Tết, phiên cuối năm. Náo nhiệt rực rỡ đủ sắc màu của các loài hoa. Người qua kẻ lại, ồn ã tiếng mặc cả bán mua. Không là ngoại lệ, mình cắm cúi đi đến gian hàng của bà lão quen thuộc để mua nhang và đồ cúng ngày tất niên chẳng chú ý đến một người đàn bà dáng vẻ khắc khổ tảo tần ngồi bên gánh hàng đơn sơ mộc mạc như chủ của nó. Chẳng có gì lạ lẫm nhưng những bó mùi thơm đã lôi kéo mình lại. Cây mùi -  loại cây mà chỉ xuân về mới xuất hiện khắp phố phường, khắp chợ cùng quê, và người ta cũng chỉ mua nó vào dịp này, mang về đun nước tắm, gọi là tắm tất niên.
                                  
Những hình ảnh thơ bé, tất cả lại ùa về trong khoảnh khắc. Bỗng se sắt nhớ tới mẹ ngày xưa .Cứ vào chiều 30 Tết, mẹ đun một nồi nước mùi rõ to để cả nhà “tắm tất niên”. nhưng đứa nào cũng bảo “người con sạch rồi” và rồi đùn đẩy nhau không đứa nào chịu tắm trước. Đến khi mẹ mở nắp nồi nước tắm, hương thơm ngào ngạt đặc trưng dễ chịu của cây mùi đã hấp dẫn mấy anh em, tự dưng lại tranh nhau tắm. Mẹ nói rằng “tắm tất niên để tẩy trần, cuốn đi mọi bụi bặm, vất vả, khó nhọc và phiền muộn của năm cũ và đón chào năm mới với tinh thần sảng khoái, nhiều tốt lành, trí tuệ minh mẫn, tài lộc hanh thông…”.

                                                       
Thời gian trôi đi, gần 10 năm rồi mình không còn giữ thói quen ấy của mẹ - tắm lá mùi thơm vào này tất niên, không còn giữ thói quen nấu bồ kết và các loại lá để gội đầu cho tóc đen, óng mượt và hương thơm đồng nội tỏa ra. Thay cho mái tóc đen dài qua thắt lưng là mái tóc ngắn cụt để biện minh cho sự tiện lợi và trẻ trung. Thay cho nồi nước nóng to đùng, đầy muội bám đen kịt là chiếc vòi hoa sen trắng bóng phun nước yểu điệu. Thay cho hương vị mùi thơm buổi lễ tắm tất niên là sữa tắm, dầu gội đầu đắt tiền. Phải chăng ấy mới là quy luật phát triển của cuộc sống, những giá trị khác nhau không dễ song hành? Chỉ mong mình nhầm lẫn!
Hai năm trở lại đây lại quay về nếp cũ, mình mua cây mùi về, nấu nước và tắm cho con vào ngày tất niên. Nhận thấy một sự sảng khoái thật sự từ bé con, lòng trào lên những cảm xúc thiêng liêng về mẹ. Hương vị mùi đã phả thơm biết bao thời gian, biết bao cuộc đời? Mình có còn giữ được nét văn hóa sông Hồng tốt đẹp ấy như mẹ? Mình không rõ. Chỉ bất chợt khi một ngày cuối năm nào đó, ngỡ ngàng cảm nhận chút hương vị tưởng đâu là tơ duyên của thiên nhiên ban tặng con người dường như có phần phôi pha bởi cuộc sống đã đổi thay, hiện đại hơn, văn minh và sung túc hơn. Chạnh lòng nhớ mẹ, xót thương mẹ như muốn đếm ngược thời gian.
                                                           
Người đàn bà vẫn đứng góc chợ. Chiếc nón cũ che bớt gương mặt gầy guộc. Một người đàn bà, rồi hai, rồi ba, rồi nhiều người… dừng lại trước đôi quang gánh chất đầy những bó mùi thơm. Không chỉ vậy, có cả mấy cô gái trẻ cũng dừng lại, hí húi chọn. Chỉ một chốc, những bó mùi thơm đã được bán hết. Gương mặt khắc khổ như giãn ra. Người phụ nữ mừng thầm “Tết này, mấy đứa trẻ sẽ có thêm chiếc áo mới”. Mình cũng chợt mỉm cười, cũng mừng thầm mà không rõ vì sao.
                                                                                                                             danphuong_2003