Diễn Đàn » Bình Luận Văn Học

Nói về nhà thơ, nhà văn, kich bản sân khấu Lưu Quang Vủ

0 trả lời, 21 lượt xem — Trang 1 / 1
<Bài viết được chỉnh sửa lúc 13.10.2013 18:57:07 bởi Tranglaban>
 
                          Đọc thơ hiểu tâm hồn của tác giả củng như soi giương đễ xem mặt vậy; khi lòng vui con mắt bổng sáng hẳn lên; khi buồn mắt u` rủ, vẻ ưu tư, trỉu nặng và nuớc mắt tuôn ra, giống như là để làm dịu bớt đi nỗi đau tâm hồn vậy. Giống như khi đói con người tay chân bủn rủn, mắt củng lừ đừ, chỉ còn cách đi tìm cái gì đó bõ vô bụng, hoặc đói lâu quá thì sẽ chết đi. Đó cũng là phản ứng tự nhiên về mặt tâm sinh lý hết sức khoa học cũa nhửng trạng thái khác nhau trong con người.
 
 Nói đến Luu quang Vu phải nói đến thơ vì anh sinh ra và chi thích đề làm thơ. Thơ Lưu Quang Vũ là chiếc giương soi rỏ nhất tâm hồn trong sáng và một nguồn thơ gắn liền với thăng trầm của đất nước, xứ sở Việt thân iêu mà anh đả đem că cuộc đời ngắn ngủi của mình trao gởi. Anh như kiếp con tằm phải cho ra hết to vì biết rằng sẽ không còn thời gian lâu dài để được cả đời làm việc.  
 
               Ôm ấp một hồi bão là trở thành môt thi sĩ, để thiêu dệt và tô đẹp thêm nét duyên dáng của những miền quê bình dị, nơi của chiếc nôi và lời ru của mẹ vẫn còn đang mải như văng vẳng bên tại anh; cũa quá khứ anh tôn thờ và một khắc khỏai về sự miên viễn vô thũy chung cũa dòng thời gian hầu như vô nghĩa quanh mình.Thế nhưng thơ anh cũng như tinh thần cũa anh đã không bị thời gian kia cuốn đi mất vào quên lãng. Như anh đã từng nói trong Nhật Ký Lên Đường rằng là kiếp nguòi rồi cũng sẽ qua đi--cái quang trọng là làm sao đề nối kết cái vô thừơng cũa kiếp người nầy với dòng thời gian kia nếu muốn cuộc sống này có ý nghĩa thêm hơn. Anh đã làm việc từng ngày theo những dòng trăn trở của tâm sự.
 
Sức làm việc không ngưng nghĩ của anh đã cho ra đời 50 vở kịch và vô kề thơ là chứng mình cho nhân sinh quán của anh về sống, cống hiến và làm đẹp thêm từng giờ phút trong đời.
    Nhà tho J. Leiba có câu thơ đả đi vào huyền thoại trong thi ca:
 " Héo trước trăm hoa, hoa bạc mênh" Lưu quang vũ cùng với Xuân Quỳnh tài hoa cũng chính là kiếp hoa oan nghiệt này. Đó phải chăng là luật quân bình hay bất công cũa tạo hóa,chúng ta củng không thể nào đoán cho đúng không chừng. Nhưng theo những gì chúng ta đã thấy được thì hầu như những con tằm nhả tơ này đều phải chiệu đưng sồ phận nghiệt ngã đeo đuổi suốt theo mình hoặc phải lỡ làng xếp lại kén , bõ lại tiếc thương trong lòng người mến mộ, ra đi theo định mệnh cũa kiếp mình- khi bao hoaì bão và mơ ước còn dỡ đang-Và đó cũng chinh là tính bất tử của tinh hoa và nhân bản trong nghệ thuật của Lưu Quang Vũ đối với thời gian.
 
       40 năm ngắn ngũi cũng đũ cho Lưu Quang Vủ thỏa nguyện ao ước dân hiến cho đời khao khác cháy bõng cũa mình đề cho tác phẩm cũa anh đi vào vĩnh viến với dòng văn học và nối tiếp vào với thời gian sớm nở tối tàn kia
 
         Thơ anh đắm chìm trong quá khứ đầy tôn thờ, về vùng trời đầy mộng mơ ngắn ngủi mau qua để lại không biết bao nhiêu du âm, hoài niệm cùng luyến tiếc trong mổi kiếp người, chưa kể nó còn day dứt và dai đang hơn ở tâm hồn nghệ sĩ quá nhạy bén với thơ giới quanh mình như LQV. Quá khứ là hôm qua nhưng hôm này và ngày mai cũng sẽ thành quá khứ, thời gian chính nó đã tiềm ẩn mầm móng của tàn phai và vô nghĩa ở chính trong cái   phút giây thực tại, chỉ còn cách duy nhất để giữ lại và bắt kịp nó bằng con đường văn chương, thi vị hóa và ý nghĩa hóa cuộc đời.
 
     Chúng ta phải biết cảm ơn thi nhân đã phải vật lộn với từng thời gian để nó khỏi mai một và để làm đẹp thêm biết bao cho cuộc sống này phải không các bạn?  Họ làm việc cật lực bằng những trăn trở để xây đắp quá khứ chỉ còn lại trong ký ức kia trong ngày hôm nay cũng để chỉ làm cho chính ngày hôm nay và ngày mai đẹp và ý nghĩa hơn để sống.
 
     Thơ và tác phẩm sân khấu, vô kế các bài văn, báo của anh đã và đang kết nói với dòng văn học thời gian nước nhà. Và cũng như cùng với bạn đời và bạn thơ của anh, nữ sỹ Xuân Quỳnh là mình chứng cho tính thủy chung của tình yêu với tha nhân và thiên nhiên trước thử thách cũa vô thủy chung của dòng đời vậy. 
 
      Thiết nghĩ chưa có thì sy nào trong thi dàn Vietnam cận đại  lại có sức sáng tác mạnh mẻ như LQV. Anh ghi nhật ký và sáng tác thơ hầu như hàng ngày, làm việc như sợ không bắt kịp thời gian. Năm cuối cùng, dường như đã biết trước được cái chết đột ngột và oan nghiệt cùng với Xuân Quỳnh và đứa con, anh sáng tác trong từng giờ phút sống của mình.Thơ anh đã ở lại với chúng ta như lời ru của mẹ năm nào vẫn là day dứt và ngọt ngào nhất trong tất cả những ký ức của con người. Ký ức về tuổi thơ về những ngày xanh có bao giờ vơi trong kiếp người. Thời gian trôi đi với những vật chất vô thường, không giống như tình thần vẫn còn ở lại và trưởng tôn với năm tháng.Trách chỉ thị sỹ chỉ có biết than thở về quá khứ, ít ai cả ngợi về tương lai và hôm nay cả, họ tôn thờ cái cũ cũng chính là tôn thở cái vinh tồn bất diệt nhất trong dòng thời gian bắt tận ở thế gian của chúng ta.       
 
Thôn Chu Hưng trăng sao rơi đầy giếng
Nằm giữa bốn bề rừng rậm nứa lao xao
Đường ven suối quả vả vàng chín rụng
Cọ xanh rờn lấp loáng nước sông Thao.
 
Nhà chon von khuất sau vườn ngô sắn
Thôn nhỏ nặng tình kháng chiến mười năm
Cơm thiếu muối rau giền ăn với trám
Sương trắng đồi, áo mỏng rét căm căm.
 
Ơi Chu Hưng sắn vùi trong bếp lửa đỏ
Ấm những ngày gian khổ khó quên nhau.
Mẹ sinh con vào cuối mùa hoa gạo
Loa chuyển rừng tin thắng trận sông Lô
Bố gửi con mảnh vải dù may áo
Súng nổ dòn đuổi giặc suốt mùa mưa.
 
Vỡ đồi hoang mẹ trồng sắn trồng ngô
Con lớn trong nỗi nhọc nhằn của mẹ
Trong cánh tay xóm làng bồng bế
Trong tiếng hò tha thiết vọng trên nương.
 
Tuổi lên năm đi nhặt củi ven rừng
Con tập đánh vần bằng bảng tin thắng trận
Ăn đọt măng vầu, uống ngụm nước trong
Con chưa thấy những chân trời cao rộng.
 
Mùa thu hòa bình rời xa Việt Bắc
Bè về xuôi gió thổi nước sông reo
Rừng vẫy lá đưa ta đi lưu luyến
Bạn nhỏ trên đồi đứng mãi nhìn theo…
 
Xa Chu Hưng đã chín mùa cá lũ
Sắn bên đồi sắn có xanh tươi?
Mái nhà cũ đêm đêm ai nhóm lửa
Máng tre có còn hứng nước mưa rơi?
 
Thôn ta mở thêm mấy trường học mới
Hợp tác nhà nay chắc đã lên cao
Tháng mấy buổi có phim về chiếu
Đến bao giờ có điện để thay sao?
 
Con suối nhỏ xuyên rừng nơi ấy
Là ngọn nguồn sông biển yêu thương
Ra biển ra sông còn nhớ mãi
Trăng hoa rừng…ơi Chu Hưng, Chu Hưng!
( LQV, Hà Nội, 1964.)
 
                                  Tôn Tiến Đạt
 
Đăng nhập để trả lời
0