Mưa một bài thơ phồn thực
Mưa
Rơi từ trong mây
Rơi từ trên trời
Tưới Mặt đất cuồng say
Bỏng khát
Làn môi hồng
Hun nóng trời xanh
Mưa !
Tan trong em
Tan trong anh
Chảy trong mao mạch
Đỏ thắm
Giữa chói chang bỗng ào ạt mưa giông
Chợt thẹn thùng
Không còn là mình nữa
Mưa
Một đóa hoa sũng ướt
Mắt em cười
Vô thức, bản năng
Một giọt mật vương rơi
Tạo hóa
Tôi tình cờ đọc được bài thơ Nắng của bạn Hoahn . Bài thơ đã làm tôi chú ý vì tứ thơ lạ lắm. Tôi đã cố cảm nhận bài thơ theo nhiều hướng khác nhau nhưng chẳng có hướng nào ổn cả vì với cách nào thì bài thơ cũng bị đứt đoạn không thể liên kết được với nhau. Cuối cùng tôi chợt nhận ra rằng nếu đổi tất cả những từ “Nắng” trong bài thơ thành từ “Mưa” Thì bài thơ có thể cảm theo một hướng liền mạch. Và cách cảm này làm bài thơ rất hay. Tôi đã viết điều đó cho bạn Hoahn và tôi cũng nhấn mạnh với bạn ấy rằng “Việc đó thanh hay tục là phụ thuộc vào tầm văn hóa của người đọc”. Nhưng không hểu vì lí do gì đó mà bạn ấy không chấp nhận sự thay đổi này (Việc đó cũng đồng nghĩa với việc bạn ấy không đồng ý với cách cảm của tôi). Cách cảm bài thơ của tôi quá mạnh bạo nên bạn ấy là con gái chắc không dám. Tôi cũng định cho qua đi nhưng tôi lại thấy tiếc một bài thơ và cũng tiếc cái công mình suy nghĩ nên tôi quyết định viết bài này. Nhưng tiếc rằng bài bình này chỉ có thể thực hiện được nếu thay chữ “Nắng” Của nguyên tác bằng chữ “Mưa” vì vậy tôi chân thành xin lỗi bạn Hoahn vì không được phép của bạn tôi đã đổi hai từ và một số rất nhỏ đi kèm để cho vần Nhưng chín mươi chín phần trăm bài thơ được giữ nguyên.
Tôi cảm nhận bài thơ theo hướng phồn thực. Thực ra tín ngưỡng phồn thực của người việt có từ rất lâu đời nhưng không hiểu vì sao mà trong văn học lại không có điều này kể cả ca dao tục ngữ. Trong văn học viết có một người rất gàn gũi với phồn thực những vẫn không phải là phồn thực đó chính là bà chúa của thơ nôm Hồ xuân Hương. Phồn thực ca ngợi, tôn thờ hành vi giao hợp coi đó là một điều thiêng liêng để tạo nên sự tiếp nối của sự sống. Điều này thì trong thơ Hồ xuân Hương không có nên thơ của bà không phải là thơ phồn thực. Nhưng riêng bài thơ này của Hoahn thì rất phồn thực
Mở đầu của bài thơ là hai hình tượng có tính nhân quả với nhau. Mây và Mưa. Hai hình tượng rất gợi cảm và rất quen thuộc trong văn học để nói về việc ân ái
Mưa
Rơi từ trong mây
Rơi từ trên trời
Tưới mặt đất cuồng say
Khát bỏng
Trước tiên cô gái khẳng định với chúng ta đây không phải là một hành động mang tính bản năng mà đây là kết quả của một tình yêu nồng cháy “Mưa rơi từ trong mây”. Nếu chàng trai là bầu trời và cô gái là mặt đất thì chính cái cuồng say, khát bỏng của mặt đất đã làm cơn mưa ái ân trút xuống. Đọc khổ thơ này làm tôi lại liên tưởng đến Hồ xuân Hương. Bà cũng “ Khát bỏng” Cũng “ Cuồng say” Nhưng khác với cô gái của chúng ta bà không dám nói thẳng điều đó. Bà chỉ dám
Rúc rích thây cha con chuột nhắt
Vo ve mặc mẹ cái ong bầu
Còn cô gái của chúng ta đã dám thẳng thắn thừa nhận
Mặt đất cuông say
Khát bỏng
Sao lại không dám thừa nhận? Đây là điều kì diệu nhất của tạo hóa mà bất cứ ai trên trái đất này đều khát thèm. Đây là điều thiêng liêng nhất của vũ trụ nó làm cho sự sống trường tồn.
Cô gái của chúng ta thời nay mạnh mẽ hơn thời xưa nhiều lắm. Họ dám dâng hiến và thậm chí còn dám nhận tội lỗi về mình. Cái thời của bà Hồ xuân Hương khi bà viết
Cái tội trăm năm chàng chịu cả
Mảnh tình một khối thiếp xin mang
Thì đã là một điều gì đó ghê gớm lắm. Đấy là một điều tội lỗi nhưng người đàn bà không có tội. Nhưng các cô gái của chúng ta thời nay thì nghĩ khác. Đó không phải là tội lỗi và nếu nó là tội lỗi thì lỗi đó chính là do em, Do “Mặt đất khát khao, cháy bỏng” Do
Làn môi hồng
Hun nóng trời xanh
Dám làm, dám chịu , đam mê và cuồng nhiệt những đặc điểm mới của những cô gái thời hiện đại trong công việc cũng thể hiện rất rõ trong tình yêu.
Trong thơ , ngoài Hồ Xuân hương, tôi chưa thấy ai viết vê cảnh ái ân, nhưng bà cũng chỉ dám nói bóng nói gió, chỉ đông nói tây chứ không dám viết trực diện như bài này Mưa
Tan trong em
Tan trong anh
Chảy trong mao mạch
Đỏ thắm
Chính sự dâng hiến đã biến họ thành “ Của nhau”. Tình yêu, một khái niệm vốn thuần túy tinh thần đã trở nên một khái niệm mang tính vất chất, hiện hữu trong cả hai con người nhờ sự dâng hiến ây
Chảy trong mao mạch
Đỏ thắm
Khi đổi từ “Nắng” thành từ “Mưa” đến khổ thơ này tôi muốn viết thêm một câu “Ta tan trong nhau” để khổ thơ trở thành
Mưa
Tan trong em
Tan trong anh
Ta tan trong nhau
Nhưng vì tôn trọng tác giả nên tôi không viết dòng này nhưng tôi nghĩ nếu thêm câu ấy khổ thơ sẽ rõ ý hơn
Chợt thẹn thùng
Mình không là mình nữa
Hai câu kết của khổ thơ này rất hay. Nó kín đáo ngợi ca sự dâng hiến . Từ nay, chúng ta không còn là hai người riêng lẻ nữa. Trong em có một phần của anh. Em là của anh. Dù sao, cô gái Việt vẫn là cô gái Việt. Sau sự dâng hiến là đến trách nhiệm. Trước hai câu thơ này là sự hưởng thụ, sau hai câu thơ này , Sau sự dâng hiến này cô gái đã đổi khác. Hai câu này trở thành một nhịp cầu bắc sang khổ cuối của bài thơ
Mưa
Một đóa hoa sũng ướt
Mắt em cười
Vô thức, bản năng.
Đọc hai câu
Mắt em cười
Vô thức , bản năng
Tôi lại bùi ngùi nhớ đến câu thơ của Hồ Xuân Hương
Cọc nhổ đi rồi lỗ bỏ không
Cũng là cô gái, cũng là sau một đêm ân ái nhưng một người thì thỏa mãn mỉm cười. Mà không phải là miệng cười mà là mắt cười. Toàn bộ thể cơ thể cô gái cười. một nụ cười mãn nguyện Bốn từ “Vô thức, bản năng” đã nói với chúng ta điều đó. Còn một người thì âm thầm đau khổ. Sao thương thế những người đàn bà việt ngày xưa.
Câu cuối cùng của bài thơ là câu tôi thích nhất. Ý nhị lắm
Một giọt mật vương rơi
Nàng muốn nói gì với chàng trai, với chúng ta đây? Phải chăng chính giọt mật này đã biến tất cả những thứ trên kia trở thành một sự dâng hiến?Sự ân ái được đẩy lên cao thêm một bậc nữa
Tôi đã sửa câu cuối của nguyên tác mặc dù vẫn có thể giữ nguyên. Nhưng không thể không sửa. Cái từ “Vàng” của nguyên tác là hạt sạn lớn nhất cần phải loại bỏ.Từ ấy làm hạn chế sự liên tưởng bay bổng của người đọc.Còn lại tôi chỉ bỏ từ “Tạo hóa “ từ giữa câu ra cuối câu mà thôi. Lúc đầu tôi chỉ định sửa là
Một giọt mật vương rơi—Tạo hóa
Đặt hai từ tạo hóa cùng dòng với câu thơ, từ đó liên kết với phần trước tạo thành một thể thống nhất làm cho người đọc hiểu rằng chàng trai đã được hưởng tất cả những gì tinh túy nhất, đẹp đẽ nhất mà tạo hóa đã làm ra. Nhưng khi đang viết những dòng này tôi lại thay đổi ý định. Nên đặt từ tạo hóa thành một dòng riêng
Một giọt mật vương rơi
Tạo hóa
Viết như thế này, từ tạo hóa không còn mối liên hệ trực tiếp với câu trên nữa. Nếu có mối liên hệ nào đó thì chỉ là một mối liên hệ nhân quả mà thôi.. Khi giọt mất ấy rơi xuống đã tạo nên, đã hóa thành sự trường tồn. Và như thế bài thơ mới đích thực là Phồn thực.
Một bài thơ hay. Ý tưởng lạ lẫm nhưng rất tiếc cho Hoahn , bài thơ cũng còn nhiều sạn. Cái sạn đầu tiên cần phải nhắc đến đó chính là hơi thơ,và nhịp thơ.
Khi ta gặp một cô gái, cái đầu tiên ta cảm nhận về cô gái là nhan sắc. Sau khi thấy cô gái đẹp rồi lúc ấy ta mới tìm hiẻu về đức hạnh của cô gái đó. Thơ cũng là một cô gái mà nhan sắc chính là nhịp thơ và hơi thơThông thường khi đọc một bài thơ không mấy ai đi mổ xẻ những hình ảnh, những ý tưởng. Điều này người ta chỉ làm khi người ta cảm thấy bị bài thơ cuốn hút mà sự cuốn hút ấy lại do hơi thơ và nhịp thơ mang lại. Thơ của Hoahn không có cái truyền cảm của hơi thơ và nhịp thơ mang lại và vì vậy mà thơ của Hoahn khó thuộc. Đấy là điều rất thiệt thòi cho bạn. Cái mạnh của thơ là làm cho người ta dễ thuộc để trong một hoàn cảnh nào đó đột nhiên người đọc thốt lên một vài câu thơ của mình thế là thơ của mình đã sống trong lòng người. Ngày trước tôi có viết
Em ru đứa con nhỏ
Bằng vần thơ của tôi
Thế là tôi đã sống
Trong con tim em rồi
Thơ cần gì nữa nhỉ?
Thơ chỉ cần thế thôi
Là với ý này. Chắc bạn cũng không giận tôi vì vạch ra những nhược điểm trong thơ của bạn chứ? Nhưng những điều tôi nói là rất thật.Thơ của bạn bắt nguồn từ cái đầu và kết thúc cũng ở cái đầu. Xin tặng bạn một câu mà ngày trước tôi đã viết
Trái tim nơi khởi đầu
Của mọi bài thơ viết
Nhưng bài thơ kết thúc
Trong cái đầu suy tư
Nhưng các bạn ạ Hàn mặc tử đã tạo nên dòng thơ siêu thực. còn Hoahn của chúng ta sẽ tạo nên một dòng thơ mới. Thơ Phồn thực thì sao? Biết đâu đấy
Hà nội 2-6-2009
Mưa
Rơi từ trong mây
Rơi từ trên trời
Tưới Mặt đất cuồng say
Bỏng khát
Làn môi hồng
Hun nóng trời xanh
Mưa !
Tan trong em
Tan trong anh
Chảy trong mao mạch
Đỏ thắm
Giữa chói chang bỗng ào ạt mưa giông
Chợt thẹn thùng
Không còn là mình nữa
Mưa
Một đóa hoa sũng ướt
Mắt em cười
Vô thức, bản năng
Một giọt mật vương rơi
Tạo hóa
Tôi tình cờ đọc được bài thơ Nắng của bạn Hoahn . Bài thơ đã làm tôi chú ý vì tứ thơ lạ lắm. Tôi đã cố cảm nhận bài thơ theo nhiều hướng khác nhau nhưng chẳng có hướng nào ổn cả vì với cách nào thì bài thơ cũng bị đứt đoạn không thể liên kết được với nhau. Cuối cùng tôi chợt nhận ra rằng nếu đổi tất cả những từ “Nắng” trong bài thơ thành từ “Mưa” Thì bài thơ có thể cảm theo một hướng liền mạch. Và cách cảm này làm bài thơ rất hay. Tôi đã viết điều đó cho bạn Hoahn và tôi cũng nhấn mạnh với bạn ấy rằng “Việc đó thanh hay tục là phụ thuộc vào tầm văn hóa của người đọc”. Nhưng không hểu vì lí do gì đó mà bạn ấy không chấp nhận sự thay đổi này (Việc đó cũng đồng nghĩa với việc bạn ấy không đồng ý với cách cảm của tôi). Cách cảm bài thơ của tôi quá mạnh bạo nên bạn ấy là con gái chắc không dám. Tôi cũng định cho qua đi nhưng tôi lại thấy tiếc một bài thơ và cũng tiếc cái công mình suy nghĩ nên tôi quyết định viết bài này. Nhưng tiếc rằng bài bình này chỉ có thể thực hiện được nếu thay chữ “Nắng” Của nguyên tác bằng chữ “Mưa” vì vậy tôi chân thành xin lỗi bạn Hoahn vì không được phép của bạn tôi đã đổi hai từ và một số rất nhỏ đi kèm để cho vần Nhưng chín mươi chín phần trăm bài thơ được giữ nguyên.
Tôi cảm nhận bài thơ theo hướng phồn thực. Thực ra tín ngưỡng phồn thực của người việt có từ rất lâu đời nhưng không hiểu vì sao mà trong văn học lại không có điều này kể cả ca dao tục ngữ. Trong văn học viết có một người rất gàn gũi với phồn thực những vẫn không phải là phồn thực đó chính là bà chúa của thơ nôm Hồ xuân Hương. Phồn thực ca ngợi, tôn thờ hành vi giao hợp coi đó là một điều thiêng liêng để tạo nên sự tiếp nối của sự sống. Điều này thì trong thơ Hồ xuân Hương không có nên thơ của bà không phải là thơ phồn thực. Nhưng riêng bài thơ này của Hoahn thì rất phồn thực
Mở đầu của bài thơ là hai hình tượng có tính nhân quả với nhau. Mây và Mưa. Hai hình tượng rất gợi cảm và rất quen thuộc trong văn học để nói về việc ân ái
Mưa
Rơi từ trong mây
Rơi từ trên trời
Tưới mặt đất cuồng say
Khát bỏng
Trước tiên cô gái khẳng định với chúng ta đây không phải là một hành động mang tính bản năng mà đây là kết quả của một tình yêu nồng cháy “Mưa rơi từ trong mây”. Nếu chàng trai là bầu trời và cô gái là mặt đất thì chính cái cuồng say, khát bỏng của mặt đất đã làm cơn mưa ái ân trút xuống. Đọc khổ thơ này làm tôi lại liên tưởng đến Hồ xuân Hương. Bà cũng “ Khát bỏng” Cũng “ Cuồng say” Nhưng khác với cô gái của chúng ta bà không dám nói thẳng điều đó. Bà chỉ dám
Rúc rích thây cha con chuột nhắt
Vo ve mặc mẹ cái ong bầu
Còn cô gái của chúng ta đã dám thẳng thắn thừa nhận
Mặt đất cuông say
Khát bỏng
Sao lại không dám thừa nhận? Đây là điều kì diệu nhất của tạo hóa mà bất cứ ai trên trái đất này đều khát thèm. Đây là điều thiêng liêng nhất của vũ trụ nó làm cho sự sống trường tồn.
Cô gái của chúng ta thời nay mạnh mẽ hơn thời xưa nhiều lắm. Họ dám dâng hiến và thậm chí còn dám nhận tội lỗi về mình. Cái thời của bà Hồ xuân Hương khi bà viết
Cái tội trăm năm chàng chịu cả
Mảnh tình một khối thiếp xin mang
Thì đã là một điều gì đó ghê gớm lắm. Đấy là một điều tội lỗi nhưng người đàn bà không có tội. Nhưng các cô gái của chúng ta thời nay thì nghĩ khác. Đó không phải là tội lỗi và nếu nó là tội lỗi thì lỗi đó chính là do em, Do “Mặt đất khát khao, cháy bỏng” Do
Làn môi hồng
Hun nóng trời xanh
Dám làm, dám chịu , đam mê và cuồng nhiệt những đặc điểm mới của những cô gái thời hiện đại trong công việc cũng thể hiện rất rõ trong tình yêu.
Trong thơ , ngoài Hồ Xuân hương, tôi chưa thấy ai viết vê cảnh ái ân, nhưng bà cũng chỉ dám nói bóng nói gió, chỉ đông nói tây chứ không dám viết trực diện như bài này Mưa
Tan trong em
Tan trong anh
Chảy trong mao mạch
Đỏ thắm
Chính sự dâng hiến đã biến họ thành “ Của nhau”. Tình yêu, một khái niệm vốn thuần túy tinh thần đã trở nên một khái niệm mang tính vất chất, hiện hữu trong cả hai con người nhờ sự dâng hiến ây
Chảy trong mao mạch
Đỏ thắm
Khi đổi từ “Nắng” thành từ “Mưa” đến khổ thơ này tôi muốn viết thêm một câu “Ta tan trong nhau” để khổ thơ trở thành
Mưa
Tan trong em
Tan trong anh
Ta tan trong nhau
Nhưng vì tôn trọng tác giả nên tôi không viết dòng này nhưng tôi nghĩ nếu thêm câu ấy khổ thơ sẽ rõ ý hơn
Chợt thẹn thùng
Mình không là mình nữa
Hai câu kết của khổ thơ này rất hay. Nó kín đáo ngợi ca sự dâng hiến . Từ nay, chúng ta không còn là hai người riêng lẻ nữa. Trong em có một phần của anh. Em là của anh. Dù sao, cô gái Việt vẫn là cô gái Việt. Sau sự dâng hiến là đến trách nhiệm. Trước hai câu thơ này là sự hưởng thụ, sau hai câu thơ này , Sau sự dâng hiến này cô gái đã đổi khác. Hai câu này trở thành một nhịp cầu bắc sang khổ cuối của bài thơ
Mưa
Một đóa hoa sũng ướt
Mắt em cười
Vô thức, bản năng.
Đọc hai câu
Mắt em cười
Vô thức , bản năng
Tôi lại bùi ngùi nhớ đến câu thơ của Hồ Xuân Hương
Cọc nhổ đi rồi lỗ bỏ không
Cũng là cô gái, cũng là sau một đêm ân ái nhưng một người thì thỏa mãn mỉm cười. Mà không phải là miệng cười mà là mắt cười. Toàn bộ thể cơ thể cô gái cười. một nụ cười mãn nguyện Bốn từ “Vô thức, bản năng” đã nói với chúng ta điều đó. Còn một người thì âm thầm đau khổ. Sao thương thế những người đàn bà việt ngày xưa.
Câu cuối cùng của bài thơ là câu tôi thích nhất. Ý nhị lắm
Một giọt mật vương rơi
Nàng muốn nói gì với chàng trai, với chúng ta đây? Phải chăng chính giọt mật này đã biến tất cả những thứ trên kia trở thành một sự dâng hiến?Sự ân ái được đẩy lên cao thêm một bậc nữa
Tôi đã sửa câu cuối của nguyên tác mặc dù vẫn có thể giữ nguyên. Nhưng không thể không sửa. Cái từ “Vàng” của nguyên tác là hạt sạn lớn nhất cần phải loại bỏ.Từ ấy làm hạn chế sự liên tưởng bay bổng của người đọc.Còn lại tôi chỉ bỏ từ “Tạo hóa “ từ giữa câu ra cuối câu mà thôi. Lúc đầu tôi chỉ định sửa là
Một giọt mật vương rơi—Tạo hóa
Đặt hai từ tạo hóa cùng dòng với câu thơ, từ đó liên kết với phần trước tạo thành một thể thống nhất làm cho người đọc hiểu rằng chàng trai đã được hưởng tất cả những gì tinh túy nhất, đẹp đẽ nhất mà tạo hóa đã làm ra. Nhưng khi đang viết những dòng này tôi lại thay đổi ý định. Nên đặt từ tạo hóa thành một dòng riêng
Một giọt mật vương rơi
Tạo hóa
Viết như thế này, từ tạo hóa không còn mối liên hệ trực tiếp với câu trên nữa. Nếu có mối liên hệ nào đó thì chỉ là một mối liên hệ nhân quả mà thôi.. Khi giọt mất ấy rơi xuống đã tạo nên, đã hóa thành sự trường tồn. Và như thế bài thơ mới đích thực là Phồn thực.
Một bài thơ hay. Ý tưởng lạ lẫm nhưng rất tiếc cho Hoahn , bài thơ cũng còn nhiều sạn. Cái sạn đầu tiên cần phải nhắc đến đó chính là hơi thơ,và nhịp thơ.
Khi ta gặp một cô gái, cái đầu tiên ta cảm nhận về cô gái là nhan sắc. Sau khi thấy cô gái đẹp rồi lúc ấy ta mới tìm hiẻu về đức hạnh của cô gái đó. Thơ cũng là một cô gái mà nhan sắc chính là nhịp thơ và hơi thơThông thường khi đọc một bài thơ không mấy ai đi mổ xẻ những hình ảnh, những ý tưởng. Điều này người ta chỉ làm khi người ta cảm thấy bị bài thơ cuốn hút mà sự cuốn hút ấy lại do hơi thơ và nhịp thơ mang lại. Thơ của Hoahn không có cái truyền cảm của hơi thơ và nhịp thơ mang lại và vì vậy mà thơ của Hoahn khó thuộc. Đấy là điều rất thiệt thòi cho bạn. Cái mạnh của thơ là làm cho người ta dễ thuộc để trong một hoàn cảnh nào đó đột nhiên người đọc thốt lên một vài câu thơ của mình thế là thơ của mình đã sống trong lòng người. Ngày trước tôi có viết
Em ru đứa con nhỏ
Bằng vần thơ của tôi
Thế là tôi đã sống
Trong con tim em rồi
Thơ cần gì nữa nhỉ?
Thơ chỉ cần thế thôi
Là với ý này. Chắc bạn cũng không giận tôi vì vạch ra những nhược điểm trong thơ của bạn chứ? Nhưng những điều tôi nói là rất thật.Thơ của bạn bắt nguồn từ cái đầu và kết thúc cũng ở cái đầu. Xin tặng bạn một câu mà ngày trước tôi đã viết
Trái tim nơi khởi đầu
Của mọi bài thơ viết
Nhưng bài thơ kết thúc
Trong cái đầu suy tư
Nhưng các bạn ạ Hàn mặc tử đã tạo nên dòng thơ siêu thực. còn Hoahn của chúng ta sẽ tạo nên một dòng thơ mới. Thơ Phồn thực thì sao? Biết đâu đấy
Hà nội 2-6-2009