NSƯT Lệ Thủy: SỨC XUÂN CHẢY MÃI


 Dù cho thời gian cứ lặng lẽ trôi, sắc xuân trong giọng ca nét diễn của NSưT Lệ Thuỷ vẫn còn trẻ mãi. 45 năm vẫn làm đào chính, Lệ Thuỷ là cô đào ngoại lệ với nét duyên sân khấu mặn mà, chân phương, mộc mạc, kết hợp cùng giọng ca đậm chất thổ pha kim ngọt ngào vừa sang sảng, vừa như tiếng chuông ngân, như làn gió mát, trong như pha lê làm mê mẩn lòng người mộ điệu cải lương.

* 45 năm - Sức thanh xuân xuân trong nghiệp diễn








Cho đến tận bây giờ, NSưT Lệ Thuỷ vẫn không thể ngờ rằng những câu ca trong bài vọng cổ Cô gái bán đèn hoa giấy mà chị thuộc nằm lòng khi còn thơ ấu đã mở ra cánh cửa nghệ thuật cho cuộc đời chị, gắn kết chị với nghiệp cầm ca. Theo các thầy đi học đờn ca, nhờ có chất giọng thiên phú, Lệ Thuỷ được nhận vào đoàn hát Trâm Vàng, rồi sau đó là Đoàn Kim Chung. Năm 16 tuổi, Lệ Thuỷ đạt HCV giải Thanh Tâm và kể từ đây, tên tuổi và tài năng của Lệ Thuỷ được thăng hoa, nở rộ, trở thành cô đào sáng giá của sân khấu cải lương. Giọng ca lanh lảnh không quá trầm buồn, lâng lâng man mác mà lại khắc sâu tình cảm đậm đà đã tạo nên sức hút lạ lùng, làm nên chất riêng độc đáo của Lệ Thuỷ. Những năm thập niên 60, 70, khán giả đã quá quen thuộc với những vai diễn của Lệ Thuỷ trong các vở tuồng Hoa Mộc Lan, Chung Vô Diệm, Mạnh Lệ Quân, Xin một lần yêu nhau, Kiếp nào có yêu nhau, Đêm lạnh chùa hoang, Máu nhuộm sân chùa, Tây Thi, Người phu khiêng kiệu cưới, Tiêu Anh Phụng, Kiếm Sĩ Dơi, Manh áo quê nghèo, Mỹ nhân và loạn tướng ở vai diễn nào, dù là tuồng Kiếm Hiệp, Hồ Quảng hay tuồng xã hội, Lệ Thuỷ cũng vào vai tròn trịa và đậm xúc cảm in dấu ấn khó phai mờ đối với khán giả tri âm. Thời hoàng kim của sân khấu cải lương cũng là lúc giọng ca Lệ Thuỷ thân thuộc với nhiều thế hệ khán giả mê vọng cổ. Chị liên tục được bình chọn là nghệ sĩ cải lương được yêu thích nhất. Đóng cặp cùng với các NS tài danh như Minh Phụng, Thanh Tuấn, Thanh Sang, Minh Vương, Trọng Hữu... Lệ Thuỷ đã tạo nên những cơn sốt cải lương không những ở miền Nam mà còn khắp cả nước.
Suốt cuộc đồng hành gần nửa thế kỷ, đôi giọng ca vàng hiếm có Minh Vương - Lệ Thuỷ đã góp phần làm đẹp cho nghệ thuật cải lương bằng chính sự ca diễn mộc mạc, bình dị. Chất giọng trẻ trung, chân phương tồn tại vượt thời gian cùng sắc vóc sáng sân khấu, lại hòa nhịp cùng chiều sâu nội tâm nhân vật của Lệ Thuỷ khiến người xem không thể lẫn chị với bất cứ ai. Dù ở nơi lầu son gắc tía, lộng lẫy xiêm y (Quỳnh Nga - Bên cầu Dệt Lụa), Tây Thi - Tây Thi, Dương Quý Phi - Dương Quý Phi, Chiêu Quân - Chiêu Quân cống Hồ, Thiên Kiều - Thiên Kiều công chúa, Châu Long - Lưu Bình Dương Lễ…) hay trong lớp áo bà ba bình dị, chiếc áo dài đằm thắm (Lan - Lan và Điệp, Tô ánh Nguyêt - Tô ánh Nguyệt, Diệu - Nửa đời hương phấn, Mai Đình - Hàn Mạc Tử, Kim Anh - Đời cô Lựu, Liên - Cô gái bán sầu riêng, Lan - Tình mẫu tử), người xem luôn thấy một Lệ Thuỷ đầy sức thanh xuân trong sáng tạo và chất hồn hậu, gần gũi, dễ thương như chính con người thật của chị. Mảnh đất quê hương Vĩnh Long đượm hương vị phù sa, xum xuê trái ngọt như bồi đắp thêm cho Lệ Thủy làn hơi ngọt ngào, tràn trề sinh lực mà đậm chất dung dị, thấm đậm tình người. Chị thường hoá thân trong những vai bi kịch, gánh nhiều oan trái bất hạnh, nên mỗi khi tiếng hát đượm buồn của Lệ Thuỷ cất lên khiến người nghe đồng lòng, chia sẻ và rưng rưng niềm thương cảm. Cho đến giờ, người ta vẫn không thể lý giải được tại sao giọng ca của Lệ Thuỷ lại buồn, nhưng không bi luỵ mà trong suốt, vang xa trĩu nặng ân tình.



NSưT - TS Bạch Tuyết đã nhận xét: “Hiếm ai cùng một lúc hội đủ cả hai yếu tố ca - diễn nhưng Lệ thuỷ đã làm được, và trên cả tuyệt vời”. Không điêu nghệ luyến láy, cứ mộc mạc có sao hát vậy, Lệ Thuỷ đã chiếm được trọn vẹn tình cảm của đông đảo khán giả trong nước và kiều bào nước ngoài. Cả một đời phấn đấu không ngừng theo nghiệp cầm ca, Lệ Thuỷ luôn đem tiếng hát của mình sưởi ấm hàng triệu trái tim khán giả mộ điệu sân khấu cải lương. Sau mấy chục năm, những bài ca cổ, những trích đoạn do chị thể hiện vẫn cứ sống mạnh mẽ và đầy cuốn hút.







Kỉ niệm 45 năm theo nghiệp cầm ca của NSưT Lệ Thuỷ, Chương trình Làn điệu phương Nam lần thứ 24 - Live show Đêm Lệ Thuỷ sẽ được tổ chức tại Nhà hát TP Hồ Chí Minh vào tối 4/2/2007. Chương trình có sự góp mặt của đông đảo các NS cải lương nổi tiếng: NSưT út Bạch Lan, NSưT Bạch Tuyết, NSưT Minh Phụng, NSưT Thanh Sang, NSưT Trọng Hữu, NSưT Bảo Quốc, NSưT Thanh Tuấn, NSưT Vũ Linh, Lương Tuấn, Tô Kim Hồng, Thanh Nguyệt và các diễn viên trẻ: Thoại mỹ, Thanh Ngân, Kim Tiểu Long, Vũ Luân, Trọng Phúc, Tú Sương, Chiêu Hùng Mặc dù giá vé khá cao nhưng hiện nay đã cháy vé. Cũng trong đêm 4-2, Hãng phim Trẻ sẽ giới thiệu ra mắt DVD bộ phim chân dung Lệ Thuỷ 45 năm nghiệp cầm ca với những bước thăng trầm trong nghề hát xướng và những nỗi buồn vui trong cuộc đời chị.










* Khi cánh màn nhung khép lại rồi
Lệ Thuỷ rất thích 4 câu thơ của nhà thơ Hoàng Ngọc Liên: “Khép cánh màn nhung danh vọng hết/ Người về lòng rũ sạch sầu thương/ Người vào cởi áo lau son phấn/ Trả hết vinh quang lẫn đọan trường. Nếu như trên sân khấu, chị là cô đào sáng giá, thì với gia đình, chị là người vợ yêu chồng, người mẹ thương con. Lệ Thuỷ kết hôn năm 1972 với trung uý Nguyễn Dương Trúc, sinh được 3 người con: Con gái lớn Nguyễn Dương Thuỵ Hiếu học tại úc và đã lập gia đình, định cư tại úc. Con trai thứ hai của NSưT Lệ Thuỷ là Nguyễn Dương Đình Trí tốt nghiệp bằng Ngoại thương và Kế toán ở úc, đang làm việc tại Việt Nam nhưng rất đam mê ca hát và đã sáng tác nhiều bài ca cổ cho mẹ hát. Người con út là Nguyễn Dương Quốc Bảo hiện còn đi học. Dù bận đi hát liên miên nhưng Lệ Thuỷ luôn dành thời gian quan tâm chăm sóc người thân, vì với chị niềm vui cuộc sống gia đình là điểm tựa vững chắc nhất giúp chị thăng hoa trong nghệ thuật.
Với xã hội, Lệ Thuỷ là người có tấm lòng nhân ái, luôn đến với những mảnh đời bất hạnh bằng trái tim nhân hậu, cảm thông. Đã từ lâu, Lệ Thuỷ tích cực làm công tác từ thiện. Những vùng sâu, vùng xa nơi chị đặt chân đến, có những bà má tóc trắng pha sương cầm tay chị run run ngấn lệ vui mừng vì gặp được Lệ Thuỷ ngoài đời rồi, có những mái nhà tranh không có gì đáng giá nhưng những tấm hình chân dung của chị được cắt trên các trang báo, tạp chí được bà con treo rất trang trọng, cẩn thận. Thật xúc động và trân trọng biết bao trước những ân tình đáng quý đã dành cho người nghệ sĩ tài hoa, khả ái. Trong đêm chuyên đề sân khấu của Lệ Thuỷ vào tối mồng 4 và 5/2/2007, 1000 DVD bộ phim chân dung về Lệ Thuỷ có chữ ký của chị sẽ được bán nhằm mục đích gây quỹ từ thiện giúp đỡ đồng bào miền Trung ruột thịt và nghệ sĩ nghèo ăn Tết.



Một sự nghiệp rạng danh, một gia đình yên ấm và ngập tràn tình yêu thương trong vòng tay mến mộ của công chúng - có lẽ đó là niềm hạnh phúc, niềm may mắn nhất của nữ nghệ sĩ tài danh Lệ Thuỷ./.


NGỌC ANH