Chuyên đời xưa
GIẤC MỘNG HOÀNG LƯƠNG
Là thôi! Tỉnh giấc kê vàng,
Mới hay muôn sự thảy toàn hư không.
Hoàng lương là Kê vàng, người Tầu hay dùng nấu cơm hay cháo thay lúa gạo.
Vào thời nhà Đường bên Tầu, có người học trò tên Lư Sinh, đi thi nhiều lần không đỗ. Chàng cho mình không gặp thời nên lấy làm chán nản. Một hôm Lư Sinh đến ngồi uống trà tại lữ quán, gặp một vị đạo sĩ. Trong lúc đàm đạo chờ chủ quán nấu nồi cháo kê, chàng kể cho đạo sĩ chuyện mình không may trên đường hoạn lộ.
Lúc sau, vì mệt mỏi, Lư Sinh ngủ gật. Đạo sĩ lấy trong túi ra một chiếc gối bằng gốm đưa cho chàng và nói: “Cho anh mượn tạm để gối đầu mà ngủ”. Lư Sinh ngủ vùi và đi vào một giấc mơ. Anh thấy mình được một phú ông giàu có mời vào nhà, đãi đằng nồng hậu, rồi gả con gái cho. Sau khi cưới vợ, anh đi thi và đậu trạng nguyên, được cử làm tể tướng. Nhưng sau đó gặp phải chuyện phiền phức, bị giáng xuống làm tri huyện. Ba năm sau lại được triệu hồi về kinh phục chức tể tướng. Đang ở trên đỉnh cao danh vọng, anh lại bị người ta vu khống, bị tù ngục. Bấy giờ anh nói với vợ:
“Nhớ khi xưa, lúc còn hàn vi, ta mặc áo vải lang thang, tuy nghèo khổ nhưng được tự do, ăn rau mắm cũng ngon, ngủ giường tre cũng yên giấc, bây giờ có chức có quyền nhưng cuộc đời sao mãi phiền muộn, lo âu”.
Sau đó, dù được phục chức, nhưng buồn rầu mà chết. Ngay lúc thấy mình xuôi tay nhắm mắt, Lư Sinh bỗng choàng tỉnh giấc, mới biết đó chỉ là một giấc mơ, nồi cháo kê ông chủ quán nấu nghe mùi thơm phức, nhưng vẫn còn chưa chín tới.
Lư Sinh mừng rỡ thốt lên: “Ôi, chỉ là một giấc mơ”. Bấy giờ vị đạo sĩ mới nói: “Con ạ, đời người vốn chỉ là một giấc mộng!”. Về sau, người ta kể lại câu chuyện nầy và gọi là “giấc mộng hoàng lương” nói lên cuộc đời đầy dẫy ưu phiền, phù du, tạm bợ, chỉ như thời gian nấu một nồi cháo kê.
./.
(Sưu tầm)
