BẠCH ĐẰNG GIANG
   DẬY SÓNG
  

 

Tướng Trần Hưng Đạo 
*

  Tác Phẩm
  CHÀO MỪNG NGÀN NĂM THĂNG LONG         

   Soạn Giả
Ngọc Ẩn Nhi Huyền
-2009-
 
 
 
 
 
 
  
 
                    
 
 
 
 
 
 
 

  
 
 
 
 
 
 
NGỌC ẨN NHI HUYỀN
(Phạm-Nhì)
Điện Bàn,Quảng Nam
Thường Trú:582/18 B Lê Hồng Phong
Thành Phố Nha Trang
ĐT: 058. 3885043
Email:ngocannhihuyen@gmail.com.
*
  
   CLB: Unesco.Thơ Đường VN.
Chi Nhánh TP.Nha Trang
Khánh Hòa
    
 
 
 
 
                   HÁT BỘ           TUỒNG CỔ
                               (Sử Việt)
 
                  BẠCH ĐẰNG GIANG DẬY SÓNG
                  (Triều Trần)
               (Kháng Chiến Chống Ngoại Xâm Nguyên Mông)
 
                       5  HỒI,  15 LỚP
 
 Các Vai:   - Vua Trần Nhân Tông
          -         Tướng Trần Hưng Đạo
              -         Thái Sư Trần Quang Khải
             -         Công Chúa Thiên Thành
                        (vợ Trần Trần-H-Đạo)
             -         Thái Sư Trần Quang Khải
         -         Tướng giặc: Ô-Mã Nhi.

-         Bô Lão 1.
-         Bô Lão 2
                -         Chủ quán: Tư Khoai
      -         Vợ Tư Khoai
  -         Lính Triều

-         Thị Nữ
              -         Hạ tướng Yết-Kiêu
     -         8 lính thuyền
            **
 
 
 
 
                                   -3-
Lời Giới Thiệu Kịch Bản
TUỒNG
BẠCH ĐẰNG GIANG DẬY SÓNG
-0-
Thưở xưa Đại Viêt Triều Trần
Nhân Tông đức độ, “danh nhân” sử nhà
Nguyên Mông, xâm lược nước ta
Bạo tàn khuấy nhiễu,nước nhà lầm than
Nhà vua tấn thối lưỡng nan !
Chiến tranh máu đổ xương tan não nùng
Cầu hòa; dân khổ vô cùng
Hằng năm Triều cống, triều đình ngoại bang
Dân lành khổ nhục lầm than
Ngà voi ngọc quý, bạc vàng cống dâng.
Vua bằng: mở hội Diên Hồng
Lấy dân làm “gốc”ý dân luận bàn:
Diên Hồng Bô Lão đồng lòng
Hô to: Quyết Chiến, chớ không chịu hòa.
Tướng Trần Hưng Đạo tài ba
“Truyền Hịch” tướng sĩ xông pha diệt thù
“Bạch Đằng Giang” rạng ngàn thu
Năm mươi vạn “Thát”chôn vùi nơi đây
Ô-Mã-Nhi, bị trói tay
Xâm lăng sạch bóng, cờ bay khải hoàn.
Non sông Đại-Việt vẻ vang
Nhân Tông tầm Đạo, Ngự Đàn Trúc-Lâm.
                                    -------       
                                                Ngọc Ẩn Nhi Huyền
                                                -4-
 

 

 

 

 

Hát Bộ                    Tuồng cổ
                                   Sử Việt
BẠCH ĐẰNG GIANG DẬY SÓNG      

 ***
              Lớp 1        Giáo đầu  
             Tướng Trần Hưng Đạo: 
Xướng Bạch: - Đại tướng Trời Nam… đệ nhất danh,
                       Lục thao, tam lược…rạng hùng anh
                             Tận trung giữ nước…cờ Đại Việt
                     Bảo quốc an dân…lưu sử…. xanh.
       Xưng danh:   Tướng Vương Triều Đại Viêt,
                             Ta; Trần Quốc Tuấn, là danh
                                    Sắc phong Hưng Đạo Đại Vương
                                          Tá Quốc, Bắc Bình Vương, tể tướng.
                   -Thời: -Từ tiền Vương Lý Công Uẩn,
                                                Dựng Đế Đô cơ nghiệp Thăng Long      
                 Sơn Hà xã tắc vững an
                     Đại Việt triều nam tự chủ
Thế mà, Quân Nguyên Mông, bao lần  xâm lấn

Quân dân ta đánh đuổi giặc thù

Đoạt sáo giặc Chương Dương

Bắt quân thù Hàm Tử

Ô-Mã Nhi chạy trốn

Thoát Hoan phải kinh hoàng.

Mừng nay nước thịnh nhà an 

Vui bấy nước nhà thịnh trị.

Chi Nữa: Chỉnh cân đai lai dáo bệ rồng

Bàn quốc sự binh quyền trào nội (đây)

Hát Nam:  Trào nội ta mau dời bước

Khiển binh quyền, giữ nước an đân

-Gìn lòng hai chữ trung thần

Bảo toàn Đại Việt nước dân Thái hòa.

(Vô)

                     -5-

 LỜP: 2

(Cảnh Hội Trào Đình)

(Ba hồi trống Triều)

Ngâm Xướng:  -Lâp quốc Hùng Vương...thuở thượng nguyên

Lạc Âu sáng lập cả đôi miền

Dân an bốn biển vui bốn biển vui trăm họ
Đại Việt…trường tồn….vạn, vạn, niên.
                          Như quả nhân đây:
                    -Cư Trần Lạc Đạo
                    Xã tắc an dân
                    Kế vị Vương Trần
                    Nhân Tông úy Thẩm.
Nay: Mừng  nước nhà Độc lập
                    Vui đất Việt, Thanh bình
                    Lấy đức vỗ, nhân sinh
                    Cầu Phật an bá tánh.
Truyền quần Thần văn võ
Mời tả hữu  bá quan
       Hội diện  trước sân rồng
                   Để luận bàn quốc sự.
Hưng Đạo Vương         (vào:)
          -Dạ Dạ! Hưng Đạo Vương, Thần Diện Kiến,
         - Dạ! Trần Quang Khải: Hội trào.
Đồng tung hô: Chúc Hoàng thượng,  long- an
       Cầu tuế tăng, vạn tuế, vạn vạn tuế.  
 Vua Nhân Tông: Trẫm nay miễn lễ
       Chư khanh hãy bình thân.
       Lời Trẫm hổi Bá quan
         Biên Thùy nay hà sự ?

Quân báo: Dạ Dạ, Cấp báo, cấp báo !
Vua:  Hà sự cấp báo ?
Quân báo: Dạ dạ!Quan ải giặc Nguyên quân kéo sang
       Nhân dân khốn khổ cảnh lầm than
       Thoát Hoan quân tiến như giông bão
       Khẩn báo triều đình sớm liệu toan.
Vua  Nhân Tông:   úy chao ôi!
          Nay quân Nguyên Mông  tiến binh xâm lấn
Trẫm e cho dân lành lại phải chịu cảnh lầm than khốn khổ rồi đây! Có phải là:
Hát Khách: -Nguyên tặc, hùng binh, quá biên ải,
                   Như giông.. như bão.
          Kẽ: Ngày hôm nay, nếu chiến tranh thì  đầu rơi máu đổ, cửa nát nhà tan, Còn như ta cầu hòa với Nguyên quốc, thì dân ta phải làm nô lệ ngoại bang,Trẫm đây bâng khuâng lo ngại cho ta là:
          -Nước nghèo, binh thiểu, khó cự đương,
                   Nên chiến hay hòa.?
Thái Sư Trần- Q- Khải: -Dạ muôn tâu Đức lịnh bệ hạ:
Hát Khách: Thánh Thượng, thương dân, e chinh chiến,
                                                            nhà tan cửa  nát.
 
                                   -8-
 
KẼ  Nếu  mà cầu hòa, thì nước ta phải hằng năm chầu cống nguyên triều, dân ta phải xuống biển mò ngọc trai, lên non tìm ngà quý cống dâng cho ngoại bang, có phải là:
-Cầu hòa nhục quốc,hậu lai dân tộc,
 hận nô vong.
Trần Hưng Đạo: Dạ xin Muôn tâu đức lịnh bệ hạ,
          Như dân tộc ta có phải là:
-Hát khách: Đại Việt, cổ kim, lưu huyết thống,
                             Kiên cường giữ nước,
Kẽ: Mạnh thì dùng sức, yếu ta dùng chước. ta   nên huy động sức mạnh của toàn dân vậy là:
-Nguyên Mông  xâm lược, hiệp sức dân.
                             Đánh đuổi  xâm loàn.
Kẽ: -Khải tấu bệ hạ: Nếu đức độ  bệ hạ thương dân
        mà lưỡng lự, Vậy thì:
-Xin mở Hội nghị Diên Hồng
Lấy ý kiến toàn dân
Nên hòa hay nên chiến , (đây)
Hát Nam: -Chiến hòa hội ý toàn dân
          Chung  tay đánh đuổi, tấn công giặc thù.
Vua Nhân Tông:  - Hay A!
                     -9-
-Nghe mấy lời chư khanh bàn bạ
        Trẫm an tâm, y chuẩn lời vàng
Vậy thì:     Mỡ “Hội nghị Diên Hồng”
                                  Truyền mời Bô lão khắp nơi
          Mau về kinh thành bàn quốc sự.
Hưng Đ Vương: Dạ ! Xin khâm thừa  ngọc sắc
                   Thần xin phụng mạng thi hành.
Vua Nhân Tông: Truyền bãi triều.
                    
                            LỚP 3
Lính lệ đi rao: (3 tiếng mõ) Cốc, cốc, cốc.
Lính rao: - Loa ,loa, loa loa,
                   -Nay lệnh vua truyền xuống
                   Mời Bô lão về kinh
                   Dự Hội nghị Diên Hồng
                   Để luận bàn quốc biến!.  loa loa loa.
                                                       (Loa, lặp lại 2 lần)
(BÔ LÃO ĐI DỰ HỘI DIÊN HỒNG)
Bô lão 1: Như lão đây!
            Quê ngụ miền thôn dã
            Lão biểu tự, Hương Lang
            nay đại diện dân làng
                            -10-
mau về kinh dự hội.
  Dù, việc xóm làng bận rộn
Nhưng việc nước phải lo toan.
Chi nữa: sấp lưng từ dã quê nhà
            Ngước mặt trông chừng kinh địa, (đây)
Hát Nam: - Ngước mặt, trông chừng, kinh địa,
  Lão đây, đâu nệ hà, viễn lộ, nan khinh.
  KẼ  -Đường về kinh thành xa xuôi ngàn dặm,
  Ta phải nhanh chân cho kịp thôi!
Nam tiếp: -Bôn ba vượt suối băng ngàn
  Vai mang khăn gói, vội  dàng về kinh.     (vô)
                             LỚP 5
(Cảnh quán giải khát bên đường)
                               -10-
(Chồng Tư Khoai tạm biệt Vợ đi tòng binh)
Chủ quán: -Như tôi, Quê ngụ miền “Cát lở”
Tôi chính hiệu, Tư Khoai.
Lối L Hài hước) - Nói thiệt với bà con, 
cái tên Tư Khoai của tôi do bà con lối
xóm họ đặt cho tôi đó,
Bỡi vì, Khoai lang, Khoai chúa, khoai mịn,
khoai từ.     Ăn ít có dư, còn thừa dự trữ,
                                     -11-
Ăn no mặc đủ cũng nhờ củ với khoai,
        Tứ quí bốn mùa cũng là khoai với củ,
Cho nên bà con họ sanh sự,
 mới đặt tên tôi là Tư Khoai. (đó chứ! cười…)
-Nay tôi nghe, giặc Nguyên qua xâm lấn
Phận làm trai, đâu lại ngồi yên
Phải chung tay, diệt lũ bạo tàn
Hay là, tôi đây!
Tòng quân ngũ, diệt thù giữ nước.
Vậy thì;-Nghĩa chồng vợ, phải trọn tình sau trước,
             Tôi kêu bà xã tôi ra đây, phân giải đôi lời.
-   Bớ bà Tư Khoai, ra đây cho anh bảo nè!
Vợ Tư Khoai ra: Nghe lời kêu ông xã,
            Em vội vã  ra ngay
            Có điều chi, hay dở, dở hay,
Anh mau khá tỏ tường cho em rỏ thử nào?
   TƯ KHOAI: -Hiền Thê em ơi!
          -  Nay đất nước,bị Nguyên Mông xâm lược
            Phận nam nhi, anh  phải cất bước tòng binh
Kể từ đây,Khuyên em đảm đang công việc gia đình,
         Anh tình nguyện, lên đường nhập ngũ (em ơi)
Hát Nam: -Nhập ngũ sa trường giết giặc,
                 -12-
  Khuyên em an lòng để cho anh đi đây!
  Nghĩa vợ chồng, cách mặt từ đây.
Vợ:         -Anh ơi!
-Nợ nước gái trai đồng trai đồng trách nhiệm
                 Nơi hậu phương, em xin trọn đạo tề gia,
                Nay chàng tòng quân, để bảo vệ sơn hà
                 Đền ơn nước, ngọn rau tất đất.(chàng ơi)                  
Hát Nam: Giữ cho trọn nghĩa cang thường,
               Tình nhà nợ nước, hai đường vẹn hai.
Chồng: Em ơi! như ngày nay đây mới biết là:
                    -Gia bần, tri hiếu thảo
                    Quốc biến, thức nhân tài. (em ơi)
Hát Nam: -Dặn lòng, tình nghĩa đừng phai
                    Hiếu dân trung nước,lòng trai trọn nghì.
Vợ: Anh ơi! Mặt nhìn mặt, từ nay cách mặt,
                    Tay cầm tay, em ngấn lệ chia ly,
                    Đưa tiễn chàng, ngàn dặm ra đi,
          Tình chồng vợ,đợi ngày chiến thắng, chàng ơi!
Hát Nam: Tay trao khăn gói, anh lên đường,
                    Sa trường anh đến,  hậu phương em chờ.
Chồng:                       Em ơi!
 –Đường xa cách, nhưng lòng không cách
                             -13-
 Chớ bận lòng trước lúc chia ly, (nghe em )
Hát Nam: -Dặm trường,anh bước chân đi,(Thôi thì   )
Lều tranh em ở lại,   (vẫy tay nhau)
  Vợ:  Thôi anh hãy đi …   -Kịp kỳ tòng quân.
                                                  (chồng vô)
Vợ Tư Khoai: - Thời chồng tôi đã lên đường nhập ngũ,
Tôi giờ đây, Nương quán hàng, tần tảo nuôi con,
          Khách qua đường, chê dở, khen ngon.
          Nơi quán nhỏ, tiếp người qua lại.
-Như quán của em đây:
(hài hước)  - Quán nghèo ít vốn,
 Ba bốn mặt hàng,
 Rượu trắng, nếp than,
Khoai lang, bánh ú.
Mấy Cô, mấy chú,
Ghé lại điểm tâm,
Uống bát chè xanh
Ra đồng làm ruộng.
Mời vô, mời vô….
          Vô ma,u kẻo hết.
Bô Lão 1:   (ngang qua quán, …ghé vào  )
-         Kìa, bên đường thấy quán nhỏ
                  -14-
           Âu ta ghé lại nhỉ chân
Đợi gặp hàng Bô lão hương lân
Cùng bầu bạn,  về kinh dự hội.(vào quán)
Vợ Tư Khoai: Dạ cháu xin chào cụ ạ !
Bô Lão 1:  Ớ, nầy cô chủ quán, có nước gì giải khát,
          Bán cho lão một bầu, rồi lão hỏi vài câu,
          Đặng thăm dò dân ý, thử nào?
Vợ Tư Khoai: Dạ Thưa cụ,
Chẳng hay cụ hỏi cháu điều chi làm vậy ?
Bô Lão 1:  Cô chủ quán có nghe,
          -Nay giặc Nguyên qua xâm lược
Gây khốn khổ dân lành
          Chúng đốt nhà, hà hiếp lương dân
          Hỏi ý Dân, nên Hòa hay nên Chiến?
          Vậy, lão hỏi ý cô chủ quán thế nào vậy?
Chủ quán:- Dạ kính thưa ông lão!
Như chồng tôi, vừa tòng quân giết giặc,
     Dù hiểm nguy cũng quyết chiến đến cùng
     Thề đồng lòng, diệt lũ giặc Mông
     Cho dân tộc, an cư lạc nghiệp, (đây)
Hát Nam: - Dân tộc an cư lạc nghiệp
     Diệt quân thù, hà hiếp dân ta.
                              -15-
Bô Lão 1: (Cười) Hay, hay lắm,
     -Lão đây, nghe ý dân cương quyết,
 Lão đây rất đổi lòng mừng,
Đến  Hội Diên Hồng, lão sẻ tấu đạt ý dân
Trên Hoàng thượng, luận bàn diệt giặc.
Bô lão 2 vào quán:  Xin chào cụ!
Bô lão 1: Xin chào cụ, chớ chẳng hay cụ đi đâu khăn gói,
                   Lại ăn mặc chỉnh tề làm vậy cụ?
Bô lão 2: Thưa cụ, tôi về Kinh dự Hội Diên Hồng
          Tôi xem như cụ có phải là người từ xa đến?
Bô lão1: Hay lắm! Như vậy là hai ta là bạn đồng hành                 Vậy thôi thì, cô chủ quán,
Tính  tiền nước, cho anh em tôi dời gót, (đây)
 Hát nam: - Dời gót đồng đoàn sau trước,
                   Bước đăng trình, kìa nước nọ non.
Bô lão 2 Hát nam:- Nước với non,chi sờn chân bước,
                   Tấu Cửu Trùng, giữ nước trừ Nguyên.
Bô lão 1: Tới cụ à!
Hát Nam : Ta cùng lướt dặm bôn ba,
          Dù cho vất vã, lòng ta chi sờn.
Bô lão 2: tới cụ à
Hát Nam: Mãn còn lướt dặm quan san,
     Kìa đã gần tới rồi đây
                                -16-
Xa xa trông thấy, Tràng an hầu gần.
                                                        (vô)
                              Lớp  6
(Cảnh Điện Diên Hồng  Hội Nghị)
Vua Nhân Tông: -Trước mặt thấy, cao niên chư quận
                   Cùng bá quan văn võ tựu tề
          Điện  Diên Hồng Trẫm  tiếp kiến cao niên.
Vậy thì: Hưng Đạo Vương, Khanh khá luận bàn
          Cầu dân ý, nên Hòa, hay nên Chiến!
Hưng Đạo Vương: Dạ,- Khâm thừa ngọc sắc
                             Thần xin phụng hành.
Trần Hưng Đạo: Hởi các vị cao niên !
                   Nay Đại Việt, lâm cơn nguy biến
                   Quân Nguyên Mông, gây cảnh chiến tranh
                   Chúng tràn qua, giết hại dân lành
                   Gây thảm họa, điêu tàn khốn khổ,
          Vậy nay Triều đình, mời hàng Bô lão
                   Hỏi ý Dân, nên Chiến hay Hòa ?
(Tiếng đồng hô, của Bô lão.)
-Quyết chiến, quyết chiến, quyết chiến!
Vua Nhân Tông: Nhưng mà Trẫm nay đang lo:
-         Thế, giặc Nguyên, binh cường lương túc
                                   -17-
Thế, nước ta binh ít dân nghèo
Biết lấy gì, chống giữ giang sơn
Trừ xâm lược, bảo tồn đất nước?
Bô lão đồng hô: Toàn dân đoàn kết,
                   Đoàn Kết, Đoàn kết, Đoàn kết,
                   Hy sinh, Hy sinh, Hy sinh.
Vua Nhân Tông: Hay a! Vậy là:
          -Toàn dân đồng quyết chiến
          Trên dưới đã một lòng
          Chư Khanh! Truyền khắp các quận, châu
          Trai tráng tòng quân,hiệp sức dân Kháng chiến.
Vua: Hay a!  Như  ngày hôm nay có phải là:
Hát Phú: - Ý chí, toàn dân, lòng quyết chiến,
                                            Hy sinh giết giặc.
Vậy nay: Trẫm Phong  cho Hưng Đạo Vương:
-Sắc Phong, Thống Soái,  Trẫm trao Bảo Kiếm,
                                      Diệt Nguyên Mông.
(Lính Thị Thần  ra quỳ, 2 tay dâng Kiếm, Vua trao tặng kiếm báu cho Tướng Hưng Đạo)
Trần Hưng Đạo: (Quỳ tiếp nhận Bảo Kiếm)
          Hát Phú:- Ngọc sắc,Long Ân,trao kiếm báu,
                                                  Tảo trừ Nguyên tặc.
Kẽ: Nay  Thần hạ nâng Kiếm Báu của Bệ Hạ  trao tặng
                            -18-
 - Hạ thần , Xin Thệ rằng:
                    -Tận Trung, báo quốc, quyết phơi gan
                                                        trải mật vì dân.
Vua Nhân Tông:     Y nhất lịnh.
                                                    Bãi Trào.
( Dàn Nhạc trổi lên Bản Nhạc “Kết Đoàn”)
                      
                           -LỚP 7-
(Cảnh ngoại, sau hồi trào, Thái Sư Trần Quang Khải,  tiễn Rượu Tướng Trần Hưng Đạo)
 
Tướng Hưng Đạo: Thưa Quan Thừa Tướng!
          -Nay tôi phải đem binh ra quan ải,
          Diệt Nguyên Mông, để bảo vệ Sơn hà,
          Còn Thái Sư, người ở lại chốn trào ca,
          Xin Bảo Giá, Thượng Hoàng nơi trào nội.
Hát Nam: Trào nội, bảo toàn, nội chính.(để cho tôi đây)
          Chuẩn binh kỳ, “Truyền Hịch” xuất binh.
Thái Sư Trần Quang Khải:
Nay Thống Soái Sa trường trừ tặc,(vậy tôi đây)
Xin tiễn đưa, một chén quan hà,
Nơi trào trung, chờ bước khải hoàn ca
Cờ Đại Việt, hồi trào đắc thắng, (đây)
                                        -19-
Hát Nam: Đắc thắng vang lừng, hành khúc,
                    Chén tương phùng, đợi lúc đoàn viên.
Hưng Đạo: Thưa  Quan Thái Sư,
          -Nâng cốc, Tửu Đào ngài đưa tiễn,
          Nung gan Hào kiệt, quyết ra tài,(Tôi hứa  rằng)
-Đề binh xuất lữ, lai trào nội,
          Nợ nước ,tình dân, thỏa chí trai (đây)
Hát Nam:  -Gian lao, nguy hiểm, chi nài,
    Thanh Gươm cứu nước, Diệt loài Nguyên mông.
Thái Sư TQK:  -Chia tay hẹn buổi tương phùng,
                   Chiến trường Ngài đến….
Tướng Hưng Đạo: Vậy thì,  Trào trung ngài hồi .(vô)
                                      -LỚP- 8
(Cảnh tư dinh, Công Chúa Thiên Thành chờ chồng)
Công Chúa Thiên Thành (Phu Nhân T.H.Đ.) :
Ngâm Xướng:   Ngô tâm à….
Vầng dương,, gát núi, khuất non tây…
Chờ đợi..Phu Quân, dạ chẳng khuây…
           Thị Nữ! Thấy ông con đã về chưa vậy các con?
Thế nữ: Dạ Bẫm lịnh bà, ông chưa về  ạ!
Tiếng trống hồi trào…nghe đã điểm ,                           
(để cho thiếp đây)
                            -20-
Khuê môn thổn thức… lụn canh chầy.
Xưng Danh:Thiếp đây:Hưng Đạo Vương, phu tướng,             
          Thiếp, Công Chúa Thiên Thành.
          -Từ  Tướng công, Diên Hồng dự hội,
          Đến giờ nầy chưa thấy hồi dinh
          Việc binh cơ hà sự, trào đình
          Lòng mệnh phụ, ra vào, lo ngại.
Trần H-Đạo:    vào dinh.
Công Chúa Thiên Thành:
Thiếp xin mừng tướng công đã về:
-Lời vấn an Phu Tướng
Thiếp xin dám hổi đôi lời
Hội Diên Hồng, nghị quyết thế nào?
Xin Phu tướng tỏ bày tự sự, cho em nghe thử nào.
Trần Quốc Tuấn: Hiền Phụ em ơi!
                   Tình chồng vợ, tri tri thiết thiết
                   Nghĩa Quốc Dân, như hải như hà,
                   Nay Nguyên Mông, xâm lược nước ta
                   Nên  anh đây!
“Hịch” Tướng sĩ, ra trừ loài  Nguyên tặc.
Em ơi! Tình chồng vợ, tạm thời cách mặt,
Bước xông pha, ra chốn sa trường
                            -21-
Nay toàn dân, ý chí kiên cường
Hận xâm  lược, như dầu sôi lửa đỏ.
                   Thời quốc biến, Ly hiệp, bi hoan thường có,
                   Chuyện tử sinh, xem nhẹ tợ… lông hồng,
                   Gác tình nhà, lo trả nợ non sông,
                   Tài Thao lược, trải qua mới biết, Em ơi!
          Hát Nam: Mới biết anh hùng hào kiệt,
                   Nghĩa vợ chồng, lòng thiết dạ tri.
Công Chúa Thiên Thành: Như Phu tướng giờ đây!
                   -Thân chiến tướng,phải giữ gìn đất nước,
                   Phận nữ nhi, em xin trọn đạo tề gia
                   Cầu mong chàng, đắc thắng khải hoàn ca
                   Tình chồng vợ, đợi ngày tương hiệp, chàng ơi!
Hát Nam:  Chồng vợ hẹn ngày tương hiệp, Em giờ đây
       Ngấn lệ sầu, dạ thiếp tâm ưu.
Trần-Q-Tuấn: Em ơi! Bắc Hải Nguyên cừu hà nhựt báo, 
                   Nam Thiên rửa hận, kỷ thi nan   Em ơi!
                   Giữ cho trọn nghĩa đá vàng,
                   Tình nhà nợ nước, hai đàng vẹn hai.
Công chúa T.T: Lang quân ra đi rồi, em đây!
          -Lạc Nhạn vân sầu, hàn tuế nguyệt
Nguyên đề tạc dạ, thống canh kê,  chàng ơi!
                                   -22-
Hát Nam: Thống canh kê, não nề tư mộ,
                   Nhưng mà chàng phải ra đi chàng ơi! 
                   Diệt quân thù,báo bảo non sông.
Tướng H Đạo: Nay Đại Việt lâm cơn nguy biến
                   Phận nam nhi, anh đâu thể ngồi yên,
                   Phải ra đi, đâp phá gông xiềng,
                   Dành Độc lập cho non sông Tổ,   ( đây)
          Hát Nam: Tổ quốc Sơn hà Đại Việt,
                   Quyết phen nầy, tận diệt Nguyên Mông.
Công Chúa: Nay Phu Tướng, điều binh ra chiến tuyến,
          Em xin, Tiễn Lang quân một chén quan hà,
                   Đợi mong ngày, đắc thắng hồi gia
                   Tình dân quốc cho tròn câu đạo nghĩa, đây
          Hát Nam:  - Đạo nghĩa đôi đường vẹn cả,
                   Gác tình nhà, đôi ngả chia ly.
Tướng H-Đạo: -…nay em tiễn anh chén rượu nầy là:
                   -Chén tương phùng, cũng gọi  Tương ly
                   Ly tạm biệt, nay đành cách biệt,  em ơi
          Hát Nam: Tạm biệt nay đành cách biệt,
                   Nung chí hùng, giết giặc trừ Nguyên.
Trần Phu Nhân: - Kim nhật phân ly,tình viễn cách,
                   Hậu lai, Phu phụ hiệp hoàn hương, chàng ơi!
          Hát nam:  -Chia tay, anh bước lên đường.
                                     -23-
Tướng H Đạo: Vậy thời,  Khuê môn em ở lại,
Trần Phu Nhân: Chàng hãy đi! Sa trường anh tiến binh.
                                                                 (VÔ)
                                 LỚP: 9
Tướng giặc,   Ô-MÃ-NHI:
          Xướng Bạch: -Lẫm lẫm oai phong…danh đất Bắc,
                   Đằng đằng..võ tướng, địch Nam.. bang.
                   Nguyên Triều..phụng chỉ..bình Nam Quốc
                   Vượt hải, băng sơn…chí dọc ngang.
Xưng Danh: như ta: Quyền Đô Đốc Thủy binh
                   -Ô - Mã - Nhi,   tánh tự.
          -Nay Nam quốc, Trần trào nghịch mệnh..
          Hằng năm không chịu, Chầu Cống Nguyên trào.
          Ta đây: Lãnh chiến thuyền năm mươi vạn thủy binh Quyết một trận, can qua sát phạt.
          Tam quân ! Truyền Tam quân, chuẩn bị binh thuyền
                   Y nhất lịnh chinh Nam
                   Tiến binh qua quan ải! (a)
          Hát Tẩu Mã: - Trực chỉ, phương nam,
                   Quá ải, trường giang, tương thủy chiến.
                   Như ta đây, Can qua Nam quốc,
                   -Binh hùng, thủy lộ, ngã giao tranh.
                                           -Truyền…tấn binh.   
                                              -24-
 
                                           Lớp 10
(Tướng Hưng Đạo, Truyền Hịch Tướng Sĩ  Ba quân)
Tướng Hưng Đạo:  Hởi Ba quân Tướng Sĩ!
          -Nay, Nguyên tặc đem binh qua xâm lược
          Chốn biên thùy dân tộc chịu lầm than,
          Nướng Dân ta trong ngọn lửa hung tàn
          Vui thây trẻ, trong, hầm tai họa.
Hận Nguyên tặc,ta thề quyết trả
          Hội “Diên-Hồng” quyết chiến ý toàn dân
          Các Quân, Châu, trai tráng đã tòng quân
          Nay lương túc binh cường tấn công trừ tặc.
                   Hịch Truyền tướng Sĩ,
                   Gươm giáo sẵn sàng,
                   Trực chỉ, Bạch-Đằng-Giang
                   Hành binh ta tốc chiến. nghe!
Hát Khách:  - Binh mã, sa trường..Y nhất lịnh, 
Tấn công thề giết giặc.
                   Ba quân nghe ta dặn đây!
-         Phân binh thính lịnh..hạ thuyền giang, 
                                Thủy lộ giao chinh.
                     Truyền tấn binh..
(Binh mã, cờ phất, trống thúc quân, rầm rầm,
                                   -25-
 
Rộ rộ, Tiến binh)
Tướng Hưng Đạo:
Hát Tẩu mã: Vượt thủy băng sơn..nguyền “Sát Thát”
                   -Gian lao mạc nại..báo “Hoàng Ân”
          (Dàn Nhạc trổi lên khúc nhạc “Lên Đường”
                                 
                                   Lớp 11
          (DINH TRẠI, Tướng Hưng Đạo Nghị mưu)
Tướng Trần H Đạo: Tam quân! Truyền hạ trại nghị mưu.
          Chư Tướng! Nghe phân binh hành lịnh:
Lối:        (Phân Binh)
 -Nhất đạo binh công, Giao cho Tướng Yết Kiêu dùng cọc nhọn, đóng giữa dòng sông.
-Nhì đạo binh, Cung tên phục kích ẩn hai bên
                                                   Bờ sông.
-Tam đạo binh, chiến thuyền, đợi lúc thủy triều
                 Lên, Hành kế “Điệu Hổ Ly Sơn”
         Khi thủy hạ, Nghe pháo lịnh, Tấn công xạ tiễn,
Thế giặc phải hoang mang, bị cọc nhọn đâm thủng    thuyền, hai mũi giáp công, tiến lên diệt  địch.
                   Các đạo binh y nhất lịnh, chuẩn bị sẵn sàng,
                                                  -26-
         
 
Chờ Soái lịnh,  nhất tề chiến đấu!.                                                                
   Hạ Tướng Yết Kiêu: -Tuân hành Soái lịnh,
                                      Hạ tướng thi hành.
Tướng H Đạo:    Bãi nghị Soái Đường.
 
                               HỒI BỐN
(Dựng cảnh: Trận thủy chiến trên sông Bạch Đằng
Bên Địch (ít nhất) 1 thuyền, có 4 lính chèo,Tướng giặc
Ô-Mã Nhi, đứng đứng trước mũi thuyền chỉ huy…
Bên ta (ít nhất) 1 Thuyền, có 4 lính chèo,( Tướng hạ
Yết- Kiêu, Tiên phong dụ thuyền giặc “Điệu Hổ Ly Sơn”) Hiệp 2 giao tranh, Tướng Hưng Đạo đứng trước
Chỉ huy Chiến đấu)
                                          Lớp 12
( Chiến thuyền ta do Yết Kiêu đến khiêu chiến thuyền giặc……và thuyền giặc đuổi theo….)
Yết Kiêu: - Cả tiếng kêu! Bớ quân xâm lược,
                   Dám cùng ta, thử sức giao tranh.
                   Quyết nổ lực hùng anh
                   Cho biết tài cao thấp.
Ô-Mã-Nhi: -Cha chã! Quân Nam, cả gan khiêu chiến!
                                     Dám đọ sức Binh Nguyên
                                        -27-
         Ba quân! Mau rượt bắt Nam thuyền
          Xua thuyền ra tốc chiến.
(Hai thuyền xáp lại đánh nhau,….quân hai bên hò hét, tiếng binh khí chạm nhau, tiếng trống dục thúc quân…vang dậy.Thuyền ta trá bại, thuyền giặc đuổi theo…..)      (Vô)
                                      Lớp 13
          (Xung trận, Phát Pháo Lệnh)
( Thuyền ta quay lại đánh)
Tướng Hưng Đạo: -Ba Quân! Y nhất lịnh, Tấn công
                                                                giết giặc.
(Lúc nầy hai bên bờ sông quân ta xạ tiễn như mưa,
Tướng H Đạo thúc quân thuyền ta xông lên, Thuyền giặc bị cọc nhọn  đâm thủng chìm,quân Mông hì hụp, quân ta chém giết địch,   
Tiếng quân ta hô tiến lên….và quân ta hô to: 
-         Ta bắt sống được Ô-Mã Nhi rồi.(hô nhiều lần.)
Tướng Hưng Đạo: Tam quân!
          Truyền tam quân, nhốt Ô Mã Nhi vào tù xa.
          Về trào nội, Thượng Hoàng minh xét.
-Nay đã trừ xong Xâm lược,
Truyền tam quân, thu xếp binh kỳ
Hồi Trào ca, báo thưởng dâng công
Hướng Kinh địa, Khải hoàn hành khúc a
                          -28-
Hát Nam Bình:- Kinh địa Khải Hoàn ca khúc
                                Như ngày hôm nay đây:
       Mừng dân lành, đến lúc Bình an.
                                                Vô)
                      HỒI NĂM
                         Lớp 14.
                ( Cảnh Trào Đình)
Vua Trần Nhân Tông: (trông)
-         Từ Hưng Đạo người đem binh ra quan ải
Để cho Trẫm đây:
Luống đợi chờ,chưa thấy tin nhàn,
-         Mỏi mắt nhìn, theo ngọn dương quang
Tin chiến sự chưa tường hung kiết!
Quân Báo: Dạ Hưng Đạo Vương, Đắc thắng hồi trào
                   Còn ngoài môn quan, chờ lịnh.
Vua Nhân Tông: Hay a! Vậy cho nhập Trào.
Trần- H- Đạo vào: Dạ Bẫm báo Hoàng Thượng!
          -Nay Thần đã, trừ xong Nguyên tặc.
          Trận Bạch Đằng, bắt sống được Ô -Mã – Nhi.
          Năm mươi vạn quân Nguyên bị ta tiêu diệt
          Dân mừng vui, giữ vững biên thùy.
Hưng Đạo Vương:   -Yết Kiêu.
                                -29-
          -Truyền dẫn Ô-Mã-Nhi,quỳ trước bệ rồng
            Trên Thánh thượng, xử phân định đoạt.
                    (Yết Kiêu dẫn Ô Mã Nhi ra,quỳ)
 Vua Trần Nhân Tông: Hay a!                                   
Mừng Đại Thắng, trừ xong xâm lược
Bạch Đằng Giang, chôn xát giặc thù
Hưng Đạo Vương, danh rạng ngàn thu
Cờ Đại Việt, tung bay, ngời Quốc Thể.
Nầy Ô mã Nhi! Nay nhà ngươi bị bắt,
Đáng chém đầu…treo thủ cấp chốn ải quan,
Nhưng Trẫm đây, rộng lượng khoan dung,
Tha tội chết, cho ngươi về Nguyên quốc.
Ô-Mã-Nhi: Dạ, Xin Đa tạ Hoàng Thượng.
Vua Nhân Tông: - Nầy Ô Mã Nhi! Nghe ta dặn..
          -Ngươi về bẫm báo với Nguyên triều:
          Từ nay dĩ hậu, từ bỏ mộng xâm lăng,
          Đại Việt,Nguyên triều hai nước anh em,
          Lưỡng giao kết tình tương hảo đó nghe.
Ô-Mã-Nhi: Dạ, Ơn Trần Vương, như hà như hải,
          Ô mã Nhi, xin bái tạ đại ân.
Hưng Đ Vương: -Yết Kiêu!
Ô mã Nhi, được Hoàng Thượng tha tội chết,
          -Vậy thì, truyền Yết Kiêu dẫn ra tận tam giang,
                                         -30-
Yết Kiêu ! ngươi hộ tống giang thuyền
Đặng cho gã, về nơi Nguyên quốc, (dẫn đi)
                         Lớp 15
      ( Hồi  Kết cuộc Khúc Khải Hoàn Ca)
Vua Nhân Tông: Ngâm Thơ  (Bình)
          -Hay A!Đại Việt từ nay …hưởng Thái Bình…
          Triều Nam tự chủ…Nước quang minh..
       ( Nay đất nước thanh bình thạnh trị, Dân an
bốn bể, trăm họ an cư lạc nghiệp, Ta đây:
Cửa Thiền lai đáo,…Truyền ngôi báu
Yên Tử-Trúc Lâm…Ngã lộ hành.
(Vua xuống mão,thể hiện nhường ngôi,đi tu)
                                 Nam Mô A Di Đà Phật.
 
ĐỒNG HÁT NAM: - Non Sông Đại Việt Rạng Ngời                 
              Thăng-Long, Hà Nội, Ngàn đời Vinh Quang
 
-CHUNG-
 
          Nha Trang Kỷ Sửu (2009)
Soạn Giả:
Ngọc Ẩn Nhi Huyền
        
                                               -31-
 
  
            
 
                  Trang Chú Dẫn
           
Thời Điểm: Chiến Thắng Bạch Đằng Giang năm 1288
     -Trần Nhân Tông, sinh 1270 = 20 tuổi
     -Trần Hưng Đạo. sinh   1228 = 60 tuổi
     -Trần Quang Khải. sinh 1241 = 47 tuổi.
     - Công Chúa Thiên Thành, vợ THĐ. Là bậc
                                             Mệnh phụ Phu Nhân.
  Lưu ý: để hóa trang cho tương đối phù hợp.
 
                                                    *****
 
 
                                          -32-
 
 
CÂU LẠC BỘ
UNESCO
THƠ ĐƯỜNG NHA TRANG
-0-
 
HÁT BỘ
TUỒNG CỔ
 
SỬ VIỆT
(Thời Trần)
 
BẠCH ĐẰNG GIANG DẬY SÓNG
***
 
 
Soạn Giả:
NGỌC ẨN  NHI HUYỀN
 
CHỊU TRÁCH NHIỆM XUẤT BẢN
HOÀNG TUẤN
Chủ Nhiệm CLB. UNESCO
THƠ ĐƯỜNG NHA TRANG
*
BIÊN SOẠN
Ngọc Ẩn Nhi Huyền
*
THẨM ĐỊNH
NỘI DUNG
Kịch Bản Tuồng
SỞ VĂN HÓA THÔNG TIN THỂ THAO & DU LỊCH
KHÁNH HÒA
*
 
SỬA BẢN IN
VĂN TÀI
 
 
______________________________________________________
In 100 bản, khổ 13x 19,In tại Cty TNHH Dương Thành
 Nha Trang
Giấy phép số_56__/GP-STTT. Do Sở Thông Tin và Truyền thông Khánh Hòa cấp ngày: 18-9-2009
In xong nộp lưu chiểu tháng 10   năm 2009.
 
-35-