý đã đưa lên trên, các văn kiện trên bàn làm việc lộn xộn ngổn ngang, bà giám đốc đã phê bình cô nhiều lần. Cô ta vẫn chứng nào tật ấy. Bà giám đốc quyết định thay đổi sách lược khác. Từ đó, bà đã tỉ mỉ phát hiện ưu điểm của cô đồng thời sau khi phát hiện ưu điểm liền lập tức khen ngợi cô ta luôn.  

Biện pháp này quả nhiên có hiệu quả, cô gái này dần dần trở nên có ngăn nắp, cũng không cẩu thả như trước nữa. Sau một tháng, công tác của cô cơ bản có thể làm cho bà giám đốc hài lòng.

Làm một người lãnh đạo, khiển trách và phê bình mặc dù đều là do lỗi và khuyết điểm của người dưới quyền gây nên, nhưng khiển trách nặng nhẹ và hình thức khiển trách phải khác nhau, cần phải theo từng người từng việc khác nhau mà xử lý.  

Có viên chức do cá tính bản thân, thiếu hăng hái, thiếu nhiệt tình, không có chí tiến thủ, đối với bất cứ việc gì cũng đều không hứng thú. Với trường hợp này, chỉ trích chẳng những không giúp được việc gì cho công việc, mà còn có thể đẩy họ càng đi tới tiêu cực, than thân trách phận, thậm chí gục hẳn. Lúc này, biện pháp tốt nhất để động viên được tính chủ động và tính tích cực làm việc của họ dậy, chính là dùng chỉ trích ẩn trong khích lệ.  

Ví dụ: viên chức của bạn thích đánh cờ, bạn có thể lấy công tác tiến hành so sánh với đánh cờ, mượn đó kích dậy hứng thú của họ đối với công việc, điều động tính tích cực của họ dậy. Bởi vì họ hiểu được khi đánh cờ, do sơ suất đi sai một nước cờ có thể bị thua cả ván, do đó họ cũng sẽ có thể cẩn thận đối với một công việc của mình, như vậy, tinh thần trách nhiệm của họ cũng được khơi dậy.

«Nhìn khách mà làm món ăn», «món ăn» bạn làm cần phải hợp khẩu vị của người khách, nếu không bạn sẽ không thể thu được hiệu quả lý tưởng.  

38. Nói lời linh hoạt, làm việc linh hoạt

Người ta do ý chí và bẩm tính quyết định, có người thường thích nói khoác, nói «toạc móng heo», đặc biệt là những nam giới tràn đầy chí lớn. Họ vì tỏ ra mình vượt hơn hẳn người khác, luôn dùng hình thức tỏ rõ quyết tâm, đối với người thân, đối với bạn bè, đối với bạn gái, thậm chí đối với đối thủ cạnh tranh của mình đều ba hoa khoác lác tưởng chừng như mình là nhất thiên hạ.

Thực ra, họ không hiểu: hát hay không bằng nói hay; nói hay không bằng nghe hay – khi bạ đâu nói đấy, bạn rất có thể để lộ ý tưởng của mình cho đối thủ biết. Đôi khi, bản thân bạn có thể đạt được mục tiêu, nhưng do bạn tiết lộ bí mật nên bị người ta gây trở ngại, làm cho bạn nửa đường đứt gánh.  

Những ví dụ như thế, từ xưa đến nay không bao giờ kể hết.

Muốn làm việc gì, hãy biết giữ kín ý tưởng bí mật bất ngờ. Ngậm miệng ăn tiền, thắng lợi đã nắm chắc.  

Bởi vì sự thực thắng hùng biện, khi bạn làm nên một việc gì, không cần bạn phải nói ra, sự thực tự nhiên sẽ nói giúp bạn.  

Những người bản thân xuất thân không hiển hách lắm, vì sao có thể trong từng bước từng bước leo lên đỉnh cao của quyền lực?  

Những người vốn dĩ tiền vốn không hùng hậu lắm, vì sao có thể trong thị trường chiến thắng đối thủ mạnh hơn mình? Lộn đi lộn lại vài vòng đã trở thành ông chủ lớn khiến người ta ngưỡng mộ?

Khi người ta truy hỏi những vấn đề này, khi các nhà báo phỏng vấn những người thành công này, khi ống kính nhắm đúng vào những người có danh vọng đương thời này, mọi người đều cho rằng những người tài ba xuất chúng ấy nói ra những bí quyết. Nhưng họ phần nhiều đều chỉ mỉm cười, nói: «Thành công không có bí quyết gì, chẳng qua chỉ là cần mẫn và thực thà làm việc thôi».  

Hoặc với giọng hài hước nói với mọi người: «Tôi chẳng qua chỉ là mèo mù vớ được cá rán thôi».

Chẳng lẽ những người thành công thật sự không có bí quyết gì chăng?  

Sự thực không phải như thế, từ xưa đến nay, bất kể làm việc gì chỉ cần là người thành công đều là người vừa biết vận dụng «dương mưu», lại giỏi vận dụng «âm mưu». Âm dương hài hòa đều đầy đủ mới có thể thành công.  

Xin nêu ra một ví dụ:

Thời xưa, có ba thư sinh cùng lên kinh dự thi, nhưng họ đều không cầm chắc, ai có thể trúng, ai có thể trượt.  

Giữa đường, họ qua một ngôi miếu thờ, mời một vị Lão hòa thượng dự đoán tiền đồ giúp cho.  

Vị Lão hòa thượng này nhìn họ hồi lâu, liền lim dim mắt, bấm đốt ngón tay một lúc, sau đó quay về hướng ba người họ giơ ra một đầu ngón tay, nói: «Đây chính là kết quả thi của các bạn».

Sau khi ba thư sinh này đi khỏi, một tiểu hòa thượng đứng bên cạnh thấy rất khó hiểu liền hỏi: «Thưa sư phụ, Người giơ ra một đầu ngón tay là ý nghĩa gì, chẳng lẽ là nói một người trong ba người họ được trúng phải không? Một khi kết quả không phải như vậy thì làm thế nào?».

Lão hòa thượng vuốt râu cười ha ha, nói: «Yên tâm nhé, tất cả đều trong tay ta».  

Qua một thời gian, khi ba vị tú tài này thi xong, lại đến ngôi miếu, tặng rất nhiều quà hậu hĩnh cho Lão hòa thượng, đồng thời ca ngợi Lão hòa thượng tính toán như thần.  

Còn Lão hòa thượng chỉ ha ha cười to, tịnh không hề hỏi kết quả thi của họ.  

Sau khi ba vị tú tài này đi khỏi, tiểu hòa thượng càng lần không ra manh mối, hỏi: «Sư phụ ơi! Người làm sao đến kết quả thi của họ cũng không hỏi, đã nhận quà biếu của họ?».  

Lão hòa thượng xoa lên chiếc đầu trọc của tiểu hòa thượng, nói: «Ta không cần phải hỏi họ. Kết quả thi của họ, đã được ta đoán trúng từ trước, bất kể biến đổi ra sao, cũng đều không vượt khỏi tính toán như thần của ta».

Tiểu hòa thượng không biết Lão hòa thượng nói vậy là ra làm sao cầu xin Lão hòa thượng giải thích rõ hơn.  

Lúc này, Lão hòa thượng lại giơ ra một đầu ngón tay, nói với tiểu hòa thượng: «Đầu ngón tay này của ta, sẽ bao quát tất cả mọi tình huống thi của ba người ấy, không cần biết kết quả. Ngươi xem, nếu như trong ba người họ có một người thi trúng, ta cũng đoán đúng; nếu như trong ba người họ có hai người thi trúng, có một người trượt, ta cũng đoán đúng; nếu như cả ba người họ đều thi trúng, ta cũng đoán đúng – bởi vì một đầu ngón tay này chính là ý cùng được trúng».

Tiểu hòa thượng trước lý lẽ đầy trí tuệ của Lão hòa thượng thì khâm phục sát đất.  

Trong cuộc sống, chúng ta cũng thường xuyên gặp phải nhiều việc đòi hỏi phải đưa ra sự lựa chọn, phán đoán, xin đừng nên nói dứt khoát, nói toạc ra hết, có thể học tập vị Lão hòa thượng này một chiêu.  

39. Giả vờ phải giống như thật

Theo quan điểm của Carl Jung: Mỗi người trong cuộc sống, khi họ đối mặt với xã hội và đối mặt với người khác đều mang bộ mặt nhân cách bằng không thì không có cách tồn tại.  

Cái gọi là thẳng thắn thật thà chỉ là tương đối, trên đời này không có người thẳng thắn thật thà tuyệt đối.  

Ví dụ nói: Trong một gia đình, do điều kiện công tác, xã giao rộng, xuất hiện hiện tượng ngoại tình ở người vợ, thậm chí phát triển đến mức có quan hệ bất chính với người khác, nhưng cô ta lại không muốn ly hôn với chồng mình, càng không muốn phá tan gia đình.

Về sau, cô ta ân hận vì thấy mình làm như vậy rất có lỗi với chồng, đã lặng lẽ ngừng quan hệ không chính đáng đó.  

Những việc như thế trong cuộc sống thường có thể xuất hiện.  

Có người cho rằng: Người vợ một khi đã ngoại tình thì nên thành thật với chồng để xin chồng tha thứ.  

Cũng có người cho rằng: Người vợ ngoại tình thì nên đem việc này giấu đi, giữ kín ở trong lòng đừng bao giờ nói với chồng.

Cũng có người cho rằng: Nam giới phần nhiều đều ích kỷ bụng dạ nhỏ nhen. Trong lúc đối mặt với sự xám hối của vợ, không những không thể tha thứ lỗi lầm của vợ, mà còn căm ghét vợ. Từ đó xuất hiện bóng đen bao trùm lên cuộc sống của gia đình.

Lại có người cho rằng: Nếu như việc này bị chồng biết được – không tránh khỏi một số người chồng trẻ không đủ lý trí có thể dùng hành vi bạo lực đối với kẻ tình địch kia gây nên sự kiện đổ máu. Hoặc là để tìm được sự cân bằng tâm lý, mình cũng đi ngoại tình hoặc chơi bời bừa bãi, từ đó làm cho gia đình tan vỡ...  

Nên đối xử với những vấn đề này ra sao?  

Chúng ta có thể cho rằng: là người vợ bản thân đã nhận thức được chỗ sai của mình, đồng thời ở nơi sâu kín trong lòng cô ta lúc nào cũng chịu đựng đau khổ ức chế. Thế thì cô ta bất kể như thế nào cũng không thể nói việc này với chồng. Chỉ có thái độ như vậy mới là thái độ có trách nhiệm đối với chính cô ta, đối với chồng của cô và đối với gia đình cô ta nữa.

Bởi vì một đau khổ trong cuộc sống, đem chia thành hai, người gánh vác trở thành hai đau khổ. Bạn hoàn toàn không cần thiết đem đau khổ của bạn trút lên đầu người khác - «biết chính là phải tự gánh vác».

Bạn nên dùng sách lược giấu giếm, nhất thiết không nên vì thành thực của mình mà làm tổn thương đối phương, cuối cùng tổn thương chính bạn.  

Tóm lại, mục đích vận dụng mưu lược chính là để bảo hộ mình, phát triển mình mà không làm cho mình bị tổn thương.  

Trong vấn đề mấu chốt bảo toàn mình này, giữa vợ chồng là như thế, giữa bạn bè cũng như thế, cấp dưới sử dụng mưu kế đối với cấp trên để ứng phó với mọi cục diện phức tạp, cũng là hiện tượng như vậy.  

40. Biết vứt bỏ

Phần đông những người thành đạt sự nghiệp, tự nhiên dưới tay họ luôn phải có một loạt những người cốt cán đắc lực, một lòng trung thành để sai khiến.

Nhưng, đã là người dưới quyền thì nên cúi đầu lắng nghe theo chỉ huy, kể cả có lúc phải hy sinh lợi ích của chính mình.  

Người ta có một chỗ sai lầm, luôn hy vọng mình làm ông chủ, mình vượt hẳn người khác, mình đứng ở độ cao của lãnh đạo, điều khiển người khác.  

Điều này tốt hay không tốt?  

Người có chí lớn, nói chung không có gì không tốt.  

Nhưng, trong thực tế đại bộ phận người thật ra không có đủ tài năng và cơ hội làm lãnh đạo. Cho nên, bằng lòng với số phận cũng không có gì là kém là xấu.

Bằng lòng làm người trợ thủ của người khác, giúp người khác hoàn thành sự nghiệp không nhất định là vị trí thích đáng nhất một đời của bạn.  

Trong «Kinh Dịch», đoạn luận về quan hệ của thời cơ và vị trí không phải là nói vị trí càng cao thì càng tốt.  

Ví dụ: Trong quẻ Càn, hào dương thứ tư «Hoặc dược (diệu) tại uyên, lợi kiến đại nhân», đây chính là nói: rồng trong vực sâu bất cứ lúc nào cũng đều có khả năng bay lên trên.  

Đến hào thứ 5 dương: «Phi long tại thiên, lợi kiến đại nhân». Đây có nghĩa là: rồng đã bay lên đến trời.

Nhưng, không nên cho rằng rồng lại bay lên trên nữa là tốt hơn. Đến hào thứ 5 dương, chính là «Cang long hữu hối» rồi. Điều này nói lên rằng: rồng bay đến chỗ cao nhất thật ra không tốt, bất cứ lúc nào cũng đều có nguy hiểm, hơn nữa rất không tốt.  

Đây chính là tư tưởng rất có phép biện chứng.

Giống như Viên Thế Khải trong lịch sử Trung Quốc đã được làm Tổng thống, vẫn muốn lên nữa làm Hoàng đế, kết quả gặp phải phản kháng của nhân dân cả nước Trung Quốc, đã thất bại thảm hại.  

Lại ví dụ như Lâm Bưu trong những năm tháng chiến tranh đã xác lập được công lớn, giành được lời khen «Tướng quân thường thắng». Sau khi thành lập nước, chức quan của ông ta cứ thăng lên mãi, thăng đến chức Phó chủ tịch Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc.  

Đáng lẽ ông ta nên biết là đủ. Nhưng ông lại có dã tâm lớn hơn, kết quả đã rơi vào một kết cục thất bại mà mang tiếng xấu – Leo càng cao, ngã càng đau.

Do vậy, mỗi người chúng ta đều nên căn cứ sự từng trải, quá trình học, năng lực và cả cơ hội của mình để xếp sắp cho mình con đường đời tốt nhất, phải giống như trong «Kinh Dịch» đã nói như: Nhìn mình một cách biện chứng, nhất thiết không nên làm những việc mà năng lực của mình không đạt tới.  

Khiêng kiệu thổi kèn có gì không tốt? Thấy người khác lấy giang sơn, có gì không tốt?

Gia Cát Lượng trong lịch sử, có «hùng tài đại lược», ông thật sự đã tìm được vị trí đặc địa của mình. Nếu như lúc ban đầu ông không cam tâm tình nguyện làm nhân vật quan trọng số 2, mà lại đi tranh giành vị trí nhân vật quan trọng số 1 với Lưu Bị, như thế thì, chẳng những ông không thể được lưu danh trong sử xanh, thực hiện lý tưởng cao xa, to lớn của mình, mà còn có khả năng vừa ra khỏi lều tranh đã bị Trương Phi và Quan Công chặt đầu rồi.

Lại ví dụ như «Khai quốc nguyên huân» của triều Minh là Lưu Bá Ôn, tương tự có trí tuệ của Gia Cát Lượng. Nếu như ông ta không phải là một lòng trung thành đi giành giang sơn cho Chu Nguyên Chương thì không thể được lịch sử ca tụng – Mặc dù Chu Nguyên Chương xuất thân từ bần hàn, không có học vấn, thậm chí đã từng là kẻ ăn mày, nhưng chỉ cần bạn nhận định mình là người cốt cán giành lại thiên hạ cho ông ta, sẽ có thể phát huy đầy đủ tài trí thông minh của bản thân bạn, thực hiện được lý tưởng đời của bạn.  

Làm lãnh tụ có chỗ tốt của việc làm lãnh tụ, làm kẻ dưới quyền cũng có chỗ tốt của việc làm kẻ dưới quyền, tất cả hoàn toàn phải dựa theo tình thế của mình để định.

Nhưng cam tâm tình nguyện làm kẻ dưới quyền là cần phải có tố chất tâm lý tương đối tốt. Có lúc vì lợi ích của cấp trên, hy sinh quyền lợi của mình cũng không nên tiếc. Nếu bạn là mot «con tốt», cấp trên muốn vận dụng kế sách «bỏ tốt để giữ xe», bạn sẽ tính sao?

41. Thỏ khôn xây ba tổ

Địa vị và hoàn cảnh sống của con người trong xã hội không ngừng biến đổi, một số biến đổi có thể dự kiến, mình có thể chủ động được nhưng nhiều biến đổi không phải như vậy.  

Do đó, người ta phải nên tính toán trước, chuẩn bị thêm nhiều cách.  

Xin nêu lên một ví dụ mọi người đều rất quen thuộc:

Thời Chiến quốc, Điền Văn nước Tề kế thừa đất phong Tiết Thành của cha ông là Điền Anh, phong là Mạnh Thường Quân. Mạnh Thường Quân hiếu khách «thu hút tân khách các nước chư hầu và những người có tội chạy trốn», lấy đó để thu nạp «mấy ngàn thực khách». «Thực khách» đông khách sẽ truyền việc hiếu khách của ông ta, thanh danh của Mạnh Thường Quân vì thế truyền đi khắp xa gần.

Tần Chiêu vương nghe nói Mạnh Thường Quân có tài đức, liền mời ông về nước Tần bổ nhiệm làm Thừa tướng. Bản thân là Thừa tướng nước Tần, đối với Mạnh Thường Quân lẽ ra phải là một việc tốt. Nhưng người ở ngoài vào nước Tần nắm chính quyền khó tránh khỏi bị người khác ghen tỵ, cũng dễ dàng gây nên lòng nghi kỵ của đức vua.  

Do đó, khi có người nói với Tần Chiêu vương: «Mạnh Thường Quân là người tài đức, nhưng lại là người nước Tề, nay làm Thừa tướng nước Tần, ắt sẽ lo cho Tề trước mà lo cho Tần sau, thì nước Tần nguy mất!». Tần Chiêu vương liền thay đổi ý định, không những không mời làm Thừa tướng, trái lại đem giam Mạnh Thường Quân lại, «mưu đồ muốn giết ông».

Mạnh Thường Quân lâm vào cảnh nguy nan, không thể không tìm cách thoát thân. Nghĩ đi nghĩ lại, cho rằng có thể điều khiển ý chí của Tần Chiêu vương, không ai bằng Hạnh phi vốn được Tần Chiêu vương cưng chiều. Nhưng các quà biếu đưa đi, Hạnh phi đều coi không ra gì mà bà chỉ cần một chiếc áo lông cáo trắng. Chiếc áo lông cáo trắng này vốn là vật hiếm thiên hạ chỉ có một không ai, Mạnh Thường Quân khi vào nước Tần đã đem dâng nó cho Tần Chiêu vương mất rồi, lúc này làm thế nào mới có được một chiếc? Trong tình huống không biết làm sao được ông ta nhớ ra trong các «môn hạ» của ông có một thực khách «có thể làm kẻ trộm» bèn nhờ người khách này lén vào trong phòng cất giữ đồ đạc trong cung, ăn trộm chiếc áo lông cáo trắng ra dâng cho Hạnh phi, quả nhiên được Tần Chiêu vương tha tội cho trở về nước Tề.

Mạnh Thường Quân sợ Tần Chiêu vương hối lại, đã vội vàng dẫn các môn đệ chuồn nhanh, đến nửa đêm thì đến cửa quan Hàm Cốc. Nước Tần quy định: gà gáy mở cửa quan, mặt trời lặn đóng cửa quan. Nửa đêm tới nơi, thời gian ra khỏi cửa quan hãy còn sớm, nếu Tần Chiêu vương sai người đuổi theo đến, Mạnh Thường Quân vẫn khó tránh khỏi nguy nan, vì thế vô cùng lo lắng.  

Lúc đó trong các môn đệ có một người có «tài làm gà gáy», liền bắt chước tiếng gà gáy, tức khắc làm cho tất cả gà của nhà dân xung quanh cửa quan cũng gáy theo. Các lính canh cho rằng trời sắp sáng liền mở cửa cho người ra. Mạnh Thường Quân vội ra cho nhanh để đi khỏi. Mạnh Thường Quân đi chưa bằng thời gian ăn một bữa cơm, bọn lính Tần Chiêu vương phái đi đuổi theo, nhưng đã không kịp nữa.  

Mạnh Thường Quân lần này ra đi, chủ yếu là tránh họa, phải nói đó cũng là «thượng kế», lúc đó ông không có ý gây chiến với nước Tần.

Sau khi Mạnh Thường Quân về nước, nước Tề bổ nhiệm ông làm Thừa tướng, chủ trì việc chính trị.  

Song, danh tiếng của Mạnh Thường Quân quá lớn, với sự gièm pha của người khác, Tề vương luôn luôn nghi ngờ ông. Hai nước Tần và Sở cũng ghen tỵ danh tiếng tài đức của Mạnh Thường Quân, dùng kế ly gián quan hệ của Mạnh Thường Quân với Tề vương. Vì vậy, Tề vương «cho rằng danh tiếng của Mạnh Thường Quân cao hơn vua nên lộng quyền ở nước Tề», Mạnh Thường Quân lâm vào tình huống trở đi mắc núi trở lại mắc sông.

Môn hạ của Mạnh Thường Quân có một vị «thực khách» tên là Phùng Hoan, biết rất rõ Mạnh Thường Quân đang như «một cây to chịu gió lớn, dây đàn căng dễ đứt» nên đã tích cực vạch ra con đường tháo lui cho Mạnh Thường Quân.  

Trước tiên, Phùng Hoan vịn cớ khi Mạnh Thường Quân cho ông ta đi đến đất phong Tiến Thành thu tiền lãi cho vay, đã áp dụng biện pháp «Đối với người mắc hoạn nạn có thể cho thêm thời gian, đối với những người nghèo không trả được tiền lãi thì thu giấy của họ đốt đi» đã mua được lòng người cho Mạnh Thường Quân.  

Như vậy, khi Tề vương gặp tai họa của Điền Giáp, đã nghi ngờ là do Mạnh Thường Quân xúi giục, Mạnh Thường Quân để tránh nạn khi chạy ra đất phong Tiết Thành, « đi chưa đầy trăm dặm, dân chúng già trẻ đã dắt nhau, ra đón ông ở giữa đường». Tiết Thành đã trở thành nơi an trí của Mạnh Thường Quân.  

Mạnh Thường Quân trốn về Tiết Thành, mặc dù có sự ủng hộ của dân Tiết Thành, nhưng Tiết Thành nhỏ hẹp chỉ có thể an thân, không thể lập mệnh được. Cho nên Phùng Hoan nói với Mạnh Thường Quân rằng: «Thỏ khôn phải xây ba tổ, nó mới được thoát chết! Nay ngài chỉ mới có một tổ, chưa thể kê cao gối để nằm nghỉ ngơi được. Xin cho đào thêm hai tổ cho ngài». Thế là, Phùng Hoan đã đi xe đến nước Tần (có thuyết nói là đến nước Ngụy) du thuyết Tần vương, khiến Tần vương phái «xe mười chiếc, vàng 100 dật (1 dật bằng 20 hoặc 24 lạng Trung quốc) để đón Mạnh Thường Quân».

Sau đó, Phùng Hoan trước khi sứ Tần chưa ra đi, đã đi gấp về đến nước Tề để du thuyết Tề vương, làm cho Tề vương «triệu Mạnh Thường Quân về khôi phục lại chức Thừa tướng của ông, còn cấp cho ông đất của thành cũ, lại tăng thêm hàng nghìn hộ dân». Lúc này, Phùng Hoan nói với Mạnh Thường Quân rằng: «Ba tổ đã hoàn thành, Ngài chắc chắn sẽ kê cao gối được rồi».

Nhưng sau đó, Tề vương lại muốn phế Mạnh Thường Quân, Mạnh Thường Quân lo ngại họa đến mình, bèn đi sang nước Ngụy. Ngụy Chiêu vương dùng làm Thừa tướng, về sau liên hợp với ba nước Tần, Triệu, Yên cùng đánh phá nước Tề, Tề vương bị chết ở bên ngoài, Tề Tương vương lên ngôi, «sợ Mạnh Thường Quân và liên hợp, bèn thân thiện trở lại với Mạnh Thường Quân». Trong cuộc cạnh tranh của các nước, «Mạnh Thường Quân trung lập với chư hầu, không phụ thuộc» lại «là Thừa tướng mấy chục năm, không có một tí họa nào» chính là có sách lược «thỏ khôn xây ba tổ» này giúp sức. Sách lược này trong «tẩu vi thượng kế» (chạy trốn là kẻ trên hết) không thể tính là «thượng sách», nhưng phù hợp với điều quan trọng «đứng trong cứng rắn, thuận theo hành hiểm», nắm được quyền chủ động của chiến cuộc.

Tục ngữ nói: «Người ta không thể treo cổ chết trên một cây».   

Trong cuộc sống, thêm một người bạn thêm một con đường là rất có đạo lý.  

Trong ca khúc lưu hành cũng hát:  

Làm quen bạn mới

Không quên bạn cũ

Hãy để chúng ta là bạn bè

Bạn nhiều thêm, đường càng dễ bước.

.............

42. «Âm mưu» nhỏ trong đời sống vợ chồng

Nếu bạn là một người con rể, để được lòng bố vợ thường làm một chút «trò khôn ngoan» «mượn hoa dâng bụt» sẽ rất cần thiết.  

Tương tự, nếu bạn là một người con dâu, muốn làm vừa lòng mẹ chồng cũng phải thường xuyên suy nghĩ, vận dụng một số «âm mưu ngụy kế».

Bởi vì con người sống trong trạng thái tâm tình nhất định. Đôi lúc, để làm cho đối phương vui vẻ, đánh lừa đối phương một chút cũng rất cần thiết.

Bí quyết tuyệt vời của cuộc sống rất nhiều, nhưng phải xem bạn có biết vận dụng hay không.  

Vì sao có một số người có thể xử lý quan hệ vợ chồng, quan hệ mẹ chồng nàng dâu, quan hệ bố vợ con rể, quan hệ xóm giềng, quan hệ chị em dâu v.v... rất hòa hợp dễ dàng, ngược lại có người suốt ngày rơi vào đủ mọi mâu thuẫn?  

Mặc dù quan hệ vợ chồng của họ rất tốt, nhưng quan hệ ngoài vợ chồng ra nếu xử lý không tốt khẳng định sẽ ảnh hưởng đến gia đình nhỏ của họ, thậm chí có thể tạo nên bi kịch.

Nói chung, những ngày lễ tết, cần phải đến thăm cả hai nhà. Phương án lý tưởng nhất đương nhiên là đem phân đều thời gian cho ba nhà, tức nhà bên chồng 2 ngày, nhà bên vợ 2 ngày, nhà hai vợ chồng ở 2 ngày, còn một ngày dư cơ động (hai vợ chồng phân biệt từng người gặp bạn bè, đồng nghiệp của mỗi người).  

Nhưng đây không những là không hiện thực, hai vợ chồng cũng không nhất định bằng lòng vui vẻ với cách này.  

Bởi vì chồng và vợ, ai cũng đều muốn «rút ngắn» thời gian đến nhà đối phương để có được thời gian nhiều hơn lưu lại cho hai người hoặc một mình tha hồ «bay nhảy».  

Cho nên, trong những ngày lễ tết, vốn là những ngày hết sức vui vẻ, nhưng nếu không thu xếp cũng có khi bùng nổ «chiến tranh».  

Ví dụ ăn bữa đêm giao thừa ở nhà ai, ngủ thêm hai đêm ở nhà ai, đều có thể trở thành một cuộc so bì ngấm ngầm giữa hai vợ chồng.

Muốn trọn lòng hiếu thảo, lại muốn ở riêng, như thế có thể sẽ làm cho 7 ngày nghỉ ăn tết trở nên vô cùng quý báu, cực kỳ ngắn ngủi.  

Chẳng lẽ chỉ vì đi đến nhà ai ăn tết, hai vợ chồng cũng phải om sòm không vui.  

Cho nên, nếu như không có khả năng cả nhà cùng đi chơi, cũng không để đến nỗi quá mỏi mệt thì tốt nhất là vui vẻ đi đến nhà này nhà kia. Nhưng trước khi đi, hai người phải bàn bạc cùng nhau một kế hay để tìm cách thoát thân.  

Dưới đây sẽ giới thiệu vài «âm mưu» nhỏ.

* Thuật phòng thân của con dâu ở nhà chồng 

- Cảnh ngộ có thể gặp phải:  

Bạn không thích bộ quần áo mẹ chồng tặng, mà chồng bạn lại bắt bạn mặc để cho mẹ xem.

Đối sách: Chiến thuật «ai binh» (ví dụ thật).

Chồng: Ơ! Chiếc nhẫn mẹ cho em vì sao em không đeo?  

Vợ: Chẳng phải là em không thích đeo, nhưng nếu em đeo chiếc nhẫn đó thì cần phải thay chiếc đồng hồ đeo tay khác? Phải mặc kèm với chiếc áo len casơmia màu xanh nhạt? Cái ví cũng phải thay cho đồng bộ.  

Chồng: Em nói anh không hiểu.  

Vợ: Ăn mặc đúng mốt đều phải thế. Bằng không thì từ đầu đến chân tùy ý mặc, càng tự nhiên.  

Chồng: Thôi được, thôi được, thật là phiền phức. Nhẫn thì thôi không cần em đeo nữa, em cứ «tự nhiên» như thế cũng tốt rồi.

* Thuật phòng thân của con rể khi đến nhà vợ 

- Cảnh ngộ 1 có thể gặp:  

Ông bố vợ và các chú lớn, chú nhỏ và các con rể khác ở xung quanh uống rượu quá mức còn bạn thì không biết uống rượu như họ.  

Cách đối phó:  

Để đề phòng trước ông già và các người khác đều uống thuốc giải rượu, trước khi ngồi vào mâm phải tranh thủ đi vào bếp ăn vài miếng giăm bông (chân giò xông khói) hoặc thịt bò.  

Đừng nói là «không thể uống», phải nói «không thường xuyên uống».  

Đừng nói «uống thả cửa», phải nói «uống cho vui thôi».  

Uống đến lúc sắp sửa phân biệt không rõ ai là ông già, ai là chàng rể thì phải ngừng.

- Cảnh ngộ 2 có thể gặp:  

Quà biếu của các chàng rể khác đều sang trọng hơn quà của bạn biếu.  

Cách đối phó:   

Khuyên mình nói tình cảm sâu nặng hay nhạt nhẽo không phải là có thể so sánh ra được.  

Trên bàn đánh bài thua thêm vài ván.  

Mang đủ «tiền mặt» để phòng bị một khi cần thiết.  

Xem có thể mời bố vợ đi ra ngoài ăn một bữa, hoặc chọn một ngày nào đó dẫn cả bố mẹ vợ đi chơi, mua một quà gì đó biếu các cụ.  

Điều quan trọng nhất là, quà biểu của người khác dù nhiều đến mấy, cũng không thể «đánh tráo» được vị trí bạn là con rể cả (hoặc thứ hai, thứ ba v.v...).  

Phải làm cho các cụ biết, bạn là người đối xử với vợ tốt nhất trong mấy người con rể.  

* Người nhà chồng ở quê đến chơi

Bạn là con gái của gia đình con một, tìm được một anh chàng ở vùng khác làm chồng.  

Bạn và mẹ bạn đều rất vui mừng cho anh ta ở rể, nhưng bà con thân thích ở vùng quê của chồng bạn thường khi ăn tết kéo hàng đoàn đến thủ đô để chơi, ăn ngủ tại nhà bạn. Bạn thấy rất bất tiện, nhưng lại không tiện nói ra. Bạn nên làm thế nào?

Khuyên bạn nên nói gia đình nhà bạn chỉ có một mình bạn là con gái mà không phải đông người.  

Mặc dù bà con thân thích nhà họ đến, nhưng bạn cũng không cần phải đi đến nhà mẹ chồng ở nơi khác ăn tết, để tránh nỗi khổ tâm phải chịu phân ly giữa bạn với cha mẹ bạn trong lúc các gia đình khác đoàn tụ.  

Gia đình các bạn đã thúc đẩy chi phí du lịch của thủ đô bằng hành động thực tế là dân thành phố tốt một trăm phần trăm.

Bảo chồng bạn – con rể của mẹ bạn miệng nói cứ dẻo kẹo, thường xuyên ngọt ngào nói: «Mẹ ạ! Những người ở đơn vị chúng con đều nói, con dâu lấy người như thế nào là xếp vào việc thứ hai, nhưng tìm mẹ vợ thì nhất định phải tìm người «thông mình đạt lý» như mẹ», nói xong lại kèm thêm một nụ cười «nịnh nọt».  

Hai vợ chồng bạn cần phải bằng hành động thực tế giảm bớt một số gánh vác cho mẹ bạn. Ví dụ như có thể giành thời gian làm các việc vặt, thì không nên để cho mẹ bạn thu dọn nhà cửa; có thể ăn ở ngoài được thì không nên để cho bà già phải làm cơm.  

Thỉnh thoảng «giở một chút trò tâm lý» tế nhị: đi ra ngoài chơi một ngày, mua chút đồ vật gì đó tặng cho mẹ bạn, nhưng nói là mẹ chồng bạn mua cho; mua chút đồ vật gì đó biếu mẹ chồng, nói là của mẹ bạn gửi biếu. Chỉ cần quan hệ của hai bà hòa dịu, thì các bạn thích làm gì cũng được.  

Đề nghị bạn sang năm sẽ đến nhà mẹ chồng ăn tết, đồng thời mang theo cả cha mẹ bạn cùng đi.

* Chi tiêu nhiều tiền cho nhà ai

Bất kể nói như thế nào, cuối cùng đây là một vấn đề nhạy cảm. Về vấn đề chi tiêu bao nhiêu tiền cho cha mẹ hai bên, đại thể có thể gặp mấy tình huống như sau:  

1) Hai vợ chồng đã bàn và quyết định một số tiền, nhưng một trong hai người hiềm số tiền này quá nhiều hoặc quá ít.  

2) Không kể ra bản liệt kê tường tận trước, cảm thấy cần cái gì thì mua cái đó.  

3) Kế hoạch không đuổi kịp biến đổi, một bên đột nhiên phải «kêu toan lên».

Cách đối phó:  

1) Nếu hiềm số tiền «chính sách» cho ra ít, có thể bù tiền riêng của mình vào (nếu như không «cẩn thận» có trường hợp như thế), sau đó nói với cha mẹ «đây là hai con biếu cha (mẹ)».  

2) Nếu như không kê ra bản kê tường tận trước, cảm thấy cần gì mua nấy, thường là một nhà «nhu cầu» nhiều, một nhà «được ít». Gặp tình huống này, lấy mức chênh lệch về số tiền không thể gây ra nghiêng ngả về tâm lý làm giới hạn.  

Các nguyên tắc cao nhất:

1) Nếu như hai vợ chồng hàng ngày ở nhà một bên, thì lấy việc cho nhà này «số tiền lớn» làm chuẩn.  

2) Nếu hai vợ chồng ở riêng, thì lấy việc biếu hai bên «tương đương» làm chuẩn.  

3) Nếu điều kiện kinh tế hai bên cha mẹ tương đương thì theo nguyên tắc 1 và nguyên tắc 2 nêu trên để tiến hành.

4) Nếu điều kiện kinh tế hai bên cha mẹ sai khác nhau tương đối lớn, thì lấy nguyên tắc để hai bên đều có thể ăn một cái tết tốt làm chuẩn, tức là giàu thì có thể cho ít một chút, còn không giàu lắm thì cho nhiều một chút.  

Mục đích cuối cùng:  

Ăn tết là hoạt động của gia đình, mục đích cuối cùng là người nhà hai bên đều vui vẻ. Bất kể là vợ hay chồng, bạn đều phải xem mình là người nhà của mình. Đã là người nhà mà một năm mới ăn tết một lần, quá so đo tính toán phải chăng là có chút nhỏ nhặt quá?  

* Chồng có «tiệc tùng» thì cứ để cho đi

Những ngày lễ tết, việc tiệc tùng ăn uống của chồng có thể rất nhiều. Anh ta có thể vừa muốn dẫn vợ đi cùng, lại muốn hoạt động riêng cùng cánh mày râu như đánh bài, đánh cờ.  

Lúc này người vợ sẽ rất mâu thuẫn: vừa không muốn để anh ta đi, lại cảm thấy không đồng ý thì không thích hợp lắm.  

Cách đối phó:

1) Cứ thanh thản để anh ta đi, đồng thời cảm ơn anh ta ngày tết ngày lễ lớn cho bạn một cơ hội để thể hiện lòng khoan dung rộng rãi của bạn trước «bạn bè đàng điếm» ăn chơi của anh ta.  

2) Cũng phải sắp xếp một chút «tiết mục» cho ngày này của chính bạn, sao ta không thế cũng kiếm vài bạn gái tụ tập nhau một chút? Hoặc cùng họ đi dạo phố, xem phim, hoặc mời họ đến đây để «chén» một chầu.  

3) Là phụ nữ công chức, thời gian sống riêng một mình là rất hiếm có, thế thì hãy để mình hưởng thụ vẻ yên tĩnh một hôm nhé!

Đương nhiên, để dự phòng trước các ông chồng «thù tạc» với nhau đến lúc say mềm mới về nhà, ở đây còn chuẩn bị riêng cho các bà vợ mấy biện pháp tương đồi «độc chiêu».  

1) Nếu như bạn không quản làm một vị «khách không mời mà đến», thế thì tốt nhất dẫn anh ta cùng đi.  

2) Trước khi anh ta đi, nhắc lại chuyện say rượu tết năm ngoái của anh ta cho anh ta nghe.  

3) Bảo với anh ta khi bạn kiên nhẫn, dọn dẹp hậu quả do anh ta uống rượu say thì trong lòng bạn chỉ có căm ghét và tởm.

* Người vợ mua đồ đạc thiếu suy nghĩ kỹ

So sánh với nhiệt tình ăn uống tiệc tùng của chồng, thì «chứng trạng ngày lễ tế» phổ biến của vợ là chi tiêu bồng bột: chen vào đám đông ôm ra hàng đống các thứ hàng thật rẻ, nhưng chưa về đến nhà đã bắt đầu hối hận, những hàng mua về thì chỉ nhét vào trong tủ mà không buồn lấy ra xem nữa.

Dưới đây cung cấp cho bạn vài cách để tham khảo:  

1) «Thỏ khôn xây ba tổ» - trên người nếu mang nhiều tiền mặt, sẽ nguy hiểm giống như buộc vào một quả bom, phải nhanh chóng đi mua nhà, cổ phiếu, phiếu công trái (trái phiếu) hoặc gửi tiết kiệm.

2) Tỏ ra là «người nhẫn nại» - Phải nhanh chóng tránh khỏi chỗ trả tiền, trước hóa đơn mua hàng của vợ, bạn có thể đột nhiên đau bụng phải đi đến nhà vệ sinh thời gian rất lâu; bạn còn có thể nhận điện thoại quan trọng của thủ trưởng công ty (bằng điện thoại di động), để cho cô ta tự mình trả tiền. Không nên ngượng ngùng, nhất định phải tránh «nóng nảy» mà dùng «nhẫn nại».

3) Tiến hành phá hoại – Tưởng tượng hành đồng mua hàng hóa cô ta là kẻ thù của bạn, cho nên cô ta vừa mới «nông nổi bộp chộp», bạn đã ở bên cạnh thì thầm nói: «Cái này quá lỗi thời», «cái kia chẳng có mùi mè gì», «không thích hợp với em» để làm tan hứng thú mua hàng của cô ta. Nhưng đừng có quên, xin chớ nói đến chữ «đắt».  

Mấy cách này phải sử dụng xen kẽ, hơn nữa phải linh hoạt. Bởi vì giả thiết bạn dùng cách «tiến hành phá hoại», cuối cùng cứ cho là cô ta không dỗi «bỏ đi», cũng có thể vừa mắng bạn là «anh chàng bủn xỉn», «không có nhân cách», vừa tìm bạn bè tiếp tục đi mua những thứ không cần thiết.  

..........

Có một số bạn trẻ cho rằng: đã kết hôn, đã thành gia đình thì mọi việc đều xong xuôi tốt đẹp.  

Thực ra không phải như vậy. Đó chỉ là sự bắt đầu của đời sống vợ chồng.

Sau khi lập gia đình, một người đàn ông với một người đàn bà hàng ngày cùng ở gần nhau: một ngày, hai ngày, một tháng, hai tháng, một năm, hai năm, tám năm, mười năm...  

Vợ chồng chung sống với nhau là một môn học rất lớn. Chỗ cần phải vận dụng mưu kế cũng rất nhiều, hy vọng các bạn hãy suy nghĩ nhiều hơn, làm cho cuộc sống của bạn vui vẻ hạnh phúc.  

43. Của người phúc ta và lấy giả làm thật 

Mưu lược là sản phẩm của trí tuệ, bất cứ lúc nào, bất cứ ở đâu đều có thể vận dụng.

Thế kỷ 17, 18 trở lại đây, nước Đức (Deutsch) luôn luôn rơi vào cục diện phong kiến cát cứ chia năm xẻ bảy.  

Năm 1862, Wilhelm I, quốc vương Preussen (Phổ) bổ nhiệm Bismarck làm Thủ tướng. Bismarck quyết tâm thông qua chiến tranh thống nhất nước Đức.  

Ông vừa lên làm việc đã công khai tuyên bố: «Tương lai của Đức không phải là ý nghĩa tự do của Preussen (Phổ) mà ở chỗ cường quyền». «Sự thống nhất của Đức không phải dựa vào lời nói suông, mà dựa vào sắt thép và máu để thực hiện». Bismarck vì cô lập Austria (Áo) đã áp dụng sách lược ngoại giao «Định lấy cái gì của ai, thì phải cho họ một số cái trước».

Cuối năm 1863, Preussen xảy ra chiến tranh ở Đan Mạch, Bismarck đã lôi kéo nước Áo. Hành động này của Bismarck bắn một mũi tên được ba đích:  

Một là, liên hiệp với nước Áo là để cô lập Áo, một khi Preussen quay sang đánh nhau với Áo, Đan Mạch sẽ không thể xuất quân viện trợ Áo, Preussen (Phổ) cũng sẽ không cần phải lo liệu trước đề phòng xa.

Hai là, trên chiến trường Đan Mạch, Bismarck sẽ nắm rõ được tình hình quân đội của Áo, từ đó đặt cơ sở cho việc chiến thắng đối phương khi đánh nhau với Áo.  

Ba là, đem Holstein phân cho Austria (Áo) là để tạo ra cái cớ đánh nhau với Austria. Cuộc chiến tranh với Đan Mạch vừa mới kết thúc, Bismarck lập tức sắp đặt ra đánh nhau với Austria.

Về ngoại giao, điều quan trọng nhất là phải tranh thủ nước Pháp giữ trung lập trong chiến tranh, vì thế Bismarck lại sử dụng mánh khóe ngoại giao «của người phúc ta», nhiều lần ám thị với nước Pháp: sau khi cuộc chiến tranh này kết thúc, Preussen (Phổ) sẽ đồng ý cắt phần lãnh thổ nhất định ở châu Âu bồi thường cho nước Pháp.  

Giải quyết ổn thỏa với Pháp xong, Bismarck lại kết thành đồng minh «công thủ» với Ý (Italia) vốn là thù địch với Áo (Austria), chuẩn bị tấn công Áo, một nước ở phía Nam, một nước ở phía Bắc.

Tháng 6 năm 1866, Phổ mượn cớ Nghị viên Holstein do Áo quản hạt đơn phương thảo luận vấn đề tương lai của vùng đất này, đã phá hoại hiệp nghị vốn có của Phổ, bèn hạ lệnh đưa quân vào Holstein, cuộc chiến tranh Phổ – Áo bùng nổ.  

Do Phố đã rắp tâm từ lâu, quân Áo không chịu nổi đòn. Bismarck xem xét đến nước Pháp hoàn toàn không mong muốn nhìn thấy một nước Đức (Deutsch) thống nhất lớn mạnh lên bên cạnh mình, do đó cuộc chiến tranh giữa Phổ và Pháp là không thể tránh khỏi.

Vì vậy, hiện tại không thể làm yếu nước Áo quá mức, chiến tranh kéo dài tiếp, nước Pháp có thể thọc tay vào. Giữ cho nước Áo một chút thể diện, khi chiến tranh Phổ – Pháp lần sau nước Áo sẽ có thể giữ trung lập.  

Nhưng các tướng lĩnh bị thắng lợi làm mê muội đầu óc kiên quyết đòi tiêu diệt nước Áo. Bismarck phải chạy đến chỗ Wilhelm I trình bày nhiều lần, cả đến phải khóc rơi nước mắt, cuối cùng đưa ra đơn xin từ chức, Quốc vương đành phải hạ lệnh đình chiến.  

Bước sau, phải là vấn đề đối phó với Pháp ra sao.

Trong chiến tranh Phổ – Áo, những lời hứa của Bismarck đối với quân Pháp bây giờ lại không nhắc đến một lời nữa, Bismarck còn cố ý tiết lộ đòi hỏi lãnh thổ của Pháp với các nước Anh, Nga, Ý, nói nước Pháp có dã tâm đối với lãnh thổ của châu Âu, các nước cần phải cảnh giác nước Pháp, khiến Pháp rơi vào thế cô lập về ngoại giao.  

Đồng thời, Phổ cũng ngấm ngầm làm tốt việc chuẩn bị chiến tranh, ngày 19 tháng 7 năm 1870 đã phát động chiến tranh đối với Pháp, cuối cùng Pháp bị bại trận đã quét sạch trở ngại cuối cùng trên con đường thống nhất.

Năm 1871, Bismarck cuối cùng đã được thỏa nguyện là đã bước lên chức Tể tướng đầu tiên của đế quốc Đức thống nhất.  

Việc vận dụng mưu lược cần phải căn cứ thời gian, địa điểm, đối tượng và tiến hành linh hoạt.  

Trong «Hồng lâu mộng» đã từng nói:  

Khi giả làm thật, thật cũng là giả

Cái không ở chỗ có, thì cái có vẫn là không.  

Lấy cái giả làm lẫn với cái thật, có khi không phải là một kế hay.

Ví dụ: Thế kỷ thứ nhất của công nguyên, vương vị của Xrilanca truyền đến tay Ache.  

Ache là một Vương tử phóng đãng đắm chìm trong tửu sắc, từng sống một cuộc sống xa hoa dâm dật.  

Một lần, khi ông ta đi thị sát các nơi ở ngoài cung, gặp một người có tướng mạo rất giống ông ta, người này tên là Xubo.  

Ache đem ông ta về cung, còn đón cả vợ ông ta về, phân cho ông ta nhiệm vụ chấp hành bảo vệ cửa cung.  

Ache có vẻ chán ngấy đối với cuộc sống trong cung, ông nghĩ ra một trò đùa giỡn, để cho Xubo đóng vai Quốc vương ngồi trên ngôi vương vị, còn mình thì đứng ở cửa làm vệ sĩ.

Giữa họ với nhau không còn chuyện gì không bàn đến. Ache nghe nói vợ của Xubo xinh đẹp tuyệt vời, liền nảy ra ý muốn bất chính.  

Một hôm, ông sai Xubo đi công cán ra tỉnh ngoài, còn mình mặt bộ quần áo bình thường lén chuồn vào nhà Xubo.  

Không ngờ, Xubo vì trắc trở, đột nhiên trở về đô thành, ông ta đứng ngoài song cửa nhìn thấy Ache và vợ đang thì thầm chuyện riêng rất thân thiết, thực tế không nén nổi cơn giận trong lòng, ông ta thật sự muốn xông vào giết chết họ.

Nhưng bình tĩnh nghĩ lại, lại quay người đến trước phòng gọi to vợ mở cửa.  

Ache đang chờ đợi niềm vui vụng trộm trong phòng, bị việc đột nhiên đến như thế khiếp sợ đến hồn vía bay đi hết, hoảng hốt vượt qua cửa sổ trốn về trong cung.  

Ngày hôm sau, Xubo vờ như không có việc gì xảy ra, vẫn trở về cung như cũ. Quốc vương cho rằng Xubo không phát hiện đối với việc kia, nên đối với Xubo vẫn như trước đây Ache lại để Xubo biểu diễn lại trò chơi đổi vị trí với nhau như trước.  

Đến buổi thiết triều khi quần thần đều đông đủ, hai gối quỳ dưới bệ ngọc của Quốc vương tung hô «vạn tuế».  

Ache đóng vai vệ sĩ đứng ở cửa vui sướng cười mãi. Xubo thấy thời cơ đã đến, liền lấy vẻ oai nghiêm của «Quốc vương» đập bàn đứng dậy chỉ vào Ache nói: «Tên nô tài to gan kia, lại dám phóng túng như thế? Bay đâu, chém đầu nó để bêu ra cho dân chúng đều biết!».  

Một viên võ tướng xông đến, giơ dao chém, đầu tên «vệ sĩ» liền rơi xuống đất. Xubo chẳng những đã trừ hại cho dân, cũng đã báo thù cho mình, và đã làm Quốc vương.  

44. Cương nhu đều có

Nếu như bạn là một người quản lý hành chánh, phải làm sao để lệnh ban ra phải được thi hành, chỉ huy đã định phải giữ vẻ oai nghiêm nhất định.  

Đạo lý rất giản đơn, về lãnh đạo, về nghiệp vụ chỉ huy không có sức răn đe khiến cho đối phương và cấp dưới cảm thấy sợ sệt, thì không dễ làm tròn trách nhiệm với công việc.  

Đương nhiên, oai nghiêm cũng không có nghĩa là dùng những lời cay độc, chua ngoa chửi mắng, suốt ngày vênh mặt dạy đời.  

Chỉ cần khi làm việc đối xử với cấp dưới khi lệnh ban ra là phải theo, nói một là một, hai là hai. Phát hiện ra sai lầm của cấp dưới, quyết không nuông chiều, lập tức chỉ ra và giới hạn sửa chữa, không cho phép cò kè mặc cả, phải để cho cấp dưới khâm phục kính nể, mới có thể làm cho bạn oai phong lẫm liệt, trong giới thương mại «thiên quân vạn mã» xung phong vào trận, chỉ huy thành thạo như thường.  

Nhưng, chỉ có oai nghiêm là không xong, còn phải có đầy tình người. Dưới đây là một câu chuyện nhỏ về nhà cự phách ngành điện thoại Mỹ – Prado, tổng giám đốc công ty điện thoại Michiganbell.

Một đêm khuya giá lạnh, trên một con đường nhỏ, một phố nghèo của New York hầu như không có xe cộ chạy nữa.  

Lúc này từ trong đường hầm của trung tâm thành phố chui ra một người ăn mặc ngay ngắn. Một người qua đường trông thấy rất nghi ngờ, anh liền lên phía trước để nhìn xem ai, vừa thấy đã hoảng hốt hỏi anh ta nhận ra người vừa chui ra đó là Prado tiếng tăm lừng lẫy!  

Vốn Prado như vậy là vì có hai công nhân đường dây đang thi công khẩn cấp trong đường ngầm, nên ông ta đặc biệt đi đến để thăm hỏi.

Prado được gọi là «bạn tốt của mười vạn người», ông ta luôn giữ được quan hệ tốt với đồng nghiệp, cấp dưới, khách hàng, thậm chí cả với đối thủ cạnh tranh của ông, nhà cự phách doanh nghiệp này sẵn có tình người nhân hậu, sự nghiệp chói lọi như mặt trời ở giữa trời cao.  

Với tư cách là lãnh đạo của xí nghiệp, muốn thực hiện được ý đồ của mình, cần phải giành được sự khai thông với cấp dưới, mà tình người phong phú chính là chiếc cầu nối của sự khai thông.  

Nó có thể giúp cho cả trên lẫn dưới tìm được những điểm chung, từ đó xóa bỏ được ngăn cách.

Có nhiều người ở chức cao, có thể nhớ được tên của cấp dưới dù chỉ nhìn thấy một vài lần, khi đi trong thang điện hoặc gặp ở cổng, ngoài cái gật đầu cười tủm ra, còn gọi tên của cấp dưới, làm cho cấp dưới bỗng nhiên được quan tâm mà cảm thấy kinh ngạc không ngờ tới.  

Cấp trên muốn dành được sự mến phục từ đáy lòng của cấp dưới, nhất định phải đồng thời thực thi «ân» và «oai».  

Cái gọi là «ân» thì không ngoài những lời lẽ thân thiết. Và đãi ngộ hậu, đặc biệt là lời nói.  

Phải nhớ tên họ của cấp dưới, hàng ngày buổi sáng khi chào hỏi nhau, nếu như gọi tên của cấp dưới một cách thân thiết lại thêm một nụ cười nữa, thì hiệu suất công tác ngày hôm đó của người cấp dưới này nhất định sẽ nâng lên rất nhiều, vì anh ta sẽ cảm thấy thủ trưởng nhớ mình, mình phải làm tốt công việc!

Đối xử với cấp dưới, còn phải quan tâm đến đời sống của họ, lắng nghe những lo lắng của họ, việc ăn ở của họ đều phải suy nghĩ chu đáo.  

Cái gọi là «oai» chính là phải có mệnh lệnh và phê bình. Nhất định phải có lệnh thì làm, hễ cấm thì ngừng. Không thể trước sau đều khách sáo, vì giữ ấn tượng nhã nhặn khiêm tốn của mình, mà ngại ngùng khiển trách thẳng những điều sai trái. Cần phải lấy ra vẻ oai nghiêm của người cấp trên để cho cấp dưới biết sự phán đoán của bạn là đúng đắn, cần phải chấp hành một cách hoàn toàn.

Oai nghiêm của cấp trên còn ở chỗ bố trí công việc và giao nhiệm vụ đối với cấp dưới. Một mặt phải dám phóng tay để cấp dưới làm, không nên mình bao hết thiên hạ, một mặt khi giao nhiệm vụ phải yêu câu rõ ràng, thời gian nào hoàn thành, đạt đến tiêu chuẩn gì. Sau khi bố trí, còn cần phải kiểm tra tình hình hoàn thành của cấp dưới.  

Ân và oai thực thi song song, mới có thể điều khiển tốt được cấp dưới, phát huy được tài năng của họ.  

Matsushita cho rằng, nhà kinh doanh đối với cấp dưới cần phải như bàn tay của người mẹ hiền cầm chắc cây kiếm sắc của thần Chung Quỳ112113, hàng ngày quan tâm gấp bội, khi phạm sai lầm thì trừng phạt răn đe nghiêm khắc, cùng thực thi ân và oai, khoan dung và nghiêm khắc đều dùng, như thế mới có thể điều khiển thành công được.

114115 Theo truyền thuyết là thần trừ ma tà, dân gian xưa thường treo tranh vẻ ở cửa để trừ ma trừ tà. (ND)

Đối với cấp dưới và viên chức phải điều khiển như thế nào? Phải nghiêm khắc hay khoan dung? Là cương hay là nhu? Kinh nghiệm của Matsushita là cần phải dùng bàn tay của người mẹ hiền cầm chắc cây kiếm của thần Chung Quỳ. Cũng có nghĩa là lòng dạ khoan dung, nhưng khi xử lý thì phải nghiêm khắc, quả đoán tuyệt đối không thể nhẹ tay.  

Bàn tay của người mẹ hiền, tấm lòng của người mẹ hiền, mọi nhà kinh doanh đều cần phải có. Đối với cấp dưới và nhân viên của mình phải bảo hộ và quan tâm chăm sóc. Bởi vì họ là người cùng đường của bạn, thậm chí là chỗ nương tựa của bạn. Hơn nữa, cũng chỉ có như vậy, mới có thể đoàn kết được họ, đạt được mục tiêu.  

Nhưng đồng thời vẫn phải nghiêm khắc. Sự nghiêm khắc dựa trên đặc tính cơ bản của loài người.

Matsushita cho rằng, có một số người không cần sự giám sát và quở mắng của người khác, đã có thể làm tốt mọi công việc một cách tự phát và tự giác, không có sai lầm nào.  

Nhưng đại đa số người đều thích an nhàn, ngại lao động, thích chọn công việc nhẹ, kiếm việc tiện lợi, chỉ khi có người khác theo sau đôn đốc, gây sức ép mới có thể làm việc một cách cẩn thận. Đối với loại người này, thì chỉ có thể là quản giáo nghiêm ngặt hơn, một phút một giây cũng không buông lỏng được.  

Matsushita cho rằng, nhà kinh doanh về quản lý khoan dung và nghiêm ngặt khéo léo là vô cùng quan trọng. Đặc biệt là đứng trước nguyên tắc và quy định càng nên không chút nhân nhượng, hết sức nghiêm ngặt. Đối với những người vi pham quy định thì nên giơ «kiếm của Chung Quỳ» lên chém bỏ một cách kiên quyết, tuyệt đối không nuông chiều.

Matsushita nói: «Cấp trên phải xây dựng nên vẻ oai nghiêm, mới có thể làm cho cấp dưới làm việc cẩn thận. Đương nhiên, bình thường vẫn phải dùng phương thức ôn hòa, thương lượng dẫn dắt cấp dưới làm việc một cách tự động tự phát. Khi cấp dưới mắc sai lầm, thì phải lập tức đưa ra sự sửa chữa nghiêm khắc, đồng thời dẫn dắt tích cực thêm một bước để họ bước theo con đường đúng đắn, tuyệt đối không thế qua loa xong chuyện. Cho nên một người cấp trên nếu đối với cấp dưới dung túng quá mức, trật tự ở nơi làm việc không thể duy trì, cũng không thể bồi dưỡng nên nhân tài. Nói cách khác, phải hình thành dư luận làm cho nhân viên kính nể trưởng phòng, trưởng phòng kính nể chủ nhiệm, chủ nhiệm kính nể bộ trưởng, bộ trưởng kính nể quần chúng xã hội. Mọi người đều có thể nghiêm ngặt kiềm chế mình như thế, mới có thể xây dựng chế độ làm việc hoàn chỉnh, công việc mới tiến triển thuận lợi. Nếu như quá chiếu cố «nhân tình thế sự», trái lại sẽ tạo nên thiếu sót của xã hội».  

Sự nghiêm ngặt của pháp luật Mỹ đã để lại cho Matsushita ấn tượng sâu sắc. Ví dụ như phá hoại nghiêm trọng trị an của xã hội, có khi phải phán quyết án tù 90 năm (?). Điều này hầu như không thể hiểu được. Nhưng vung roi lên đánh tới tấp lại tương đối nhẹ. Những «phạm nhân» trong thời gian ở trại giam do huấn luyện và hối lỗi, biểu hiện tốt có thể được tha khỏi nhà tù.  

Những người được ra khỏi nhà tù này, thường do hấp thụ uy nghiêm của pháp luật nên có thể rất giữ khuôn phép.

«Bất kể là dùng người hoặc huấn luyện nhân tài, đều phải một tay như tay kiếm của thần Chung Quỳ, một tay kia lại như mẹ hiền, làm được việc khoan dung và nghiêm ngặt khéo léo, mới có thể được sự tôn kính của cấp dưới». Matsushita đã nói như thế.  

Khi công việc của nhân viên có biểu hiện dần dần kém đi, người chủ quản nhạy bén cần phải tìm nguyên nhân phát sinh hiện tượng này. Nếu như không phải những nhân tố có liên quan với công việc tạo nên, thì rất có thể là vấn đề của cá nhân nhân viên đang làm hạn chế công việc của họ.

Có một số người lãnh đạo đối với hiện tượng này không trốn tránh «đây không phải là trách nhiệm của tôi», mà coi trọng trách nhiệm chính là khuyên răn một cách nghiêm khắc nhân viên để họ phấn chấn lên, bằng không mình sẽ bị cuốn vào khuyết điểm như họ. Cũng có một số người chủ quản một mực quy kết nhân viên mà không nhắm đúng trọng tâm của vấn đề.

Bất kể như thế nào, nếu như người chủ quản mong muốn nhân viên quan tâm và ăn ý với công ty, thì người chủ quản trước tiên phải quan tâm đến vấn đề của nhân viên.  

Do đó, các phương thức xử lý nói trên đều rất dễ làm, nhưng không tài nào cải thiện được biểu hiện của nhân viên. Phương pháp tương đối hợp lý nên là thảo luận với nhân viên, tìm cách giúp họ nhìn thẳng vào vấn đề, xử lý vấn đề, tiến tới cải thiện hiệu suất và thành tích công tác.  

Những năm gần đây, một số công ty của Mỹ đã vào nền nếp mà cố gắng vượt lên hàng đầu, tới tấp thành lập «kế hoạch phối hợp giúp đỡ công nhân viên chức», mục đích là làm cho công nhân viên yên tâm về các vấn đề cá nhân và gia đình của họ.

Bất kể công ty của bạn có chế độ quản lý này hay không, quan tâm đến tâm lý của công nhân viên lành mạnh đã trở thành một khẩu quan trọng trong xử thế quản lý hiện đại. Muốn làm tốt công tác tâm lý này, người quản lý trước hết phải nói chuyện trực tiếp với nhân viên. Khi nói chuyện phải chú ý các nguyên tắc sau đây:  

1) Về thời gian, chọn mấy ngày đầu tuần lễ, chứ không phải là chọn mấy ngày sau gần cuối năm, chọn vào buổi sáng mà không phải trước lúc tan tầm.

2) Chọn địa điểm để cho nhân viên cảm thấy có chút việc riêng tư, ví dụ quán cà phê yên tĩnh ở gần văn phòng, vườn hoa có thể đi dạo hoặc phòng họp trong công ty, để làm cho quá trình nói chuyện trực tiếp không bị quấy rầy, để cho nhân viên nhẹ nhàng thoải mái cởi mở lòng mình.

3) Sử dụng ngôn ngữ tỏ ra quan tâm như «tôi» mà không phải «anh». Ví dụ: «Tôi cảm thấy sốt ruột không yên đối với sự việc ngoài ý muốn anh gây nên», mà không nói «Anh sốt ruột không yên như thế, đến nỗi gây nên nhiều sự việc ngoài ý muốn»; «Tôi cảm thấy bực bội đối với việc phớt lờ mệnh lệnh của anh», mà không nói «Anh dùng phương thức phớt lờ mệnh lệnh để chọc tức tôi»; «Tôi muốn nói chuyện với anh», mà không nói: «Anh đến gặp tôi để nói chuyện».

4) Chú ý lắng nghe mà không đưa ra bất cứ kiến nghị hoặc phán đoán nào, ngoài ra phải giữ bí mật nội dung của cuộc nói chuyện. Sau cuộc nói chuyện không thảo luận chi tiết nào với các đồng nghiệp khác.  

5) Biết hạn chế của mình không có cách nào giải quyết được những vấn đề của nhân viên, nên giành cho sự trợ giúp của chuyên gia.  

Sau khi trao đổi trực tiếp với nhân viên, nếu như phát hiện nhân viên có khuynh hướng của hành vi không tốt, thì phải tìm cách chuyển đến chuyên gia tâm lý của công ty mời riêng, hoặc cung cấp cơ hội chữa trị tâm lý, nhường cho nhân viên tự lựa chọn.

Hành vi như thế nào thì cần chuyên gia giúp đỡ?  

1) Dễ tức giận, buồn rầu hoặc hoảng sợ 

2) Cảm thấy cô đơn, uất ức hậm hực, tâm tư không ổn định 

3) Nát rượu hoặc hút hít thuốc

4) Bạn bè thân thiết qua đời, cảm giác bị sức ép lớn

5) Không tài nào tập trung tinh thần, dễ buồn ngủ

6) Có ý nghĩ tự sát

7) Buồn phiền vì thể trọng béo phì

8) Thiếu tự tin, sợ xấu hổ, cảm thấy bi quan đối với công tác, đối với mình hoặc đối với thế giới xung quanh

9) Quan hệ xã hội không tốt

10) Thiếu dục vọng khích lệ mình 

11) Khó khăn lúng túng của gia đình về kinh tế.  

Cuối cùng, sau khi đem nhân viên có vấn đề cá nhân chuyển cho chuyên gia tâm lý, người chủ quản không nên chịu trách nhiệm theo dõi đến cùng. Trong thời gian khoảng hai tuần sau khi nói chuyện trực tiếp lần đầu tiên, người chủ quản cần phải nối thông một lần nữa với nhân viên, cổ vũ nhân viên nói qua cách suy nghĩ, cảm giác và ý kiến của mình, thậm chí kiến nghị biện pháp giải quyết vấn đề.

Nói chung, công nhân viên hiện đại trong xã hội kỹ thuật công nghiệp hiện đại, đã đối mặt với nhiều sức ép lớn hơn.  

Do đó, việc bảo hộ lao động và bảo hiểm y tế phụ trách sức khỏe thân thể đã không có cách nào bảo đảm an toàn sức khỏe và «tinh thần» của công nhân viên, người quản lý nếu muốn làm cho công nhân viên toàn tâm lao vào công tác, để nâng cao sức sản xuất, thì cần nhận thức và giải quyết chủ động vấn đề cá nhân của công nhân viên. Đó sẽ là sách lược lợi dụng nguồn nhân lực có hiệu quả, cũng là bí quyết thúc đẩy công nhân viên tăng cường lực hướng về công ty.