[size="4"]LỜI TỰ BÀO CHỮA CỦA HOẠN THƯ

KHI ĐÁO TỤNG ĐÌNH

[size="4"]Xưa nay trong án văn thường để lại những điều tranh cãi mãi về sau mà người đời cho là phải, trái, oan, sai...Trong vụ xử Hoạn Thư, Thúy Kiều là quan tòa (lại đồng nghĩa là bên nguyên), chỉ với 6 câu lục bát, cụ Nguyễn đã nói hết những điều mà Hoạn Thư cần nói trong buổi hầu tòa để tự gỡ tội cho mình.

   Lẽ thường, đổ tội cho người khác là để gỡ tội cho mình. Hoạn Thư không buộc tội Kiều, nhưng nêu ra một chứng cứ khách quan để tự quan tòa cân nhắc:

                           "Rằng tôi chút phận đàn bà..." 

Ừ, mà làm gì cái thứ đàn bà trong xã hội phong kiến, trọng nam khinh nữ-đẳng cấp gì thì cũng chỉ là đàn bà, đâu có phải bậc mày râu chính nhân quân tử. Cho nên việc ghen tuông cũng chỉ là thối thường của đàn bà nói chung, chẳng cứ gì tôi!

   Hoạn Thư cũng chẳng nể nang gì quan tòa mà bóc mẽ luôn Kiều:

     "Nghĩ cho khi các viết kinh,

           "Đến khi khỏi cửa dứt tình chẳng theo."

  Tôi lại nhớ đến một vế câu đối trong dân gian:

    "Kiện gian, bàn ngay, dâm có tang, đạo có tích..."

  Nói gì thì nói, bảo người ta "dâm" thì phải có tang chứng cụ thể; bảo người ta "trộm" thì phải có vật chứng làm bằng!

  Khi ở Quan âm các Hoạn Thư đã bắt quả tang Kiều và Thúc Sinh đang tự tình với nhau: "Nỗi ông vậy vã, nỗi nàng thở than..."(Chả biết còn chuyện gì nữa khi hai người ở bên nhau mà cụ Nguyễn không tiện đưa vào tác phẩm của mình...Máu ai chứ cứ như máu "em" thì...). Ngứa ghẻ, đòn ghen thì nó ghê gớm lắm! Thời nay ít người ghẻ vì đời sống được nâng cao, sống hợp vệ sinh, lại có nhiều mỹ phẩm làm trắng da, trắng thịt phái đẹp, nên ít người bị mắc bệnh ngoài da, nhất là ghẻ, chứ còn thời ngày xưa ai đã qua rồi mới thấm thía cái nỗi khó chịu của cơn ngứa ghẻ đến chừng nào?

  Còn đòn ghen - là món đòn chí mạng, nhưng phụ nữ với nhau, ngày xưa bất quá túm tóc nhau, cắn xé nhau một thôi một hồi mệt lử thì buông nhau ra. Nhưng thời nay đánh ghen nó khốc liệt hơn nhiều...như tạt  axits, đổ xăng phóng hỏa, xăm hình quái thú lên mặt...vân vân và vân vân!

  Vậy mà Hoạn Thư lại "im chẳng đãi đằng". Thế chẳng phải là sự tha thứ trong mọi tha thứ sao? Cũng là việc vạn bất đắc dĩ "đuổi sói ra khỏi nhà" để bảo vệ hạnh phúc gia đình của Hoạn Thư mà thôi!

  Đến khi trốn khỏi Quan âm các, Kiều còn trộm chuông vàng, khánh bạc mang theo để hộ thân. Hoạn Thư biết thừa, rõ ràng "dâm có tang, đạo có tích" hẳn hoi vậy mà"Đến khi khỏi cửa dứt tình chẳng theo".

  Hoạn Thư vẫn còn một cái TÂM của con người cho nên không hổ thẹn khi đặt vấn đề "Lòng riêng, riêng những kính yêu", nhưng cũng rất đàn bà: "Chồng chung chưa rễ ai chiều cho ai!"

  Lại nói đến văn hóa nhận lỗi; Hoạn Thư là đàn bà, song cao hơn một bậc so với một số nam nhi tiếng rằng chính nhân quân tử thời xưa và thời nay, chí ít cũng hơn hẳn chàng Thúc, nàng dám nhận trách nhiệm về mình:

"Trót lòng gây việc chông gai," và không khúm núm khi xin tha tội:

"Còn nhờ lượng bể thương bài nào chăng". Đến quan tòa, đồng nghĩa là bên nguyên cũng phải khen "Khôn ngoan đến mực nói năng phải lời". Giết Hoạn Thư tuy dễ mà lại khó, khó vô cùng! Dễ vì Kiều dựa vào uy lực của Từ Hải với sức mạnh "trúc chẻ ngói tan" thì tha ai, giết ai đều trong tay nàng cả! Nhưng mà khó - khó đến nỗi giả thiết Kiều có muốn giết Hoạn Thư cũng không thể giết được bởi vì Kiều không dám phủ nhận sự thật và không thể phủ nhận sự thật! Bởi Hoạn Thư có lý.

  Trước tình thế này Kiều cũng phải vớt vát lại một chút thể diện: "Tha ra thì cũng may đời..." rõ là giọng của "miệng kẻ sang có gang có thép!" và Kiều cũng chẳng dại gì tự nhận mình trước bàn dân thiên hạ là "người nhỏ nhen".

  Sau lần tự bào chữa cho mình, Hoạn Thư đã lấy lại được cảm tình của độc giả, khi phán xét sự độc ác của nàng người ta cũng nương nhẹ vài phân. Và cũng chính Hoạn Thư đã tạo ra số phận mới cho Kiều, để rồi sau đó từ một thân phận lẽ mọn Kiều đã ngang hàng và có phần ngồi cao hơn cả Hoạn Thư và những mệnh phụ hàng trâm anh thế phiệt!

  Gấp trang truyện Kiều lại và tự hỏi lòng, không biết cụ Nguyễn có dành vài phân lòng trắc ẩn cho Hoạn Thư và những người bị Kiều xử tội chết, hay chỉ một lòng đau cho thân phận Thúy Kiều?

 

Mùa Đông - Nhâm Thìn

Tùng Văn