Bản thân cái tựa đề của bài thơ, Nguyễn Bính đã muốn nói với độc giả về lòng mẹ, vậy ta hãy xem lòng mẹ ra sao :
Gái lớn, ai không phải lấy chồng,
Can gì mà khóc, nín đi không !
Nín đi mặc áo ra chào họ,
Rõ quý con tôi, các chị trông !
Ương ương dở dở quá đi thôi,
Cô có còn thương đến chúng tôi
Thì đứng lên naò, lau nước mắt
Mình cô làm khổ mấy mươi người ".
Mở đầu bài thơ là một câu trách mắng của nguời mẹ. Và cả trong hai khổ thơ naỳ, vừa là trách mắng vừa là lý luận rất chặt chẽ và thuyết phục của bà mẹ đối với cô con gái trong ngày cưới . Những câu trách mắng ấy, cho dù cô con gái có học hành tới bằng cấp cao siêu gì đi chăng nữa, trong cái xã hội nào cũng vậy, cũng không thể cãi lại đuợc bà .
Trong cái thời khắc mà cô con gái yêu của bà cần phải chuẩn bị trang phục cô dâu để từ giã nhà mẹ đẻ của mình mà đi lấy chồng . Và vì nhà trai đã đến đón dâu,đang chờ cô dâu ở nhà ngoaì,hàng trăm con mắt đang đổ dồn vào cửa buồng, trong khi cô dâu vẫn đang trong tình trạng đầu không chaỉ, tóc không quấn, áo quần không thay,vùng vằng, nửa muốn đi, nửa muốn ở, và khóc sướt mướt.
Ở vào tình huống rất khó khăn ấy, chỉ có bà mẹ, vâng, không thể là ai khác, bà đã phải vào cuộc. Chỉ vì cô khóc lóc nhiều quá, và nấn ná không muốn rời, nên bà đã phải cao giọng đối với cô, viện những lý do rất chính đáng để xoa dịu và làm cho cô phải tỉnh táo laị, làm cho cô phải ý thức được cái việc chùng chình của mình, đang làm khổ cho biết bao nhiêu người và nguy hại hơn cả là bà sợ rằng nhà trai sẽ phật ý, vì cô con dâu đã sớm bộc lộ sự khó baỏ,một điều sẽ gây những mặc cảm không tốt của họ nhà trai đối với cô con dâu tương lai khi về ở nhà chồng .
Bà nói thế naò ? Thì đây, trước hết bà nói rằng, lấy chồng là một quy luật xã hội tất yếu của những cô con gái đến tuổi trưởng thành, không khác gì những quy luật tất yếu khác, như việc sinh tử ở đời chẳng hạn, nên dù muốn hay không, các cô cũng khó lòng mà né tránh được cái quy luật ấy.Trong xã hội loaì nguời, tạo hóa đã giao vào tay người con gái một sứ mệnh quan trọng vào bậc nhất không thể chối từ, đó là khả năng sinh sôi nảy nở và bảo tồn nòi giống cho muôn đời. Vì cái sứ mạng ấy, bà muốn nói với cô con gái ,không phải chỉ có mình con phải đi lấy chồng, mà tất cả những người con gái trong xã hội, kể cả mẹ của cô đây cũng không nằm ngoaì cái việc đương nhiên ấy.
Bà phải nói với con câu ấy,như là câu cửa miệng thường có mà bà đã được nghe từ những lời giáo huấn của ông bà, đã sinh ra bà thời trước. Nên đã không tránh được, thì can gì mà phải khóc ! Ở đây phải ngoaị trừ ngay yếu tố lịch sử trong baì, vì cái sự lấy chồng của các cô vẫn đang diễn ra trong mọi thời đaị.Nếu gắn với lịch sử, có thể có người đã vội vã cho rằng việc khóc lóc của cô là một minh chứng cho cuộc tình duyên mang màu sắc ép buộc trong chế độ cũ. Đấy là một ý nghĩ sai lầm, vì trong bài thơ naỳ, tác giả không hề đề cập đến việc tình duyên của cô gái bị ép buộc.
Gái lớn, ai không phải lấy chồng,
Can gì mà khóc, nín đi không !
Nín đi mặc áo ra chào họ,
Rõ quý con tôi, các chị trông !
Ương ương dở dở quá đi thôi,
Cô có còn thương đến chúng tôi
Thì đứng lên naò, lau nước mắt
Mình cô làm khổ mấy mươi người ".
Mở đầu bài thơ là một câu trách mắng của nguời mẹ. Và cả trong hai khổ thơ naỳ, vừa là trách mắng vừa là lý luận rất chặt chẽ và thuyết phục của bà mẹ đối với cô con gái trong ngày cưới . Những câu trách mắng ấy, cho dù cô con gái có học hành tới bằng cấp cao siêu gì đi chăng nữa, trong cái xã hội nào cũng vậy, cũng không thể cãi lại đuợc bà .
Trong cái thời khắc mà cô con gái yêu của bà cần phải chuẩn bị trang phục cô dâu để từ giã nhà mẹ đẻ của mình mà đi lấy chồng . Và vì nhà trai đã đến đón dâu,đang chờ cô dâu ở nhà ngoaì,hàng trăm con mắt đang đổ dồn vào cửa buồng, trong khi cô dâu vẫn đang trong tình trạng đầu không chaỉ, tóc không quấn, áo quần không thay,vùng vằng, nửa muốn đi, nửa muốn ở, và khóc sướt mướt.
Ở vào tình huống rất khó khăn ấy, chỉ có bà mẹ, vâng, không thể là ai khác, bà đã phải vào cuộc. Chỉ vì cô khóc lóc nhiều quá, và nấn ná không muốn rời, nên bà đã phải cao giọng đối với cô, viện những lý do rất chính đáng để xoa dịu và làm cho cô phải tỉnh táo laị, làm cho cô phải ý thức được cái việc chùng chình của mình, đang làm khổ cho biết bao nhiêu người và nguy hại hơn cả là bà sợ rằng nhà trai sẽ phật ý, vì cô con dâu đã sớm bộc lộ sự khó baỏ,một điều sẽ gây những mặc cảm không tốt của họ nhà trai đối với cô con dâu tương lai khi về ở nhà chồng .
Bà nói thế naò ? Thì đây, trước hết bà nói rằng, lấy chồng là một quy luật xã hội tất yếu của những cô con gái đến tuổi trưởng thành, không khác gì những quy luật tất yếu khác, như việc sinh tử ở đời chẳng hạn, nên dù muốn hay không, các cô cũng khó lòng mà né tránh được cái quy luật ấy.Trong xã hội loaì nguời, tạo hóa đã giao vào tay người con gái một sứ mệnh quan trọng vào bậc nhất không thể chối từ, đó là khả năng sinh sôi nảy nở và bảo tồn nòi giống cho muôn đời. Vì cái sứ mạng ấy, bà muốn nói với cô con gái ,không phải chỉ có mình con phải đi lấy chồng, mà tất cả những người con gái trong xã hội, kể cả mẹ của cô đây cũng không nằm ngoaì cái việc đương nhiên ấy.
Bà phải nói với con câu ấy,như là câu cửa miệng thường có mà bà đã được nghe từ những lời giáo huấn của ông bà, đã sinh ra bà thời trước. Nên đã không tránh được, thì can gì mà phải khóc ! Ở đây phải ngoaị trừ ngay yếu tố lịch sử trong baì, vì cái sự lấy chồng của các cô vẫn đang diễn ra trong mọi thời đaị.Nếu gắn với lịch sử, có thể có người đã vội vã cho rằng việc khóc lóc của cô là một minh chứng cho cuộc tình duyên mang màu sắc ép buộc trong chế độ cũ. Đấy là một ý nghĩ sai lầm, vì trong bài thơ naỳ, tác giả không hề đề cập đến việc tình duyên của cô gái bị ép buộc.