SCHOOL OF ROCK: Trường phái Rock
Cao Thanh Tùng
Nhạc rock, một thể nhạc quần chúng được phổ biến và ngưỡng mộ ở Mỹ từ những năm 1950, 60 đã qua thường được coi như do người Mỹ da đen sáng tạo dựa trên âm nhạc đồng quê (country music), nhạc blues, thánh ca (gospel song), dân ca phối hợp với tiết tấu của đô thị, trình tấu với đàn ghi-ta điện và được khuếch âm vang động. Nhạc rock được một bình luận gia trên vô tuyến tên Alan Freed từ những năm 50 đặt cho cái tên là rock-and-roll, lan tràn nhanh chóng trong giới trẻ, Elvis Presley một ca sĩ nhạc đồng quê trình diễn rock, trở thành "thần tượng". Tiếp theo là những "băng" khác ở Anh như The Beattles và Rolling Stones. Vũ điệu twist được sáng chế, đi kèm theo rock. Từ những năm 60, rock-and-roll rút ngắn lại, còn rock. Đặc biệt Bob Dylan mang vào hồn nhạc rock lời thơ phản chiến, bất công xã hội, các vấn đề cá nhân như tình yêu, tuổi trẻ, v.v. Với tiết tấu xô đẩy mạnh trên phách yếu (2 và 4 thay vì 1 và 3) cộng với lời ca và giọng hát có khi la hét, độc thoại, kêu gọi.. rock là âm nhạc đến với tuổi trẻ mang nội dung gồm những vấn đề của xã hội, chính trị, tuổi trẻ, có khi là một kết hợp của những vấn đề ấy.
The School of Rock
Một phim có tựa đề liên hệ đến một thể nhạc tràn lan ảnh hưởng cả tuổi trẻ thế giới như thế lại cho hiện diện trên màn ảnh cả một "trường phái" trẻ thơ tuổi 10-11 ở một trường tiểu học dưới sự lôi cuốn của một "người lớn" là một anh nghệ sĩ nhạc rock chánh hiệu, mất việc, xơ xác, không tiền trả phòng thuê, mạo danh người khác vào dạy thế cho một giáo viên tạm vắng mặt!
Lắc và lăn
Dewey Finn (Jack Black) là một tay nhạc rock bắt đầu oải với cái nghề trình diễn lắc và lăn trên sân khấu, bị ban nhạc mà anh thành lập cho ra rìa. Chia phòng trọ trong căn nhà thuê với người bạn cũ Ned (Mike White) là người đàn ông mềm yếu dưới tay người bạn gái ở chung hay cằn nhằn, Dewey phải trả tiền thuê phòng hoặc dọn đi. Nghĩa là phải tìm một "dốp". Dò tìm trên báo, Dewey lần theo "cáo phó" gởi cho bạn Ned của mình, tới một trường tư thịnh soạn, vào "in-tơ-viu" với cô hiệu trưởng nghiêm nghị Rosalie Mullins (Joan Cusack) được tạm thời giữ chỗ một giáo viên đang vắng mặt. "Dốp" nầy là của ngươi bạn Ned nên Dewey mạo nhận mình là Ned Schneebly, vào đứng lớp các em lớp Năm tuổi 10-11. Vừa chỉ chuyên nhạc rock, vừa xác xơ và lười, thầy giáo "Ned" cho phép học sinh nghỉ thả dàn, muốn làm gì thì làm đến hết giờ. Nhưng các em lại muốn học.
Tình cờ chứng kiến các em tập dượt âm nhạc với một dàn nhạc cổ điển trong trường, "Ned" nẩy ý định cho học sinh của mình lập thành ban nhạc rock, sẽ tham dự Battle of the Bands sắp tới ở thành phố. Anh phân công các em: ghi-ta sô-lô là Zack (Joey Gaydos Jr.) sẵn khiếu chơi guitar cổ điển, ghi-ta đệm là một em gái chơi cello trong giàn nhạc giao hưởng, keyboard là em trai Lawrence (Robert Tsai) chơi dương cầm trong giàn nhạc của trường, các giọng nữ đệm gồm cả em Tomika (Maryam Hassan) thoạt đầu nhút nhát; những em khác không đánh đàn thì lo ánh sáng, y phục, âm thanh, hoặc phụ việc; các buổi tập dượt nhằm giờ học với mô-ni-tơ ngoài hành lang canh giáo viên khác vào lớp, lỡ có ai vào thì lớp chuyển sang thảo luận về sử.
Gian nan
Ban School of Rock gặp ngay những gian nan ban đầu. Thầy trò phải trốn giờ học tại trường hè nhau lén ra thành phố, tham gia sơ khởi "trận chiến" Battle of the Bands, đến trễ, phải năn nỉ ban tổ chức. Có người mách cô hiệu trưởng nghe tiếng nhạc vang ra từ phòng học lớp Năm. Các phụ huynh theo dõi con em ở nhà thấy chúng mang đĩa nhạc rock (phân phát trong lớp) về nhà "nghiên cứu". Cùng nhau vào phản đối ban giám hiệu, lại lòi ra ông giáo tên "Ned" là tay nghệ sĩ nhạc rốc thất nghiệp, lang thang, tên Dewey Finn mạo danh bạn mình vào lớp!.
Chuyện đã vỡ lở, Dewey Finn chỉ còn có nước tranh thủ mang toàn ban nhi đồng School of Rock của mình đúng giờ lên sân khấu trình diễn. Chính Dewey lại mặc quần cụt ôm ghi-ta lên sân khấu hát cùng toàn ban. Những lời ca trong sáng, dễ thương, tiết tấu và ánh sáng, âm thanh điêu luyện chinh phục ban giám khảo lẫn.. phụ huynh và ban giám hiệu nhà trường rượt theo toàn ban, vào nhà hát, chứng kiến. Vinh quang sau cùng đến với thầy trò ôm nhau. "Một cuộc trình diễn nhạc rock tuyệt hảo sẽ thay đổi toàn thế giới".
Mười năm trước
Đạo diễn Richard Linklater mười năm trước đã quay "Dazed and Confused" ghi nhận rằng đối với phần đông người Mỹ tuổi từ 15 đến 50 thì lịch sử Hoa kỳ và lịch sử nhạc rock có vẻ là một. Nay làm thêm School of Rock, ông đã cho thêm vào phim, ngoài tình yêu, tuổi trẻ, những ý tưởng trớ trêu và hóm hỉnh còn có những mâu thuẫn và phẫn nộ.
Kịch bản của Mike White còn có phần dành cho diễn viên tập cho các em bé lớp Năm thể hiện tình cảm giận dữ trong rock. Mike White cũng tham gia giữ một vai bạn của Dewey, hiền lành đâm ra "oọc-ma-đàm" buộc bạn hoặc phải trả tiền phòng, hoặc ôm gói ra khỏi cửa.
Khán giả chúng ta biết là thế kỷ mới với thể nhạc hip-hop đang trên chân nhạc rock và thể nhạc rap chỉ có tiết tấu và ca sĩ độc thoại, "kể chuyện" liên miên, vặn vẹo trên sân khấu đang tràn lan trong giới trẻ, những tác giả làm phim hẳn đã không chủ yếu tán dương rock hay muốn phục hồi vị thế thương mãi hàng đầu của rock. Chúng ta cũng không tin có một giáo viên thế giờ lại cho học sinh muốn làm gì thì làm, ăn nói "bạo phổi" trước học trò, biến lớp học thành một ban rock điêu luyện trong vài tuần, và mọi chuyện diễn tiến bí mật dưới mũi một cô hiệu trưởng giàu trách nhiệm và vì nể phụ huynh như vậy.
Tuy nhiên, đạo diễn Richard Linklater đã thực hiện một phim từ học đường với những trẻ em trong sáng, tài năng và dễ thương, làm vui lây người lớn phụ huynh khán giả. Diễn viên Jack Black "mập mà tròn", linh hoạt, hóm hỉnh, chính anh là một nghệ sĩ rock đã khiến phim thành công và trong sáng. Chúng ta đã xem Jack Black trong phim vui "Shallow Hal" với diễn viên chính là Gwyneth Paltrow, hai năm trước. Trong phim, anh là một kẻ hời hợt, chạy theo những người đẹp mà anh thấy là mình hạc xương mai diễm lệ, kỳ thực là những thùng "tô-nô" biết đi. Bên cạnh các diễn viên nhỏ tuổi trong phim lần nầy, Jack Black vẫn dành được cảm tình sâu đậm của khán giả.
Cao Thanh Tùng
Nhạc rock, một thể nhạc quần chúng được phổ biến và ngưỡng mộ ở Mỹ từ những năm 1950, 60 đã qua thường được coi như do người Mỹ da đen sáng tạo dựa trên âm nhạc đồng quê (country music), nhạc blues, thánh ca (gospel song), dân ca phối hợp với tiết tấu của đô thị, trình tấu với đàn ghi-ta điện và được khuếch âm vang động. Nhạc rock được một bình luận gia trên vô tuyến tên Alan Freed từ những năm 50 đặt cho cái tên là rock-and-roll, lan tràn nhanh chóng trong giới trẻ, Elvis Presley một ca sĩ nhạc đồng quê trình diễn rock, trở thành "thần tượng". Tiếp theo là những "băng" khác ở Anh như The Beattles và Rolling Stones. Vũ điệu twist được sáng chế, đi kèm theo rock. Từ những năm 60, rock-and-roll rút ngắn lại, còn rock. Đặc biệt Bob Dylan mang vào hồn nhạc rock lời thơ phản chiến, bất công xã hội, các vấn đề cá nhân như tình yêu, tuổi trẻ, v.v. Với tiết tấu xô đẩy mạnh trên phách yếu (2 và 4 thay vì 1 và 3) cộng với lời ca và giọng hát có khi la hét, độc thoại, kêu gọi.. rock là âm nhạc đến với tuổi trẻ mang nội dung gồm những vấn đề của xã hội, chính trị, tuổi trẻ, có khi là một kết hợp của những vấn đề ấy.
The School of Rock
Một phim có tựa đề liên hệ đến một thể nhạc tràn lan ảnh hưởng cả tuổi trẻ thế giới như thế lại cho hiện diện trên màn ảnh cả một "trường phái" trẻ thơ tuổi 10-11 ở một trường tiểu học dưới sự lôi cuốn của một "người lớn" là một anh nghệ sĩ nhạc rock chánh hiệu, mất việc, xơ xác, không tiền trả phòng thuê, mạo danh người khác vào dạy thế cho một giáo viên tạm vắng mặt!
Lắc và lăn
Dewey Finn (Jack Black) là một tay nhạc rock bắt đầu oải với cái nghề trình diễn lắc và lăn trên sân khấu, bị ban nhạc mà anh thành lập cho ra rìa. Chia phòng trọ trong căn nhà thuê với người bạn cũ Ned (Mike White) là người đàn ông mềm yếu dưới tay người bạn gái ở chung hay cằn nhằn, Dewey phải trả tiền thuê phòng hoặc dọn đi. Nghĩa là phải tìm một "dốp". Dò tìm trên báo, Dewey lần theo "cáo phó" gởi cho bạn Ned của mình, tới một trường tư thịnh soạn, vào "in-tơ-viu" với cô hiệu trưởng nghiêm nghị Rosalie Mullins (Joan Cusack) được tạm thời giữ chỗ một giáo viên đang vắng mặt. "Dốp" nầy là của ngươi bạn Ned nên Dewey mạo nhận mình là Ned Schneebly, vào đứng lớp các em lớp Năm tuổi 10-11. Vừa chỉ chuyên nhạc rock, vừa xác xơ và lười, thầy giáo "Ned" cho phép học sinh nghỉ thả dàn, muốn làm gì thì làm đến hết giờ. Nhưng các em lại muốn học.
Tình cờ chứng kiến các em tập dượt âm nhạc với một dàn nhạc cổ điển trong trường, "Ned" nẩy ý định cho học sinh của mình lập thành ban nhạc rock, sẽ tham dự Battle of the Bands sắp tới ở thành phố. Anh phân công các em: ghi-ta sô-lô là Zack (Joey Gaydos Jr.) sẵn khiếu chơi guitar cổ điển, ghi-ta đệm là một em gái chơi cello trong giàn nhạc giao hưởng, keyboard là em trai Lawrence (Robert Tsai) chơi dương cầm trong giàn nhạc của trường, các giọng nữ đệm gồm cả em Tomika (Maryam Hassan) thoạt đầu nhút nhát; những em khác không đánh đàn thì lo ánh sáng, y phục, âm thanh, hoặc phụ việc; các buổi tập dượt nhằm giờ học với mô-ni-tơ ngoài hành lang canh giáo viên khác vào lớp, lỡ có ai vào thì lớp chuyển sang thảo luận về sử.
Gian nan
Ban School of Rock gặp ngay những gian nan ban đầu. Thầy trò phải trốn giờ học tại trường hè nhau lén ra thành phố, tham gia sơ khởi "trận chiến" Battle of the Bands, đến trễ, phải năn nỉ ban tổ chức. Có người mách cô hiệu trưởng nghe tiếng nhạc vang ra từ phòng học lớp Năm. Các phụ huynh theo dõi con em ở nhà thấy chúng mang đĩa nhạc rock (phân phát trong lớp) về nhà "nghiên cứu". Cùng nhau vào phản đối ban giám hiệu, lại lòi ra ông giáo tên "Ned" là tay nghệ sĩ nhạc rốc thất nghiệp, lang thang, tên Dewey Finn mạo danh bạn mình vào lớp!.
Chuyện đã vỡ lở, Dewey Finn chỉ còn có nước tranh thủ mang toàn ban nhi đồng School of Rock của mình đúng giờ lên sân khấu trình diễn. Chính Dewey lại mặc quần cụt ôm ghi-ta lên sân khấu hát cùng toàn ban. Những lời ca trong sáng, dễ thương, tiết tấu và ánh sáng, âm thanh điêu luyện chinh phục ban giám khảo lẫn.. phụ huynh và ban giám hiệu nhà trường rượt theo toàn ban, vào nhà hát, chứng kiến. Vinh quang sau cùng đến với thầy trò ôm nhau. "Một cuộc trình diễn nhạc rock tuyệt hảo sẽ thay đổi toàn thế giới".
Mười năm trước
Đạo diễn Richard Linklater mười năm trước đã quay "Dazed and Confused" ghi nhận rằng đối với phần đông người Mỹ tuổi từ 15 đến 50 thì lịch sử Hoa kỳ và lịch sử nhạc rock có vẻ là một. Nay làm thêm School of Rock, ông đã cho thêm vào phim, ngoài tình yêu, tuổi trẻ, những ý tưởng trớ trêu và hóm hỉnh còn có những mâu thuẫn và phẫn nộ.
Kịch bản của Mike White còn có phần dành cho diễn viên tập cho các em bé lớp Năm thể hiện tình cảm giận dữ trong rock. Mike White cũng tham gia giữ một vai bạn của Dewey, hiền lành đâm ra "oọc-ma-đàm" buộc bạn hoặc phải trả tiền phòng, hoặc ôm gói ra khỏi cửa.
Khán giả chúng ta biết là thế kỷ mới với thể nhạc hip-hop đang trên chân nhạc rock và thể nhạc rap chỉ có tiết tấu và ca sĩ độc thoại, "kể chuyện" liên miên, vặn vẹo trên sân khấu đang tràn lan trong giới trẻ, những tác giả làm phim hẳn đã không chủ yếu tán dương rock hay muốn phục hồi vị thế thương mãi hàng đầu của rock. Chúng ta cũng không tin có một giáo viên thế giờ lại cho học sinh muốn làm gì thì làm, ăn nói "bạo phổi" trước học trò, biến lớp học thành một ban rock điêu luyện trong vài tuần, và mọi chuyện diễn tiến bí mật dưới mũi một cô hiệu trưởng giàu trách nhiệm và vì nể phụ huynh như vậy.
Tuy nhiên, đạo diễn Richard Linklater đã thực hiện một phim từ học đường với những trẻ em trong sáng, tài năng và dễ thương, làm vui lây người lớn phụ huynh khán giả. Diễn viên Jack Black "mập mà tròn", linh hoạt, hóm hỉnh, chính anh là một nghệ sĩ rock đã khiến phim thành công và trong sáng. Chúng ta đã xem Jack Black trong phim vui "Shallow Hal" với diễn viên chính là Gwyneth Paltrow, hai năm trước. Trong phim, anh là một kẻ hời hợt, chạy theo những người đẹp mà anh thấy là mình hạc xương mai diễm lệ, kỳ thực là những thùng "tô-nô" biết đi. Bên cạnh các diễn viên nhỏ tuổi trong phim lần nầy, Jack Black vẫn dành được cảm tình sâu đậm của khán giả.
