7.NHỜ KHÉO MÀ THOÁT NẠN
Trong khi giao tiếp , nếu gặp phải những tình huống khó xử , nếu dùng trí tuệ của mình để tìm cách thoát ra ngoài tình huống đó , thì có thể sinh ra những tình huống hài hước rất không ngờ tới phương pháp đó gọi là “nhờ khôn khéo mà thoát hiểm” .
Nếu bạn gặp phải một hoàn cảnh thảm hại nào đó , bạn có thể hoang mang , lúng túng , cũng có thể bạn sẽ rất phẫn nộ . nhưng tất cả những điều đó đều không giúp bạn thoát ra được hoàn cảnh lúng túng đó .
Lúc này , yêu cầu bạn phải hết sức khách quan để hết cả các tư duy nhạy bén của mình , phải hết sức bình tĩnh , lạc quan , làm cho tinh thần của mình thoải mái , mất cân bằng nhất để từ đó đạt được sự gây cười đúng lúc .
Kỷ Vân là một tài tử Hà Giang , dưới thời vua Càn Long triều Thanh , học cao biết rộng , rất biết ăn nói .
Có một lần , Kỷ Vân đang ở trong viện Hàn Lâm của Hoảng Cung soạn thảo cuốn ‘Tứ khố toàn thư” . Đúng lúc đó đang là giữa mùa hè , cơ thể mập mạp của ông không chịu được nóng bèn cởi áo ra khoác lên vai , tiếp tục ngồi viết bản thảo trên án thư . Đột nhiên ông phát hiện ra vua Càn Long đang đi về phía Viện Hàn Lâm , bèn vội vàng trốn xuống dưới án thư ẩn nấp .
Sau một lúc , nghĩ rằng Càn Long đã đi rồi , bèn ló đầu ra khỏi chỗ nấp hỏi : “ông cụ đã đi rồi phải không ?” “lão đầu tử tẩu liều kia ?” . Câu nói này khiến cho vua Càn Long đang ngồi gần án thư vô cùng giận dữ . “Kỷ Vân không được vô lễ , ông cụ cái gì , tội ngươi đáng chết , tại sao gọi ta là ông cụ , nếu nói không được lập tức ngươi sẽ chết” .
Có ai ngờ rằng , lúc này Kỷ Vân không hề lúng túng một giây nào , rất ung dung trả lời : “Vạn Tuế là “già rồi” , người trên (địa vị cao) thì gọi là “đầu” , “tử" là cách gọi tôn kính những bậc thánh hiền . Vua Càn Long sau khi nghe nói , bèn cười lớn và tha thứ cho ông ta .
Kỷ Vân trên nét mặt không một chút sợ sệt , càng không hề mất đi sự sáng suốt của trí óc . Trái lại , ông đã phát huy hết toàn bộ trí lực để giải thích cho được ba chữ “lão đầu tử” một cách kỳ diệu , do đó đã giúp ông ta thoát khỏi tội chết .
Tóm lại , nếu trong tình huống bất lợi , càng giữ được bình tĩnh , hậu quả càng không nghiêm trọng tiếng . Điều này đặc biệt lại hay gặp trong giao tiếp hàng ngày . Bởi vì trong giao tiếp hàng ngày làm sao mà tránh khỏi những phiền phức bất ngờ , ai càng bình tĩnh nhanh trí thì người đó càng dễ xử lý .
Có một lần , diễn viên kinh kịch lão thành nổi tiếng Mã Liên Lang diễn vở “Thiên Thủy Quan” , trong vở kịch ông diễn vai “Gia Cát Lượng” . Trước khi diễn , người nhận vai Ngụy Diên đột nhiên bị bệnh . Một vị có tính tự cao , tự đại được yêu cầu diễn thay diễn viên trong vai Ngụy Diên này .
Lúc đang diễn tới đoạn Gia Cát Lượng giăng cờ phát lệnh kế ly gián , cô diễn viên này muốn đem Mã Liên Lang làm trò đùa chơi , lẽ ra nên để Ngụy Diên ra , anh ta không chịu ra , cứ đứng lắc tay Gia Cát Lượng , miệng hét lên : “Mạt tướng không biết căn nguyên gì cả , đã chỉ điểm rõ ràng cho thừa tướng” .
Nhưng câu nói cố tình này không thể làm đổ được Mã Liên Lang . Trước tiên , ông ngơ ngác đến một giây , lập tức quay sang mỉm cười với Ngụy Diên rằng : “Việc quân cơ tại sao lại nói lộ ra ? Mời Ngụy tướng quân đứng xích ra đây” . “Ngụy Diên” nghe nói , bèn bước tới trước mặt “Gia Cát Lượng” . Thấy “Gia Cát Lượng” quay lại nói nhỏ vài câu vào tai “Ngụy Diên” , vị này bèn hô lớn : “Thừa tướng diệu kế , diệu kế , diệu kế” , sau đó vội vàng ra khỏi sàn diễn .
Đoạn kịch thêm vào này , ở dưới khán đài khán giả cũng không thấy những chi tiết nhỏ của nó . Thực ra , kế của Mã Liên Lang chỉ là để cố đè đầu người bạn cùng diễn thích khoa trương xuống , cười mà chửi anh ta một câu rằng : “Đồ ngu ngốc , nhà ngươi còn không chịu xuống đi à” .
Mã Liên Lang khi gặp khó khăn không hề rối loạn , đã dùng lời lẽ khéo léo để giải thoát khỏi cảnh dó , không hổ danh là một nghệ sĩ lớn .
Có thể thấy rất nhiều người không biết , được sự tuyệt diệu của tính hài hước , việc đầu tiên anh ta làm trong lúc gặp tình huống bất ngờ là hoàn toàn bị động . Do đó , không thể tìm ra được những từ ngữ thích hợp để thoát ra , hoàn toàn mất bình tĩnh . Đồng thời trong những tình huống này , bạn vẫn phải xử lý có lý có tình mới gây được tiếng cười . Dân gian có câu nói truyền đạt lại những kinh nghiệm quý báu : “Không có lý , không ra tiếng cười” .
8.ĐẢO NGƯỢC TÌNH THẾ
Là phương pháp căn cứ vào logic của đối phương để lý luận giải thích , từ đó lấy ngay những gì của đối phương trả lại cho đối phương theo kiểu “gậy ông lại đập lưng ông” .
Nắm lấy câu nói của đối phương , đưa đẩy rào đón một hồi rồi châm lại chính đối phương , khiến cho câu nói vô duyên của anh ta sẽ nhằm vào chính bản thân anh ta .
Trong một tiệm ăn , một khách hàng nói với ông chủ “ông chủ , miếng thịt bò này dai quá làm sao ăn nổi đây !” .
“Việc đó liên quan gì đến tôi ? Anh nên phàn nàn với con bò thì đúng hơn” .
“Đúng vậy , thế nên tôi đã phàn nàn với ông đó” .
Người khách đã dựa vào ngay lời nói vô lý của ông chủ , đáp lại ông chủ là “đồ con bò” khiến cho ông ta dở cười dở khóc .
Phương pháp này được sử dụng rất linh hoạt , nếu đối phương công kích mình bao nhiêu mình cũng công kích lại bấy nhiêu , nhu đối với nhu , cương đối với cương , không hơn không kém , nếu hơn hoặc kém sẽ không còn tính hài hước nữa .
Hai người cùng ngồi trên một chuyến tàu hỏa , người thành phố nói : “Chúng ta đố nhau , nếu ai hỏi mà người kia không trả lời được thì phải trả một đồng” .
Người nhà quê nói : “Người thành phố các anh thông minh hơn người nhà quê chúng tôi , nếu đố như vậy tôi sẽ bị lỗ . Bây giờ tôi hỏi , anh không trả lời được thì anh mất một đồng , nếu anh hỏi tôi không trả lời được thì tôi mất 5 hào . Anh thấy được không ?” .
Người thành phố cho rằng mình sẽ không bị lỗ , bèn đồng ý .
Người nhà quê hỏi “Con gì bay trên trời mà có 3 chân ?” .
Người thành phố không trả lời được , phải trả một đồng , sau đó anh ta lại hỏi lại người nhà quê câu này .
“Tôi cũng không biết , đây trả anh 5 hào” người nhà quê đáp .
Cùng cùng một câu hỏi , cùng một cách trả lời , nhưng kết quả hoàn toàn khác nhau . Người thành phố thông minh nhưng là thông minh láu cá , bị người nhà quê “không biết gì cả” cho vào bẫy , cuối cùng bị mất 5 hào mà không thể kêu oan gì được .
Khi sử dụng phương pháp này , ta phải có ngôn ngữ thật sắc bén , chính xác . Lời nói càng chính xác hiệu quả đạt được càng cao .
Đồng chí Chu Ân Lai là người tinh thông kim cổ , tư tưởng minh mẫn , nói năng lưu loát . Trên phương diện ngoại giao ông được gọi là nhà ngoại giao “miệng thép” của thế giới .
Một lần đàm phán tại Nam kinh đối phương vừa mới thuyết giảng được mấy câu đã bị Chu Ân Lai bác bỏ quan điểm của mình , do đó đối phương rất xấu hổ , vì thẹn quá hóa giận nên đối phương chửi lại liền , ông ta lớn tiếng phê phán Chu Ân Lai là “đàn gảy tai trâu” (ý muốn nói đồng chí ngu , không biết gì) .
Chu Ân Lai thấy vậy liền cười , lập tức nói lại liền “Đúng vậy , trâu gảy đàn” (vì trong tiếng Hoa hai câu này chỉ cần để sai dấu phẩy là nghĩa sẽ khác nhau) .
Thật là một cuộc đối thoại kỳ diệu , khiến cho đối phương bị thất bại thảm hại.
Dùng phương pháp này không khó , nhưng phải biết cách phản kích lại đối phương , điều đó mới là khó . Dùng ngay lời của đối phương đột nhiên đáp lại đối phương , tạo nên một tình huống đầy kịch tính .
Xe điện ở Thượng Hải thường chật người , có một hành khách ốm và một hành khách mập cùng lên xe , hành khách ốm nói “Lẽ ra nên bán vé theo trọng lượng của mỗi người mới phải” .
Hành khách mập nghe vậy , liều nói “Cám ơn trời đất , nếu như lời ông nói mà linh nghiệm thì ông sẽ chả bao giờ có phúc được ngồi xe điện đâu” .
“Tại sao vậy ?” .
“Anh thử nghĩ xem , thân hình anh ốm như thế này thì có thể thu được ở anh bao nhiêu tiền , do đó anh sẽ chẳng được lên xe đâu” .
Hành khách mập đã dùng ngay ý của người ốm để đáp lại người ốm , mà lại ứng đối rất nhanh , thật đúng là “gậy ông lại đập lưng ông” .
9.SUY LUẬN HÀI HƯỚC
Là phương pháp hài hước hóa những sự vật hoặc hiện tượng rất to lớn , nghiêm túc , từ đó sẽ tạo được hiệu quả như ý .
Câu chuyện “Hán Vũ Đế xem tướng” được kể như sau :
Vào thời Tây Hán , Đông Phương là người linh hoạt , trí tuệ và tài ăn nói hơn người . Một hôm , trong lúc bàn luận về tướng mạo , Hán Vũ Đế nói “Ta thấy trong “tướng thư” có một câu nói rất có lý , đó là “Muốn biết người đó có trường thọ không , hãy xem nhân trung từ giữa mũi đến miệng của người đó dài hay ngắn . Nêu như người có nhân trung dài một tấc , nhất định sống đến lúc 100 tuổi .
Các vị quan đều đáp “Đúng vậy , bệ hạ thật cao kiến” . Duy chỉ có Đông Phương là ngửa cổ cười ngất .
Có một vị đại thần trách ông ta to gan , dám cười nhạo Hoàng đế . Đông Phương bèn nói : “Tôi nào dám cười nhạo bệ hạ , đó là tôi cười cái mặt quá dài của ông Bành Tổ” .
Hoảng đế hỏi “Mặt dài của Bành Tổ có gì đáng cười chứ ?” .
Ông ta trả lời “Truyền thuyết nói rằng ông Bành Tổ sống đến 800 tuổi , nếu “tướng thư” nói đúng là một người sống được 100 tuổi thì có nhân trung dài 1 tấc , vậy nhân trung của Bành Tổ phải là 8 tấc , thế thì cái mặt của ông ta chắc phải dài hơn một trượng à” .
Hán Vũ Đế nghe xong , suy nghĩ một lúc rồi cũng không nhịn được cười .
Cách làm của Đông Phương khiến vua đổi giận thành vui , làm nảy sinh ra tiếng cười vui vẻ .
Vào thời kỳ mới giải phóng , thành phố Thượng Hải có hiện tượng là tác phong công tác của các cán bộ đều rất lôi thôi , điều đó dẫn đến sự kiện một vị giáo sư đã nhảy xuống sông tự tử nhưng chưa chết .
Sau khi Trần Nghị biết được , một mặt ông rất cương quyết phê bình các vị lãnh đạo kia , một mặt ông lựa lời khuyên nhủ vị giáo sư nọ những lời ông khuyên lão đều mang tính ngụ ý rất sâu sắc .
“Tôi nói anh là một người suốt đời tận tụy dạy học , chỉ vì một phút hồ đồ mà như vậy . Đảng Cộng sản yêu cầu đổi mới tư tưởng chứ có yêu cầu các anh chết như vậy đâu ? Chúng ta không những giúp đỡ mọi người từ bỏ thói quen cũ không tốt , mà còn cùng với giai cấp công nông đưa đất nước tiến lên phía trước . Anh chỉ muốn kết bạn với Long Vương mà không thèm chơi với Trần Nghị này sao ? Anh muốn đi thăm Long Vương cũng phải gọi điện báo tôi một tiếng chứ , chúng ta thương lượng lại thế nhé . Đương nhiên có sự việc này là do các cán bộ chưa hiểu rõ chính sách , lỗi do Trần Nghị này truyền đạt chưa đầy đủ” .
Trần Nghị dùng những lời lẽ hài hước , để thay thế cho những lời nghiêm túc lẽ ra phải dùng để phê phán vị giáo sư nọ đã cố tình nhảy sông tự tử , từ đó đạt được mức thuyết phục cao . Những lời Trần Nghị thuyết phục vị giáo sư nọ , vừa có tình có lý lại vừa tự thành khẩn nhận khuyết điểm , đồng thời lại phê phán nhẹ nhàng hài hước sự kiện ông ta đã nhảy sông tự tử . Như vậy làm cho người nghe càng thấm thía hơn mà vẫn không bị tổn thương .
10.KỊCH GIẢ DIỄN THẬT
Là phương pháp dùng cách che đậy tình cảm thật của mình , phô diễn ra những tình cảm không thật một cách khéo léo , khiến cho đối phương tưởng đó là tình cảm thật .
Thời niên thiếu Gia Cát Lượng và Từ Thứ , Bàng Thống và một số người nữa cùng nhận Tư Mã Huy làm thầy . Sau 3 năm học , thầy nói “Từ giờ đến lúc giờ ngọ 3 khắc (12 giờ 54 phút) ai khiến ta cho phép ra khỏi nhà , thì người ấy đã thành nghề rồi đó” .
Các đệ tử người gãi tai người bứt tóc , có người nói : “Nhà cháy rồi” , có người hốt hoảng bảo “Người nhà đến báo , mẹ con bệnh nặng , muốn gặp mặt con” . Bàng Thống nói “Nếu thầy cho phép con đứng ở bên ngoài , nhất định con sẽ có cách , xin thầy cho con ra ngoài chút" . Tất cả mọi cách này thầy giáo đều không đồng ý .
Giờ ngọ sắp đến rồi , Gia Cát Lượng rất phẫn nộ , đập phá đồ đạc trong phòng , chỉ thẳng tay vào mặt thầy mà hét lên” . Ông thầy này thật xảo trá , đã lừa dối chúng tôi , tôi không làm đệ tử của ông nữa , trả tôi 3 năm tiền học phí , mau trả tôi học phí đi” .
Những lời này xúc phạm thầy rất sâu sắc , thầy giận không nói lên lời , quát “Đuổi ngay thằng súc sinh này ra mau” . Gia Cát Lượng vẫn chưa đi , bọn Từ Thứ , Bàng Thống phải lôi anh ta đi . Vừa ra khỏi nhà Gia Cát Lượng cười lớn lên , cầm một cây gậy chạy trở vào trong nhà , quỳ trước mặt thầy mà nói : “Vì muốn hoàn thành bài thi nên đệ tử đã xúc phạm thầy , con chịu sự trừng phạt của thầy” , anh ta nói xong , ông thầy bèn chuyển ngay thái độ giận dữ thành vui vẻ và kéo anh ta đứng dậy nói “Con đã thành nghề rồi”.
Để hoàn thành bài thi , Gia Cát Lượng đã rất linh hoạt , ứng phó , dùng lời lẽ hết sức vô lễ với thầy , khiến thầy giận dữ mà đuổi đi , anh ta dùng kịch bản giả mà diễn rất thật , để thấy rõ trí tuệ hơn người của Gia Cát Lượng.
Tổng thống Lâm Khẳng muốn đuổi một vị khách không mời mà đến , cũng đã dùng phương pháp này mà đã đạt được thành công mỹ mãn.
Hôm đó sức khỏe tổng thống không tốt , không muốn tiếp một người bạn công chức rất hay nói chuyện tào lao thao thao không dứt . nhưng con người đáng ghét đó cứ bước vào , chuẩn bị nói những chuyện con cà con kê của ông ta , tổng thống rất bực mình nhưng nếu trực tiếp đuổi ông ta ra thì không lịch sự . Vừa may lúc đó bác sĩ của tổng thống bước vào phòng bệnh . Tổng thống vội đưa hai tay ra nói : “Bác sĩ , những vết loang lổ trên tay tôi là cái gì vậy ?” .
“Đó là một dạng nhẹ của bệnh đậu mùa” bác sĩ nói.
“Toàn thân tôi đều có , tôi thấy nó có tính lây lan nhanh lắm đúng không ?” . Vị khách nọ nghe đến đây , lập tức đứng ngay dậy nói lớn “Được rồi , hôm nay tôi không tiện ở lâu , thực ra tôi cũng không có việc gì chỉ ghé thăm tổng thống thôi” .
“Ơ , sao mà vội vàng thế , thưa ông” tổng thống liền nói .
“Cám ơn ông , lần sau tôi lại đến thăm ông” . Nói xong ông ta cắm đầu cắm cổ đi mất .
Ngài tổng thống diễn kịch thật khéo , ngoài ra còn có sự phối hợp tuyệt vời của vị bác sĩ nữa . “Vết đậu mùa” của ông ta không những đã đuổi được vị khách không mời , mà còn cho thấy ông là một vị bác sĩ có tính hài hước và nắm rõ tâm lý bệnh nhân .
Khi dùng phương pháp này phải tương kế tựu kế , phải nắm được ý đối phương , câu nhử dần dần khiến cho đối phương trúng ngay kế của ta , thế là ta đã thắng .
Vào thời Sở Minh , có một tên tri phủ họ Tào , tự xưng là hậu duệ của Tào Tháo thời Tam quốc . Một hôm tri phủ họ Tào xem kịch , xem tới đoạn “Bắt sống Tào Tháo” . Diễn viên Triệu tên Sinh diễn xuất cao siêu , đã biểu hiện bộ mặt gian trá của Tào Tháo , nhân vật Tào Tháo quả là lâm li bi đát . Tào tri phủ thấy ông tổ của mình bị làm nhục không nén được giận , lập tức sai người công vụ đi bắt Triệu Sinh về phủ để trị tội.
Khi người công sai đến bắt , anh ta cứ thực tình nói cho diễn viên họ Triệu này biết nguyên nhân . Nghe xong Triệu Sinh cười mỉm và đi theo anh ta đến phủ huyện.
Tào tri phủ thấy Triệu Sinh thản nhiên đi tới , đập bàn quát lớn “Tên súc sinh to gan lớn mật , tại sao thấy ta mà không chào” .
Triệu Sinh trừng mắt quát “Tên quan to gan kia , tại sao thấy Tào thừa tướng đây mà không nghênh tiếp !” .
Tào tri phủ giận đỏ mặt tía tai “Ngươi . . . ngươi . . . Ai bảo ngươi là thừa tướng , ngươi chỉ là đồ xướng ca vô loài mà thôi” .
Triệu Sinh cười nhếch mép “Ô , đại nhân đã biết , tôi chỉ là đồ xướng ca vô loài , thế sao còn chỉ người đi bắt tôi về trị tội ?”.
Tào tri phủ á khẩu không nói một lời , chỉ sai thả Triệu Sinh ra .
Giả giả thật thật , giả là kịch bản giả , nhưng được diễn như thật . Do đó không những phải diễn cho đúng mà còn diễn cho thật nữa càng diễn hay thì hiệu quả càng cao . Nếu diễn không hay , không thật thì sẽ mất đi hiệu quả hài hước .
11.PHƯƠNG PHÁP ẨN Ý ÁM CHỈ
Phương pháp ẩn ý ám chỉ chính là cách nói vòng vo , giải thích dài dòng để đạt được mục đích sâu xa của mình . Trong tình huống thông thường sự hài hước ở chỗ lộ ra nỗi khổ âm thầm không biết từ đâu , cứ nói thẳng những suy nghĩ từ trong lòng ra , sẽ đạt được hiệu quả trữ tình , nhưng không đạt được ý hài hước .
[/align]
Tóm lại , hài hước ở chỗ ám chỉ một cách gián tiếp , dẫn dụ làm sao để đối phương tỉnh ngộ ra , như có nỗi khổ âm thầm , vòng vo một lúc rồi tuôn ra hết .
Trong xã giao có nhiều lúc mâu thuẫn , do tùy theo những mối quan hệ lợi hay hại , đối với bạn bè có nhiều lúc phê phán nhau gay gắt , cũng ám thị nhau , tốt nhất là gợi ý anh ta nói hết ra những điều hoang đường để tỉnh ngộ .
Tương truyền , Càn Long Hoàng đế đi Giang Nam đến rừng Sư tử ở Tô Châu , nhìn thấy một núi giả như liền mà cũng như đứt đoạn , giống như trong một mê hồn trận vậy , ông thấy rất vui vẻ . Bơi đến ngọn núi giả đó , lúc đó một người quan địa phương mời ông ta đề chữ , ông ta lúc đó do vui quá mà trở nên lơ đãng , bèn viết 3 chữ : “Chân hữu thú” (thật có hứng thú) .
Vừa lúc đó có quan trạng nguyên tân khoa Hoàng Hy đứng ngay kế bên . Ông ta thấy ý nghĩa của ba chữ này thật thô tục , nhưng sợ thất nhã với hoàng thượng mà không dám nói thẳng , bèn dùng những từ ngữ khéo léo” .
Ngọn bút của Thánh thượng , mỗi nét là một chữ vàng , chữ bạc , nét chữ như rồng bay , phượng múa , trong đó chữ hữu càng đẹp muôn phần . Dám xin mạo muội đáng tội chết , cúi xin thánh thượng ban tặng chữ “hữu” đó cho tiểu tiện đây . Ông ta vừa nói xong , vua Càn Long xem lại 3 chữ trên , biết rằng những lời nói vừa rồi có ý gì trong đó , bèn nhân cơ hội này nói luôn , sửa thành “chân thù” (Đình “chân thù” do chính tay vua Càn Long viết vẫn còn bút tích này) . nhưng lại cảm thấy xấu hổ , lại cố ý viết thêm một hàng chữ phía dưới “tặng cho Hoàng Hy chữ “hữu” .
Vua Càn Long viết chữ không chính xác , nhưng cũng không tiện nói thẳng , do đó Hoàng Hy dùng phương pháp vòng vo , khúc triết ám thị Hoàng đế khiến Càn Long sửa lại chữ viết lưu lại đến ngàn đời sau cho hậu thế .
Nếu ta cảm thấy vấn đề có chỗ nào chưa vừa ý , thì cảm thấy rất khó tiện nói thực vấn đề đó ra , sẽ làm mất lòng kẻ khác , nếu ta dùng phương pháp ám chỉ , nói rõ ta cảm thấy vấn đề gây khó nói.
Bạn bè rủ nhau ăn uống là chuyện thường , thậm chí còn là một niềm vui nữa . Nhưng đối với loại khách không mời hoặc ta không thích , không ai nỡ nói thẳng ra . Nếu phải dùng phương pháp ám chỉ sẽ tránh khỏi sự lúng túng khó xử , giảm được nhiều phiền toái .
Có một kẻ thích lợi dụng người khác , thường đến nhà người ta ăn uống , ăn xong bữa này còn chờ bữa khác , ở 3 , 4 ngày chưa muốn đi . Một lần nọ , anh ta ăn ở nhà bạn 3 ngày rồi hỏi chủ nhà rằng : “Hôm nay làm món gì ăn ngon hả ?” .
Người chủ nhà nghĩ một lúc nói : “Hôm nay làm món thịt chim sẻ ăn nhé” .
“Ở đâu mà có nhiều thịt chim sẻ vậy”
Chủ nhà nói : “Vừa mới gieo mạ xuống đồng , nhân lúc chim sẽ đến ăn mạ , tôi sẽ dùng trục lăn lúa cho trâu kéo nghiền chúng ra , như thế không được hả ?" .
Người ưa lợi dụng bạn bè này xua tay lia lịa nói : “Cách đó không hay đâu , nếu đợi cho trục lăn lăn tới khác gì đuổi chim đi , chim sẻ sẽ bay mất còn gì” . “Chim sẻ là loại vật ăn hại , chỉ cần có đồ ăn ngon là được rồi . Có đuổi hay không đuổi nó cũng không đi”.
Sự ám chỉ của anh ta rõ ràng như vậy , không biết vị khách này có hiểu ra hay không , nếu anh ta hiểu ra mà vẫn không đi , chả biết ông chủ nhà sẽ dùng phương pháp nào nữa . Có những lúc để diễn đạt một ý muốn nào đó , mà ý đó hơi khó nói ra , ta liền dùng phương pháp ám chỉ này sẽ rất tốt ,
Có một anh bợm nhậu , uống vào vài ly là say bí tỉ rồi thì lẩn lộn hết mọi sự , vợ anh nhiều lần khuyên bảo anh vẫn không nghe . Một hôm , đứa con trai của anh nói với anh vài câu , thế mà anh cảm thấy thấm thía trong lòng , từ đó về sau không còn uống rượu nữa .
Thì ra là con anh ta nói “Ba ơi , con cho ba cái la bàn này nè” .
Anh ta bảo “Con giữ lấy mà chơi , ba không chơi đâu” .
“Ba suốt ngày say rượu đi từ quán về nhà , không phải là ba thường lạc đường sao” .
Trong câu chuyện này , đứa bé đã dùng phương pháp ám chỉ ẩn ý . Đứa bé không thích cha uống rượu nhưng không dám nói thẳng ra , do đó dùng phương pháp nhẹ nhàng này để phê phán ba nó , thấy rõ kết quả .
12.MÔ PHỎNG HÀI HƯỚC
Phương pháp mô phỏng hài hước là đem tất cả những ý nghĩa và tình cảnh ngôn ngữ gốc của sự vật hiện tượng mà mọi người đều hiểu rõ rồi để đối chiếu với ý nghĩa mới bạn gán ghép cho nó , và thế sẽ xảy ra nhiều điều tréo ngoe và rất hài hước .
Muốn vận dụng được phương pháp này cần phải nắm chắc 3 điểm sau đây : danh , nhiệt , tân .
Danh : chính là yêu cầu bạn nên phỏng theo các danh ngôn , câu nói , bài viết nổi tiếng hoặc những thành ngữ , tục ngữ , đại từ , mà mọi người đều biết , phỏng theo một cách tự nhiên , bình cũ đựng rượu mới , nghĩa là cũng vẫn câu nói đó , bây giờ tạo cho nó một sắc thái mới , một ý nghĩa mới .
Nhiệt : Là yêu cầu bạn phải diễn đạt nội dung của nó cho phù hợp thời đại , tốt nhất là nóng bỏng phỏng theo những vấn đề thời sự nóng bỏng mà xã hội đang quan tâm , như vậy sẽ khiến người ta liên tưởng mạnh mẽ và chắc chắn sẽ tạo được sự đồng cảm .
Tân : Là quan điểm mới , đây chính là điểm linh hoạt của phương pháp này . Cũng có thể nói đây là bình cũ đựng rượu mới vẫn chưa đủ , mà phải nói tạo thêm sinh khí mới , hơi thở mới thì mới chính xác , vì thế sẽ tạo thêm sinh khí mới và tạo tính hài hước .
Thủ pháp của phương pháp này có thể là mô phỏng thuận , mô phỏng nghịch , mô phỏng khác biệt . . . Nội dung mô phỏng càng không liên quan gì đến gần càng tạo hiệu quả hài hước .
Mô phỏng thuận là cứ thuận theo cách thức cũ mà tạo ra nội dung mới . Do từ thủ pháp này mà tức cảnh sinh tình tạo ngẫu hứng sáng tác , vì thế xuất hiện nhiều ý mới và từ ngữ mới .
Từ khi bộ tiểu thuyết cổ điển “Hồng Lâu Mộng” chào đời đến nay , không biết bao nhiêu người đã phỏng theo . Đây là đoạn mô phỏng .
Thế nhân đều biết “đảo gia” (nhà giàu , cụ lớn) tốt , đảo tới đảo lui đền “phát” (giàu lên) . Chỉ cần có túi tiền lớn , còn đạo đức lương tâm chả quan trọng .
Thế nhân đều biết “hậu môn” (cổng sau) hay , con đường nhỏ hẹp này “không chê vào đâu được" ! Cho dù sự việc khó đến mấy đi nữa , nếu đi bằng cổng sau tất sẽ thành công.
Thế nhân đều biết “Yến tiệc” ngon , cứ ăn cứ nhậu , cho béo ! Anh mời tôi , tôi lại mời anh , tất cả đều là của công ( nhà nước) trả hết .
Thế nhân đều biết “Cãi vả” lợi , không phí công , sức không phải động não ! Cãi từ 3 năm đến 5 năm , vấn đề nan giải tự nhiên biến mất hết.
Thế nhân đều biết “quan lại” tài , mũ áo nhà quan kỳ diệu biết bao ! Khi có việc gì đừng lo lắng , đội mũ áo vào là sự việc biến mất ngay.
(Đó chính là bài vè chế giễu quan lại thời xưa , “hảo liễu ca” , tất cả các từ hay , ngon , tốt , giỏi , lợi . . .” đều xuất phát từ nghĩa của chữ hảo bài ca về chữ hảo) .
Đây là cách thức mô phỏng từ cái cũ mà tạo ra nội dung mới , rất giống như điền từ vào chỗ trống , dĩ nhiên là đừng mô phỏng làm sao để “điền từ mới mà phát rầu” là hỏng .
Phương thức mô phỏng nghịch là dùng những từ ngữ trong thói quen sinh hoạt hàng ngày , đảo thành phản nghĩa , tạo nên tính dí dỏm mới . So với phương pháp mô phỏng thuận thì phương pháp mô phỏng nghịch tạo được ấn tượng sâu sắc hơn nhiều và tạo hiệu quả hài hước hơn nhiều .
Một vị lãnh đạo nọ làm bản báo cáo cho đại hội . Để tỏ rõ quyết tâm đấu tranh chống những hiện tượng tiêu cực đến cùng , anh ta nói : “Ai bảo rằng chúng tôi chỉ là những người giết gà dọa khỉ ? (ý nói trừng phạt một người để răn đe những người khác) , chúng tôi sẽ giết khỉ dọa gà cho mà xem” .
Hiện tượng tiêu cực liên quan đến vấn đề sống còn của Đảng và nhà nước , thế mà anh ta còn hài hước được , trong trận đấu tranh này anh ta đóng vai là một diễn viên có thành tích đáng kể sao ?
Mô phỏng khác biệt là bạn mô phỏng ý đó nhưng giải thích khác đi , trong chúng ta dù ít dù nhiều , dù có ý thức hay vô ý thức cũng vẫn thường sử dụng cách này . Ví dụ chúng ta vẫn hy vọng con trai của chúng ta có một tiền đồ sáng lạng , và nếu nó đạt được ý nguyện đó thì gọi là “hiếu tử” (con có hiếu) . Đây chẳng phải là do tư tưởng lễ giáo phong kiến phải có “hiếu tử hiền tôn” (con hiếu cháu thảo) .
Tại sao ta phải dùng phương pháp mô phỏng có phải là để tạo từ cái cũ ra cái mới chăng ? Một mặt là để thoả mãn tâm lý có mới nới cũ (thích cái mới lạ) của con người , mặt khác là để thoả mãn tâm lý thích cái mới nhưng còn luyến tiếc cái cũ của con người , từ 2 loại tâm lý đó nên chúng ta vẫn thường dùng phương pháp hài hước mô phỏng này .
Ai dám nói chắc rằng mình có một tác phẩm nhiều người đọc mãi mà không chán , nói vậy là khoa trương . Cho dù là ai đi nữa , mà chỉ nói ngoài miệng mãi một vấn đề thì cùng gây nhàm chán và cũng mất đi tính dí dỏm . Lúc này , biện pháp tốt nhất là bạn hãy vận dụng phương pháp mô phỏng để sáng tạo cái mới trên cơ sở tận dụng và cải tạo cái cũ .
[/align]