Sau bữa cơm tối, Hiền bỏ mặc cho u già dọn dẹp, theo Đạt ra nhà ngoài. Ngồi đối diện với chồng, Hiền yên lặng nhìn chàng đọc báo; nét mặt Đạt bình thản, không một chút chú ý đến sự có mặt của vợ. Tuy không khát, nhưng Hiền cũng nhấc tách nước lên nhấp một ngụm nhỏ, xong lại đặt tách xuống bàn, cố ý làm bật lên một tiếng “cạch” nhỏ, gọn và ngắn. Nhưng cử chỉ của Hiền vẫn không được Đạt biết tới. Hiền nghẹn ngào nhìn chồng vẫn thản nhiên đọc. Và nàng biết trước rằng chỉ mươi phút nữa thôi, khi đọc xong tờ báo, Đạt sẽ lại đứng lên sửa soạn đi chơi như mọi bữa. Hồi này Đạt thay đổi rất nhiều, khác hơn với dạo mới cưới; bây giở chàng trở nên trầm lặng nếu không hẳn là lạnh lùng ít nói. Có buổi trưa tan sở về ăn cơm xong, Đạt vào ngay buồng đọc sách; nếu Hiền có vào theo để nói chuyện với chàng thì Đạt chỉ trả lời vắn tắt rồi gạt đi bảo :
- Thôi để anh nghỉ.
Giá tính Đạt vẫn như thế từ trước thì chẳng sao. Nhưng Hiền không quên hồi yêu nhau và mới được lấy nhau, Đạt yêu nàng thế nào! Có buổi trước khi đi làm, chàng dắt xe đạp qua sân chỗ Hiền đang cùng mẹ chồng dọn dẹp. Đạt nhìn nàng âu yếm, và mủm mỉm cười như nhắc cho Hiền cùng nhớ lại những cử chỉ yêu đương và những lời âu yếm mà chỉ riêng họ đã biết với nhau khiến Hiền sung sướng cúi mặt, e thẹn ngước nhìn mẹ chồng. Bà đang cố giấu một nụ cười và làm như không để ý tới các con. Lại một buổi sáng Chủ nhật, Hiền đang làm cơm dưới bếp, lòng nàng phơi phới nghe tiếng đàn vĩ cầm của chồng từ ở nhà trên thoảng xuống. Nàng biết chắc chắn Đạt đang kéo đàn nhưng vẫn nghĩ về nàng, vì Hiền nghe như có cả những lời ân ái quyện trong hơi nhạc. Rứt bản đàn, thấy Đạt gọi, Hiền vội vã bỏ công việc đi lên. Vừa gặp mặt, chưa kịp để Hiền hỏi gì, Đạt kéo mạnh Hiền vào lòng dịu nàng đến bên chiếc tủ áo, rồi ôm nàng hôn và bảo :
- Anh nhớ mình quá! Sốt cả ruột, hãy lên đây với anh một tí đã.
Tiếng Đạt nhẹ và ấm, quyện trong không khí bao quanh Hiền và, lạ quá, tuy Đạt đã rứt lời mà Hiền tưởng như vẫn còn nghe tiếng chàng, nhưng không phải chỉ nghe bằng tai, mà nghe bằng cả thể xác; vì câu nói của Đạt đã làm cho Hiền thấy người nàng rung động và Hiền đã say sưa trong tay chồng lúc đó. Chợt có tiếng động chân người, Hiền bối rối khẽ đẩy Đạt ra, nói :
- Kìa anh! Mẹ biết thì chết.
Có lần trong bữa cơm đông đủ cả nhà, Hiền chợt bắt gặp chồng nhìn mình, tia nhìn yêu đắm và thỏa mãn, làm Hiền không thể nén được cảm giác xao xuyến, rồi nàng không tự biết là nàng đã nhìn lại Đạt như thế nào, đến nỗi người anh rể của Đạt phải thốt lên :
- Gớm, vợ chồng mới có khác!
Bữa ấy cả hai cùng ăn rất ít. Tối đến, họ hỏi nhau :
- Tại sao hồi chiều em ăn ít thế?
- Thế tại sao anh cũng ăn ít Ihế?
- A, tại anh yêu em nên không ăn được nhiều.
- Em cũng vậy...
Nhưng bây giờ những cảnh ấy không có nữa. Đạt ít âu yếm vợ, còn Hiền đối với chồng nồng nhiệt và quấn quít hơn, nhất là những lúc Đạt sắp sửa đi chơi với bè bạn. Trước khi Đạt đi, Hiền thường hay giữ chàng lại, ôm lấy chàng, yên lặng tựa vào vai chồng một lát rồi mới chịu để cho đi. Hiền làm thế để được cảm thấy rõ ràng thể xác Đạt vẫn còn thuộc về nàng, nhưng còn tâm hồn Đạt, Đạt còn yêu nàng không? Đấy là một điều làm Hiền khổ nhất. Nàng thấy Đạt hờ hững không còn yêu nàng như trước, nhưng chính cái hờ hững của chồng lại càng làm cho Hiền yêu chồng thêm lên. Trước kia mỗi khi Đạt yêu thì Hiền lại nhìn trước nhìn sau như sợ ai bắt gặp, nhưng bây giờ có khi giữa ban ngày nàng cũng ôm lấy chồng mà bảo.
- Anh ơi. Nếu anh có phụ em thì anh cứ giết em đi, nếu em còn sống thì em còn cứ phải yêu anh.
Đạt nhìn ra ngoài, khẽ đẩy vợ và bảo :
- Kìa, mẹ thấy kia kìa; mà sao lúc nào em cũng cứ bảo anh không yêu em. Anh đã nói: vợ là vợ. Không phải anh không yêu vợ, nhưng là đàn ông, anh cũng cần phải có bạn bè giao thiệp chứ. Anh có mê cô nào khác đâu.
Hiền biết là Đạt không mê cô nào khác thực, nhưng tại sao Đạt lại không nhìn nàng bằng những cái nhìn như trước, tại sao Đạt không nói với nàng như hồi mới cưới: “Anh nhớ mình quá sốt cả ruột, hãy lên đây với anh một tí đã”. Tại sao Đạt lại có thể ngồi đọc báo trong lúc nàng ngồi bên cạnh mà không thèm nhìn đến nàng. Tại sao? Tại sao? Biết bao nhiêu câu hỏi và sự so sánh tình yêu từ lúc mới lấy nhau với hiện tại; Hiền lại càng thấy rõ Đạt thực đã thay đổi rất nhiều. Lắm khi nhìn Đạt, Hiền thầm ước giá nàng được nhập vào tâm hồn Đạt một lúc thôi, để xem chàng nghĩ thế nào về nàng. Nếu nàng biết rõ Đạt không còn yêu nàng nữa thì nàng sẽ chết ngay, vì sống cũng vô ích. Hay biết chắc Đạt thật vẫn yêu nàng thì có sống nàng cũng không khổ như bây giờ, hay có chết ngay nàng cũng không tiếc. Sống hay chết chăng nữa thì nàng vẫn được Đạt yêu và nàng đã có được niềm tin. Nghĩ thế Hiền bỗng thốt lên gọi chồng, giọng run run :
- Anh Đạt!
Không ngừng lên, Đạt hỏi lại :
- Gì em?
Hiền như bị đau ở cổ, giá thấy nàng gọi mà Đạt bỏ tờ báo nhìn nàng, hỏi cho âu yếm một chút thì Hiền đã nói được với chồng rất nhiều. Nhưng dáng điệu Đạt và câu “Gì em?” của chàng đã làm nỗi uất ức ở trong lòng Hiền dâng lên, khiến nàng nghẹn lời.
Đạt đã đọc xong tờ báo; chàng để xuống bàn, nhấc tách trà uống một hơi rồi vừa đứng lên vừa hỏi Hiền :
- Vừa rồi em đinh nói gì mà lại thôi?
Hiền yên lặng mấy phút như để đè nén nỗi khổ. Nàng cúi mặt nhìn xuống bàn; bằng một giọng se sẽ và tha thiết vô cùng, Hiền hỏi Đạt :
- Anh... anh vẫn còn yêu em chứ?
Tiếng ngân của câu hỏi đã tắt, Đạt vẫn đứng yên lặng bên nàng. Hiền chờ đợi câu trả lời của Đạt. Thời gian như chìm xuống. Hiền nghe tiếng tim mình hồi hộp.
Đạt đặt bàn tay chàng lên tay Hiền, chàng thở dài rất nhẹ khẽ bóp tay vợ và hỏi :
- Sao em cứ hỏi thế mãi?
- Tại em thấy anh thay đổi nhiều quá. Anh không yêu em như trước nữa.
- Em thực là trẻ con. Vợ chồng thì phải khác chứ. Chúng mình lấy nhau đã...
Hiền vội ngắt lời chồng :
- Không khòng... anh đừng nhắc tới thời gian giữa chúng mình. Dù lấy nhau tới một một trăm năm đi nữa em cũng không thích có gì thay đổi. Em không thích khác. Nếu anh không yêu em nữa anh hãy bảo thật cho em biết. Em không oán anh đâu.
Đạt hơi gắt :
- Anh đã bảo với em rẳng: không phải là anh không yêu em, còn em muốn nghĩ thế nào tùy em.
Rứt lời, Đạt bỏ đi vào nhà trong, Hiền không theo vào nhưng nghe tiếng động, nàng biết là Đạt đang lấy áo từ ở mắc. Cả tiếng Đạt ngồi xuống giường cho tới tiếng giầy được lôi ra từ gầm giường, rồi im lặng, nàng đoán chắc lúc ấy Đạt đang đi bít-tất. Rồi tiếng giầy tây cồm cộp bước mấy bước, rồi một tiếng “tách” rất khẽ; chắc Đạt vừa mở đèn ở trước gương để chải lại đầu, và thắt “cravate”. Hàng ngày lúc Đạt sửa soạn sắp đi thì Hiền cứ quấn quýt bên chàng, không chịu rời xa chồng một bước. Nhưng hôm nay Đạt ra khỏi nhà đã được một lúc mà Hiền vẫn còn ngồi nguyên trên ghế.
Mắt nàng mở to nhìn về một phía nhà, nhưng thực ra nàng chẳng nhìn thấy gì, vì hai mắt đã mọng lên, giá chỉ chớp khẽ một cái và để mặc cho tiếng nấc thoát ra khỏi cổ họng, chắc nàng đã phải chạy vội vào giường nằm vật ra mà khóc như những lần khác rồi.
Hiền biết thế và cố cưỡng lại. Nàng thấy đầu óc mê mê. Thoáng một giây mắt nàng tối xầm hẳn, rồi lại sáng lóe ra toàn màu trắng đục. Ngực thì như bị một vật nặng đè ép khiến Hiền phải vươn người hé môi thở mạnh một hơi dài nghẹn ngào. Tuy vẫn đè nén không để tiếng khóc bật ra, nhưng nước mắt đã chảy dài trên má. Hiền muốn đứng dậy đi ra hiên, hay vào nhà trong, nhưng biết rằng có làm gì thì cũng không thoát khỏi cơn buồn khổ và không thể tìm được một sự an ủi nào. Hiền tuyệt vọng và sợ hãi cả mọi cử động của chính nàng “Trời ơi! Khổ quả!” Hiền muốn hét to lên như vậy, nhưng không dám. Nàng bị ở trong tâm trạng như thế một lúc lâu, tới khi mẹ chồng nàng đi lên và hỏi :
- Con chưa ngủ à?
Câu hỏi đó như một phương pháp hô hấp nhân tạo, để cứu chữa những người bị nghẹt thở, vì Hiền phải cố gắng trả lời :
- Thưa mẹ chưa.
Bà mẹ chồng biết nàng đang buồn, nhưng không khuyên bảo gì. Bà chỉ nói chuyện bâng quơ một lát, tới lúc thấy Hiền trả lời được bình thường, bà mới hỏi :
- Đạt nó đi chơi rồi phải không?
Rồi không đợi Hiền đáp bà cười nói tiếp :
- Cậu ấy lại trở lại tính hay đi như hồi trước rồi đấy; ngày mới cưới con về, mẹ đã tưởng nó bỏ được thói đó. Trước kia mẹ cũng mắng mãi, nó cứ bảo: “Con trai thì phải thế, mẹ cứ bắt con ru rú ở nhà thì chịu sao được” Sau mẹ thấy nó chẳng chơi gi nhảm nên mẹ cũng kệ.
Nghe mẹ chồng nói Hiền bỗng ứa nước mắt; nàng đứng dậy lảng vào buồng nằm vật xuống giường mà khóc. Dứt cơn khóc Hiền nằm yên. Lúc này nàng không vui mà cùng không buồn, óc nàng rỗng ra chẳng còn cảm thấy gì nữa. Và rồi Hiền ngủ thiếp đi. Độ gần một tiếng đồng hồ thì Hiền tĩnh dậy. Đèn trong buồng nàng vẫn để sáng, nhìn đồng hồ thấy gần 11 giờ đêm. Giờ này Đạt đã sắp về. Một nỗi vui nhỏ đột hiện trong lòng nàng lẫn với nỗi hờn giận hồi nãy lại bồng bột trở lại. Tuy thế Hiền vẫn đón nghe từng tiếng xe qua lại ở ngoài phố. Nhưng chưa có chiếc xe nào ngừng ở cửa nhà nàng. Mỗi lúc tiếng xe và tiếng người qua lại ở ngoài đường một thưa dần. Bây giờ thì Hiền đón nghe cả tiếng xe từ xa lại, nàng hồi hộp khi tiếng động cơ xe tới gần nhà, rồi nỗi hồi hộp tan đi rất nhanh theo tiếng xe chỉ vụt qua cửa mà không ngừng. Cứ mỗi lần như vậy Hiền lại giận chồng hơn lên. Có lúc Hiền định trở dậy bỏ về nhà mẹ đẻ, nhưng nghĩ sợ mẹ chồng nàng lại thôi. Vả dẫu sao nàng còn phải đợi Đạt về hỏi cho ra nhẽ một lần nữa đã. Chợt có tiếng xe ngừng ở cửa nhà, đích là Đạt đã về! Tim Hiền rộn hẳn lên, không biết là mừng hay giận. Nàng luống cuống tắt vội đèn, rồi nằm im làm như vẫn ngủ từ nãy. Nhưng nghĩ lại, làm thế có khi Đạt không biết tới sự bực tức của nàng, Hiền lại mở đèn, nhổm dậy với cuốn sách trên bàn, rồi nằm xuống đọc. Nàng định cứ giữ nguyên dáng điệu đó cho lới lúc Đạt vào; nếu Đạt có hỏi nàng cung kệ, nhất định không trả lời. Như thế Đạt sẽ biết là nàng giận, và Đạt sẽ...
Nhớ lại sau những lần giận nhau trước, vợ chồng nàng lại càng thương yêu nhau hơn, mà Hiền thấy nao nao cả người. Nhưng cũng vì thế mà Hiền lại càng tức chồng hơn. Giá Đạt về sớm đừng để nàng phải đợi lâu thành tức quá như thế này, có phải cái phút ấy đã tới. Nhưng bây giờ thì muộn rồi! Hiền sẽ nhất định không cho Đạt làm lành nữa.
U già đã mở cửa; tiếng giầy của Đạt nện cồm cộp trên nền gạch nhà ngoài. Tâm trí Hiền bỗng căng thẳng, nàng dán mắt lên trên trang sách mở cầm trên tay, nhưng nàng chẳng nhìn thấy chữ nào. Nàng đợi từng tiếng giày của chồng. Cộp, cộp, chỉ dăm bước nữa thì Đạt sẽ vào tới buồng. Nhưng tiếng giầy dừng lại một chút, rồi lại bước trở ra. Nghe theo bước chân Đạt, Hiền biết chàng ngừng lại chỗ bàn nước; tiếng nước từ ở ấm rót vào cốc, và trong đêm vắng từng hơi nước Đạt uống ừng ực trôi xuống cổ, nàng nghe rất rõ. Tiếng giầy của Đạt lại nổi lên, nhưng không phải vào buồng mà ra sân. Phải rồi, chàng còn phải rửa mặt đã chứ. Hiền để quyển sách rơi trên ngực và chờ đợi chân Đạt trở vào buồng. Tuy vẫn giữ nguyên ý định không để chồng làm lành nữa, nhưng cái cảm giác được ủ mình trong tay Đạt, để hưởng cái hơi say đắm từ ở người chàng, vẫn không chịu rời ý nghĩ của Hiền, làm cho nàng rất khổ sở, vừa yêu vừa giận. Giá nàng được cứ vừa khóc vừa nói giày vò Đạt cho bõ tức, và cứ đẩy chàng ra trong khi Đạt vẫn phải lăn vào mà xin lỗi nàng thì hả biết mấy. Nhưng Đạt sẽ không làm như thế đâu. Hiền biết tính chàng lắm; đã nhiều lần trong khi nàng giận, Đạt hỏi nàng không trả lời, mà Đạt cũng mặc, quay ra ngủ khò là gì! Cử chỉ đó của Đạt làm Hiền oán hận lắm, nhưng Hiền vẫn không ghét được chồng; nàng yêu tính Đạt, kể cả các tính đã làm khổ nàng nữa. Tiếng giày của Đạt trở lại phía buồng Hiền. Cánh cửa từ từ mở và Đạt bước vào rất nhẹ. Thấy vợ còn thức, chàng hỏi :
- Em chưa ngủ à?
Hiền không trả lời, không khí im lặng, nặng nề bao quanh phòng. Hiền xoay mình quay mặt về phía khác, nhấc cuốn sách lên làm như chăm chú đọc. Đạt thay quần áo xong cũng lên nằm cạnh vợ. Hiền xích ra một chút; Đạt sửa giọng hỏi vợ thêm mấy câu, nhưng Hiền vẫn yên không nói. Chẳng biết làm gì Đạt cũng lấy một cuốn sách mở ra đọc. Nhưng khác với Hiền, Đạt đọc thực và lại đọc say mê làm Hiền càng thêm ấm ức. Cứ thế một lúc, không chịu được nữa, Hiền dằn mạnh cuốn sách đang cầm xuống giường, rồi úp mặt vào gối khóc. Đạt bỏ cuốn sách rồi quay sang Hiền kéo nàng vào lòng. Vì ức quá nên Hiền như yếu hẳn đi, nàng mềm người trong tay chồng, không tỏ được cử chỉ nhất định không cho chồng làm lành nữa, Hiền chỉ biết thút thít khóc :
- Anh xin lỗi Hiền. Anh biết anh đi vắng luôn làm em buồn, nhưng nếu anh bảo với em là anh đi có việc riêng, chứ không phải là đi chơi thì em có buồn không? Còn em nữa, em cũng làm anh buồn thì sao?
Hiền ngạc nhiên hỏi lại :
- Em mà làm anh buồn?
- Chứ sao, anh còn chưa “sửa” cho em đấy. Tại sao em lại không tin là anh yêu em?
- Làm thế nào mà biết chắc anh yêu em thực?
Bàn tay Đạt khẽ nâng cằm vợ lên rồi chàng bảo :
- Làm thế nào, em hãy nhìn vào mắt anh thì biết.
Hai mắt còn mọng ướt, Hiền nhìn vào mắt Đạt. Hai vợ chồng nhìn nhau một lúc rồi cùng bật lên cười. Đạt ghì chặt lấy vợ, Hiền giấu mặt vào ngực chồng.
Đêm ấy Hiền ủ mình trong tay Đạt để ngửi mùi say say của người Đạt nhưng lần này Hiền có cảm giác như tâm hồn nàng được hòa vào hơi thở của Đạt và nhập với chàng làm một, đúng như điều Hiền vẫn thường mơ ước “giá được nhập vào Đạt một lúc thôi”. Nay thì hơn thế nữa, vì Hiền hiểu rằng đời Đạt và đời nàng cũng chỉ là một.

 
Tôi đang ngồi khâu, con gái tôi đang chơi ngoài sân; bỗng nó mở toang cửa chạy sộc vào ôm chầm lấy tôi rồi hôn lia lịa lên hai má tôi. Con tôi thường hay có thói quen như vậy. Dù đang ngồi học, hay đang mải chơi, nhưng chợt nghĩ tới tôi là nó bỏ hết để chạy vào ôm lấy tôi mà hôn như lúc này. Tôi cũng buông đồ khâu đưa hai tay đỡ lấy con tôi mà ôm nó vào lòng. Từ ở thân mình nhỏ bẻ của con tôi truyền sang tôi một hơi nóng ấm quen thuộc khiến tôi phải ghì chặt con tôi hơn và khẽ dằn nó nằm hơi ngả trong lòng tôi; tôi cúi xuống một chút để má tôi ấp lên má nó. Tôi nhíu mẳt và hơi mỉm cười trong lúc lòng tôi lắng hưởng cái êm dịu và mát mẻ từ ở má con tôi thấm sang má tôi, truyền vào trong cảm giác của tôi. Bỗng con tôi vụt vùng khỏi tay tôi, nhỏm lên nói :
- Mẹ, mẹ cho con lại nhà em Vân chơi với em mẹ nhé.
Vân là con của em gái tôi, nhà ở cách nhà tôi cũng không xa. Giá vào lúc khác, con tôi hỏi có lẽ tôi đã bằng lòng cho nó đi ngay; nhưng lúc này tôi không muốn xa con tôi. Tại tôi đang hưởng những cảm giác sung sướng mà tự tôi cho là hạnh phúc bên con tôi, nên tôi không muốn rời xa nó một phút nào; nó không hiểu ý nghĩ đó của tôi nên lắc lắc người tôi mà hỏi lại :
- Mẹ nhé, mẹ cho con lại nhà em Vân nhé.
- Nhưng con đi với ai?
Con tôi mở to mắt nhìn tôi như lấy làm lạ về câu tôi hỏi nó, và nó trả lời :
- Con đi một mình, đường ấy hàng ngày con vẫn đi học qua mà mẹ.
Lời con tôi vừa nói làm tôi chợt nhớ ra rằng năm nay nó đã lên chín và đã học tới lớp nhì tiểu học rồi còn gì. Nhưng tôi vẫn băn khoăn bảo :
- Thôi con ở nhà với mẹ, con đừng đi.
Con tôi phụng phịu nói :
- Con nhớ Vân lắm! Từ hôm nghỉ hè đến nay đã hơn hai tuần mà con chưa sang chơi với Vân. Mẹ cứ cho con đi một lát thôi.
Ngước nhìn đồng hồ lúc ấy đã gần tám giờ sảng, tôi đắn đo một lát rồi bảo con tôi :
- Ừ cũng được, con đi đi, nhưng chỉ được chơi một lát tới mười giờ thôi, mẹ đợi con.
Nghe tôi nói xong, con tôi mừng rối lên; nó níu lấy cổ tôi hôn vội lên khắp mặt tôi, rồi vụt chạy ra cửa. Tôi phải gọi giật nó lại bắt nó lấy nón đội, rồi vuốt lại nếp áo cho nó. Tôi có cảm tưởng như đang sửa soạn cho nó đi chơi đâu xa nhà hàng mấy ngày. Lòng tôi bịn rịn và tôi dặn dò nó :
- Lúc sang qua đường, con phải trông xe cho cẩn thận nhé!
Nó nhoẻn cười, đáp một hồi như lúc đọc bài thuộc lòng :
- Không lo mẹ ạ, thế nào cũng có người qua đường, con sẽ đợi có ai qua con đi liền bên người ta. Còn không thì con tới chỗ cảnh binh đứng gác nhờ người ta dẫn con qua.
Rứt lời nó nhìn tôi tinh nghịch hỏi :
- Thế được chứ mẹ?
Tôi cười, cốc khẽ lên đầu nó. Tất cả câu nó vừa nói với tôi đều là những lời tôi thường bảo nó, nay nó nhắc lại nguyên văn như có ý trêu lại tôi và làm tôi được yên tâm vì nó vẫn nhớ lời tôi dạy. Tôi cắn khẽ vào má nó, đẩy nhẹ nó ra và bảo :
- Thôi đi đi, chó con! Nhớ về sớm kẻo mẹ sốt ruột.
Và tôi đứng nhìn con tôi, dáng nó đi tung tăng nhảy nhót, hai cái bím tóc đen dài hắt qua hắt lại trên cái lưng nhỏ bé mặc áo trắng. Tuy tôi không trông thấy mặt nó lúc ấy, nhưng tôi biết
chắc nó đang cười...
Tôi lại quay vào khâu tiếp. Tự nhiên tôi để đầu lưỡi khẽ liếm vành môi trên của tôi và thấy một chất mằn mặn như muối dính trên đầu răng, tôi biết ngay chất mồ hôi ở má của con tôi.
Được một lúc thì chị ở nhà tôi đi chợ về; tôi buông đồ khâu theo chị xuống bếp để phụ làm cơm với chị. Vừa cùng tôi dở đồ ăn ở giỏ ra chị vừa kể :
- Ghê quá, bà ạ! Lúc con về chợ thấy ở đầu phố có xe cam nhông chẹt chết người, thiên hạ coi đông quá!
Nghe chị ở nói, tôi bỗng lạnh cả người, tay tôi ngừng lại trên mớ rau như không còn cử động được nữa nhưng miệng tôi mở được và tôi hỏi dồn chị :
- Sao, người thế nào? Đàn ông hay đàn bà?
- Nghe nói con gái, bà ạ.
Tôi suýt bật lên tiếng khóc và hốt hoảng hỏi :
- Hả! Chị nói sao, con gái?
Tôi không để ý đến chị ở nhìn tôi lạ lùng, tôi chỉ nghe thấy lời chị :
- Vâng thưa bà nghe đâu là một cô nữ sinh đi học lớp hè; người ta bảo xe đạp của cô ta bị bẹp, sách vở rơi lung tung, còn cô ta bị cán nát cả đầu chết ngay tại chỗ.
Tôi thở mạnh thấy như vừa thoát khỏi một tai nạn nguy hiểm. Cảm giác mang mang như mê ngủ, nhưng những lời nói của chị ở vẫn lọt vào tai tôi rất rõ :
- Cháu không dám vào xem tận nơi, nhưng nghe nói cô ta còn trẻ lắm, chỉ độ mười mấy tuổi mặc áo dài màu xanh nhạt, đi guốc, chính cháu còn trông thấy một chiếc guốc của cô ta văng vào sát hè đường kia mà.
Trí não tôi dần dần tỉnh lại, nhưng tỉnh lại để mà nghĩ tới nỗi đau khổ của gia đình có con gái xấu số ấy. Trong lúc này, chắc bố cô ta đang làm trong sở nào đó, còn mẹ cô thì ở nhà đang sửa soạn làm một món ăn mà cô thích, hoặc có khi còn đang xếp lại giường đệm cho cô, hay thu dọn bát đĩa cô vừa ăn sáng xong rồi đi học, hoặc đang giặt quần áo của cô thay ra trước khi đi. Chắc lúc này bà mẹ chưa biết tin con gái mình bị chết chẹt xe vì lúc chị ở nhà tôi đi chợ về cho tới bây giờ mới độ một lát; trong thời gian ấy chưa ai có thể báo tin kịp, nhưng mà rồi bà la sắp phải biết. Tôi sợ hãi không dám tưởng tượng đến nỗi đau khỗ của bà ta phút ấy. Nhưng ở tận cùng ý nghĩ của tôi, tôi đã rõ như thế nào rồi.
Qua lời kể lại của chị ở. Hình ảnh cô học sinh đó mỗi lúc một hiện rõ trong đầu tôi như chính tôi đã được nhìn tận nơi cái thân thể mảnh mai rất đẹp (tại sao tôi lại cứ yên trí là rất đẹp tôi cũng không biết) nằm sóng soài trên mặt đường nhựa. Nếp quần trắng xô lệch lộ ra cái ống chân thon trắng và tà áo dài xanh còn thẳng nếp là, tất cả những thứ ấy vẫn còn nguyên vẹn trên tấm thân hãy còn nóng của cô gái, duy chỉ có cái đầu cô là bị bẹp nát nhầy nhụa máu, lẫn với tóc và không còn ra một hình thể gì. Nghĩ đến đây tim tôi thót lại. Tôi không nghĩ tới con gái tôi, nhưng hình ảnh nhỏ bé của con tôi với bộ đồ trắng mà con tôi mặc hàng ngày cứ chợt hiện ra trong đầu óc tôi.
Ô hay! Sao lại thế này? Trong lúc này tôi không muốn nghĩ đến con tôi một chút nào cả. Tôi cố gạt đi nhưng càng gạt đi thì hình ảnh con tôi lại càng hiện ra lẫn lộn với hình ảnh xác cô con gái xấu số mà tôi hình dung thấy. Nghĩ tới cái đầu nát của cô ta, tôi bỗng hỏi chị ở :
- Thế cô ấy “phi-dê” à?
- Thưa bà, con có dám coi đâu mà biết. Nghe nói bị lòi cả mắt ra bà ạ.
Thế là tôi lại bị ám ảnh thêm, tôi hình dung tới cái mắt lòi, tự nhiên tôi thấy mớ tóc được kết thành hai cái đuôi sam ở trên cái đầu tròn nhỏ của con tôi lại hiện ra. Tôi bỗng thấy sợ hãi, vì ý nghĩ đó. Mồ hôi toát ra. Tại sao thế, tại sao tôi lại cứ phải nghĩ đến con tôi? Tôi bồn chồn cả người. Tôi nhìn đồng hồ, mới có gần chín giờ tôi đã nói cho phẻp con tôi được chơi tới mười giờ; tôi định để gần mười giờ sẽ cho chị ở đi đón nó. Nhưng cứ chợt nghe thấy tiếng lao xao ở phố hoặc có tiếng nói to từ bên hàng xóm hay tiếng trẻ nô đùa kêu rộn lên ở cửa nhà, là tôi thót cả mình. Tim tôi như đứng lại và tôi hồi hộp lắng nghe kỳ cho biết rõ những tiếng ấy từ đâu lại, có liên quan gì đến tôi không. Tôi chú ý cả từ tiếng xe pháo qua lại. Một tiếng “phanh” xe hơi cũng làm tôi giật bắn người lên. Tiếng xe vận tải hạng nặng chạy ình ình ngoài phố làm rung cả đất và như rung chuyển cả tâm hồn tôi. Tôi rời nhà bếp lên nằm nghỉ ở trong buồng. Nhưng nỗi lo sợ hồi hộp cũng theo tôi. Óc tôi không thể nào quên được vụ tai nạn xe cộ và cô con gái bị chết chẹt xe vừa qua.
Lạ chưa! Tôi có biết cô ta là con nhà ai và hình dáng thế nào đâu, sao óc tôi lại thấy rõ cô gái đó rất xinh xắn, mặc áo xanh phớt, đội nón lá, đạp xe đi trên con đường phố. Rồi tới tiếng xe hạng nặng chạy ình ình, rồi tiếng “phanh” kêu kít kít, rồi tiếng người nói lao xao tiếng trẻ kêu ở ngoài đường phố, rồi cái xác bẹp đầu của cô gái nằm sóng soài trên dường nhựa tà áo xanh còn thẳng nếp là, chiếc guốc văng vào tận lề đường... Tất cả những cảm giác ấy cứ luẩn quẩn trong óc tôi. Nhưng tệ nhất là bóng dáng con tôi lại cứ hiện đến trong mọi cảm giác ghê rợn của tôi. Có lúc tôi như thấy cái thân hình bé nhỏ mặc đồ trắng của con tôi nằm sóng soài dưới gầm chiếc xe hơi hạng nặng. Tôi sợ hãi nhắm mắt lại, cố xua đuổi ý nghĩ đó nhưng hình ảnh cái đầu bẹp lại hiện rõ và trên cái đầu bẹp ấy tôi thấy hai bím tóc như tóc của con tôi. Tới đây tôi không chịu được nữa, tôi vùng ngồi dậy khoác áo dài xuống bếp dặn chị ở làm cơm, rồi tôi tự đi đón con tôi, mặc dầu lúc đó mới có hơn chín giờ. Nhưng tôi chưa kịp đi thì bỗng cửa mở tung; con tôi từ ngoài cửa chạy xộc vào.
- Mẹ! Con đã về!
- Con...
Nước mắt tôi trào ra, tôi ôm lấy con tôi. Hai mẹ con chúng tôi ghì chặt lấy nhau.

 
Gần sáu tháng rồi, hàng ngày sau những giờ các bác sĩ, các bà sơ đã làm xong phận sự săn sóc bệnh tình cho Ngọc, sau cả buổi gia đình, bè bạn tới thăm nàng đã về hết. Ngọc chỉ nằm trên giường bệnh của nàng ở trong phòng bệnh viện này mà nhìn qua cửa sổ. Tầm mắt nàng đã thấy nửa trên một cây me to trồng bên lề phố, ngay trước cửa bệnh viện. Nàng đã nhớ thuộc cả từng nhánh, từng dấu vết của nó. Ngay chỗ thân cây, gần ngọn cỏ một hố mắt cây to lắm. Nhiều lần Ngọc đã nhìn rất lâu vào đấy và thấy nó rất giống nhiều hình thù ghê sợ, lúc thì y như một cái đầu trâu, lúc thì lại rõ là hình đầu người có hai con mắt lồi to ra rất cân đối trên cái miệng ngoác rộng. Và hễ Ngọc cho là nó giống thứ gì thì càng nhìn lại càng thấy nó giống đến phát sợ, nhưng Ngọc vẫn cứ nhìn kỹ cùng hơn. Tuy nhiên ngoài vết “quái ác” ấy, cái cây đó đã giúp cho Ngọc được nhiều cảm giác thay đổi là lạ. Về buổi sảng đám lá cây xanh mát như màu ngọc thạch linh động nhẹ trên một khoảng trời lam trong. Buổi trưa có nhiều tia nắng đẹp chiếu lấp loáng trong các kẽ lá đã chuyển sang màu xanh đậm; và những buổi chiều êm đám lá cũng đổi thành màu tím thẫm nổi bật lên nền trời màu tro nhạt. Ngọc ghét nhất những tối có mưa, vì hễ trời nổi mưa gió thì bà sơ lại vào đóng hết các cửa sổ, cửa phòng. Nàng không còn được nhìn qua đám lá cây đen thẫm sang căn gác nhà ai bên kia đường, thường mở rộng hai cánh cửa sổ, bên trong hiện ra căn phòng ấm cúng, có ánh điện sáng trưng, có những bóng người đi lại. Và Ngọc thích nhất khi được nhìn người đàn bà bế một đứa trẻ đứng sau khung cửa sổ, mặt bà ta cúi xuống đứa bé có vẻ như đang cười với nó. Một người đàn ông đứng sát bên bà, giơ tay làm cử chỉ đùa với đứa trẻ. Tất cả những cảnh đó đối với người khác chắc chả có gì đáng chú ý. Nhưng với Ngọc dù chỉ một mảnh trời, một ngọn cây và căn gác sau ngọn cây đó với tất cả màu sẳc linh động tùy theo chiều trời của nó, đã trở thành sự thân mật đặc biệt của nàng.
Nhiều buổi trưa mất ngủ nằm trong căn phòng chỉ toàn một thứ ánh sáng êm dịu và yên lặng, đến nỗi Ngọc tưởng như có thể nghe được cả những tiếng yên lặng ở chính ngay trong cái yên lặng mênh mông đó đã phát ra, tuy nhiên lâu lâu cũng có một vài tiếng ho nổi lên, tiếng dép yếu, chậm sền sệt của người bệnh phòng bên, hay tiếng ly cốc, tiếng chai lọ động lách cách, và cả tiếng ai rên rỉ se sẽ vì đau, nghe như tiếng thở dài thất vọng. Nhưng những thứ tiếng đó, dù thỉnh thoảng vẫn nổi lên, cũng không làm giảm được sự yên vắng mà chỉ hòa thêm vào cái yên vắng, để biến nó thành một không khí buồn chán. Ngọc cảm thấy tất cả cái phòng này cũng chịu chung nỗi buồn chán giống nàng, và Ngọc biết rằng sau này nếu bệnh nàng có qua khỏi mà sống được, nàng cũng không bao giờ quên được những cảnh và cả những đồ vật trong bệnh viện này. Từ cái giường sắt trắng có tấm bảng kê nhiệt độ treo lủng lẳng phía cuối giường, từ chiếc bàn sơn trắng kê gần cửa, trên có để đủ các thứ thuốc men, bình nước, v.v... cái gì đối với nàng cũng trở thành gần gũi và quen thuộc. Cả đến bốn bức tường hay những viên gạch rạn Ngọc cũng nhớ rõ ràng. Một thứ nhớ rất quyến luyến, riêng biệt, như khi nhìn tới vết sẹo nhỏ dài ở ngay giữa đốt ngón tay cái của nàng, nàng nhớ lại nguyên vẹn câu chuyện đã gây ra nó. Hồi Ngọc còn nhỏ, nhân một buổi nàng và chị nàng rủ nhau lấy con dao thái thịt ra vót thanh củi nứa làm “chuyền” chơi, chị nàng đã loay hoay để trượt tay bập lưỡi dao vào ngón tay nàng. Thực ra ngay lúc mới bị đứt tay, Ngọc không thấy đau, nhưng khi nhìn thấy máu chảy thì Ngọc khóc thét lên vì sợ. Ngọc không nhớ về sau vết thương đó có làm nàng đau không, nhưng chuyện ấy đã để lại một vết thương trong tâm hồn nàng cho mãi đến tận bây giờ vẫn chưa khỏi đau. Lạ nhất là khi bị đứt tay Ngọc không hề nhìn tới chị. Nhưng tới lúc thấy chị quằn người lên dưới ngọn roi của ba nàng, tự nhiên Ngọc lại thấy rõ cái mặt tái, và cặp mắt đờ ra vì sợ của chị nàng khi làm nàng đứt tay. Nàng cảm thấy chắc chắn nỗi sợ của chị nàng khi ấy đau khổ hơn cái đứt tay của nàng nhiều lắm. Vậy mà chỉ vì Ngọc khóc ầm lên khiến chị nàng phải đòn. Cho đến bây giờ mỗi khi nhìn lại vết sẹo cũ, cái ý nghĩ chỉ vì nàng mà chị phải đòn vẫn còn làm nàng thương chị, và càng gây cho tình chị em nàng thương yêu nhau hơn. Hồi bé thì thế, nay nhớn lên nàng cũng vẫn chỉ làm cho chị nàng và thêm cả chồng nàng phải đau khổ và lo sợ về bệnh nàng.
Ngày đầu tiên khi thấy mình ho ra máu, Ngọc khóc rất nhiều. Phong phải dỗ mãi và đưa vợ đi coi bác sĩ. Ngọc càng tủi khổ hơn khi thấy bác sĩ dặn bảo nàng phải ăn riêng đũa bát để tránh truyền nhiễm. Buổi trưa hôm đó, khi ở bác sĩ về, Ngọc chỉ nằm buồn rũ, nhất định không ăn uống gì. Chiều đến, Phong lại phải dỗ mãi Ngọc mới chịu để chàng đưa đi hiệu ăn. Phong gọi những món chàng biết Ngọc thích. Tới lúc đang ăn, Ngọc thấy chồng cầm chiếc thìa của nàng vừa húp canh. Tưởng chồng vô ý, Ngọc vội ngăn lại bảo chàng :
- Anh đừng dùng thìa này, em đã...
Không để nàng nói hết câu, Phong gạt tay vợ ra; chàng vẫn thản nhiên dùng thìa đó xúc đồ ăn cho mình. Ngọc ứa nước mắt, không nói thêm được câu nào, chỉ biết lặng người cảm động nhìn chồng. Mắt Phong khác hẳn đi, hình như chàng sắp khóc. Nhưng chàng lại cười bảo vợ :
- Có làm sao, chỉ vẽ.
Lại vừa hôm qua, hình như bác sĩ có bàn định với Phong và chị nàng từ trước nên sau khi vào thăm bệnh nàng, bác sĩ đã bảo nàng :
- Bệnh của bà cần phải mổ mới hy vọng khỏi dứt được.
Thoạt nghe nói “phải mổ” Ngọc lo sợ và thất vọng hơn cả hôm đầu thấy mình bị ho ra máu, vì nàng biết mình đã đến thời kỳ không thể chữa được, nên bác sĩ mới tính đến chuyện mổ. Ngọc không ngờ đời mình có ngày lại phải mang một cái bệnh mà khi còn mạnh khỏe nàng cho là ghê gớm lắm. Ngọc đã từng lấy làm lạ thấy nhiều người đã mắc bệnh ho mà vẫn kiên nhẫn chữa chạy. Nàng tưởng tượng nếu nàng mắc phải bệnh đó, chắc nàng tự tử mà chết. Nhưng đến khi chính nàng mắc bệnh đó thực, thì sự ghê sợ thành buồn khổ trong hy vọng, và nỗi hy vọng đã giúp nàng không nghĩ đến tự tử như xưa kia nữa. Bây giờ thì Ngọc rõ trong thế giới của những người có bệnh, dù nặng đến đâu, tự nó vẫn luôn luôn nảy nở những hy vọng mới để người bệnh níu lấy mà sống. Ngay cả đến những người bệnh nghèo nhất, không tiền không cả phương tiện, được chữa thuốc làm phúc cũng vẫn hy vọng vào sự may rủi của số phận. Và ai cũng tưởng rằng số phận mình sẽ có phần may. Riêng Ngọc từ lúc nghe bác sĩ tuyên bố bệnh nàng cần phải mổ, thì mọi hy vọng của nàng đã tiêu tan biến hết cả. Ngọc sợ hãi đưa mắt nhìn mọi người chung quanh, nhưng thực ra chỉ là bản năng của nàng đang tìm một hy vọng mới. Chị nàng đứng bên vội cúi xuống để tránh tia mắt nàng, và giấu luôn cả cặp mắt đã đỏ mọng của mình. Còn chồng nàng như cảm thấy chuyện gì bất thường trong ánh mắt nàng, nên nắm vội lấy tay nàng bảo :
- Em đừng sợ, bây giờ mổ phổi thường lắm. Các bác sĩ tin tưởng em sẽ chóng mạnh hơn là để lay lắt thế này hại cho em.
Mặc dầu Phong đã cố lấy giọng ôn tồn nói với nàng, nhưng Ngọc vẫn nhận thấy giọng chàng run nghẹn, và chàng chợt nắm bàn tay Ngọc trong tay chàng chặt hơn. Những tình cảm đó tuy rất mong manh, nhưng chỉ một thoảng đã thấm sâu trong cảm giác của Ngọc, làm Ngọc nhẹ hẳn lo sợ cho bệnh mình mà lại nao nao thương chồng và chị như thuở nào nàng chỉ nhìn thấy cái đau của chị quặn lên dưới ngọn roi đòn mà quên hẳn vết đứt tay của mình. Nàng sẽ nói với chồng, nhưng tiếng nàng mơ hồ khiến Ngọc tưởng như không phải tự mình nói ra :
- Em bằng lòng mổ.
Sau câu nói đó, không khí quanh nàng vụt hoạt động hẳn. Nàng nghe rõ tiếng khóc nức, tuy rất khẽ của chị nàng. Phong đưa bàn tay nàng ấp chặt lên má chàng. Vị bác sĩ đứng bên đặt một tay lên trán nàng và nói như trút một hơi thở dài :
- Ồ! Vậy là được rồi. Bà nên tin tưởng như thế mới khỏi hẳn được.
Rồi ông ta quay ra dặn các bà sơ săn sóc và sửa soạn để tới mai thì mổ cho nàng. Chị nàng cố lấy vẻ tự nhiên dịu dàng hỏi :
- Mai em đã mổ rồi, bây giờ em có muốn ăn gì để chị làm, chẳng phải kiêng nữa.
Ngọc nhận thấy trong câu nói đó của chị có một vẻ gì khác thường. Phải rồi. Đúng là câu hỏi, và giọng nối của mẹ nàng xưa kia đã hỏi ba nàng trong giờ ông hấp hối. Ngọc bỗng tủi thân, và giận cả chồng lẫn chị, tuy nàng vẫn mang máng thấy mình giận vô lý, nhưng không thể không giận. Chị nàng lại hỏi :
- Em nhỏ, em ưa ăn chả cua bể để...
Ngọc ngắt lời chị, nói như gắt :
- Tôi không cần ăn gì cả, hỏi mãi.
Rồi nàng bật lên khóc.
Bây giờ nằm một mình nhớ đến những cử chỉ đó của mình hồi sáng, Ngọc lại thấy hối hận. Trong đời nàng luôn luôn cứ có những sự hối hận với những người thân yêu như vậy để rồi càng thân yêu nhau hơn.
Nhưng chỉ còn có một buổi chiều nay nữa thôi. Tám giờ sáng mai nàng phải lên bàn mổ. Nếu không may nàng chết, buổi chiều này sẽ là buổi chiều cuối cùng trong đời nàng. Ngọc lại nhìn qua khung cửa sồ. Vẫn ngọn cây quen thuộc in trên nên trời xanh dịu cửa sổ nhà trước cửa nửa khép nửa mở. Những cảnh ấy Ngọc thuộc như in vào trong trí, nhưng bây giờ Ngọc vẫn cố nhìn vớt vát từng điểm lá cây, từng đợt mây, rồi Ngọc chợt nhận thấy như có một cái gì khác lạ hẳn. Từ ngoài phố vẳng vào những tiếng chuông xe đạp, tiếng động cơ xe hơi chạy vút qua. Tiếng giầy, tiếng guốc và tiếng người nói lao xao. Tất cả những tiếng ấy đã có từ khi Ngọc mới sinh, nhưng mãi đến lúc này Ngọc mới biết rằng hàng ngày vẫn có những âm thanh như thế trong cuộc sống. Nàng lại nhận ra rằng những cảnh sống bên ngoài bức tường bệnh viện, giờ đối với nàng đã trở thành xa xôi cách biệt, đến nỗi khi thấy một thiếu nữ chừng mười bảy, mười tám tuổi nét mặt rất tươi đẹp và quần áo hợp thời trang đang đi ở sân bệnh viện, Ngọc chắc cô ta vào thăm người bệnh. Chỉ có thế, nhưng nhìn cô ta Ngọc cũng thấy như cô ta ở một thế giới khác đi tới. Tự nhiên Ngọc nhìn vào người mình. Nàng đưa bàn tay xoa nhẹ trên má mình để cảm thấy rằng hiện tại nàng vẫn còn giữ nguyên vẹn thể xác của một con người. Nhưng đến tám giờ sáng mai nếu nàng chết thì chỉ sau ba hôm, xác thịt nàng đã chương thối, và chắc chắn là ghê tởm lắm.
Nhưng những ngọn cây, bầu trời và tất cả tiếng động ngoài phố hẳn là vẫn còn nguyên vẹn như lúc này. Những ý tưởng đó làm Ngọc bối rối, lo sợ và tủi thân vô cùng. Nàng mong chồng và chị vào ngay, nhưng Phong còn chạy đi mua thuốc và chị nàng chắc lại cố đi sắp mấy món ăn cho nàng. Nghĩ tới sự chăm nom săn sóc tận tâm của bác sĩ, của các bà sơ, và lòng xót thương thân mến của gia đình mình, Ngọc bỗng thấy lòng êm hẳn lại. Không phải nàng đã có hy vọng khỏi bệnh, nhưng nàng biết là trong cuộc sống vẫn còn nhiều tình thương yêu mà ngay đến cả sự chết cũng không thể làm tan mất đi được.

 
- Im, im ngay, đồ khốn nạn! Ừ tao nói to đấy, tính tao thế đấy. Mày định cấm cả tao à?...
Trong đêm khuya tiếng hét của Thinh càng như to hơn, âm thanh ghê rợn gần như không phải tiếng người. Loan cắn răng nén nhịn chờ cho tiếng vang của câu hét chìm tan đi. Trong bao năm sống bên Thinh không phải lần này là lần đầu, Thinh và nàng cãi nhau. Nguyên do những lẽ đã làm cho vợ chồng nàng nhiều lần phải cãi nhau thì Loan không thể nhớ rõ từng chi tiết. Nhưng phần nhiều chỉ bắt đầu bằng những chuyện hết sức nhỏ mọn, có thể xảy ra ngay cả trong trong bữa cơm đang vui vẻ, hay giữa lúc rảnh rỗi đang đi chơi với nhau, họ cũng có thể cãi nhau được. Thinh khi ngồi nói chuyện với ai không may gặp phải một câu Thinh không đồng ý chàng ngắt lời để bầy tỏ ý chàng, lúc bình thường chàng nói đã chậm, lúc có chuyện phải bàn cãi với ai về bất cứ một vấn đề gì thì giọng chàng thường gằn lại, thành gay gắt, bực tức vì chậm thì tìm được lời để diễn tả ý mình. Nhưng chàng lại hay đem nỗi bực tức đó đổ lên đầu người nghe và luôn luôn cho họ là ngu không hiểu được mình. Đối với người ngoài dù bực tức chàng chỉ tức ngầm, nén nhịn và vì thế nên có người cho chàng là điềm đạm. Nhưng đối với các người thân yêu và nhất là với Loan thì chàng chẳng ngần ngại gì mà mắng vào mặt nàng, để thay cho những câu mà chàng không tìm được lời nói giải thích cho nàng hiểu. Thinh bảo nàng là ngu là bướng. Nhưng nếu Loan hiểu chàng sớm hơn thì cũng chẳng may gì. Thí dụ khi phải đợi nghe Thinh nói từng tiếng chậm chạp, Thinh nói chưa hết câu Loan đã đoán hiểu được hết ý của chồng nàng ngắt lời chồng :
- Em hiểu rồi để em nói...
- Hiểu thế nào?
Thì bao giờ Loan cũng nói đúng ý nghĩ của Thinh, rút lại nàng cho chồng là nhầm và nàng thao thao bầy tỏ ý mình. Trong lúc đó thì mặt Thinh hiện lên một nét lạnh lùng và đanh lại như đeo mặt nạ bằng một thứ thép mỏng, có khi bất thình lình chàng hét lên rồi bật ra những lời chửi bới rất thô tục, những lời thô tục đó lại được chàng tuôn ra rất nhanh chóng khác hằn lúc bình thường chàng chỉ nói chậm rãi.
Như hôm nay câu chuyện cãi nhau xảy ra sau bữa cơm tối. Nguyên do chỉ tại Loan ưa nói nhiều. Và cứ nhắc đi nhắc lại mãi lý lẽ của nàng muốn cho chồng thật hiểu. Nàng chỉ nói nho nhỏ nhưng vì cái tật nói dai của nàng dễ làm cho Thinh cáu mà Thinh hễ cứ cáu giận là lại nói tục và chửi vợ. Loan tuy không chửi lại chồng nhưng lại nói nhiều câu rất nặng. Vì nàng sợ nếu nhịn thì Thinh được thể lần sau sẽ lấn áp nàng mãi. Thế nhưng sau một câu nói của nàng Thinh bỗng lồng lên, chàng hét không thành tiếng, và chửi vợ bằng đủ thứ lời. Loan cố nén giọng bảo chồng :
- Này không việc gì anh phải nói to thế, còn định để cho cả hàng xóm láng giềng nghe hay sao? Và anh đừng chửi tôi, nếu không chịu được nhau sao không tính cách khác.
Và rồi Thinh đã hét lên :
- Im, im ngay đồ khốn nạn. Ừ tao nói to đấy, tính tao thế đấy. Tao chửi mày đấy, tính tao thế đấy, mày định cấm tao à? Tao chẳng tính cách gì cả chỉ chửi cha mày thôi.
Đến lúc này thì Loan im hẳn, nàng im không phải sợ chồng, hay định nhịn, hay biết lỗi, vì cái cớ gây ra chuyện cãi nhau không đáng gọi là tội lỗi gì. Nàng im chỉ vì sự giận quá độ của Thinh đã làm nàng phải ngạc nhiên, đau đến khổ thành chán nản. Nàng không còn có một cảm giác gì khác, tâm hồn tan rỗng. Nhà chỉ có một chiếc giường ngủ, chung cho hai vợ chồng. Ngồi mãi cũng mỏi, Loan thản nhiên leo lên nằm bên Thinh. Im lặng được một lát bỗng Thinh chồm ngóc đầu lên xỉa vào Loan mà chửi một hơi, xong lại nằm xuống, một lát lại chồm lên. Cứ như thế tái diễn đến mấy lượt. Qua sự khinh bỉ im lặng Loan bỗng thấy thương hại Thinh. Nàng lén để ý nhìn chồng. Trên người Thinh lúc này chỉ mặc có chiếc quần đùi và chiếc may-ô. Nét mặt có nhiều đường nhăn dúm lại, hai mắt đục và đỏ không còn lộ một chút nhân cách, chỉ tiết ra những tia nhìn giận dữ, dại dột. Tất cả con người thật của Thinh đã lộ nguyên hình hay đã biến đi Loan cũng không biết. Bỗng dưng Loan đâm sợ cả ánh sảng, nàng với tay tắt vội đèn. Bóng tối chiếm ngập căn phòng. Một cơn gió nhẹ như không phải là gió đem theo hơi đêm mát rượi thoảng vào phòng. Trong một phút Loan quên hết mọi chuyện, nàng lắng nghe trong đêm tối thấy thân mình như đang được bọc xâu trong một chất tối xẫm, mát lạnh, nhẹ lâng lâng. Nhưng không lâu mắt nàng đã quen với bóng tối. Cái đình màn trắng mờ mờ hiện ra, và tuy vẫn chỉ nhìn thẳng, nhưng Loan vẫn cảm thấy sự thật rất rõ rệt. Ngay bên cạnh nàng, Thinh đang nằm lù lù, im lặng không một tiếng chửi bới, không cả một hơi thở mạnh, hình như chàng đã mệt. Cái đình màn và bốn phía màn trắng lờ mờ bao quanh nàng và Thinh làm Loan có cảm giác như nàng và Thinh đã mang một cái án “vợ chồng” và cùng bị tù chung thân trong cái màn bé mỏng chật hẹp này. Những kẻ bị tù ngoài đời ít ra cũng còn có hy vọng được tha, hay đôi khi cũng có ý tưởng vượt ngục. Nhưng nàng thì không bao giờ mong được tha và không bao giờ dám có ý tưởng vượt ngục. Cũng có những người đàn bà trong lúc bất bình với chồng thường hay tưởng nhở tới người yêu cũ, chắc cũng là một cách báo thù ngầm cho quên uất hận mà sống với bổn phận. Loan cũng nhớ lại hồi nàng mới yêu Thinh và sắp lấy Thinh; có một người đã nhìn nàng bằng ánh mắt rất buồn, dìu dịu bảo nàng rằng: “Còn anh, anh sẽ không lấy vợ, vì anh sợ có ngày em bị bơ vơ anh không còn nâng đỡ em được nữa”. Sau khi Loan lấy chồng, người ấy đi đâu biệt tích, có tin chàng chết, lại có tin chàng đã lấy vợ. Nhưng dù người ấy chết hay sống mà đã lấy vợ thì Loan cũng vĩnh viễn mất chàng rồi. Còn điều người ấy sợ nàng bị bơ vơ thì nay đã thành sự thật. Hồi mới lấy Thinh, hai vợ chồng nàng cũng thường có chuyện cãi nhau nho nhỏ và mỗi lần cãi xong nhau, Loan cứ thích nhắc lại cảnh yêu nhau buổi đầu để mà tiếc, rồi khóc lóc trách Thinh không còn yêu nàng như thế nữa. Tới lúc làm lành họ càng yêu nhau thơ mộng hơn. Nhưng bây giờ Loan không còn dám nghĩ đến hồi hai người mới yêu nhau nữa. Nàng cảm thấy xấu hổ như chính nàng đã lừa dối nàng một cách rất tàn nhẫn. Cái người nằm bên nàng lúc này chính thật là Thinh, nhưng lại không có liên can gì với Thinh của nàng hồi xưa. Bỗng nhiên Loan có cảm giác như nàng đang nằm bên một người đàn ông nào rất lạ mà nàng không yêu. Nàng ngượng ngùng xấu hổ như người đàn bà tự biết mình đang làm một điều gì bất chính. Tự nhiên Loan nằm xích ra một chút, cùng lúc ấy Thinh cũng trở mình và thở rất đều. Loan lắng nghe biết Thinh đã ngủ. Thinh đã không trằn trọc khổ như nàng, chàng coi thường chuyện cãi nhau, những câu chàng hét chửi nàng chẳng qua do ở tính nóng nảy đã làm chủ chàng trong lúc nóng giận. Loan lại nhớ tới vợ chồng bác cai thợ nề ở gần nhà, không ngày nào là họ không có chuyện bất bình. Hễ người chồng cất tiếng chửi vợ thì người vợ cũng xa xả chửi lại, mạnh ai nấy chửi, rút cục thường là họ đánh nhau. Nhưng chỉ một lát sau họ lại làm lành với nhau rất chóng. Thì ra họ cùng chửi được nhau, cùng nói tục ngang nhau; nên họ có thể coi thường và làm lành mau chóng. Cũng như Thinh đã chửi được nàng nên bây giờ chàng đã ngủ rất ngon lành, còn nàng - Loan nghĩ rất nhanh: “Lần sau mình không nhịn nữa xem sao, hễ Thinh chửi mình thì mình cũng chửi lại. Như thế có lẽ mình bớt khổ hơn”.
Suốt từ lúc cãi nhau, biết bao nỗi uất giận mà nàng phải nhịn đã dồn ép lên ngực làm nàng nghẹn ngào, đau khô cả cổ và muốn ho bật lên một tiếng nhưng nàng lại nhịn cả tiếng ho mà nàng tưởng chừng như nếu nàng để bật ra thì chắc sẽ có máu trào theo, có lúc Loan sắp bật khóc nhưng nàng lại cố nén. Nỗi uất hận đến thành khinh bỉ đã làm Loan tiếc cả từ giọt nước mắt nàng. Nhưng bây giờ nước mắt nàng bỗng ứa ra, nàng khẽ lắc đầu xua đuổi ý nghĩ chửi nhau tay đôi với chồng. Nàng sờ sợ như làm hồn nàng sẽ bị mất đi nếu nàng xử như thế. Loan không thể hạ được phẩm giá mình dù tâm hồn nàng đã bị bơ vơ nhưng nhất định nàng không thể để sự cáu giận chiếm lấy nó. Những lúc Thinh chửi bới Loan có bị đau khổ oán giận đi nữa, nhưng nàng biết mình vẫn là người. Và còn có tâm hồn để thương Thinh vì chàng chỉ là kẻ đã bị mất tâm hồn trong những cơn giận dữ. Dần dần Loan thấy những nỗi oán giận đau khổ của nàng chìm lẫn vào trong tình thương Thinh mỗi lúc một tăng như bóng đêm mát lạnh rộng mênh mông. Và Loan không biết rằng nàng đã tự tìm được lối thoát trong tình thương sâu đậm.

 
Không phải Nhung ưa việc cắt tiết gà, trái lại, nàng rất sợ. Nhưng Nhung có tính hay làm lấy những việc mà nàng nghĩ người khác cũng không thích như nàng. Hồi nãy ngồi nhìn u già sửa soạn cắt tiết gà Nhung đã nghĩ tới sự ghê tay khi phải cứa lưỡi dao trên cổ con gà, nàng bỗng thấy thương u già và nghĩ thầm:
“Mình trẻ thế này mà còn thấy sợ, huống hồ u ấy già thế...”
Vì vậy nên nàng đã mạnh bạo đứng lên bảo u già để nàng cắt tiết gà.
Nhìn Nhung vừa liếc con dao soèn soẹt trên miệng chum để sửa soạn cắt tiết gà, không ai có thể đoán được là nàng rất sợ phải làm những việc như vậy. Rồi cả hai người, u già và nàng, đều ngồi xổm ở sân. Một tay u già giữ hai chân một tay giữ hai cánh con gà, còn Nhung cầm gọn đầu con gà trong lòng bàn tay trái, nàng bảo u già :
- U cầm chặt nhé, tôi cắt đây.
Rồi nàng đưa tay phải cầm con dao vừa liếc cứa mạnh vào cổ con gà, chỗ nàng vừa vặt chụi một mảnh lông. Con gà oan minh kêu bật lên được một tiếng “quác” rồi im bặt. Lưỡi dao của Nhung vừa cứa đứt gần một nửa cái cổ bé nhỏ của con gà, một giòng máu chảy tia ra từ cuống họng nó rớt xuống cái đĩa nhỏ hứng bên dưới. Nhung khẽ quay mặt đi để tránh hơi máu tươi tanh nồng mà nàng vừa ngửi phải. U già nói :
- Cô phải cắt cho dứt hẳn cuống họng nó đi chứ, mãi vẫn chưa thấy rẫy chết thế này.
Nhung không đáp, khẽ mím môi cầm con dao dính máu cứa thêm vào chỗ cuống họng đứt nửa chừng của con gà. Không biết vì dao không được sắc hay Nhung run tay mà cái cuống họng con gà cứ trật đi trật lại trong vết thương nhầy nhụa đỏ loét máu mãi mới đứt. Bỗng nhiên con gà rẫy mạnh làm chút nữa u già để buột cánh nó ra khỏi tay.
Không ai bảo ai, cả Nhung lẫn u già cùng giữ con gà chặt hơn trước. Nhung nghe như những khớp xương trong mình con gà đang gãy theo từng cơn rẫy oằn lên của nó. Được mấy cái rẫy như vậy thì sức nó yếu dần. Nhưng Nhung vẫn cảm thấy rõ ràng hai mi mắt mỏng, bé nhỏ của con gà đang chớp chớp quệt vào trong lòng bàn tay đã nóng ẩm của nàng. Một cảm giác ghê rợn đột nhập vào trí não nàng rất nhanh, như một cơn gió mạnh thổi tắt phụt ngọn đèn; nhưng cảm giác một sinh mệnh đang chết dần, chết dần trong tay nàng lại nổi bật lên như ánh mắt loài thú dữ vụt hiện ra trong đêm tối. Lúc này Nhung không hề phân biệt vật nàng vừa giết chỉ là một con gà; nàng chỉ biết rằng nàng vừa làm hại tới sự quý giá nhất đời là sự sống. Dáng điệu sợ hãi, lủi trốn, một cách bất lực của con gà, trước khi bị u già nắm cẳng, hiện ra lẫn lộn với những bộ mặt của đám người, trong đó có cả Nhung, đã nằm dúi vào với nhau dưới hầm trú ẩn lộ thiên; trong khi trên đầu họ từng đoàn máy bay đang thả bom. Những lời cầu Chúa, hay niệm Phật đứt quãng và líu lại trên miệng mọi người, so với tiếng kêu hỗn loạn của con gà trong lúc nó sắp bị cắt tiết nào có khác gì nhau. Trong giây phút rất ngắn ngủi, Nhung chợt hiểu tất cả sự sống của mọi loài trên mặt đất đều đáng quý như nhau; và nỗi bất lực sợ hãi đau khổ trước sự tàn bạo thì dù là người hay vật cũng đều giống nhau.
- Thôi cô nó chết rồi.
Nhung buông đầu con gà ra, mào nó đã tái ngắt, đầu nó chỉ còn dính lủng lẳng trên cái cổ gần đứt đỏ loét máu, lông trên mình nó dã dượi. Một vài chỗ dính bết máu vì Nhung chùi lười dao vào. Nhung vừa rửa tay vừa dặn bảo u già cách nấu các món ăn xong nàng lên nhà dọn dẹp.
Nàng lấy bình thay hoa cũ để cắm hoa mới. Nhìn những nụ hoa màu sắc tươi đẹp, Nhung đã tạm quên cái ghê sợ vừa qua, nàng đã thấy vui và loay hoay cố bầy cho hoa được đẹp. Thấy tay dính dính, Nhung nhìn lại mới biết bị dây nhựa cuống hoa. Cũng lúc đó tiếng mỡ nổ sèo sèo từ dưới bếp đưa lên thơm phức. Nhung biết là u già đang xào gà. Lẫn trong mùi hành mỡ thơm phức đó, Nhung như ngửi thấy cả mùi máu gà tanh nòng. Nàng bỗng lợm giọng; bàn tay dính nhựa hoa của Nhung lại làm nàng nhớ tới bàn tay dây máu gà vừa rồi: “Biết đâu lại chẳng là máu của hoa”. Nhung lôi tất cả những đóa hoa vừa cắm ra xem, hoa còn tươi nguyên, từ vết cắt ở cuống hoa, nhựa vẫn còn rỉ ra lấm tấm. Nhung lại nghĩ rằng cả đến cây cỏ cũng có sự sống riêng của nó. Nhung không muốn nghĩ ngợi lan man mãi, nàng vội đứng lên để còn thu dọn cho kịp, vì nhà cửa bề bộn quá mà đã gần tới giờ cơm trưa rồi.
Bữa cơm hôm đó rất vui, mọi người đều có vẻ hài lòng trước những món thịt gà xào nấu ngon lành. Nhung sung sướng nhìn mọi người trong gia đình ăn uống ngon lành, và rất mãn nguyện vì nàng đã làm đầy đủ bổn phận của một người nội trợ. Những miếng thịt gà béo vàng bầy trong đĩa để trên bàn lúc này hình như không còn liên can gì tới con gà vừa bị nàng giết buổi sáng. Như vừa nhớ ra điều gì, Nhung nhìn qua cửa sổ gọi u già để bảo làm, bỗng nàng chợt nhìn thấy sợi dây gai vương trên mặt sân, dính bết phân gà lẫn với ít gạo cho gà ăn còn sót lại, một đầu sợi dây còn buộc vào một đầu đinh đóng trên tường. Sợi dây ấy vẫn dùng để buộc chân gà từ khi mẹ nàng mua nó về được mấy hôm nay. Hôm mới mua, trông con gà rất khỏe và béo, nên mẹ Nhung để dành tới hôm nay Chủ nhật, mới làm thịt. Hàng ngày chính Nhung vẫn lấy gạo nước, cho gà ăn uống, vì nàng sợ u già quên. Nhung rất thích đứng ngắm cái mỏ khỏe mạnh của nó mổ nhanh những hạt gạo trắng do tay nàng tung ra và khi trời mưa nàng rất áy náy nhìn con gà rũ ra đứng nép sát vào vách tường cho đỡ ướt. Một lần nàng bảo u già :
- U ạ, từ lần sau định ăn gà, mua về thịt liền thì không sao, chứ cứ nuôi thế này rồi ai còn dám ăn thịt nữa.
U già không hiểu ý đáp :
- Vẽ, nuôi thì nuôi nó vẫn khỏe mạnh thì thôi chứ có toi đâu mà không dám ăn.
Rút lại, bữa đó cả nhà chỉ có mình Nhung không dám động tới một miếng thịt gà nào và nàng không dám ăn cả đến các thứ thịt cá khác nữa. Hễ cứ trông vào đĩa thịt bò hay thịt lợn là Nhung lại tưởng ngay đến các con vật lúc nó còn sống. Cứ tưởng tới những dáng diệu sợ hãi bất lực của từng con vật trước khi bị làm thịt và mùi máu, mùi thịt sống tanh tưởi, nàng đâm sợ không dám ăn một thứ thịt gì hết.
Như thế đến mấy hôm, Nhung cũng không tự biết là nàng đã ăn chay. Mẹ nàng bảo :
- Con định ăn chay đấy à? Nhưng còn trẻ thì ăn một tháng hai ngày cũng được phúc rồi chả cần phải ăn trường chay vội.
“Thế ra mẹ mình vẫn ăn chay để cầu được phúc” Nhung thầm nghĩ như thế và nàng đoán rằng ngày xưa trước khi đắc đạo Đức Phật nếu có ăn chay chắc cũng chỉ do lòng từ bi, ghê sợ sát sinh, thương xót chúng sinh của Người. Nhưng lòng thương của Người rộng vô biên chứ không như nàng chỉ sau mấy hôm, hết ghê sợ, lại ăn như thường.

 
Lúc mẹ Hà gọi thì Hà còn đang ngủ say chưa muốn dậy; nhưng giọng mẹ Hà dịu dàng nói :
- Hôm nay mồng một Tết, con gái mẹ dậy sớm một chút nào. Dậy mặc áo đẹp rồi ra mẹ mở hàng cho.
Thế là Hà vội ngồi dậy và tỉnh ngủ ngay. Thoạt mở mắt chỉ mới nhìn thấy mẹ mà lòng Hà đã rộn lên. Trông mẹ hôm nay tươi đẹp lạ. Mới sáng sớm mà mẹ đã mặc áo dài. Mẹ mặc chiếc áo Thượng Hải màu huyết dụ; chiếc áo mà từ lâu rồi mẹ Hà chỉ cất ở trong tủ; mẹ lại đánh phấn nữa, thảo nào trông mẹ khác và đẹp quá làm Hà càng thấy vui sướng và yêu mẹ hơn lên. Hà níu chặt lấy cổ mẹ yên lặng áp má trên vai mẹ, nhưng mẹ Hà nhè nhẹ gỡ tay Hà ra và mỉm cười nói :
- Con mẹ năm nay đã lên tám rồi mà còn nũng nịu mãi thôi.
Mẹ Hà mặc cho Hà cái áo len cho khỏi lạnh rồi cúi xuống lấy đôi dép của Hà và đỡ Hà xuống đất. Lúc vào tới sân thì Hà gặp u già. “A! Lại cả u già nữa”; chiếc quần láng đen còn bóng hồ mới và chiếc áo cánh trắng mới tinh của u mặc hôm nay đã làm người u trở nên gọn gàng và sạch sẽ, không luộm thuộm như những ngày thường, luôn luôn u chỉ mặc chiếc áo nâu rách và chiếc quần đen đã bạc màu lúc nào cũng sắn sộc sệch, ống cao ống thấp. Lúc trông thấy Hà, u tủm tỉm cười có vẻ như hơi ngượng vì u đang mặc bộ quần áo mới. U nói với Hà :
- A, em Hà. Chúc em năm nay chóng nhớn và học giỏi bằng năm bằng mười năm ngoái.
Hà vui quá định nói với u rất nhiều, nhưng chẳng biết nói thế nào. Rút cục Hà chạy sà tới u, ôm lấy ngang lưng u nũng nịu :
- Không, u bế em đi rửa mặt cơ, chóng lên, áo mới của em đâu?
Mẹ Hà mắng yêu Hà :
- Hà ngoan nào. Sáng mồng một mà đã làm nũng rồi.
Rồi mẹ Hà bảo u già :
- Thôi u cho em đi rửa mặt rồi còn thay quần áo cho em. À, u đã tẩy bóng cho tôi chưa. Còn nồi ninh u có cho nước mắm thì liệu coi không lại mặn đấy.
- Thưa mợ vâng. Bóng tôi đã tẩy rồi nhưng mợ coi lại cho, xem đã được chưa.
Lạ quá, những câu nói của mẹ Hà và của u già hôm nay cũng khác mọi ngày. Tuy cũng vẫn là những lời mẹ Hà sai bảo u già và cũng vẫn là những lời u già nói với mẹ, nhưng trong tất cả giọng nói của hai người có đượm một tình thân mến đặc biệt. Tuy trời lúc này đã tờ mờ sáng mà ở trong bếp Hà thấy vẫn còn để đèn điện. Trong ba bếp lò cái nào cũng hồng rực lửa, bên trên đặt mấy nồi to hơn những nồi nấu thường ngày. Cái gì cũng vui lạ trong cái vui lạ lại có một tình thương yêu ấm cúng làm Hà náo nức. Hà chỉ muốn chạy nhảy hò hét. Lúc u già dắt Hà tới buồng tắm trong khi u quay ra lấy khăn để rửa mặt cho Hà thì Hà đã ngồi sà xuống bên chậu nước, nhúng cả hai tay vào chậu nước nóng nấu lá mùi già, tỏa hơi thơm đầm ấm mờ cả gian buồng tắm. Hà lấy tay khỏa mạnh trong chậu làm nước bắn tung tóe cả ra ngoài, u già đến giữ tay Hà và bảo :
- Em ngoan nào. Sáng mồng một mà.
Hà cười khanh khách hỏi :
- U ơi, nước thơm quá u nhỉ. Sao ngày thường u không nấu nước lá thơm cho Hà rửa mặt?
- A, Tết mới nấu chứ.
- Sao lại Tết mới nấu?
- Tại Tết mà. Thôi em để u rửa, chóng còn ra mặc áo đẹp còn đi lễ Tết với mợ.
Tiếp lời u già, tiếng pháo trong thành phố nổ ran. Hà hỏi u già :
- Sao nhà ta không đốt pháo hở u?
* * * * *
Lời bé Hà hỏi làm u già nhớ tới những cái Tết của gia đình nhà này hồi ba năm về trước, khi ba của Hà còn sống. U làm với bố mẹ Hà từ khi chưa có Hà nên u biết rõ lắm. Trước kia, Tết đến thì vui vẻ quá. Trước Tết độ tuần lễ, ba Hà đã đi sắm cành đào thực to về cắm trong chiếc lọ sứ Tàu đặt giữa phòng khách. Trong khi đó thì mẹ Hà ngồi nhà gọt thủy tiên và trông coi phụ với u già nấu các thức bánh mứt. Đêm hai mươi chín, ba mươi, mọi người càng bận rộn nhưng vui tấp nập hơn. Ba Hà đi lên chợ Đồng Xuân mua những chậu cúc đại đóa màu vàng tươi. Mẹ Hà và u già ở nhà làm gà, thổi xôi để sửa soạn cúng Giao Thừa, rồi đốt pháo và ăn uống xong mới đi ngủ. Sáng mồng một, khách khứa tới xông đất và chúc mừng tấp nập, chẳng bù cho mấy cái Tết gần đây, mẹ Hà không hề sắm sửa gì, chỉ may cho Hà bộ quần mới và u già hai bộ quần áo vải như thường lệ. Bao giờ mẹ Hà cũng may áo vải trắng cho u già, nhưng u chỉ mặc trắng có mấy tháng rồi lại đem ruộm nâu. Tối Ba mươi, trong nhà buồn ngắt. Hà đi ngủ sởm, u già không có việc gì làm cũng nằm một chỗ nhớ tới gia đình u. Người con trai độc nhất của u đã đi đâu biệt tích từ mười năm nay để lại người vợ sống đơn chiếc con như người góa bụa. Vì nhớ con trai nên u thương con dâu lắm. U đi ở với bố mẹ Hà từ ngày ấy, nhưng ít dám tiêu đến tiều lương, chỉ lo để dành, cứ đến cuối năm, con dâu u ở quê ra, u lại cho ít nhiều tiền làm vốn. Còn u đã coi gia đình Hà như gia đình mình. Có lần u bảo mẹ Hà :
- Sống, tôi làm cho mợ; chết mợ chôn tôi.
U thì thế, còn mẹ Hà thì vừa ngồi đợi cúng Giao Thừa vừa khóc thầm vì u thấy mắt mẹ Hà cứ đỏ hoe lên. Trong ba ngày Tết, mẹ Hà không đi đâu vì có đại tang, mà khách khứa cũng rất ít người đến nhà mẹ Hà, chỉ vài người thân trong họ.
Nhưng năm nay vừa hết tang ba Hà, trước Tết mẹ Hà đã bàn với u già :
- U ạ? Tết năm nay hết tang cậu rồi, nhà cũng phải làm ít bánh mứt, và ngày mồng một cũng nấu lấy mấy bát mà cúng cụ và cậu chẳng phải tội.
Rồi mẹ Hà im lặng một lát lại tiếp :
- Mọi năm có tang, ở nhà đã đành, năm nay đoạn tang cậu, tôi cũng phải cho em Hà đi lễ Tết các nhà quen thuộc chứ thôi sao được. A, hễ cậu Đức có tới, u nhớ nhắc cậu ấy đổi hộ cho ít tiền mới để đến Tết tôi còn mở hàng cho trẻ con.
Nói đến đây, mẹ Hà ngưng lại, khe khẽ nén tiếng thở dài rồi tiếp :
- Rõ khổ! Mấy năm nay vận áo sám. Kiếm chẳng ra lại còn Tết với nhất, tôi lo quả.
U già chỉ biết nhìn mẹ Hà, chép miệng một lúc rồi u nói :
- Mợ ạ, áo tôi năm nay còn mặc được, hay mợ đừng may nữa.
Mẹ Hà cười, gắt khẽ lên với u già để che vẻ cảm động của mình :
- U rõ lẩm cẩm. Cả năm chỉ có hai bộ quần áo, chẳng may thì u mặc bằng gì.
U già như không để ý tới lời mẹ Hà :
- Hôm này cái cả nhà tôi nó có ra, mợ trả cho tôi một nửa tiền lương để đưa nó thôi. Còn mợ giữ lại cho tôi.
Mẹ Hà chấm nước mắt nhìn u già định nói gì với u nhưng lại thôi.
* * * * *
- Kìa u, bé hỏi sao nhà ta không đốt pháo?
U già vội đáp :
- Có, năm nay có đốt pháo, nhưng đợi có người xông nhà đã. Thôi xong rồi, Hà ra mặc áo đẹp, rồi mợ còn mừng tuổi cho.
Một lúc sau, bé Hà đã súng sính trong bộ quần áo mới màu hồng trên đầu có tết cái nơ đỏ. Hà hớn hở đi ra đi vào, tay cầm năm tờ giấy một đồng mới, mẹ Hà mới mừng tuổi cho.
Suốt cả ngày mồng một Hà đã được theo mẹ đi rất nhiều nơi.
Trước hết, Hà theo mẹ đi lễ ở đền; trong lúc mẹ Hà ngồi lễ và khấn thì Hà ra chơi quanh quẩn ở ngoài. Sân đền đầy xác pháo đỏ rải rác trên mặt cỏ xanh mượt mà Hà gọi là cỏ mọc hoa đỏ. Trời tươi sáng nhưng vẫn có mưa bụi bay phơi phới nhẹ như sương, nhẹ đến nỗi Hà vẫn chơi ở sân mà không ướt. Lâu lắm Hà mới thấy trên chiếc áo dạ đang mặc, bị những hạt mưa bụi bám màng màng như tơ nhện. Lúc Hà đưa tay phủi thì mới biết là quần áo mình đã bị ẩm. Trời rét nhưng hơi nóng trong người Hà bốc ra đủ để Hà cảm thấy nỗi ấm áp trong cái rét ngọt rất dễ chịu đó. Trong không khí có quyện phảng phất mùi hoa lan, hoa ngâu, hoa mống rồng trồng ngay ở sân đền. Mùi thơm của thứ hoa lẫn với mùi khói trầm nhang trở nên một mùi thơm đặc biệt mà Hà chỉ được hưởng mỗi lần đi lễ các đền chùa. Vì chỉ có những đền chùa mới có được mùi thơm tinh khiết và đặc biệt đó. Hà rất thích hai cây hải đường chỉ thấp ngang đầu Hà nở đầy hoa trồng cân đối ngay trước cửa điện thờ, vì Hà có thể nhẹ đỡ từng nụ hoa trên tay mà ngắm nghía không chán. Những nụ hoa đỏ thắm cũng bị những hạt mưa bụi nhẹ bao ở ngoài làm Hà không dám động mạnh sợ rơi những hạt mưa đó. Lúc sau, mẹ Hà lễ xong, hai mẹ con đi ra sân ngoài. Mẹ Hà ngước mắt tìm một cành cây có nhiều lộc; khi đã thấy, mẹ Hà kiễng chân níu cành lá xuống để bẻ mang về. Cây bị rung, những hạt mưa đọng trên các cành rơi xuống rào rào. Hà cuống quít đưa cả hai tay ra như muốn hứng lấy tất cả những giọt nước ấy cho khỏi phí, vì Hà thấy những giọt nước mưa đọng trên những lá cây lóng lánh đẹp vô cùng. Loay hoay một lát mẹ Hà mới bẻ được cành lộc rồi cả hai mẹ con cùng vui vẻ ra về. Tới nhà, mẹ Hà đưa cành lá cho u già đem cài trên cửa ra vào. U già khen :
- Úi chao. Mợ bẻ được cành lộc đẹp quá. Chắc năm nay làm ăn dễ chịu lắm đấy.
Mẹ Hà cười :
- Ở trên ngọn còn nhiều cành đẹp nữa đấy u ạ. Nhưng cao quá tôi với không tới, giá...
Mẹ Hà định nói: “Giá như những năm trước, có ba Hà thì đã bẻ được cành tốt” nhưng bà chợt im.
Sau đấy, Hà lại được mẹ cho đi mừng tuổi các nhà quen thuộc. Tới nhà ai, mẹ Hà cũng mở ví lấy tiền mở hàng cho các trẻ con nhà chủ và Hà cũng được nhiều tiền mừng tuổi lại. Phần nhiều toàn là giấy một đồng mới tinh, Hà nâng niu từng tờ và hễ cứ được ai cho thêm đồng nào, Hà lại chập với số tiền đã có từ trước để đếm đi đếm lại. Tối đó về nhà, Hà trải từng tờ giấy bạc lên khắp mặt bàn, soạn giấy năm đồng riêng ra cho khỏi lẫn với giấy một đồng, rồi Hà cẩn thận cho vào cái túi tay màu đỏ của Hà. Tối ngủ, Hà cầm theo cả túi tiền vào giường. Thấy thế, u già hỏi đùa :
- Em cho u vay nào.
Hà ngần ngừ rồi lắc đầu.
- Thế Hà để tiền làm gì?
Hà nói ngay :
- Để Hà mua búp-bê to mà ngày trước ba Hà đã định mua cho Hà ấy. Con búp-bê biết khóc, biết cười và có cả chai sữa ở mồm nữa cơ u ạ.
Qua ngày mồng hai, sang mồng ba, mẹ Hà vẫn giắt Hà đi lễ tết các nhà. Lúc nào ở nhà thì mẹ Hà lại bận tiếp các người đến chúc Tết nhà Hà, thành thử mẹ Hà luôn luôn bận. Đến chiều mồng ba, mẹ Hà chợt nhớ còn quên chưa đến nhà bác Lý. Lúc hai mẹ con ngồi trên xe đến nhà bác Lý, Hà nói và hỏi mẹ luôn miệng. Nhưng mẹ Hà thì chỉ ừ ào, ít nói. Nét mặt có vẻ băn khoăn, bà mở ví của bà, lục lục bên trong một lát, xong rồi đóng lại. Xe đã chạy tới đường Đồng Khánh chỉ còn vài phố nữa thì đến nhà bác Lý. Mẹ Hà ngập ngừng mãi rồi ngắt lời Hà và hỏi Hà :
- Này con... Đưa mẹ giữ tiền hộ cho.
Hà nhìn mẹ rồi nói :
- Không. Con thích giữ lấy để mấy hôm nữa mẹ đưa con đi mua búp-bê cơ.
- Ừ thì mấy hôm nữa mẹ đưa con đi mua búp-bê, nhưng giờ thì đưa mẹ giữ hộ, không con giữ mà mất thì làm thế nào.
Thấy mẹ nói có lý, Hà yên lặng tỏ ý ưng thuận nhưng không được vui. Một lúc, Hà mở cái túi đỏ của mình, lôi cuộn tiền chậm chạp đưa cho mẹ, Hà đã cẩn thận, xếp thẳng những tờ giấy bạc, cuộn lại, xong lại lấy giấy bóng đỏ gói, rồi chằng cao su rất cẩn thận. Nhưng Mẹ Hà tháo dây cao su và giấy đỏ vứt đi rồi xếp tiền vào trong ví của bà. Thay thế, Hà vội hỏi :
- Sao mẹ lại vứt giấy đỏ của con đi?
- Giấy ấy nhàu rồi, không đẹp con ạ. Về nhà mẹ cho tờ khác đẹp hơn.
Đến nhà bác Lý, sau khi mọi người chúc mừng nhau ồn ào, Hà được bác mừng tuổi cho những mười tờ giấy một đồng. Hà đang vui hỉ hửng, bỗng mở to mắt ngạc nhiên vì thấy mẹ đang mở ví lấy xấp tiền của Hà ra để mừng tuổi cho các con bác Lý. Bác Lý đông con quá, lố nhố đến bảy tám đứa mà mẹ Hà lại gọi tất cả đến trước mặt bà để bà mừng tuổi cho mỗi đứa đến năm tờ chứ không ít.
Xấp tiền của Hà trên tay mẹ Hà cứ mỏng dần và mắt Hà thì mọng đỏ. Nhưng Hà cứ giương mắt lên và nhìn xấp tiền trên tay mẹ, cổ Hà đã có một cục gì chạy lên chạy xuống. Hà cùng không hiểu tại sao lúc ấy lại không đòi ngay xấp tiền về. Chợt Hà thấy mẹ thoáng nhìn mình. Tia nhìn của bà ngầm có ý dỗ dành và buồn buồn. Thế là Hà cúi xuống chớp chớp mắt, nước mắt theo những cái chớp trào lên mi. Mẹ Hà kéo Hà ôm vào lòng, Hà cảm thấy mẹ thoáng ghì chặt lấy mình. Bà nói vội và khẽ bên tai Hà :
- Đừng con. Mẹ xin, mẹ xin. Rồi về mẹ trả con.
Nhưng rồi bà lại vội tươi nét mặt nói với bác Lý :
- Đấy, cháu bác lớn thế mà vẫn cứ còn hay làm nũng. Đang đòi về đấy ạ, thực hư quá.
Bác Lý cười :
- Nào, cháu bác muốn gì nào. Ngồi một tí nữa rồi mẹ cho về việc gì mà phải ngủ nhè.
Ra khỏi nhà bác Lý, Hà òa lên vừa khóc vừa nói :
- Con bắt đền mẹ đấy nào, mẹ lấy tiền của con cho con bác Lý hết rồi. Con bắt đền mẹ nào...
Mẹ Hà dỗ :
- Nín con. Về nhà mẹ đền. Mẹ có lấy mất của con đâu. Nín rồi mấy hôm nữa mẹ đưa đi mua búp-bê.
Nhưng Hà không nín. Mẹ Hà dỗ mãi rồi cũng kệ. Đến nhà, mẹ Hà gọi u già lên bảo gì khẽ lắm. Xong bà quay đi thay quần áo rồi lên nằm nghỉ trên giường. U già lần túi áo trong tháo kim băng rút gói vải nhỏ ở trong ra. U loay hoay mở gói lấy mấy chục bạc xong đem đến chỗ Hà u đưa cho Hà :
- Này, tiền của em mợ trả đấy, việc gì mà phải khóc.
Hà nguây người :
- Không, em không thèm lấy liền ấy đâu. Của em tiền mới cơ. Em bắt đền đấy nào...
Cứ như thế một lúc lâu. U già dỗ chẳng được bỏ ra ngoài sân dọn dẹp Hà thì không gào to nữa, nhưng vẫn ti tỉ khóc và tức vì đã thế mẹ Hà còn để kệ Hà mà đi nằm. Nhưng Hà bỗng nín bặt và lắng nghe, hình như mẹ Hà vừa thở dài rất nhẹ. Đúng rồi bà vừa trở mình nằm thẳng. Một cánh tay vắt che ngang mặt. Hình như mẹ Hà lại khóc nữa chứ. Hà nín thở hồi hộp và hối hận muốn chạy lại nhấc tay mẹ ra xem có phải mẹ khóc thật không, nhưng vẫn không dám. Đúng lúc đó u già vào. Trông thấy u, Hà lại òa lên khóc. Nhưng u già không biết là lúc này Hà chỉ hối hận vì tự nhiên thấy thương mẹ mà khóc? U đến cạnh Hà lại móc túi lấy mấy chục bạc đưa cho Hà.
- Thôi em. Năm mới mà. Khóc dai quá. Nín đi, tiền này cũng mua được búp-bê mà.
Hà gào to :
- Không... em không lấy... em không lấy đâu.
Hà định bảo với u già là Hà hối hận, không lấy tiền nữa. Nhưng u già không hiểu tưởng Hà vẫn còn dỗi, u thở dài :
- Gớm, em gan quả, hư quá, em làm mẹ buồn đấy.
Mẹ Hà vẫn nằm yên dáng điệu cũ nhưng bà nói :
- Thôi u cứ đi làm cơm đi.
Mẹ Hà chỉ nói có thế, nhưng Hà nghe giọng mẹ thì biết đúng là mẹ đã khóc thật. Hà thấy khổ quá nên chạy xầm tới bên mẹ, kéo cánh tay mẹ Hà đang để che ngang mắt bà ra. Hà nức nở khóc và nằm rúc đầu vào nách mẹ; tấm tức gọi :
- Mẹ ơi.
Mẹ Hà chợt hiểu, bà ôm lấy Hà, dụi cái má đẫm nước mắt của bà vào má Hà, cười nói :
- Con gái mẹ...
Còn u già vừa gởi tiền cất vào túi vừa đi ra sân mủm mỉm cười lẩm bẩm :
- Rõ thật!

 
Tôi không nom đồng hồ nhưng chắc trời đã khuya lắm. Thế mà tôi và Thành vẫn đều bước bên nhau, đi đi, lại lại ở khu đường vắng này. Những lời chàng tỏ tình yêu với tôi lúc đó không làm cho lòng tôi rung động và rạo rực, tuy nhiên tôi cũng biết là tôi vui sướng. Nhưng nỗi vui sướng mỏng manh luôn luôn bị nỗi thắc mắc và ân hận làm át đi. Tôi biết rõ tôi rất cảm mến Thành. Rất có thể tôi cũng yêu chàng say đắm, nếu không tôi đã chẳng ân hận vì hình ảnh Duy cứ lởn vởn trong trí tôi, tuy tôi không muốn nghĩ đến. Nếu có phải so sánh Duy và Thành tôi thấy ngay là Thành hơn hẳn Duy. Trong nhiều tháng cùng làm công việc xã hội với Thành, tôi đã biết rõ chí hướng chàng. Những ai quen biết Thành đều cảm mến và biết Thành là hạng người dám hy sinh cả đời chàng cho ý nghĩ cao đẹp mà chàng đã đặt làm mục đích. Nếu không có Duy thì ngày hôm nay khi Thành ngỏ tình với tôi chắc tôi đã được hưởng những phút rạo rực sung sướng hoàn toàn của một người yêu và biết mình được yêu. Nhưng tôi đã gặp Duy vì gia đình tôi dọn nhà đến ở cùng phố với Duy từ mấy tháng nay. Tôi không ưa gì Duy cả, vì Duy clủ là một thanh niên giầu, đàng điếm và ích kỷ. Tôi đã nghe nhiều người nói về cách ăn chơi của Duy; chẳng mấy tối Duy không có mặt ở các tiệm nhảy. Không tò mò nhưng tôi cũng biết cả chuyện cô Lan ở phố trên đã bị bố mẹ gọt tóc, cấm cửa không cho ra đường, vì Lan là nhân tình của Duy và đã bị Duy bỏ. Chỉnh tôi cũng thường bắt gặp Duy đi chơi với nhiều cô khác, thùy mị có, đàng điếm có. Nhưng điều đáng chú ý là cô nào cũng rất đẹp. Tôi càng coi rẻ Duy, nhưng có điều tôi không muốn nghĩ đến là mỗi lần gặp Duy ngồi trên xe với cô nào thì buổi đó về nhà tôi hay gắt gỏng bực tức, và gặp dịp vắng người tôi tự ngắm bóng mình rất kỹ ở trong gương. Tôi vui sướng, hay buồn bã tùy theo khi biết mình đẹp hơn hay xấu hơn cô gái đi với Duy hôm đó. Mỗi lần tình cờ tôi gặp Duy ở ngoài phố bao giờ tôi cũng vội lấy dáng diệu nghiêm trang, hơi có chút kiêu hãnh cố ý để Duy biết tôi khác hẳn các bạn gái của chàng. Nhưng Duy không để ý đến. Đôi khi tình cờ chàng có nhìn thấy tôi, nhưng nét mặt thản nhiên của chàng lúc đó chứng tỏ rằng chàng đã nhìn tôi như nhìn một bức tường, điều đó làm tôi tức, tôi càng cố để lộ hẳn vẻ mặt khinh bỉ mỗi khi gặp Duy. Trong thời gian đó, giá Duy cũng theo tán tỉnh tôi thì tôi đã khinh ghét và xa lánh được chàng. Nhưng Duy đã thản nhiên không chú ý đến cả sự khinh bỉ của tôi đối với chàng. Hồi này các bạn tôi khen tôi đẹp ra nhiều, tôi chỉ cười. Thực ra đó không phải là tự nhiên mà chính là hồi này tôi hay làm dáng, vì nhiều lúc tôi không tin tôi đẹp. Nếu thực tôi đẹp thì một kẻ ăn chơi có tiếng là Duy đã chẳng nhìn tôi như nhìn một bức tường! Tôi luôn luôn nghĩ mình xấu hơn các cô gái bạn Duy. Tôi biết rằng sự so sánh và chú ý về sắc đẹp chỉ làm cho tâm hôn tôi mờ ám, nhưng tôi không cưỡng lại được. Vì biết thế nên dần dần tôi mất cả vẻ tự kiêu. Mỗi khi gặp Duy tôi không còn lộ vẻ khinh bỉ chàng ra mặt được nữa, mà chỉ bối rối tìm cách tránh chàng; nhưng lại hay tò mò muốn biết mặt các bạn gái của Duy để rồi có dịp vắng vẻ lại ngắm mình trong gương xem mình đẹp hay xấu hơn họ.
Một buổi tối đang đi phố, trời bỗng đổ mưa lớn. Tôi phải đứng trú dưới mái hiên một tiệm buôn. Đường phố lúc ấy vắng vẻ, mắt tôi lơ đãng nhìn những đợt nước chảy loang loáng trên mặt đường. Tôi để óc miên man nghĩ đến uổi đi chơi bằng xe đạp cùng với các bạn tôi hôm Chủ nhật vừa qua. Chúng tôi họp mặt nhau ở trước cửa nhà ga và khởi hành vào đúng sáu giờ sáng. Tôi thật không ngờ cái mụn nhỏ ở bắp chân lại làm nổi một cái hạch rất lớn ở trên đùi tôi từ lúc nào. Mới đầu tôi không để ý đến tôi vẫn hát một hành khúc và vui vẻ đạp xe theo các bạn. Nhưng dần dần trời nắng mỗi lúc một cao, cái hạch bên đùi tôi phát tấy lên nhức nhối vô cùng, khiến tôi đạp xe rất khó khăn. Nhưng vì tôi ngượng nên không nói ra cho ai biết. Tôi không hát được nữa, dần dần tiếng hát và đoàn xe bạn bỏ cách tôi một quãng xa mà không ai biết. Nhưng Thành thỉnh thoảng vẫn quay lại nhìn tôi. Rồi xe chàng cũng tách rời khỏi đoàn xe bạn. Thành không ngừng hẳn lại để đợi tôi nhưng chàng đạp rất chậm. Một lúc sau thì xe chàng đã sóng đôi bên xe tôi. Chàng quay hỏi tôi :
- Trinh sao thế?
Thành chỉ hỏi có thế nhưng giọng chàng thân mật êm ái, và ánh mắt chàng có một vẻ âu yếm, chân thành, làm tôi phải cúi mặt xuống người tôi bàng hoàng như say. Không hiểu Thành đã thấy tôi thế nào mà chàng nhảy xuống xe, chạy vội tới giữ lấy tay lái xe tôi, đỡ tôi xuống; rồi bỏ mặc hai chiếc xe nằm bên lề cỏ, chàng dìu tôi tới ngồi dưới gốc cây cổ thụ to ở bên đường. Thành cuống lên hỏi :
- Trinh sao thế, Trinh bị say nắng à?
Tôi chỉ gật đầu, ứa nước mắt. Không biết có phải tôi cảm xúc mạnh vì tình chàng, hay vì một lý do gì nào khác mà tôi không muốn nghĩ đến. Hình ảnh Duy lại hiện ra trong trí tôi đúng vào lúc đó. Thật là bực mình, tôi có muốn Duy len vào tâm tư tôi trong những phút như thế này đâu.
Nhớ tới đây, tôi không muốn phải nghĩ đến Duy nữa. Tôi đưa mắt nhìn xem có chiếc xe nào thì gọi để đi về. Trời vẫn mưa to, phố vẫn vắng. Chợt thấy một chiếc xe hơi xịch đỗ ngay bên lề đường trước chỗ tôi đứng trú mưa. Tôi chưa kip nhận ra đó là xe của Duy thì Duy đã mở cửa xe bước xuống. Coi như trời không có mưa, Duy đi thong thả tới chỗ tôi và đây là lần đầu tiên Duy đã nói với tôi.
- Tôi đang đi về, nếu cô cũng về tiện đường mời cô lên xe tôi.
Tôi hồi hộp lặng thinh mấy phút rồi bất chợt ngửng nhìn chàng. Duy đang châm thuốc lá. Mặt chàng lấm tấm ướt nước mưa, khói thuốc tỏa ra phảng phất trước gương mặt ấy trông có vẻ quyến rũ kỳ lạ. Mắt chàng thản nhiên nhìn ra ngoài trời rồi nói :
- Trời này chắc còn mưa lâu, nào mời cô lên xe.
Vừa nói Duy vừa khoác lên người tôi chiếc áo mưa mà bây giờ tôi mới nhận ra là từ lúc xuống xe Duy vẫn khoác ở cánh tay. Từ áo mưa của chàng tỏa ra hơi thuốc lá lẫn với mùi vải nhựa. Đây là lần đầu tiên trong đời, tôi đã khoác lên người một chiếc áo của người đàn ông lạ. Tất cả cảm giác của tôi mở rộng, nhưng ngây ngất không đón nhận được điều gì rõ rệt. Tôi chưa hết bàng hoàng thì Duy kéo nốt chiếc mũ đính liền với áo trùm lên đầu tôi và nói :
- Nào ta đi.
Nói xong Duy bước đi trước. Tôi như một cái máy bước theo chàng. Vì đi sau nên tôi được tự do nhìn chàng. Chàng có một vẻ phong lưu làm tôi chú ý. Lúc ra tới xe, Duy mở cửa mời tôi lên rồi chàng ngồi trước tay lái. Khi xe bắt đầu chạy tôi không thể không nhìn chàng. Sau làn khói thuốc, mặt chàng ướt nước mưa nhiều hơn lúc trước. Tôi bỗng mở ví lấy chiếc “mùi soa” của tôi đưa cho Duy và nói :
- Ông lau mặt đi.
Duy không nhìn tôi chỉ mỉm cười và cầm lấy chiếc “mùi soa” trên tay tôi. Khi nhìn Duy lau mặt chàng bằng “mùi xoa” của tôi, tôi rạo rực cả người, tôi có cảm giác như Duy đang đặt má chàng lên má tôi. Vì tâm trạng tôi thế nên tôi không biết là Duy đã đưa tôi đi qua rất nhiều đường khác, chứ không phải đường về nhà. Bỗng Duy ngừng xe, lên tiếng nói :
- Cô trông xem, cảnh sông sau khi mưa đẹp lạ.
Tôi ngửng nhìn, thì ra chúng tôi đang ở bên bờ sông. Trời sau cơn mưa trông quang đãng và mát mẻ. Mặt trời yếu ớt chiếu ra ánh sáng đỏ nhạt in xuống mặt nước sông đục lờ lờ bị những làn sóng xô đẩy tan ra làm nhiều mảnh nhỏ. Tôi lẩm bẩm :
- Đẹp thực!
Duy nói :
- Tôi thích cảnh trời sau khi mưa vì cảnh sắc trở nên mới lạ.
Câu nói của Duy làm tôi nhớ tới chàng luôn luôn có bạn gái mới và cách sống không có lý tưởng của chàng. Tôi mỉa mai bảo Duy :
- Phải ai cũng biết là ông ưa mới.
- Cô nói sao?
Tôi như say nói và giọng tôi có vẻ hằn học :
- Thí dụ như cô Lan và các cô bạn mới của ông. Ông cũng là người mà không biết trọng tâm tình con người. Ưa mới đến nỗi giày séo cả lên tâm tình cũ.
Duy cười to, giọng cười của chàng làm tôi cáu.
- Ông không xứng đáng là thanh niên Việt Nam.
- Cô đạo đức quá. Chắc cái ông nào bạn cô vẫn đi chiếc xe đạp “cuốc” tới thăm cô hẳn là xứng dáng.
Thì ra Duy vẫn chú ý đến tôi. Điều đó làm lòng tự ái của tôi được thỏa mãn bất ngờ nên tôi rất vui sướng. Nhưng Duy vừa nhắc đến Thành, làm tôi lại nhớ tới Thành với lòng yêu kính có pha nỗi thắc mắc. Tôi nhớ đến giọng nói êm ái và ánh mắt say đắm của Thành đã nhìn tôi hôm đi chơi vừa rồi. Tôi
nhớ đến vẻ mặt dắn dỏi và giọng nói hoạt bát của Thành trong những buổi hội họp với các bạn. Tôi lại nghĩ tới cách sống ích kỷ, chơi bời của Duy lại thấy ghét Duy.
- Phải chính thế, giá ông chỉ cần được một phần như tính của ông ấy.
Duy phá lên cười, giọng chế nhạo :
- Tôi cần được giống một phần tính ông ấy, nhưng cô quên chưa bảo ông ấy có cần giống một phần nào tính của tôi không? Nếu được thế, theo ý cô hẳn là cả tôi và ông ấy sẽ thành hai người hoàn toàn nhất.
Thật là quả quắt! Duy dám nói như thế với tôi. Trước kia tôi nghĩ nếu Duy tán tỉnh tôi chắc tôi sẽ khinh ghét chàng. Nhưng tôi không ngờ đến Duy lại nói những câu vừa rồi, tôi cho là có ý khinh nhạo tôi. Tôi tức đến ứa nước mắt, tôi cố nén nghẹn ngào bảo chàng :
- Ông cho tôi xuống đây để về. Trời tạnh rồi khỏi phiền ông nữa.
Vừa nói tôi vừa mở cửa xe lấy, và bước vội xuống, Duy không cản tôi chàng hỏi :
- Cô giận tôi à?
Tôi chẳng thèm đáp. Lúc đó tôi giận chàng thật. Về sau, khi bình tĩnh trở lại tôi chỉ thấy tự giận mình. Hôm đó là lần đầu tiên tôi nói chuyện với Duy. Tại sao tôi dám nói đến chuyện tư của chàng dù là tốt hay xấu. Sao tôi dám chê trách chàng. Vậy mà tôi đã dùng lời gay gắt và giọng hằn học trách Duy. Càng nghĩ tôi càng xấu hổ. Dù chỉ có mình tôi mà tôi cũng đỏ cả mặt.
Từ hôm đó trở đi, mỗi khi gặp mặt, tôi và Duy đã bắt đầu chào nhau, và đến bây giờ thì tôi đã nhiều lần ngồi cùng xe hơi với chàng để chàng đưa đi chơi. Tâm trạng tôi lúc ngồi bên chàng ở trên xe chàng thật là phức tạp. Tôi luôn luôn nhớ tới các cô gái khác đã ngồi chỗ tôi đang ngồi. Tôi nhớ đến lòng thương hại và khinh bỉ của tôi với các bạn gái của Duy. Giờ thì tôi cũng cảm thấy khinh tôi. Tôi không dám nhìn mặt những người qua đường. Mỗi khi gặp ai dù quen hay lạ người tôi cũng phừng phực như bốc lửa. Tôi chỉ được yên lòng khi nào chúng tôi đã ra ngoài thành phố, quanh mình chúng tôi chỉ có đồng ruộng bát ngát và một vài người nhà quê qua lại nhìn chúng tôi với ánh mắt có ẩn một chút tò mò thèm muốn. Tôi không còn phải cúi mặt tránh những tia mắt của họ, thực ra tôi còn có vẻ kiêu hãnh với họ là khác.
Trong câu chuyện tôi nói với Duy, luôn luôn tôi tỏ cho chàng biết tôi là một người con gái đã giác ngộ. Tôi đem chuyện xã hội ra nói với chàng và chê cách sống của chàng. Nhiều lúc hình như chàng phải cố nén đợi cho tôi nói dứt chuyện nhưng cũng có khi chàng ngắt lời tôi :
- Thôi đi, cứ giọng đó mãi!
Rồi chàng đem chuyện ciné, chuyện các nhà nhảy, các bè bạn của chàng ra nói. Tôi sợ khi thấy tôi đã bị quyến rũ vào trong câu chuyện của chàng vì tôi thích nghe và thích biết những điều chàng kể. Nhưng dù sao thì Duy vẫn chưa hề nói với tôi một lời yêu đương nào cả. Và tôi cũng cho là tôi không thể yêu được người như Duy. Những lúc đó tôi hay nghĩ đến Thành với lòng tin cẩn và kính yêu.
* * * * *
Tôi cứ nghĩ những ý nghĩ riêng biệt của tôi, và vẫn đi song đôi bên Thành không biết là lần thứ mấy trên con đường vắng này. Thành vẫn nói với tôi những lời yêu đương chân thật phát ra từ tim chàng rào rạt và bất tận như một giòng suối. Chắc thấy tôi vẫn không đáp, chàng bỗng ngừng lại như dò xét. Giây phút im lặng đó làm tôi hồi hộp chờ đợi, chờ đợi gì chính tôi cũng không biết. Tiếng Thành lại cất lên giọng khác hẳn :
- Sao em có...
Tôi ngắt lời chàng vội vàng :
- Không, không, anh đừng nói, em cũng yêu anh, nhưng em thật... không xứng với anh.
Tôi nghe lời nói của tôi xa xôi như ai ở đâu nói hộ tôi - vì nói xong tôi tự thấy giọng tôi là lạ và tôi thực không biết rằng có phải tôi không thành thực khi tôi nói với Thành câu đó không. Nhưng Thành thì không nghĩ gì khác, chắc chàng vui sướng lắm! Chàng ghì chặt lấy cánh tay tôi, ghìm tôi đứng dừng lại rồi đắm đuối nhìn vào mắt tôi. Tôi hơi cúi mặt xuống để tránh ánh mắt chàng. Khi mấy ngón tay chàng nhẹ nâng cầm tôi lên để tìm mắt tôi thì nước mắt tôi đã trào ra. Thành như chợt hiểu điều gì, chàng khoác tay tôi, chúng tôi lại bước đều đều bên nhau, chàng lại nói giọng sốt sắng :
- Em nên quên đi, đừng buồn nữa, anh có thể tha thứ cho em, anh đã hiểu cả, vì chính anh đã mấy lần trông thấy em từ trên xe hắn bước xuống, (giọng Thành bỗng trở nên hằn học). Và em biết không? Anh phải nén lắm mới không chạy lại đấm cho hắn mấy cái. Thật là đồ hèn hạ ỷ vào đồng tiền quên cả bổn phận con người, và còn chiếm đoạt những người đẹp... Anh biết cả và vì thế nên anh mới ngỏ lời với em hôm nay, chứ trước kia anh tin chúng mình đã là... của nhau rồi, nên không cần phải nói vội.
Thành đã hiểu lầm tôi, tôi khóc không phải hối hận vì đã làm điều gì lầm lỗi. Ví dụ tôi có yêu Thành thì cũng chưa đến nỗi phải để Thành tha thứ cho tôi. Nhưng tôi khóc chỉ vì tôi biết khó mà có thể yêu Thành được như tôi muốn, tuy tôi rất “yêu” chàng, nhưng tình yêu quá trong sạch và bằng phẳng không gây cho tôi một xúc động mạnh, một say mê, quyến rũ như khi tôi ở bên Duy, mặc dầu tôi vẫn cho là tôi “ghét” Duy.
Bỗng có ánh đèn xe hơi từ phía sau chúng tôi và một chiếc xe hơi giống như xe của Duy lướt qua. Tôi không trông rõ số xe nên không biết có đúng là xe của Duy không. Nhưng tôi lại trông rõ hai người ngồi trên xe, một người đàn bà đang âu yếm ngả đầu lên vai người đàn ông ngồi lái xe mà tôi ngờ là Duy. Tim tôi như ngừng đập, chân tay tôi lạnh ngắt, người tôi mềm ra, tôi không còn cất chân nổi. Tôi ngừng lại và gục đầu lên vai Thành khóc nức nở Thành rút “mùi soa” của chàng ra lau nước mắt cho tôi. Mùi nước hoa ở “mùi soa” Thành làm tôi nhớ tới mùi nước hoa đắt tiền từ ở người Duy, càng làm tôi nhớ những phút ngồi bên Duy. Hình ảnh người đàn bà ngả đầu trên vai người đàn ông ở trên xe vừa rồi làm tôi càng nức nở thêm, chắc Thành đoán là tôi ân hận và cảm động vì đã được chàng tha thứ nên an ủi :
- Thôi em, chúng ta cùng quên tất cả những gì đã qua, em đừng buồn.
Tôi cả quyết :
- Không, không anh đừng yêu em nữa anh đừng yêu em. Em thật không xứng đáng với anh, không xứng đáng để anh yêu.
Và tôi đòi Thành đưa tôi về ngay. Thành cho là tôi cảm xúc mạnh nên không nói gì nữa. Trên đường về thỉnh thoảng chàng chỉ vỗ nhè nhẹ trên lưng tôi.
Suốt đêm đó tôi vừa khóc vừa viết cho Thành bức thư dài hai trang giấy khổ rộng. Tôi không nhớ hết là tôi đã viết những gì cho Thành, vì tôi không đọc lại. Tôi chỉ nhớ rõ có câu tôi nhắc đi nhắc lại trong thư để bảo Thành là tôi không xứng đáng được chàng yêu. Tôi khuyên chàng đừng yêu tôi, và chàng không nên vướng vào chuyện yêu đương v.v...
Sáng hôm sau tôi sai em tôi đưa lại cho Thành bức thư đó. Cách ba hôm sau Thành trở lại nhà tôi, lúc đó vào quãng hơn hai giờ chiều mùa hạ, nền trời có mây xanh ngắt và ánh nắng chảy mênh mông khắp nơi. Từng cơn gió rất nhẹ, dịu dịu thổi, lá trên các ngọn cây khẽ lay động, tiếng xe cộ vút qua, tiếng hàng quà rong, tiếng quét sân và tiếng dội nước ào ào ở nhà nào đấy, nổi lên xa vắng và tan đi rất nhanh chóng vào trong không khí yên lặng. Đúng lúc đó thì Thành đạp xe đỗ trước cửa nhà tôi. Chàng dựa xe vào gốc cây trước cửa, nhanh nhẹn bước vào nhà. Chàng mặc một chiếc áo tay cộc có gạch ngang trông rất khỏe mạnh. Chàng nói chuyện với ba tôi và em tôi, giọng hết sức tự nhiên đến nỗi tôi phải khổ sở cho là chàng đã quên tôi rồi. Trước khi về nhân một lúc vắng chỉ có mình tôi và Thành, chàng dúi vào tay tôi một tấm danh thiếp và nhìn rất sâu vào mắt tôi. Mặt sau tấm danh thiếp của chàng có ghi những hàng chữ, mà mãi đến bây giờ tôi vẫn nhớ cả từ nét từ hàng:
Trịnh, không bao giờ anh còn nhắc đến yêu đương nữa.
Đành vậy!
Từ nay Trinh có thể coi tôi như một người bạn rất tốt suốt đời không bao giờ quên Trinh.
Đấy là lần cuối cùng tôi gặp Thành, vì sau đó ít lâu có lần tôi đến tìm chàng, chàng đã bị Nhật bắt.
 

Men chiều - Nguyễn thị Vinh
 
Truyện đã được Mọt Sách mang vào thư viện
 
Cảm ơn và chúc cssau luôn an lành