<Bài viết đã được chỉnh sửa lúc 2005-10-09 13:17:41lá chờ rơi>
Tại sao dùng Greenwich làm khởi điểm 00 giờ quốc tế ?
(góp ý theo yêu cầu HongYen trong bài Múi giờ)
Mục đích chính của các khoa học gia là tìm một vùng kinh tuyến không dân cư trên quả đất, để dùng làm đường ranh International Line Date (ILD). Ðường ranh nầy rất là đặc biệt, vì hai bên đường là hai ngày khác nhau, chi tiết nầy sẽ giải thích ở phần sau.
Sau khi đã chọn kinh tuyến cho đường ILD, thì cái kinh tuyến đối lập của nó ở bên kia quả đất (antipode) phải được đặt là nơi có 00 giờ quốc tế. Greenwich không phải được trực tiếp lựa chọn, mà là do sự lựa chọn đường ILD khiến nó có vai trò đó.
Tại sao phải chọn cái ILD nơi một vùng không dân cư ? Ðó là như đã nói, vì bên này và bên kia đường ấy là hai ngày khác nhau, rất là bất tiện nếu nó nằm trong vùng đang có cư dân. Do đó nên các khoa học gia đã chọn một kinh tuyến nằm giữa Thái Bình Dương. Chính sự lựa chọn nầy đã khiến cho kinh tuyến của Greenwich trở thành khởi điểm cho giờ quốc tế. Vì thế nên giờ quốc tế cũng được gọi là Greenwich Mean Time, viết tắt là GMT.
Sự kiện nơi ILD có hai ngày khác nhau được giải thích với đồ hình dưới đây.
Vòng tròn là đường xích đạo chia làm 24 múi giờ. Phía trên là kinh tuyến (múi giờ) Greenwich. Ví dụ lúc đó là đang nửa đêm. Bắt đầu ngày mới thì coi lúc đó là 00 giờ, còn chấm dứt ngày thì lúc đó là 24 giờ.
Ta lấy ví dụ lúc đó là chấm dứt ngày 1 và khởi đầu ngày 2.
Nếu lấy vòng ngoài, xem xét tình trạng các kinh tuyến về phía tay mặt, thì Greenwich đang là 00 giờ ngày 2, múi giờ bên phải kế đó là 1 giờ sáng ngày 2, múi tiếp theo là 2 giờ sáng v.v. cho đến múi phía dưới cùng là 12 giờ trưa ngày 2.
Còn nếu lấy vòng trong, xem xét tình trạng các kinh tuyến về phía tay trái, thì Greenwich đang là 24 giờ ngày 1, múi giờ bên trái kế đó là 23 giờ đêm ngày 1, múi tiếp theo là 22 giờ đêm v.v. cho đến múi phía dưới cùng là 12 giờ trưa ngày 1.
Vậy là nơi đường ranh ILD, bên trái là 12 giờ trưa ngày 1, và bên phải là 12 giờ trưa ngày 2. Ði nghịch với chiều kim đồng hồ, bước qua lằn ranh là phải tính thêm một ngày; đi theo chiều kim đồng hồ, bước qua lằn ranh là phải sụt lại một ngày. Nếu là nơi có đông người thì quả thật là bất tiện. Vì thế nên các khoa học gia đã chọn một kinh tuyến không có dân cư nằm giữa Thái Bình Dương. Tuy vậy như các bạn nhìn thấy, trong bài Múi giờ của HongYen, đường ILD vẫn có một chút cong queo để tránh cắt đôi một vùng có người ở.
Trên đất liền, các quốc gia nằm vắt ngang hai múi giờ thường có sự lựa chọn riêng, lấy múi bên trái hoặc bên phải tùy theo lợi ích. Còn những quốc gia choán nhiều múi giờ như Mỹ, Nga, Canada thì trong nội địa, họ tự định lấy những ranh giới về giờ cho những tỉnh thành của họ, nhưng cũng không xa thực tế hơn 1 tiếng đồng hồ.
Nói chung trên đất liền, ranh giới các múi giờ thường linh động thay đối chút ít theo nhu cầu riêng của quốc gia chứ không răng rắc đúng theo làn kinh tuyến.
Còn trên đại dương thì khác. Các thuyền trưởng định vị tàu bè căn cứ vào các dữ kiện thiết lập rất công phu của các thiên văn gia về kinh tuyến, vĩ tuyến, ngày giờ và vị trí của những vì tinh tú quan trọng trên trời. Nên họ dùng những kinh tuyến và vĩ tuyến đã được qui định theo thiên văn học. Nhưng việc đó nay hơi "xưa" rồi. Những tài năng đáng ca ngợi đó của các thuyền trưởng nay không còn cần đến nữa. Nay chỉ cần đăng ký và mua một cái máy nho nhỏ hơi lớn hơn bàn tay, bấm một nút để đưa tín hiệu lên trời, thì vệ tinh định vị trên đó sẽ tức thì cho hiện ra trên máy tọa độ đầy đủ với kinh tuyến, vĩ tuyến và ngày giờ.
Các thương gia quốc tế, làm ăn giữa những nơi có ngày khác nhau, thỉnh thoảng vẫn còn vấp phải việc lấy hẹn nhằm ngày nghĩ cuối tuần của bên kia.
thủy thủ già.

(góp ý theo yêu cầu HongYen trong bài Múi giờ)
Mục đích chính của các khoa học gia là tìm một vùng kinh tuyến không dân cư trên quả đất, để dùng làm đường ranh International Line Date (ILD). Ðường ranh nầy rất là đặc biệt, vì hai bên đường là hai ngày khác nhau, chi tiết nầy sẽ giải thích ở phần sau.
Sau khi đã chọn kinh tuyến cho đường ILD, thì cái kinh tuyến đối lập của nó ở bên kia quả đất (antipode) phải được đặt là nơi có 00 giờ quốc tế. Greenwich không phải được trực tiếp lựa chọn, mà là do sự lựa chọn đường ILD khiến nó có vai trò đó.
Tại sao phải chọn cái ILD nơi một vùng không dân cư ? Ðó là như đã nói, vì bên này và bên kia đường ấy là hai ngày khác nhau, rất là bất tiện nếu nó nằm trong vùng đang có cư dân. Do đó nên các khoa học gia đã chọn một kinh tuyến nằm giữa Thái Bình Dương. Chính sự lựa chọn nầy đã khiến cho kinh tuyến của Greenwich trở thành khởi điểm cho giờ quốc tế. Vì thế nên giờ quốc tế cũng được gọi là Greenwich Mean Time, viết tắt là GMT.
Sự kiện nơi ILD có hai ngày khác nhau được giải thích với đồ hình dưới đây.
Vòng tròn là đường xích đạo chia làm 24 múi giờ. Phía trên là kinh tuyến (múi giờ) Greenwich. Ví dụ lúc đó là đang nửa đêm. Bắt đầu ngày mới thì coi lúc đó là 00 giờ, còn chấm dứt ngày thì lúc đó là 24 giờ.
Ta lấy ví dụ lúc đó là chấm dứt ngày 1 và khởi đầu ngày 2.
Nếu lấy vòng ngoài, xem xét tình trạng các kinh tuyến về phía tay mặt, thì Greenwich đang là 00 giờ ngày 2, múi giờ bên phải kế đó là 1 giờ sáng ngày 2, múi tiếp theo là 2 giờ sáng v.v. cho đến múi phía dưới cùng là 12 giờ trưa ngày 2.
Còn nếu lấy vòng trong, xem xét tình trạng các kinh tuyến về phía tay trái, thì Greenwich đang là 24 giờ ngày 1, múi giờ bên trái kế đó là 23 giờ đêm ngày 1, múi tiếp theo là 22 giờ đêm v.v. cho đến múi phía dưới cùng là 12 giờ trưa ngày 1.
Vậy là nơi đường ranh ILD, bên trái là 12 giờ trưa ngày 1, và bên phải là 12 giờ trưa ngày 2. Ði nghịch với chiều kim đồng hồ, bước qua lằn ranh là phải tính thêm một ngày; đi theo chiều kim đồng hồ, bước qua lằn ranh là phải sụt lại một ngày. Nếu là nơi có đông người thì quả thật là bất tiện. Vì thế nên các khoa học gia đã chọn một kinh tuyến không có dân cư nằm giữa Thái Bình Dương. Tuy vậy như các bạn nhìn thấy, trong bài Múi giờ của HongYen, đường ILD vẫn có một chút cong queo để tránh cắt đôi một vùng có người ở.
Trên đất liền, các quốc gia nằm vắt ngang hai múi giờ thường có sự lựa chọn riêng, lấy múi bên trái hoặc bên phải tùy theo lợi ích. Còn những quốc gia choán nhiều múi giờ như Mỹ, Nga, Canada thì trong nội địa, họ tự định lấy những ranh giới về giờ cho những tỉnh thành của họ, nhưng cũng không xa thực tế hơn 1 tiếng đồng hồ.
Nói chung trên đất liền, ranh giới các múi giờ thường linh động thay đối chút ít theo nhu cầu riêng của quốc gia chứ không răng rắc đúng theo làn kinh tuyến.
Còn trên đại dương thì khác. Các thuyền trưởng định vị tàu bè căn cứ vào các dữ kiện thiết lập rất công phu của các thiên văn gia về kinh tuyến, vĩ tuyến, ngày giờ và vị trí của những vì tinh tú quan trọng trên trời. Nên họ dùng những kinh tuyến và vĩ tuyến đã được qui định theo thiên văn học. Nhưng việc đó nay hơi "xưa" rồi. Những tài năng đáng ca ngợi đó của các thuyền trưởng nay không còn cần đến nữa. Nay chỉ cần đăng ký và mua một cái máy nho nhỏ hơi lớn hơn bàn tay, bấm một nút để đưa tín hiệu lên trời, thì vệ tinh định vị trên đó sẽ tức thì cho hiện ra trên máy tọa độ đầy đủ với kinh tuyến, vĩ tuyến và ngày giờ.
Các thương gia quốc tế, làm ăn giữa những nơi có ngày khác nhau, thỉnh thoảng vẫn còn vấp phải việc lấy hẹn nhằm ngày nghĩ cuối tuần của bên kia.
thủy thủ già.
Có mợ thời chợ thêm đông
Vắng mợ chợ cũng chẳng "không" bữa nào !
Vắng mợ chợ cũng chẳng "không" bữa nào !
