Những khía cạnh nhân đạo trong tiểu thuyết của Đào Quang Thép
Là một trong những nhà văna có lắm say mê, Đào Quang Thép đến với nghề văn từ những năm 70, nhưng anh thực sự có chỗ đứng trong lòng bạn đọc khi anh xuất bản hai tiểu thuyết “Kẻ đi ở” và Khát chữ”.
Ở hai tiểu thuyết này, ta thấy nổi bật lên một Đào Quang Thép nhạy bén với các vấn đề thời sự và các vấn đề tâm thế của con người,Anh đặt vấn đề với người nhân đạo và những kẻ giả danh nhân đạo để tư lợi cá nhân nhưng chúng đều thất bại bởi lương tâm con người không cho phép người ta sống phi nhân. Ở tiểu thuyết “Kẻ đi ở”, anh đã khắc họa thành công nhân vật Lý, một chấu bé đi ở cho gia đình nhà báo Huyền Sâm. Huyền Sâm “Ngoài việc làm báo còn chỉ mánh cho chồng làm ăn”. Ước mơ của cô là muốn trở thành một nhà hoạt động chính trị. Nhưng cô đã đi ngược lại mục đích của mình, vì cô có đầy tham vọng cá nhân. Chồng cô vốn là một kỹ sư địa chất trở thành một đại lý vé số, trở thành một nhà vận động từ thiện tại thành phố bên bờ sông Tam Bạch. Y đã dùng mọi thủ đoạn để chiếm đoạt tài sản của người khác, ngay cả khi lập trung tâm nhân đạo Hoa Phượng, y cũng chọn những cụ già có sổ hưu để lợi dụng. Đào Quang Thép hiểu khá sâu và mẫu nhân vật này. Anh lên án lối sống vị kỷ đã làm tan vỡ hạn phúc của gia đình Huyền Sâm và Xuân Điều. Dù có giả trang như thế nào, hình tượng hai nhân vật cũng là nô lệ của tiền bạc, của ái tình. Tư Râu lại là mẫu người mafia trong kinh tế thị trường bằng mọi thủ đoạn, gã chi phối nhẽng cán bộ tham nhũng, chơi bời trác táng bị chúng sỏ mũi và hành động theo chúng. Phút cuối cùng lương tâm của hắn còn một chút le lói, ấy là khi gặp cái Lý - kẻ đi ở bị Xuân Điều cưỡng bức, sau đó đẩy cô ra ngoài đường và bán vào ổ chứa của tư râu. Gã không cưỡng hiếp Lý mà còn cưu mang cô, lấy cô làm bằng chứng chống lại sự tha hóa đến tột cùng của Xuân Điều.
Đào Quang Thép lên án sự phi luân đã xâm nhập vào mọi khía cạnh của đời sống, kể cả những hoạt động mang tính phi nhân đạo nhất. Ngòi bút của anh thật sự thành công ở đề tài này.Ở tiểu thuyết “Kẻ đi ở” anh lên án cái ác, chỉ ra những thủ đạon của nó, chỉ là khẳng định tính nhân đạo, nhân văiệt nam của con người, không dễ gì đầu hàng cái xấu, cái ác.
Ở tiểu thuyết “Khát chữ” của Đào Quang Thép, anh lại khai thác yếu tố khát khao của người nông dân muốn cho con có chữ, có cuộc sống đàng hoàng. Vì vậy ông hy sinh tất cả, từ nhà cửa cho đến sức lực của mình cho hai con My và Đông. Ông Rạng và bà Mơ là mẫu người không phải hiếm ở nông thôn Việt Nam hiện đại: ở việc mơ ước cho con cái học hành thành tài, thoát khỏi chân lấm tay bùn. Ông bà đã bươn trải và kiếm sống và hy sinh cả bản thân mình cho việc học hành của hai con. Ngay cả khi ra tòa với lời biện bạch chân tình của mình, và văiệt nam bản thế chấp ông đã thắng cương quyền, thắng những kẻ nhân danh cầm cân này mực cho đất nước nhưng lại là sâu dân mọt nước. Buồn thay, quan tòa xử vụ án của ông lại đóng giả một thương binh đi nhờ xe của chính ông Rạng, được ông Rạng cưu mang, nhưng vẫn bất nhẫn với ông. Với những chứng lý của mình, cuối cùng chủ tọa phiên tòa phải công bố ông vô tội.
Cái My con gái ông vừa đi học, vừa phải làm gia sư để kiếm sống. Với bản chất trung thực cô đã cảm hóa được thằng Sướng, con một nhà giàu, nó đã phung phí tất cả, giờ đây nó đang nằm chờ chết vì tai nạn đua xe. My đã dạy nó học và đưa nó trở lại làm một con người hướng thiện trong suy nghĩ, an ủi nó trong những ngày cuối đời và mong My cho một ân phúc là nhận mẹ của nó là mẹ nuôi của cô.
Các nhân vật trong tiểu thuyết của Đào Quang Thép, dù cuộc đời riêng của mỗi nhân vật có đau buồn đến đâu, nhưng tính người vẫn không hoàn toàn biến mất trong họ, và cuộc ssóng hình như cúng có ý định bù đắp cho những ai kia chân thật, dại khờ.Tiểu thuyết của Đào Quang thép vì thế mang tính nhân đạo, tính nhân văiệt nam và chất thơ rõ nét. Đọc tiểu thuyết của anh có sức cuốn hút bởi các chi tiết và các tình huống, chứng tỏ anh xử lý vốn sống một cách nhuần nhuyễn.
Nếu cần nói đến nhược điểm duy nhất ở tiểu thuyết của anh đó chính là anh chạy theo sự kiện mà quên mất những yêu cầu nhỏ nhất ở tiểu thuyết, là cần phải có những tình huống thật cụ thể và sinh động.
Chúng ta chờ đợi những tác phẩm in đậm phong cách “ Đào Quang Thép”.
(Báo Nhân đạo số 13/2004)
Là một trong những nhà văna có lắm say mê, Đào Quang Thép đến với nghề văn từ những năm 70, nhưng anh thực sự có chỗ đứng trong lòng bạn đọc khi anh xuất bản hai tiểu thuyết “Kẻ đi ở” và Khát chữ”.
Ở hai tiểu thuyết này, ta thấy nổi bật lên một Đào Quang Thép nhạy bén với các vấn đề thời sự và các vấn đề tâm thế của con người,Anh đặt vấn đề với người nhân đạo và những kẻ giả danh nhân đạo để tư lợi cá nhân nhưng chúng đều thất bại bởi lương tâm con người không cho phép người ta sống phi nhân. Ở tiểu thuyết “Kẻ đi ở”, anh đã khắc họa thành công nhân vật Lý, một chấu bé đi ở cho gia đình nhà báo Huyền Sâm. Huyền Sâm “Ngoài việc làm báo còn chỉ mánh cho chồng làm ăn”. Ước mơ của cô là muốn trở thành một nhà hoạt động chính trị. Nhưng cô đã đi ngược lại mục đích của mình, vì cô có đầy tham vọng cá nhân. Chồng cô vốn là một kỹ sư địa chất trở thành một đại lý vé số, trở thành một nhà vận động từ thiện tại thành phố bên bờ sông Tam Bạch. Y đã dùng mọi thủ đoạn để chiếm đoạt tài sản của người khác, ngay cả khi lập trung tâm nhân đạo Hoa Phượng, y cũng chọn những cụ già có sổ hưu để lợi dụng. Đào Quang Thép hiểu khá sâu và mẫu nhân vật này. Anh lên án lối sống vị kỷ đã làm tan vỡ hạn phúc của gia đình Huyền Sâm và Xuân Điều. Dù có giả trang như thế nào, hình tượng hai nhân vật cũng là nô lệ của tiền bạc, của ái tình. Tư Râu lại là mẫu người mafia trong kinh tế thị trường bằng mọi thủ đoạn, gã chi phối nhẽng cán bộ tham nhũng, chơi bời trác táng bị chúng sỏ mũi và hành động theo chúng. Phút cuối cùng lương tâm của hắn còn một chút le lói, ấy là khi gặp cái Lý - kẻ đi ở bị Xuân Điều cưỡng bức, sau đó đẩy cô ra ngoài đường và bán vào ổ chứa của tư râu. Gã không cưỡng hiếp Lý mà còn cưu mang cô, lấy cô làm bằng chứng chống lại sự tha hóa đến tột cùng của Xuân Điều.
Đào Quang Thép lên án sự phi luân đã xâm nhập vào mọi khía cạnh của đời sống, kể cả những hoạt động mang tính phi nhân đạo nhất. Ngòi bút của anh thật sự thành công ở đề tài này.Ở tiểu thuyết “Kẻ đi ở” anh lên án cái ác, chỉ ra những thủ đạon của nó, chỉ là khẳng định tính nhân đạo, nhân văiệt nam của con người, không dễ gì đầu hàng cái xấu, cái ác.
Ở tiểu thuyết “Khát chữ” của Đào Quang Thép, anh lại khai thác yếu tố khát khao của người nông dân muốn cho con có chữ, có cuộc sống đàng hoàng. Vì vậy ông hy sinh tất cả, từ nhà cửa cho đến sức lực của mình cho hai con My và Đông. Ông Rạng và bà Mơ là mẫu người không phải hiếm ở nông thôn Việt Nam hiện đại: ở việc mơ ước cho con cái học hành thành tài, thoát khỏi chân lấm tay bùn. Ông bà đã bươn trải và kiếm sống và hy sinh cả bản thân mình cho việc học hành của hai con. Ngay cả khi ra tòa với lời biện bạch chân tình của mình, và văiệt nam bản thế chấp ông đã thắng cương quyền, thắng những kẻ nhân danh cầm cân này mực cho đất nước nhưng lại là sâu dân mọt nước. Buồn thay, quan tòa xử vụ án của ông lại đóng giả một thương binh đi nhờ xe của chính ông Rạng, được ông Rạng cưu mang, nhưng vẫn bất nhẫn với ông. Với những chứng lý của mình, cuối cùng chủ tọa phiên tòa phải công bố ông vô tội.
Cái My con gái ông vừa đi học, vừa phải làm gia sư để kiếm sống. Với bản chất trung thực cô đã cảm hóa được thằng Sướng, con một nhà giàu, nó đã phung phí tất cả, giờ đây nó đang nằm chờ chết vì tai nạn đua xe. My đã dạy nó học và đưa nó trở lại làm một con người hướng thiện trong suy nghĩ, an ủi nó trong những ngày cuối đời và mong My cho một ân phúc là nhận mẹ của nó là mẹ nuôi của cô.
Các nhân vật trong tiểu thuyết của Đào Quang Thép, dù cuộc đời riêng của mỗi nhân vật có đau buồn đến đâu, nhưng tính người vẫn không hoàn toàn biến mất trong họ, và cuộc ssóng hình như cúng có ý định bù đắp cho những ai kia chân thật, dại khờ.Tiểu thuyết của Đào Quang thép vì thế mang tính nhân đạo, tính nhân văiệt nam và chất thơ rõ nét. Đọc tiểu thuyết của anh có sức cuốn hút bởi các chi tiết và các tình huống, chứng tỏ anh xử lý vốn sống một cách nhuần nhuyễn.
Nếu cần nói đến nhược điểm duy nhất ở tiểu thuyết của anh đó chính là anh chạy theo sự kiện mà quên mất những yêu cầu nhỏ nhất ở tiểu thuyết, là cần phải có những tình huống thật cụ thể và sinh động.
Chúng ta chờ đợi những tác phẩm in đậm phong cách “ Đào Quang Thép”.
(Báo Nhân đạo số 13/2004)
Love mickey,