SỰ KHÁC BIỆT GIỮA ẤN GIÁO VÀ PHẬT GIÁO
...xin mạn phép liệt kê ra đây: Đạo Phật khác Ấn Giáo ít nhất là 24 điều:
1. Đạo Phật: Đức Phật đã giác ngộ,
Khác với Ấn giáo: Các chư thiên còn bị đọa vì chưa giác ngộ hoàn toàn.
2. Đạo Phật: Vô Ngã (Anatta) nên ngủ uẩn luôn thay đổi
Khác với Ấn giáo: Hữu ngã hay linh hồn, nên chuyển kiếp cùng với một thể (Atta hay soul).
3. Đạo Phật: Tứ Diệu Đế (The Four Noble Truths)
Khác với Ấn Giáo: Không có Tứ Diệu Đế
4. Đạo Phật: Bát Chánh Đạo (The eight-fold Noble)
Khác với Ấn Giáo: Không Có Bát Chánh Đạo
5. Đạo Phật: Có Luận A Tỳ Đàm (Tạng Luận trong Tam Tạng Kinh: Kinh, Luật, Luận)
Khác với Ấn Giáo: Không có Luận
6. Đạo Phật: Không Tái Sanh một cách đơn giản (Ngủ Uẩn vô thường)
Khác với Ấn Giáo: Linh hồn chuyển kiếp
7. Đạo Phật: Không có giáo chủ
Khác với Ấn Giáo: Có giáo chủ
8. Đạo Phật: Thập Nhị Nhân Duyên
Khác với Ấn Giáo: Tác phẩm của Thượng Đế, một đấng toàn năng
9. Đạo Phật: Niết Bàn (Nibbana hay Nirvana)
Khác với Ấn Giáo: Thiên Đàng (Moksha)
10. Đạo Phật: Không thực hành khắc khổ (Trung Đạo)
Khác với Ấn Giáo: Khắc khổ nếu cần
11. Đạo Phật: Danh & Sắc không cố định (Instable Rupa & Nama)
Khác với Ấn Giáo: Không giải thích như trên
12. Đạo Phật: Chánh tín (“Thắc mắc nhiều, giác ngộ nhanh”)
Khác với Ấn Giáo: Mê Tín và tin những điều không thể giải thích được
13. Đạo Phật: Đạo Phật căn cứ trên Trí Tuệ
Khác với Ấn Giáo: Căn cứ trên lễ nghi và niềm tin
14. Đạo Phật: Niềm tin đặt trên Nhân duyên, Nhân quả
Khác với Ấn Giáo: Không tin vào Nhân duyên, Nhân quả
15. Đạo Phật: Thực hiện Minh Sát Tuệ (Vipassana)
Khác với Ấn Giáo: Thực hiện bố thí và điều huyền diệu (Pujas and miracles)
16. Đạo Phật: Thiền định và Minh Sát Tuệ (Samatha & Vipassana)
Khác với Ấn Giáo: Yoga (Nên Yoga tuyệt đối không phải là Đạo Phật)
17. Đạo Phật: Cho phép đặt câu hỏi và phê bình
Khác với Ấn Giáo: Không cho phép đặt câu hỏi và phê bình
18. Đạo Phật: Không bắt buộc điều gì, tất cả do lòng tự giác
Khác với Ấn Giáo: Giáo điều bắt buộc phải theo (Commands and musts)
19. Đạo Phật: Không mong đợi (Vì là vô thường và tất cả đều do nhân duyên và nghiệp báo)
Khác với Ấn Giáo: Có mong đợi
20. Đạo Phật: Không có 1,500 phiền não (thuốc độc)
Khác với Ấn Giáo: Có Hận thù, Lệ thuộc, Tà kiến…
21. Đạo Phật: Nghi lễ không phải là điều quan trọng
Khác với Ấn Giáo: Văn hóa nghi lễ rất quan trọng
22. Đạo Phật: Không phân biệt giai cấp
Khác với Ấn Giáo: Phân biệt giai cấp
23. Đạo Phật: Không cho phép sát sanh để cúng tế
Khác với Ấn Giáo: Cho phép sát sanh để cúng tế
24. Đạo Phật: Tất cả chúng sanh, bao gồm cả chư thiên, chư thiên thần hộ pháp đều được phép tu hành theo Kinh điểm hay tự giác v.v….
Khác với Ấn Giáo: Bà La Môn chỉ được phép nghiên cứu kinh Vệ Đà.
Trên đây là một số khác biệt giữa Đạo Phật và Ấn Giáo (Bà Là Môn Giáo cũng không hoàn toàn giống Ấn Giáo và đạo Sikh – Vốn từ Ấn Giáo)