Bình Giang Bất Tiếu Sinh và Hoàn Châu Lâu Chủ đều là những nhà viết chuyện thiên tài, tài hoa phong phú, kiến văn quảng bác, những tác phẩm của họ đều rộng rãi bao la, tùy ý làm ra, hùng kỳ khôi lệ, biến hóa vô chừng. Bình Giang Bất Tiếu Sinh Hướng Khởi Nhiên và Tam Tương Kỳ Hiệp Liễu Sâm Nghiêm là những người cùng thời đại, chuyện Giang Hồ Kỳ Hiệp truyện của ông ta, nghe nói là căn cứ vào truyền thuyết của Liễu Sâm Nghiêm rồi thêm thắt vào, nhân vật chủ chốt trong chuyện là đệ tử của Kim La Hán Lữ Tuyên Lương, Liễu Trì, chính là hóa thân của Liễu Sâm Nghiêm. Nhưng về sau câu chuyện phát triển thành hoàn toàn ra khỏi cái đường dây đó, phía trước tả là cao thủ tuyệt đỉnh, phía sau lại thành ra nhân vật không có tý gì hay ho, rất nhiều người xem cuốn chuyện này, xem tới nửa cuốn đã hết hứng thú, cũng như có người đọc Hồng Lâu, chỉ đọc tám chục hồi, đọc Tam Quốc chỉ đọc tới đoạn Gia Cát Lượng đã chết còn dọa được Tử Mã chạy có cờ, là không đọc nữa. Bởi vì đoạn phía sau, xem tiếp làm cho người ta hơi ứa gan, nhưng phía trước thì vô cùng lộng lẫy màu sắc, thậm chí còn coi đi coi lại hoài không chán, vì vậy Giang Hồ Kỳ Hiệp Truyện không những làm oanh động đương thời, mà trong chuyện tiểu thuyết võ hiệp còn được xem là cuốn truyện hay bất hủ.
Những thứ truyện hay có một nửa đó rất là nhiều, Cách Liệt Phật Du Ký và Kinh Hoa Lục cũng vậy… Diệu nhất là chính hai cuốn chuyện đó cũng có chỗ rất giống nhau, nửa phía trước, đều mượn những thứ ảo tưởng trong vương quốc để xiên xỏ cái xấu xa, cái buồn cười hay bi thảm của tính người trong xả hội đương thời.
Trong Cách Liệt Phật Du Ký, có đại nhân quốc và tiểu nhân quốc, trong Kính Hoa Lục, cũng có quân tử quốc và nữ nhi quốc, cái thứ ngẫu hợp kỳ diệu đó, thật là vô cùng thích thú. dođó có thể thấy rằng, người đông phương và người tây phương, triết học tư tưởng tại cơ bản không có gì là khác nhau lắm, chỉ tiếc là độc giả về sau, thường thường chỉ chú ý tới cái hấp dẫn thú vị trong chuyện, mà quên mất cái ngụ ý trong đó.
Bố cục của Thục Sơn Kiếm Hiệp truyện tuy lỏng lẻo, nhưng chuyện cũng rất thú vị, mỗi nhân vật có mỗi cá tính trước sau như một, mỗi người có một lai lịch và võ công, đều được trình bày rất rõ ràng, nếu chỉ so sánh tiểu thuyết võ hiệp thôi, thì cuốn chuyện này chắc chắn là thành công còn hơn cả Giang Hồ Kỳ Hiệp truyện.
Trừ chuyện tả nhân vật sinh động đột xuất ra, tả cảnh trong chuyện cũng rất tuyệt, tả cư thất thời xưa đẹp đẻ làm sao, y phục đồ sùng tinh trí làm sao, ăn uống giảng cứu làm sao, không có cuốn tiểu thuyết võ hiệp nào tả được bằng. Xem cuốn chuyện này cũng như đang xe, một cuốn chuyện đồ ăn và du lịch rất thích thú.
Trước giờ tôi vốn chủ trương cái thú vị trong tiểu thuyết võ hiệp có rất nhiều phương diện, và chỉ có tiểu thuyết võ hiệp mới có được những thú vị cũng được tả trong một chuyện.
Trong truyện tiểu thuyết trinh thám không có võ hiệp, nhưng tiểu thuyết võ hiệp lại có trinh thám; tiểu thuyết tình cảm không có võ hiệp, nhưng tiểu thuyết võ hiệp có tình cảm. Đấy chính là cái dặc tính vô cùng kỳ quái của tiểu thuyết võ hiệp, như lối viết trong Thục Sơn Kiếm Hiệp truyện, làm cho cái đặc tính ấy hiển lộ rõ ràng ra. Vì vậy cái lối viết ấy trước giờ vẫn có một chỗ đứng rất trọng yếu trong tiểu thuyết võ hiệp, Hoàn Châu Lâu Chủ Lý Thọ Dân nhờ vậy mà trở nên một nhà tông sư nối nghiệp và khai sáng ra một trường phái mới.
Trừ Thục Sơn ra,Hoàn Châu Lâu Chủ còn có trước tác như Liễu Hồ Hiệp Ẩn, Trường Mi Chân Nhân Truyện. Nha Mi Thất Ủy, Vân Hải Tranh Kỳ Ký, Nhạc Thư Hiệp, Thanh Môn Thập Tứ Hiệp, Thanh Thành Thập Cửu Hiệp, Man Hoang Hiệp Ẩn, Hắc Sâm Lâm, Hắc Mã Nghị… trong đó đa số đều rất có quan hệ mật thiết với bộ Thục Sơn.
Những cuốn chuyện đó, cơ hồ không có cuốn nào là kết thúc hoàn chỉnh, bởi vì cuộc diện ông ta tả ra trong đó quá lớn, vì vậy rất khó màthu thập cả toàn cuộc, cho đến bây giờ, vẫn còn có rất nhiều cuốn tiểu thuyết võ hiệp phạm đồng một lỗi. Nhưng những tác giả cùng thời với Hoàn Châu Lâu Chủ, chỉ có một người là không bị ảnh hưởng của ông ta, người này là Vương Độ Lư.

Tác phẩm của Vương Độ Lư, không những phong cách thanh tân, tự thành một phái, ông ta còn tả rất tế nhị, bố cục nghiêm mật, mỗi chuyện đều rất hoàn chỉnh. Những cuốn nổi danh của ông ta như Hạc Kinh Côn Luân, Bảo Kiếm Kim Thoa, Kiếm Khí Châu Quang, Ngọa Hổ Tàng Long, Thiết Kỵ Ngân Bình, tuy cùng là một chuyện có hệ thống, nhưng mỗi chuyện đều riêng biệt, đều kết thúc rất ảo diệu.Ông ta cũng là người đầu tiên đem lối viết tiểu thuyết vào chuyện võ hiệp.Những người nổi tiếng đồng thời với ông ta, còn có Trịnh Chứng Nhân, Châu Trinh Mộc, Bạch Vũ, trừ những người đó ra, còn có Hoàn Tố Lâu Chủ viết Thắng Tử Kỳ, Dư Xuân Vũ viết Bích Huyết Uyên Ương, tuy cũng có rất nhiều độc giả, nhưng so với họ, không khỏi thua kém một bực.
Trịnh Chứng Nhân là tác giả viết tiểu thuyết võ hiệp được tôi sùng bái sớm nhất, lời văn của ông ta đơn giản, tả chuyện trong võ lâm làm người ta có cảm tưởng như chính mình đang ở trong đó, tả kỹ thuật lại càng chuyên gia, cơ hồ có thể đem từng chiêu từng thức một kể ra sinh động như thật, vì vậy rất có nhiều người cho rằng chính bản thân ông ta đã có vũ nghệ trong mình.
Ông ta viết rất nhiều, đa số chuyện thông thường rất ngắn, vì vậy càng lộ ra vẻ ngắn ngọn mau mắn, trong đó có một bộ dài nhất là Ưng Trảo Vương, mà cũng là bộ nổi danh nhất, đường lối viết văn của ông ta, tuy ít có người bắt chước theo, nhưng chiêu thức trong chuyện và bang hội quy mô ông ta tả, cho đến bây giờ còn được người ta lấy xài, vì vậy ông ta chắc chắn cũng có thân phận của tông chủ một phái.
Nếu đem tiểu thuyết đương thời ra phân làm năm môn phái lớn, thì Hoàn Châu Lâu Chủ, Vương Độ Lự Trịnh Chứng Nhân, Châu Trinh Mộc, Bạch Vũ chính là chưởng môn nhân của năm phái đó. Châu Trinh Mộc có Thất Sát Bài, La Sát phu nhân, Diễm Ma Đảo, Long Cương Ân Cừu Ký… Bạch Vũ có Thập Nhị Kim Tiền Tiêu, Độc Sa Chưởng, Sư Lâm Tam Điểu… mỗi một bộ đều đã từng làm oanh động một thời, đều từng làm tôi quên ăn quên ngủ, đọc một cái là suốt luôn cả đêm.
Trừ đó ra, còn có bộ tuy không được nhiều người biết đến, nhưng tôi lại rất thích. Đó là bộ Thần Đàn Càn Khôn Thủ và Tứ Kiếm Chấn Giang Hồ của Bạch Vũ và Vu Phương viếtchung. Trước giờ tôi chưa bao giờ biết Vu Phương là người như thế nào, tại sao chỉ viết có hai bộ chuyện ngắn đó thôi, là chẳng còn gì thêm nữa. Thật ra, những tác phẩm của các danh gia ấy không nhiều, không những vậy, hai chục năm trước, hầu như không còn có bộ nào mới xuất hiện thêm, vì vậy trong một khoảng thời gian chừng bốn năm chục năm, có thể nói là thời kỳ thật tiêu trầm nhất của tiểu thuyết võ hiệp.
Trong thời kỳ đó, chỉ có một vị sưu tập danh gia, đem sao lại hai bản Hắc Ma Cách và Nữ Hiệp Dạ Minh Châu của Hoàn Châu Lâu Chủ thành một bộ tiểu thuyết võ hiệp thật hay tuyệt. Cho đến cuối đoạn thời gian đó, mới có một người xuất hiện phục hưng lại tiểu thuyết võ hiệp, sáng lập ra một cuộc diện mới mẻ cho tiểu thuyết võ hiệp, làm cho nó phát triển bỗng bột sôi nổi trong hai mươi năm nay.
Trong hai mươi năm đó, danh gia xuất hiện đầy dẩy, tác phẩm phong phú sáng tác biến hóa, đều đã đạt đến tột đỉnh, so với thời đại của Hoàn Châu Lâu Chủ, còn muốn vượt quá. Khai sáng nên cuộc diện ấy, chính là Kim Dung.

Tôi vốn không muốn thảo luận các tác giả tiểu thuyết võ hiệp đương thời, nhưng Kim Dung thì ngoại lệ. Bởi vì ảnh hưởng của ông trên cả một thời đại của tiểu thuyết võ hiệp trong tám mươi năm nay, không ai có thể bì kịp, bất kỳ tác phẩm nào của ai, không ít thì nhiều cũng đều không khỏi chịu ảnh hưởng của ông.
Kim Dung dung hợp những thứ sở trường của mọi nơi, trong đó không những có tiểu thuyết võ hiệp, mà còn có văn học cổ điển và văn học âu tây, sau đó mới hình thành một phong cách thật riêng tư đặc biệt, gọn ghẽ, đơn giản mà sinh động! Tiểu thuyết của ông bố cục rất chặt chẽ, cuộc diện tuy lớn, nhưng đầu đuôi liên lạc với nhau, nhân vật trong chuyện lại càng như thật, kêu là nhảy ra ngay, nhất là Dương Qua.
Dương Qua chắc chắn là một trong những nhân vật dễ thương nhất trong tất cả các bộ tiểu thuyết võ hiệp trước giờ, chuyện tình giữa Dương Qua, Tiểu Long Nữ chắc chắn có thể xem là một trong những chuyện tình cảm động nhất trong tiểu thuyết võ hiệp.
Quan trọng nhất là cái phong cách của cả một loại tiểu thuyết kiếm hiệp mà Kim Dung đã sáng tạo ra, hầu như ít có tác giả nào đột phá ra được khỏi cái phong cách đó. Nhưng trong thời kỳ khởi đầu, tác phẩm của ông cũng có bóng dáng của các tác giả khác. Trong Thư Kiếm Ân Cừu Lục, có miêu tả Bôn Lôi Thủ Văn Thái Lai chạy trốn tới nhà Chu Trọng Anh, núp trong cái giếng khô, bị đứa con nhỏ vô tri của Chu Trọng Anh, vì ham cái viễn vọng kính mà bán đứng đi. Chu Trọng Anh biết được chuyện đó, đành lòng phải giết đứa con trai độc nhất của mình.
Câu chuyện này cơ hồ là hóa thân của một chuyện tiểu thuyết nổi danh do tác giả người Pháp tên là “Mai Lý Mỹ” viết, chẳng qua lấy kim biểu đổi thành viễn vọng kính thế thôi. Nhưng điều đó không hề có ảnh hưởng gì đến chỗ sáng tạo của Kim Dung tiên sinh, bởi vì ông đã đem câu chuyện đó đưa hoàn toàn vào trong câu chuyện của mình thành một thể, xem rất là tự nhiên, đọc đến đoạn đó, cơ hồ so với nguyên tác của Mai Lý Mỹ còn làm người ta cảm động hơn là khác.
Xem đến Ỷ Thiên Đồ Long ký, viết chuyện cha mẹ của Trương Vô Kỵ và Kim Mao Sư Vương cùng ở trên băng đảo miền cực bắc, tôi cũng có thấy bóng dáng của một tác giả vĩ đại là “Kiệt Khắc Luân Đôn”. Tính tình của Kim Mao Sư Vương cơ hồ như là của “Hải Lang”. Nhưng mô phỏng lại không có chỗ nào chê được. Bởi vì ông đã đem Hải Lang hoàn toàn thu vào trong chuyện, làm người ta chỉ thấy có Kim Mao Sư Vương mà không còn thấy Hải Lan đâu.
Ưu điểm lớn nhất của tiểu thuyết võ hiệp là có thể bao quát mọi điều, thuthập sưu la từ mọi nơi. Ta có thể tả chuyện tình trong tiểu thuyết võ hiệp, nhưng lại không thể tả võ hiệp trong tiểu thuyết tình cảm. Mọi người lúc viết chuyện, đều không khỏi chịu ảnh hưởng của người khác, “Thiên hạ văn chương nhất đại sao” (Văn chương trong thiên là đều là một bản sao lớn), câu đó tuy có hơi quá đáng, nhưng cũng không phải là hoàn toàn không có đạo lý.
Khả năng sáng tạo của một tác giả tuy rất đáng quý, nhưng khả năng liên tưởng, khả năng mô phỏng cũng quan trọng tương đương. Lúc tôi bắt đầu viết tiểu thuyết võ hiệp, tôi hầu như ráng hết sức mô phỏng Kim Dung tiên sinh, viết được mười năm, lúc viết đến Danh Kiếm Phong Lưu và Tuyệt Đại Song Kiêu, tôi vẫn còn đang mô phỏng theo ông. Tôi tin là các tác giả viết tiểu thuyết võ hiệp, tình trạng giống như tôi không phải là ít. Về điểm đó, Kim Dung tiên chắc chắn là xứng đáng kiêu ngạo lắm.
Cái phong cách tiểu thuyết võ hiệp mà Kim Dung tiên sinh đã sáng tạo ra, tuy tới bây giờ vẫn còn đủ sức để hấp dẫn hàng ngàn hàng vạn độc giả, nhưng tiểu thuyết võ hiệp cũng đã đến cái giai đoạn cần canh tân, cần biến hóa. Bởi vì tiểu thuyết võ hiệp đã được viết quá nhiều, độc giả cũng đã đọc quá nhiều. Có rất nhiều độc giả đọc đến hai cuốn đầu của một bộ chuyện đã có thể đoán ra được kết cuộc sẽ diệu tuyệt ra sao, cuốn chuyện càng kỳ lạ ngụy dị, độc giả càng đoán ra được kết cuộc dễ chừng đó. Bởi vì những chuyện kỳ dị như vậy đã được viết không biết bao nhiêu lần, dịch dung, độc dược, giả chết, con gái nhà lương thiện lại là nữ ma đầu… Những chuyện như vậy rất khó làm cho độc giả bị mắc lừa. Vì vậy tình tiết ngụy dị biến hóa không còn có thể xem là những thứ hấp dẫn lớn trong tiểu thuyết võ hiệp.
Nhưng xung đột giữa tính cách các nhân vật trong chuyện mới là thứ hấp dẫn thu hút.
Tiểu thuyết võ hiệp không còn có thể tả thần, tả ma đầu, mà phải tả những khuyết điểm con người, lại càng phải tả tình cảm nhân vật thật nhiều.
Đại văn hào “Phúc Lâu Bái” người viết cuốn Bao Pháp Lợi phu nhân, đã từng nói một câu: “Sau mười chín thế kỷ sẽ không còn tiểu thuyết nữa”, bởi vì ông ta cảm thấy bao nhiêu tình tiết trên đời này, tình cảm biến hóa ra sao, đều đã được các tác giả vĩ đại trong mười chín thế kỷ ấy viết ra hết rồi.
Nhưng ông ta đã lầm, ông ta quên mất một điều.
Dù tình tiết câu chuyện có giống nhau đi chăng nữa, nếu nhìn từ một khía cạnh khác, tiểu thuyết viết ra sẽ có những quan niệm lối nhìn về nhân loại hoàn toàn khác nhau, cùng một chuyện sẽ vĩnh viễn không ngừng thay đổi, tùy theo thời đại thay đổi.Tiểu thuyết võ hiệp tuy là viết về chuyện thời xưa, nhưng vẫn không phải là không có những quan niệm mới mẻ của các tác giả hiện đại. Bởi vì tiểu thuyết vốn là bịa đặt ra.
Viết tiểu thuyết không phải là kể chuyện lịch sử, viết tiểu thuyết mục đích lớn nhất là hấp dẫn độc giả, cảm động độc giả.
Tình tiết trong tiểu thuyết võ hiệp nếu không còn cách nào biến hóa thêm nữa, tại sao không biến ra cách khác, miêu tả thử tình cảm con người, xung đột giữa các tính cách, từ cái xung đột đó, sẽ chế ra những cao trào, động tác.

Tiểu thuyết võ hiệp dĩ nhiên là không thể không tả động tác, nhưng cách miêu tả động tác, có phải cũng cần được thay đổi thêm không?
… Đạo nhân đưa kiếm lướt qua, chỉ thấy kiếm quang lấm chấm, kiếm hoa rơi xuống lả tả, trong chớp mắt đã đánh ra bảy chiêu, chính là tinh hoa trong Lương Nghi Kiếm Pháp của phái Vũ Đương, biến hóa kỳ ảo, thật không sao hình dung ra được.
… Gã đại hán gầm lên một tiếng giận dữ, bước tới nửa bước, xuất thủ như điện, đưa tay thò ra đoạt lấy thanh kiếm trong tay đối phương, bẻ nhẹ một cái, thanh trường kiếm làm bằng thép ròng đã bị y bẻ gãy ra làm hai khúc.
… Thiếu nữ nhẹ nhàng đánh kiếm ra, thân tùy theo kiếm, kiếm lượn bên thân, trong chớp mắt đối thủ bỗng thấy bốn phương tám hướng đâu đâu cũng có bóng kiếm, không biết nhát nào là thật, nhát nào là hư.
…Thư sinh ngâm dài:
Khuyến quân cánh tiến nhất bôi tửu
(Khuyên bạn uống thêm ly nữa)
Tây xuất Dương Quan vô cố nhân
(Ra khỏi Dương Quan là không còn bạn bè)
Thanh kiếm trong tay tùy theo giọng ngâm tước xéo ra, cái ý thâm viễn tuyệt diệu, thê lương tiêu sơ trong câu thơ, hoàn toàn được dung hợp vào trong nhát kiếm đó.
…
Trịnh Chứng Nhân miêu tả nào là Bình sa lạc nhạn, Huyền Điểu Họa Sa, Hắc Hổ Thâu Tâm, Bạt Thảo Tầm Xà; Hoàn Châu Lâu chủ thì có những thứ như “ma lực kỳ lạ”, “ma nữ lõa thể”… hiển nhiên nghe có vẻ lạc đề, nhưng những động tác mà tôi đã tả phía trên, không phải độc giả cũng thấy lập đi lập lại bao nhiêu lần sao? Phải tả động tác là một vấn đề nan giải trong tiểu thuyết võ hiệp.
Trước giờ tôi vẫn cho rằng động tác không nhất định phải là “đánh ra”.
Động tác trong tiểu thuyết võ hiệp không giống như trong điện ảnh.Động tác trong điện ảnh có thể cho người ta cái cảm giác kích thích mãnh liệt, còn động tác được miêu tả trong tiểu thuyết võ hiệp lại không có được cái miêu tả đó của động tác, trước hết phải chế tạo ra xung đột trước, xung đột của tình cảm, xung đột trong câu chuyện, để cho những thứ xung đột đó chồng chất lên nhau thành tột điểm, rồi sau đó mới tạo ra khí thế, khí thế tiêu sát. tiểu thuyết võ hiệp rốt cuộc không phải là thứ chỉ đạo vũ thuật.
Tiểu thuyết võ hiệp cũng dạy cho mình đánh người ra làm sao, giết người ra làm sao. Máu me bạo lực, tuy vĩnh viễn có sức chấp dẫn của nó, nhưng máu me bạo lực nhiều quá cũng làm người ta có phản cảm.
Hầu như trong tất cả tiểu thuyết đều có chuyện tình yêu trong đó. Tình yêu vốn là thứ cơ bản trong tình cảm con người, cũng là thứ nguyên thủy nhất, so với cừu hận còn muốn đi trước hơn, thậm chí chúng ta có thể nói, không có tình yêu, không có loài người.
Hầu như trong tất cả câu chuyện tình yêu vĩ đại nào, cũng đều có đầy dẫy những trái ngang, hiểu lầm, khốn nạn và nguy hiểm, làm cho độc giả phải rơi nước mắt cho những người tình trong chuyện.
“La Mật Ân” và “Châu Lệ Diệp”, Lương Sơn Bá và Chúc Anh Đài, Vĩ Sinh ôm chân cầu chết… Cái khốn khổ của bọn họ tuy đã được giải quyết xong xuôi, nhưng cuối cũng chỉ vì hiểu lầm mà chết.
Trong chuyện tình yêu của “Tịch Cách Di”, nhân vật chính nam và nữ đều được yêu nhau thuận lợi hoàn toàn, bất cứ chuyện khó khăn gì đến đâu cũng đều không cản trở được tình yêu giữa bọn họ với nhau, nhưng kết cuộc vẫn là bi kịch. Làm như rất nhiều người đều cho rằng chuyện tình yêu nhất định phải là bi kịch mới cảm động được người ta.
Trong tiểu thuyết võ hiệp, tiểu thuyết của Vương Độ Lư chính là điển hình những loại đó, nhất là trong Bảo Kiếm Kim Thoa, Lý Mộ Bạch và Dư Tú Liên, giữa bọn họ tuy có một tình yêu rất sâu đậm, nhưng vĩnh viễn hai người không thể nào kết hợp với nhau, đến cuối cùng rồi cũng phải chia tay.
Bởi vì Lý Mộ Bạch trong lòng vẫn luôn luôn nghĩ rằng, vị hôn thê của Dư Tú Liên là Tiểu Mạnh vì mình mà chết, nếu y lấy Dư Tú Liên, y sẽ thành người không có nghĩa khí, sẽ đối không phải với bạn bè. Đấy là nguyên nhân duy nhất khiến cho bọn họ không được kết hợp với nhau.
Nhưng tôi lại cho là nguyên nhân này thật gượng ép.
Không những tôi cho là vậy, ngay cả người trong chuyện là Giang Nam Hạc, Sử Bạn Tử, Đức Khiếu Phong, ngay cả sư huynh của Dư Tú Liên là Dương Thiết Thương, cũng cho cái lý do đó không phải là một lý do, chỉ tiếc, Lý Mộ Bạch là một con người cố chấp phi thường, bất kể là ai cũng không khuyên được y, bất kể Dư Tú Liên đối với y lộ vẻ ái mộ ra sao, cuối cùng đến chỗ khẩn yếu nhất, y cũng cứ vung tuệ kiếm chém đứt tơ tình.
Có rất nhiều người vì vậy mà nghĩ rằng Lý Mộ Bạch là một người có huyết tính, có nghĩa khí, tôi thì lại cho đấy là cái chỗ không dễ thương nhất của y. Tôi cho là y nhấc không lên, đặt không xuống, không những phụ tấm chân tình của Dư Tú Liên mà còn phụ luôn cả lòng tốt của bạn bè.
Thậm chí y còn phụ luôn cả Tiểu Mạnh, bởi vì lúc Tiểu Mạnh lâm tử có yêu cầu y chiếu cố nhiều cho Dư Tú Liên, bởi vì Tiểu Mạnh biết tình cảm của Dư Tú Liên đối với Lý Mộ Bạch. Nhưng y lại đi làm khổ một đời của Dư Tú Liên.
Lấy quan điểm của tâm lý học hiện đại ra mà nói, Lý Mộ Bạch có thể nói là một người có vấn đề tâm lý, bởi vì gia đình y bất hạnh, cha mẹ chết sớm lúc y còn nhỏ, thúc phụ đối xử không tốt, từ nhỏ đã bị thiếu tình thương, vì vậy y sợ tình yêu, sợ phải gánh trách nhiệm gia đình.
Vì vậy nếu có cô nào yêu phải y, y sẽ bỏ trốn, không dám ưởn ngực ra nhận lấy. Y đối với Dư Tú Liên đã như vậy, đối với người đàn bà phong trần đáng thương là Tiết Nương cũng thế.Nếu nói cực đoan một chút, y là một gã ích kỹ không hơn không kém.
Cuốn chuyện này tuy rất thành công, không những làm cảm động độc giả, mà còn đi sâu vào lòng người, nhưng tôi thì không thích những chuyện như vậy.
Trước giờ tôi vẫn nghĩ rằng thế gian này chuyện bi thảm bất hạnh đã quá nhiều rồi, tại sao mình không thể cho độc giả cười chút xíu? Tại sao còn bắt họ phải rơi lệ?

Dương Qua và Tiểu Long Nữ thì lại khác, tình yêu của họ tuy đã trải qua bao nhiêu khảo nghiệm phong ba, vẫn thủy chung không thay đổi. Dương Qua yêu Tiểu Long Nữ bất kể ra sao, bất chấp điều kiện, đã không quan tâm đến Tiểu Long Nữ xuất thân, tuổi tác, cũng chẳng màng nàng đã bị người khác cưỡng hiếp, y yêu nàng, là cứ yêu, không lùi bước, không trốn chạy.
Tôi thấy như vậy mới là hành vi của một nam tử hán đại trượng phu chân chính.
Nếu như Tiểu Long Nữ vì thấy mình bị ô uế, cảm thấy mình lớn tuổi hơn Dương Qua, do đó sẽ không xứng đáng với y, do đó sẽ nhường Dương Qua cho Quách Phù, không những vậy còn nói với bọn họ: Các người mới xứng đôi với nhau, các người ở với nhau mới hạnh phúc. Nếu như câu chuyện kết cuộc sẽ như vậy thật, tôi nhất định sẽ tức hộc máu.
Có người không chừng cho rằng câu chuyện này có tính chất truyền kỳ quá, không được thực tế, nhưng tôi vẫn cứ cho rằng, chuyện tình yêu vốn đầy những ảo tưởng và lãng mạn. Bởi vì từ nhỏ tôi đã không thích những chuyện nào kết cuộc bi thảm quá, vì vậy đa số những chuyện tôi viết đều có kết cuộc rất tốt đẹp.
Có người nói: chuyện bi thảm mới hứng thú hơn chuyện vui vẻ.
Trước giờ tôi rất phản đối chuyện đó, lúc nào tôi cũng muốn tạo ra chuyện gì sung sướng cho người ta, lúc nào cũng hy vọng sẽ đề cao lòng tin tưởng và tình yêu thương của con người vào đời sống.
Nếu mỗi người ai ai cũng tràn đầy lòng tin tưởng và yêu thương vào đời sống, thế giới này không phải sẽ biến ra tươi đẹp hơn nhiều lắm sao?
Có lần đến Hoa Liên, có người giới thiệu cho tôi một người bạn, y là một độc giả của tôi. Y là một người rất thành thực chất phác, những hạng người đó thông thường sẽ hay bị kẻ khác lừa gạt, chà đạp, y cũng không ngoại lệ.
Có một hôm hơi ngà ngà, y thố lộ với tôi, có một dạo y rất chán đời, thậm chí còn muốn chết đi, nhưng xem tiểu thuyết của tôi rồi, y bỗng thấy cuộc đời cũng còn có nhiều thứ đáng sống lắm. Tôi nghe y nói vậy, trong lòng thật sung sướng như vừa lãnh một cái huân chương danh dự đệ nhất vậy.
Trong cuốn tiểu thuyết thời kỳ còn sớm của tôi là Cô Tinh Truyện, tôi có viết một câu chuyện hoang đường.
Một đứa con trai và một đứa con gái, lúc đang mãi mê bắt bươm bướm với nhau, thì gia đình bị kẻ thù giết sạch, đến khi bọn chúng đem bươm bướm xinh đẹp về nhà khoe, cha mẹ thân nhấn đều đã bị chết thảm, nhà chúng đã bị đốt thành tro bụi.
Bọn chúng còn nhỏ, nhưng trên đời này không còn ai để nương tựa vào được, vì vậy bọn chúng chỉ còn biết nương tựa vào chính mình.
Từ đó đứa con trai bèn đem tận lực chiếu cố cho đứa con gái, nó phải nếm không biết bao nhiêu là khổ cực, chịu đói chịu rét hành hạ, có đồ để ăn để mặc đều nhường cho đứa con gái trước. Trong hoàn cảnh đó, mức sinh trưởng của nó không được bình thường.
Sau này bọn chúng gặp được cứu tinh, có hai vị thế ngoại cao nhân chia ra thu lưu hai đứa. Đứa con trai thìtheo lão già cô độc sống trên một cái tháp, còn đứa con gái thì theo một vị nữ hiệp danh tiếng lẫy lừng trong giang hồ.
Tuy bọn chúng tạm thời bị xa cách, nhưng bọn chúng biết mình sẽ có ngày còn được gặp lại nhau. Vì vậy cả hai đều ráng sức nổ lực, luyện thành một thân võ công thật cao cường. Đứa con trai luyện võ công theo đường âm nhu, không những vậy đa số thì giờ sống một mình trên tháp, lại thêm lúc mới lớn lên bị khổ cực quá vì vậy trưởng thành mà vẫn còn rất nhỏ người. Đứa con gái luyện võ công theo đường dương cương, mức tăng trưởng rất bình thường.
Đợi đến lúc bọn họ phải trải qua bao nhiêu gian khổ mới gặp lại được nhau, chàng trai đứng trước cô con gái, như một đứa châu nhai đứng trước người thường. Một cái kết cuộc như vậy vốn mang tính cách đầy vẻ châm biếm của cuộc đời, vốn sẽ tạo nên một bi kịch thật chua cay.
Nhưng tôi không chịu vậy.
Tôi cứ cho hai người kết hợp với nhau, không những vậy, còn là cặp ái lữ được người trong giang hồ hâm mộ và tôn kính.
Bởi vì tình yêu của họ không hề bị chuyện gì làm thay đổi, vì vậy họ đáng được người tôn kính.
Bi kịch rốt cuộc đã trở thành hỷ kịch.
“Khưu Cát Di” là một người vĩ đại, và cũng rất lạc quan, ông ta nói một câu rất đáng được người ta nghĩ ngợi:
- Chuyện tào ngộ bất hạnh, thường thường có thể làm người ta tránh khỏi cái bất hạnh còn lớn hơn vậy.
Chỉ cần bạn nhìn theo lối đó, trong cuộc sống sẽ chẳng có gì đánh ngã bạn được.
Thất bại tuy không tốt, nhưng thành công thường thường đến từ thất bại.
Nhưng cuộc đời quả thật cũng có rất nhiều bi kịch, vì vậy tác giả nào cũng không tránh khỏi được viết chuyện bi thảm.
Tiêu Thập Nhất Lang là một chuyện bi thảm.
Một cặp vợ chồng được người trong võ lâm ái mộ vậy, bà vợ lại đi yêu một tên đại đạo nổi danh hung ác. Trong xã hội đương thời, đấy chắc chắn là một bi kịch. Có rất nhiều ông bạn lúc đàm luận đến chuyện này, đều nói rằng Tiêu Thập Nhất Lang cuối cùng phải nên vì Thẩm Bích Quân mà chết đi thôi.
Như vậy mới làm cho độc giả có được chút cảm giác cay cay mà đẹp đẹp sau khi đọc truyện xong, như vậy mới là hay.
Tôi vẫn không chịu vậy.
Cuối cùng, tôi vẫn còn để lại một con đường cho cặp tình nhân đó, còn để lại cho họ một hy vọng.
Chuyện của A Phi cũng là một bi kịch.
Y yêu phải một người đàn bà không đáng cho y yêu đến thế, mà nàng ta lại không yêu y. Nhưng A Phi không vì thế mà ngã xuống, ngược lại, y còn nhờ đó mà giác ngộ ra ý nghĩa chân chính của cuộc đời và tình yêu. Y không hề bị bi ai làm cho ngã gục, ngược lại từ trong cái bi ai mà lấy ra được sức mạnh để phấn đấu.
Đây chính là chủ đề chân chính của Đa Tình Kiếm Khách Vô Tình kiếm và của Thiết Đảm đại hiệp hồn.
Nhưng khái niệm này không phải là do tôi sáng tạo ra, tôi từ trong “Nhân tính Già Tiêu” của “Mao Mẫu” trộm ra đấy.
Mô phỏng lại không phải là sao y bản chính.
Tôi tin là bất cứ tác giả nào viết chuyện cũng đều không khỏi bị ảnh hưởng của người khác.
“Mễ Lan phu nhân” tuy viết ra dưới bóng của “Đức Phân Mạc Lý Ai”, nhưng không ai phủ nhận nó là một kiệt tác vĩ đại.
Trong thời kỳ tác phẩm của Quỳnh Dao, cơ hồ mọi nơi đều có thấy bóng dáng của Hồ Điệp Mộng và Bào Hao sơn trang.
“Lam Dữ Hắc” cái tên đó nhất định không phải là sao y lại “Hồng Dữ Hắc”, bởi vì y có cái tư tưởng và ý nghĩ riêng của y.
Nếu bạn bị một tác phẩm của một người làm cho hấp dẫn và cảm động, lúc bạn viết chuyện thường thường không tự chủ được, sẽ mô phỏng theoy.
Lúc tôi viết cuốn “Lưu Tinh, Hồ Điệp, Kiếm”, tôi chịu ảnh hưởng rất lớn của God Father. Bộ chuyện God Father do Maria Puzo viết được làm thành bộ phim nổi tiếng đương thời. Lão Bá trong “Lưu Tinh, Hồ Điệp, Kiếm” chính là hình bóng của God Father đấy thôi.
Y là thủ lãnh của đảng bàn tay đen, cường hoạnh như một cục đá cứng ngắc, mà cũng giảo hoạt như một con hồ ly.
Tuy y làm chuyện ác, nhưng tính người khẳng khái, hiếu nghĩa, chính trực vô tư. Y không oán trời oán người, bởi vì y yêu đời, yêu gia đình, yêu bạn bè.
Tôi gặp phải nhân vật đó, lúc viết chuyện không cách nào bỏ đi được bóng dáng của y ra ngoài.
Nhưng tôi không thừa nhận đó là sao y bản chính.
Nếu tôi có thể đem những nhân vậtvĩ đại trong những kiệt tác của người khác vào trong tiểu thuyết kiếm hiệp, dù cho có bị người ta mắng chửi chê cười, tôi cũng chịu cam tâm tình nguyện.
Tiểu thuyết võ hiệp hiện tại cần nhất là những nhân vật vĩ đại, những nhân vật khả ái, mà không cần những thần nhân bất cận nhân tình. Viết chuyện tiểu thuyết loại nào đi chăng nữa, cũng phải viết cho có thịt có máu, nhưng không phải là thứ máu bị kiếm đâm cho chảy ra, hay thịt bị đao cắt đứt đi, lại càng không phải là thứ máu thịt tung tóe, chảy cùng khắp cả.
Tôi đang nói máu thịt đây là người đang sống sờ sờ có máu có thịt. Tôi đang nói đây là, dù có phải chảy máu ra cũng phải chảy cho đáng giá.
Thiết Trung Đường, Lý Tầm Hoan, Quách Đại Lộ… đều không phải là những người thích đổ máu. Nhưng bọn họ thà đổ máu cũng không muốn thấy người khác vì họ mà rơi lệ. Trong lòng bọn họ đầy nhiệt huyết, tùy thời đều có thể đổ ra vì người khác, chỉ cần bọn họ cho rằng những điều mình làm là có giá trị. Bọn họ tùy thời đều có thể vì người bọn họ thật lòng yêu thương mà hy sinh đi chính mình, trong lòng bọn họ chỉ biết có thương yêu, không biết đến thù hận.
Đây là ba nhân vật mà tôi thích nhất trong những nhân vật tôi đã từng viết.Bọn họ đều là người, không phải thần thánh. Bởi vì bọn họ cũng có khuyết điểm của con người, cũng có lúc chịu không nổi bị dằn vặt, cũng đau khổ, bi ai, sợ hãi. Bọn họ đều là những nam tử hán đầu đội trời chân đạp đất, nhưng tính tình của bọn họ hoàn toàn không phải như vậy.
Thiết Trung Đường trầm mặc ít lời, nhẫn nhục chịu đựng, dù có bị người ta oan uổng hay ủy khúc cũng không than vãn, y vì người nào hy sinh, người đó sẽ không bao giờ biết. Hạng người đó nước mắt rơi ở trong bụng, hạng người đó dù có bị người ta đánh cho rớt răng ra cũng nuốc máu nuốc răng vào bụng.
Quách Đại Lộ thì không như vậy.
Quách Đại Lộ là người lớn mồm lớn miệng, la khóc om sòm. Y muốn khóc là khóc lớn lên, muốn cười là cưỡi ầm ỉ, bạn bè không phải với y, y sẽ chỉ vào mặt người ta mắng chửi, nhưng một phút sau, đã tuột quần ngồi đó uống rượu với họ.
Y thích khoa trương, thích hưởng thụ, thích tiêu tiền, y không bao giờ muốn chết, nhưng nếu bắt y bán đứng bạn bè, y thà cắt cổ mình đi cũng nhất định không chịu làm. Y có vẻ nhẹ dạ, hiếu sắc, nhưng nếu y yêu phải cô nào, bất kể ra sao, cũng sẽ không bao giờ thay lòng đổi dạ.
Tính tình của Lý Tầm Hoan giống Thiết Trung Đường hơn, nhưng y thành thạo hơn, y hiểu cuộc sống hơn, bởi vì y đã trải qua nhiều chuyện khổ đau, nổi thống khổ chất chứa trong lòng của y đã quá lâu. Y xem ra có vẻ tiêu cực lắm, yếm thế lắm, thật ra lòng y vẫn tràn đầy yêu thương vào nhân loại, đối với cả nhân loại tràn đầy yêu thương, không phải chỉ đối với mỗi tình nhân của y, bạn bè của y.
Vì vậy, y mới sống hoài. Người duy nhất dằn vặt được y, chính là y. Lý Tầm Hoan và Thiết Trung Đường, Quách Đại Lộ còn có điểm khác không giống nhau. Y không phải là người khỏe mạnh, lấy danh từ y học hiện đại ra mà nói, y là người bị bệnh lao phổi, lúc nào cũng bị ho, có lúc còn ho ra máu.
Trong các nhân vật chính trong tiểu thuyết kiếm hiệp, y là người không khỏe mạnh nhất. Nhưng tâm lý của y lại bình thường nhất, ý chí của y kiên cường như sắt thép, sức tự chủ của y ít có ai bì kịp. Y tỵ thế, trốn danh, làm chuyện gì cũng không cho người khác biết. Nhưng lúc y còn sống lại đã là một nhân vật truyền kỳ rồi. Người gặp qua y không nhiều, nhưng người chưa nghe qua y lại rất ít, nhất là cây đao của y.
Tiểu Lý Phi Đao:
Cây đao của y chưa bao giờ thoát ra khỏi tay một cách tùy tiện, nhưng chỉ cần ra khỏi tay là không bị trật bao giờ.Trước giờ rất ít khi tôi viết võ công gì thần kỳ lắm, nhưng tiểu Lý phi đao nhất định là phải thần kỳ.
Trước giờ tôi chưa miêu tả cây đao ấy hình dạng dài ngắn ra thế nào, cũng chưa miêu tả làm sao phóng nó ra, làm sao luyện thành. Tôi chỉ tả là y thường thường dùng điêu khắc để làm cho bàn tay ổn định, chuyện khác tôi để cho độc giả tự tưởng tượng ra.
Vũ công trong tiểu thuyết võ hiệp, đều toàn bộ là do tưởng tượng mà được sáng tạo ra.
Thật ra cây đao của y cũng chỉ có thể tưởng tượng ra được thôi, không thể nào miêu tả được. Bởi vì cây đao của y vốn là một tượng trưng, một lực lượng tượng trưng cho quang minh và chính nghĩa. Vì vậy tuy võ công của Thượng Quan Kim Hồng có cao hơn y, cuối cùng cũng vẫn bị chết dưới lưỡi phi đao.
Bởi vì chính nghĩa phải thắng tà ác.
Thời kỳ hắc ám có dài bao nhiêu, quang minh sớm muộn gì cũng sẽ đến.
Vì vậy cây đao của y không phải là một thứ binh khí, cũng không phải là ám khí, mà là một thứ lực lượng để phấn chấn tinh thần người ta.
Mọi người chỉ cần thấy Tiểu Lý phi đao xuất hiện, là biết ngay cường hoạnh sẽ sắp bị tiêu diệt, chính nghĩa sẽ được tôn vinh.
Đây là dụng ý chân chính của tôi lúc viết cuốn Tiểu Lý Phi Đao.

Trong tiểu thuyết võ hiệp có đủ các thức các dạng vũ khí. Đao, thương, kiếm, kích, phủ, việt, câu, xoa, tiên, trùy, trảo, luyện tử thương, lưu tinh trùy, phương tiện sạn, khóa hổ giám, bàn long côn, cô bình kiếm, tam tiết côn, hàng ma đao, phán quan bút, nga mi thích, đại bạch lạp can tử…
Đao lại có đơn đao, song đao, quỹ đầu đao, cửu hoàn đao, giới đao, kimbội khảm sơn đao…
Bao nhiêu đó vũ khí đã nhiều rồi, các tác giả còn có lúc sáng tạo ra cho vai chính trong câu chuyện thêm một thứ vũ khí kỳ dị độc đáo khác, có cái thậm chí còn có thể đem dùng cho bảy tám thứ vũ khí, thậm khí gặp lúc nguy cấp còn phát ra ám khí hoặc mê dược.
Nhưng vũ khí là vật chết, người mới là sống.
Một thứ vũ khí có làm cho độc giả cảm thấy bị kích thích, chủ yếu vẫn là ở người nào sử dụng nó. Trong ký ức của tôi, ấn tượng sâu xa nhất có mấy thứ.
Trương Tam Hiệp kiếm của Trương Kiệt Khâm, Phi Thiên Ngọc Hổ Tương Bá Phương sử dụng Lượng Ngân bàn long côn, cây côn đó chính nó cũng chẳng có gì là ly kỳ, tuyệt đối không thể sánh với vũ khí Kim Tiêu Thắng Anh sử dụng là Ngư Lân Tử Kim Đao, lại càng không sánh bằng Hải Để Lạo Nguyệt Diệp Tiềm Long sử dụng là thanh bảo kiếm chặt sắt như bùn, cũng không sánh bằng Hổn Hảo Kim Ngao Mạnh Kim Long sử dụng là cây Hàng long chử.
Bởi vì người dùng nó là Phi Thiên Ngọc Hổ Tương Bá Phương, vì vậy mới để lại ấn tượng rất sâu trong đầu tôi.
Hai mươi năm trước, lúc tôi xem bộ tiểu thuyết đó, chỉ cần đọc tới đoạn Tương Bá Phương rút cây bàn long côn của y ra là tim tôi đã đập thình thịch lên.
Bàn tay của Ưng Trảo Vương là một thứ vũ khí, nhưng vũ khí thường thấy trong tiểu thuyết võ hiệp, vẫn là đao và kiếm.
Nhất là kiếm.
Các đại hiệp chính phái hình như đều dùng kiếm, kiếm của Nhất Trần đạo trưởng, kiếm của Lý Mộ Bạch, kiếm của Hắc Ma Cách, kiếm của Thượng Quan Cẩn, kiếm của Triển Chiếu, kiếm của Kim Xà lang quân, kiếm của Vô Trần đạo trưởng Hồng Hoa hội, kiếm của Thục Sơn Tam anh Nhị Vân…
Những thứ đó đều làm người ta khó mà quên cho được.
Nhưng võ công đến mức đăng phong, thì chẳng còn phải cần vũ khí.Bởi vì Phi Hoa Trích Diệp của y cũng đã đủ để làm hại người, bất kỳ thứ gì lọt vào tay y cũng đều có thể biến được thành vũ khí. Bởi vì kiếm của y đã từ hữu hình biến ra vô hình.
Vì vậy các cao thủ tuyệt đỉnh trong tiểu thuyết võ hiệp, thông thường đều mặc áo rộng thùng thình, tay không tấc sắt. Đấy cũng là một hiện tượng thú vị, làm như trước giờ chưa có ai nghi ngờ rằng, tấm thân huyết nhục của một người có thể sánh được với các thứ lợi khí giết người.
Ám khí cũng là một lợi khí giết người.
Có rất nhiều người cho rằng, ám khí là thứ tiểu xảo, đã không đủ quang minh chính đại, cũng không được coi là một bản lãnh, vì vậy chân chính anh hùng hảo hán, không nên dùng ám khí.
Thật ra ám khí cũng chỉ là một thứ vũ khí. Nếu ta thử suy nghĩ một chút, vũ khí hiện đại thật ra chính là ám khí, súng lục và tụ tiễn có gì là phân biệt?
Súng máy không phải là liên châu nõ tiễn của thời xưa sao?
Luyện ám khí cũng như luyện đao kiếm vậy, cũng phải mất công khổ luyện, luyện ám khí có lúc còn khổ sở hơn cả các thứ vũ khí khác, người luyện ám khí không những phải có cặp mắt tốt, mà còn phải có đôi bàn tay rất ổn định.
Nếu ta không đi ám toán người khác sau lưng, ám khí hoàn toàn không có chỗ nào có thể phỉ báng được.
Ám khí làm cho người ta khó quên trong tiểu thuyết võ hiệp cũng rất nhiều, Thập Nhị Kim Tiền Tiêu của Dư Tam Tuyệt, Độc Sa của Đàn Chỉ thần thông, Thiết liên tử của cha con họ Liễu…
Những thứ đó tuy không phải là ám khí do Bạch Vũ sáng chế ra, nhưng ông ta miêu tả nó rất là hay.
Trong tiểu thuyết của Vương Độ Lư, tiểu nõ tiễn của Ngọc Kiều Long được miêu tả như con người của cô ta, kiều túng, ác độc, không cho người ta có đường nào để chọn. Ông ta đã đem tính tình của Ngọc Kiều Long và ám khí của cô ta hợp thành một thể, lối miêu tả đó chắc chắn là thành công lắm.
Thiên Thủ như lai Triệu Bán Sơn trong Thư Kiếm Ân Cừu Lục là tay cao thủ bậc nhất về ám khí trong tiểu thuyết võ hiệp, nhưng lòng dạ của y lại rất từ bi.
Bạch Phi Mao Từ Lương trong Thất Hiệp Ngũ Nghĩa cũng thế, toàn thân trên dưới của y đầy những ám khí, trong hoàn cảnh nào góc cạnh nào, y cũng đều có thể phát ra ám khí. Sủy Đầu Nhất Chích của Kim Tiêu Thắng Anh, Nghinh Môn tam bất quá Phi Trảo của Mạnh Kim Long, Thiết Đảm của Thượng Quan Cẩn, Trịnh Chứng Nhân miêu tả Tử Mẫu Kim Thoa, Xuất Thủ song tuyệt… những thứ đó đều là những thứ ám khí được miêu tả thành công nhất.
Nhưng thứ ám khí được miêu tả nhiều nhất trong tiểu thuyết võ hiệp vần là độc dược ám khí của họ Đường ở Tứ Xuyên.
Tứ Xuyên có hay không có nhà họ Đường, chẳng ai xác định được, nhưng tôi tin là rất nhiều người cũng như tôi, cơ hồ đều tin là có thật.
Bởi vì cái họ Đường cùng với độc dược ám khí của họ, cơ hồ xuất hiện trong khắp các chuyện tiểu thuyết võ hiệp, cơ hồ có thật với các môn phái Thiếu Lâm và Vũ Đương.
Nếu đó chỉ bất quá là đồ sáng tạo khơi khơi ra, thì cái sáng tạo đó thật quá thành công.
Chỉ tiếc là hiện tại không còn ai nhớ ra người nào đã viết ra trước tiên.
Trong Danh Kiếm Phong Lưu, tôi đã hiện đại hóa phương pháp chế tạo ám khí của nhà này, cũng như hiện tại tiểu thuyết gián điệp chế tạo vũ khí bí mật vậy.
Lúc tôi viết, tôi cũng thấy khoái trá đắc ý lắm, bởi vì tôi cho rằng họ Đường đã nổi tiếng về ám khí trong võ lâm, thì thứ ám khí đó dĩ nhiên là phải có gì đó khác người, phương pháp chế tạo nó cũng sẽ rất bí mật.
Nhưng hiện tại quan niệm của tôi đã thay đổi.
Ám khí của họ Đường đáng sợ, không chừng không phải là ở ám khí, mà là ở cái thủ pháp phóng ám khí.
Ám khí là vật chết, người mới là sống.
Một cây cung bình thường, một mủi tên bình thường, đến tay Dưỡng Do Cơ lập tức biến thành thần kỳ. Vì vậy hiện tại tôi đặt trọng tâm vào con người.
Đủ các thức các dạng con người, đàn ông, đàn bà.
Bất cứ ai đều không thể phủ nhận được, trên đời này nhất định không thể không có đàn bà.
Nữ tính vĩnh hằng, đưa nhân loại lên cao.
Vì vậy trong tiểu thuyết võ hiệp cũng không thể không có đàn bà. Đàn bà cũng như đàn ông, có tốt có xấu, có dễ thương, có đáng hận.
Dư Tú Liên là điển hình của một cô nương miền Bắc, hào sảng thẳng thắn, trong sáng nhưng cũng rất điển hình của thứ nữ tính thời xưa. Vì vậy tuy cô thương Lý Mộ Bạch vô cùng, nhưng không bao giờ dám chủ động bước ra nắm lấy cái hạnh phúc của mình.
Tuy cô rất cương cường, nhưng khi trong lòng có chuyện gì ủy khúc đau khổ, cũng chỉ đành lẳng lặng chịu đựng. Nếu tôi mà viết chuyện này, kết cuộc sẽ không chừng hoàn toàn không phải vậy. Tôi nhất định sẽ viết cho nàng theo dính Lý Mộ Bạch, Lý Mộ Bạch đi đến đâu, cô sẽ theo đến đó, bởi vì cô yêu y, yêu rất sâu đậm…
Viết như vậy dĩ nhiên sẽ không cảm động người ta như Vương Độ Lư, chính tôi cũng biết. Nhưng tôi vẫn cứ muốn viết như vậy. Bởi vì thật tình tôi không nở để cho một cô nương dễ thương như vậy lại bị đau khổ cô độc cả một đời.
Vương Độ Lư viết Ngọc Kiều Long, tuy kiều túng, nhiệm tính, nhưng rốt cuộc vần còn không dám, không chịu quang minh chính đại lấy La Tiểu Hổ.
Bởi vì cô vẫn cho rằng mình là thiênkim tiểu thơ, La Tiểu Mã là cường đạo, cô cho là La Tiểu Hổ không xứng đáng với mình, lễ giáo thế tục đã mọc rễ trong đầu cô.
Dư Tố Liên không lấy được Lý Mộ Bạch là bị động, Ngọc Kiều Long không lấy được La Tiểu Hổ là chủ động, vì vậy tôi không thích Ngọc Kiều Long.
Vì vậy tôi viết Thẩm Bích Quân, tuy nàng ôn nhu thuận tòng, nhưng đến chỗ khẩn yếu, nàng cũng bất chấp nhất thiết đi theo Tiêu Thập Nhất Lang.
Tôi cho là đàn bà cũng có quyền tự chọn cho mình cái hạnh phúc.
Cái quan niệm này dĩ nhiên trong thời đó sẽ đi ngược với đạo đức, dĩ nhiên là không làm được. Nhưng không ai phủ nhận được, trong thời đó, không có hạng người đàn bà nào như vậy!
Tôn Tiểu Hồng trong Thiết Đảm Đại Hiệp Hồn, Tô Anh trong Tuyệt Đại song kiêu, Điền Tư Tư trong Đại Nhân vật… đều là những nhân vật viết trong quan niệm đó.
Bọn họ dám yêu cũng dám hận, dám đi tranh giành hạnh phúc cho mình, nhưng bản tính của bọn họ, không hề mất đi cái nữ tính ôn nhu và thùy mị, bọn họ vẫn là đàn bà.
Đàn bà phải là đàn bà. Về phương diện đó, tôi và Trương Triệt tiên sinh giống quan điểm nhau. Tiểu thuyết của tôi hoàn toàn lấy đàn ông làm trung tâm. Lúc còn rất nhỏ tôi đã không thích xem tiểu thuyết võ hiệp tả đàn bà còn lợi hại hơn cả đàn ông. Tôi không thích La Sát phu nhân, bởi vì Châu Trinh Mộc tả La Sát phu nhân quá lợi hại, Mộc Thiên Giản đứng trước mặt bà ta giống như một đứa bé chỉ biết mút ngón tay…
Đấy không phải là vì tôi khinh thường đàn bà… Trước giờ tôi dám khinh thường đàn bà, anh hùng như Sở Bá vương Hạng Vũ, trước mặt NguCơ cũng phục tòng ra phết. Nhưng nếu Ngu Cơ cũng giống Hạng Vũ, hò hét cưỡi ngựa cầm thương ra trước thiên quân vạn mã, cô ta sẽ không còn là người đàn bà khả ái nữa rồi.
Đàn bà có thể làm đàn ông hàng phục, là vì trí tuệ, ôn nhu và hiểu biết của cô ta, không phải là đao kiếm.
Tôi tôn kính đàn bà ôn nhu thông minh, cũng như tôi tôn kính đàn ông chính trực hiệp nghĩa vậy.
Hiệp và Nghĩa vốn không thể tách rời ra.
Chỉ tiếc là có nhiều người viết về “vũ” nhiều quá, “hiệp nghĩa” lại viết quá ít.
Cái can đảm tương chiếu, nghĩa khí sống chết có nhau của đàn ông, có lúc thậm chí còn vĩ đại cảm động hơn cả tình yêu.
Vương Độ Lư tả tình cảm giữa Dư Tú Liên và Lý Mộ Bạch tuy hay, tả nghĩa khí giữa Lý Mộ Bạch và Đức Khiếu Phong lại càng hay hơn. Tình bạn của Đức Khiếu Phong đối với Lý Mộ Bạch hoàn toàn vô điều kiện, y xem Lý Mộ Bạch như huynh đệ tay chân của mình, y làm gì cho Lý Mộ Bạch không bao giờ mong báo đáp. Lúc y phạm tội bị đuổi ra khỏi nhà, y còn cao hứng ôm lấy vai Lý Mộ Bạch, nói rằng mình đã muốn ra ngoài quậy từ lâu, còn nói đi nói lại cho Lý Mộ Bạch đừng lấy đó làm buồn. Y bị người ta khinh bỉ, còn sợ không dám để Lý Mộ Bạch biết, sợ Lý Mộ Bạch sẽ đi giết người phạm tội.
Tình bạn như vậy cao thượng biết bao nhiêu, thuần khiết vĩ đại biết bao nhiêu.
Lý Tầm Hoan đối với A Phi cũng vậy, y đối A Phi chỉ có cho, không bao giờ nghĩ đến chuyện thu nhận lại.
Tình yêu thật mỹ lệ, mỹ lệ như mai khôi có gai. Trên đời này mai khôi duy nhất không có gai là tình bạn. Tình yêu tuy nồng nhiệt hơn tình bạn, nhưng tình bạn bền lâu, lại vô điều kiện, không màng đến giá trị.
Dũng khí cũng là thứ bền bỉ, chỉ trong khoảnh khắc vì máu nóng trong đầu bốc lên mà đi giết người, hay là bị giết, cái đó không thể xem là chân chính dũng khí.
Tô Thức có nói trong Lưu Hầu Luận:
Thất phu kiến nhục, bạt kiếm nhikhởi, đỉnh thân nhi đấu, thử bất túc vi dũng dã. Thiên hạ hữu đại dũng giả, thốt nhiên lâm chi bất kinh, vô cố gia chi bất nộ, thử kỳ sở hiệp trì giả thậm đại, nhi kỳ chí thậm viễn dã.
(Thất phu bị nhục, bạt kiếm đứng dậy, nhảy lại đánh, đấy không phải là dũng. Thiên hạ người có dũng khí, gặp chuyện mà không kinh hãi, vô cố bị mà không giận, vì sức lớn, chí cao)
Đoạn văn đó đã giải thích được cái dũng. Dũng khí là biết nhục và cũng biết nhẫn nại.
Một người bị lăng nhục bị hàm oan, còn đủ sức cắn chặt răng tiếp tục đi làm chuyện y phải làm, đấy mới là chân chính dũng khí.
Vì vậy Dương Qua là một người có dũng khí, Thiết Trung Đường cũng vậy, bọn họ không hề bị ảnh hưởng bên ngoài mà cải biến ý chí của mình.
Dám thừa nhận lỗi lầm của mình cũng là một thứ dũng khí.
Nếu viết được những thứ dũng khí đó trong tiểu thuyết võ hiệp, tác giả của tiểu thuyết võ hiệp sẽ nhất định được người ta tôn kính còn hơn bây giờ nữa.