Nhà thơ Puskin và những bài toán kinh tế
Cơm áo không đùa với khách thơ" - câu thơ này có thể vận dụng vào cuộc đời nhà thơ vĩ đại Alecxanđra Puskin, "mặt trời thơ ca Nga", tác giả những vần thơ bất hủ “Tôi yêu em”.
Là nhà quí tộc, nhà thơ lớn của thời đại, nhưng Puskin, ngoài những mối bận tâm, lo lắng về thời cuộc, về văn hoá nước nhà, càng ngày càng phải đối mặt với nhiều vấn đề của cuộc sống đời thường. Nan giải nhất là chuyện lúc nào ông cũng thiếu tiền. Để có tiền trang trải cho bản thân và sau đó là cho cả một gia đình lớn, nhà thơ không chỉ lao động văn chương miệt mài mà còn phải giải những bài toán kinh tế nhằm tăng thêm thu nhập cho sức lao động bỏ ra đó, nghĩa là ông cũng biết làm thương mại văn chương.
Từ rất sớm, Puskin đã đưa ra một nguyên tắc vàng trong "thương mại nghệ thuật": "Cảm hứng sáng tạo không thể bán, nhưng bản thảo thì có thể". Và nhà thơ đã khéo biến văn chương từ thú vui thời thượng thời bấy giờ thành "một ngành nghề đáng giá của nền công nghiệp". Đó là khi bản thảo trở thành sản phẩm in ấn mang lại lợi nhuận cao.
Trong việc "bán bản thảo" Puskin chỉ bị hớ có một lần: đó là khi đưa in trường ca Người tù Kavcaz. Nicôlai Gneđich - người xuất bản tác phẩm này - thu lợi 5.000 rúp, trong khi ông ta chỉ trả cho Puskin 500 rúp. Sau vụ này, nhà thơ trở nên có kinh nghiệm hơn, ông luôn đưa ra các điều kiện của mình trong khi thoả thuận với nhà xuất bản, và mức ông đề nghị được trả cho bản thảo của mình là 50% số tiền thu được tính theo số lượng bản sách được in. Từ đó trở đi, tiền nhuận bút của Puskin không "còm" một tí nào. Ví dụ: Viazemxki đã trả cho ông 3.000 rúp khi in trường ca Lệ đài Bakhsixarai. Tiểu thuyết thơ Evgheni Onegin đem lại cho ông một khoản thu nhập đáng kể: tổng cộng ông nhận được từ cuốn sách này 37.000 rúp (để so sánh, chúng ta cần biết là lương của một quan chức bậc trung ở thủ đô lúc bấy giờ chỉ khoảng 700 rúp một năm).
Bước sang những năm 30 của thế kỷ XIX, danh tiếng Puskin không còn được lẫy lừng như ở thời kì những năm 20, nhưng ông vẫn miệt mài viết và tìm mọi cách có thêm thu nhập từ lao động nghệ thuật để có thể trang trải cho gia đình lớn của mình (ông cưới vợ năm 1831 và vợ ông đã sinh liền tù tì cho ông bốn đứa con). Tính trong khoảng thời gian từ 1831 đến 1836, nhà thơ được nhà xuất bản Xmirđina trả cho 109.000 rúp, các nhà xuất bản khác trả 20.000 rúp; ông còn viết cho các tạp chí và được trả nhuận bút khoảng 50.000 rúp. Nếu không biết "bán bản thảo" để có được những khoản tiền trên, nhà thơ khó mà sống nổi với mức trợ cấp của Nga Hoàng cho một quí tộc có gia đình ở thủ đô là 5.000 rúp một năm, cộng với khoảng 40.000 rúp lợi tức từ trang ấp trong chừng ấy năm và khoản vay của nhà nước 45.000 rúp.
Trong khi mức chi tiêu tối thiểu nhất của nhà thơ cũng phải đến 30.000 rúp một năm, thu nhập trên chưa thể đáp ứng được nhu cầu của cuộc sống. Như vậy là vấn đề tài chính với ông vẫn cô cùng nan giải, và nhà thơ vẫn phải tìm cách để có thêm thu nhập.
Năm 1836, khi được phép xuất bản tạp chí Người đương thời, Puskin hy vọng sẽ kiếm được 40.000 rúp một năm nếu mỗi số bán được 2.500 bản (tạp chí đứng đầu thời ấy là Thư viện cho bạn đọc bán được 5.000 bản mỗi số). Nhà thơ tính toán khá kĩ: giá một tờ tạp chí là 25 rúp, nhuận bút một trang in là 200 rúp, cộng tác viên đều là những nhà thơ, nhà văn hạng nhất... Thế nhưng mọi dự tính của Puskin không được như mong muốn. Số lượng bản in của tạp chí giảm dần và tụt đến con số 900. Lúc này thì không những không có lãi mà nguy cơ còn phải bù lỗ. Nguyên nhân chủ yếu quá ư rõ ràng: giai đoạn những năm 30, giới thượng lưu - độc giả chính của tạp chí - tỏ thái độ e dè với các nhà dân chủ và không còn mấy mặn mà với tạp chí của họ. Hoàn cảnh đã trói buộc nhà thơ, dù ông cố sức cũng không thể nào thoát ra được.
Thực ra, còn nhiều nguyên nhân khác khiến Puskin, dù nỗ lực làm việc và tính toán kinh tế mà vẫn lâm vào tình trạng cháy túi thường xuyên. Ngoài gia đình đông đúc với bà vợ xinh đẹp quen nếp sống thượng lưu, nhà thơ luôn phải thanh toán hàng xấp hoá đơn cho chú em trai tên là Lev vốn nổi tiếng hoang tàng. Nhà nghiên cứu Puskin A.N. Arkhalgenxki đưa ra một nguyên nhân nữa và còn nhấn mạnh là chính yếu: giống nhân vật German trong truyện Con đầm pich, Puskin cũng rất ham mê các thú vui bài bạc, và mọi nỗ lực, mọi tính toán, mọi kế hoạch và hy vọng làm kinh tế của ông cũng theo thú vui này mà tan thành mây khối.
(Báo Văn nghệ)
Cơm áo không đùa với khách thơ" - câu thơ này có thể vận dụng vào cuộc đời nhà thơ vĩ đại Alecxanđra Puskin, "mặt trời thơ ca Nga", tác giả những vần thơ bất hủ “Tôi yêu em”.
Là nhà quí tộc, nhà thơ lớn của thời đại, nhưng Puskin, ngoài những mối bận tâm, lo lắng về thời cuộc, về văn hoá nước nhà, càng ngày càng phải đối mặt với nhiều vấn đề của cuộc sống đời thường. Nan giải nhất là chuyện lúc nào ông cũng thiếu tiền. Để có tiền trang trải cho bản thân và sau đó là cho cả một gia đình lớn, nhà thơ không chỉ lao động văn chương miệt mài mà còn phải giải những bài toán kinh tế nhằm tăng thêm thu nhập cho sức lao động bỏ ra đó, nghĩa là ông cũng biết làm thương mại văn chương.
Từ rất sớm, Puskin đã đưa ra một nguyên tắc vàng trong "thương mại nghệ thuật": "Cảm hứng sáng tạo không thể bán, nhưng bản thảo thì có thể". Và nhà thơ đã khéo biến văn chương từ thú vui thời thượng thời bấy giờ thành "một ngành nghề đáng giá của nền công nghiệp". Đó là khi bản thảo trở thành sản phẩm in ấn mang lại lợi nhuận cao.
Trong việc "bán bản thảo" Puskin chỉ bị hớ có một lần: đó là khi đưa in trường ca Người tù Kavcaz. Nicôlai Gneđich - người xuất bản tác phẩm này - thu lợi 5.000 rúp, trong khi ông ta chỉ trả cho Puskin 500 rúp. Sau vụ này, nhà thơ trở nên có kinh nghiệm hơn, ông luôn đưa ra các điều kiện của mình trong khi thoả thuận với nhà xuất bản, và mức ông đề nghị được trả cho bản thảo của mình là 50% số tiền thu được tính theo số lượng bản sách được in. Từ đó trở đi, tiền nhuận bút của Puskin không "còm" một tí nào. Ví dụ: Viazemxki đã trả cho ông 3.000 rúp khi in trường ca Lệ đài Bakhsixarai. Tiểu thuyết thơ Evgheni Onegin đem lại cho ông một khoản thu nhập đáng kể: tổng cộng ông nhận được từ cuốn sách này 37.000 rúp (để so sánh, chúng ta cần biết là lương của một quan chức bậc trung ở thủ đô lúc bấy giờ chỉ khoảng 700 rúp một năm).
Bước sang những năm 30 của thế kỷ XIX, danh tiếng Puskin không còn được lẫy lừng như ở thời kì những năm 20, nhưng ông vẫn miệt mài viết và tìm mọi cách có thêm thu nhập từ lao động nghệ thuật để có thể trang trải cho gia đình lớn của mình (ông cưới vợ năm 1831 và vợ ông đã sinh liền tù tì cho ông bốn đứa con). Tính trong khoảng thời gian từ 1831 đến 1836, nhà thơ được nhà xuất bản Xmirđina trả cho 109.000 rúp, các nhà xuất bản khác trả 20.000 rúp; ông còn viết cho các tạp chí và được trả nhuận bút khoảng 50.000 rúp. Nếu không biết "bán bản thảo" để có được những khoản tiền trên, nhà thơ khó mà sống nổi với mức trợ cấp của Nga Hoàng cho một quí tộc có gia đình ở thủ đô là 5.000 rúp một năm, cộng với khoảng 40.000 rúp lợi tức từ trang ấp trong chừng ấy năm và khoản vay của nhà nước 45.000 rúp.
Trong khi mức chi tiêu tối thiểu nhất của nhà thơ cũng phải đến 30.000 rúp một năm, thu nhập trên chưa thể đáp ứng được nhu cầu của cuộc sống. Như vậy là vấn đề tài chính với ông vẫn cô cùng nan giải, và nhà thơ vẫn phải tìm cách để có thêm thu nhập.
Năm 1836, khi được phép xuất bản tạp chí Người đương thời, Puskin hy vọng sẽ kiếm được 40.000 rúp một năm nếu mỗi số bán được 2.500 bản (tạp chí đứng đầu thời ấy là Thư viện cho bạn đọc bán được 5.000 bản mỗi số). Nhà thơ tính toán khá kĩ: giá một tờ tạp chí là 25 rúp, nhuận bút một trang in là 200 rúp, cộng tác viên đều là những nhà thơ, nhà văn hạng nhất... Thế nhưng mọi dự tính của Puskin không được như mong muốn. Số lượng bản in của tạp chí giảm dần và tụt đến con số 900. Lúc này thì không những không có lãi mà nguy cơ còn phải bù lỗ. Nguyên nhân chủ yếu quá ư rõ ràng: giai đoạn những năm 30, giới thượng lưu - độc giả chính của tạp chí - tỏ thái độ e dè với các nhà dân chủ và không còn mấy mặn mà với tạp chí của họ. Hoàn cảnh đã trói buộc nhà thơ, dù ông cố sức cũng không thể nào thoát ra được.
Thực ra, còn nhiều nguyên nhân khác khiến Puskin, dù nỗ lực làm việc và tính toán kinh tế mà vẫn lâm vào tình trạng cháy túi thường xuyên. Ngoài gia đình đông đúc với bà vợ xinh đẹp quen nếp sống thượng lưu, nhà thơ luôn phải thanh toán hàng xấp hoá đơn cho chú em trai tên là Lev vốn nổi tiếng hoang tàng. Nhà nghiên cứu Puskin A.N. Arkhalgenxki đưa ra một nguyên nhân nữa và còn nhấn mạnh là chính yếu: giống nhân vật German trong truyện Con đầm pich, Puskin cũng rất ham mê các thú vui bài bạc, và mọi nỗ lực, mọi tính toán, mọi kế hoạch và hy vọng làm kinh tế của ông cũng theo thú vui này mà tan thành mây khối.
(Báo Văn nghệ)
Love mickey,