Austin Clarke: Là nhà văn - tôi được tự do và giải phóng
(Phỏng vấn Austin Clarke, giải thưởng văn học Canada)
Austin Clarke, nhà văn nổi tiếng Canada, hiện sống tại Toronto. Các tác phẩm chủ yếu của ông gồm “Nơi hội tụ”, “Bão táp số phận”, “Toả sáng”, “Đế quốc kiêu ngạo”, “Cội nguồn sóng gió”, “Sự cố”, “Lưỡi cuốc nhẵn bóng”, “Những người còn lại qua miền giao thoa”. Với “Lưỡi cuốc nhẵn bóng” ông đoạt giải văn học cao nhất, giải Giller của Canada (2002). Tiểu thuyết này phản ánh sâu sắc cuộc sống hậu thực dân sau thời Barbados.
Biên tập viên tạp chí văn học định kỳ “Tháng giêng” của Canada, Linda Richards, đã thực hiện cuộc phỏng vấn Austin Clarke, như sau:
Linda Richards (hỏi): Trong “Lưỡi cuốc nhẵn bóng” của ông, địa danh Bimontiel là thực hay hư cấu về một hòn đảo?
Linda Richards (hỏi): Trong “Lưỡi cuốc nhẵn bóng” của ông, địa danh Bimontiel là thực hay hư cấu về một hòn đảo? đồn điền. Tôi không định phỉ báng người nào cả. Cũng may khi đến Barbados (một đảo quốc thuộc quần đảo Antilles N.D) nhận giải, tại toà thị chính, tình cờ tôi thấy trên các biển treo tường liệt kê không ít các vị đã và cả đang là thị trưởng có tên Barbados. Tôi lần hồi soát lại xem có cái tên tước sĩ Stanley là thị trưởng trong “Lưỡi cuốc nhẵn bóng” của tôi không? Đúng, quả có cái tên như vậy từng là một thị trưởng. Tôi rất mừng và còn hơn thế nữa...
Barbados là vùng đất sặc mùi thân Anh. Điều rất dễ thấy, ở chỗ: trung thành về chính trị, văn hóa, cho đến lối sống kiểu Anh của nó. Thậm chí nó còn được gọi là nước Anh thu nhỏ. Có chuyện nực cười: trong thời kỳ thế chiến II thủ tướng Barbados gửi cho Churchill (thủ tướng Anh N.D) bức điện: “Hãy tiến lên- nước Anh? Nước Anh nhỏ ủng hộ Người.” Chúng tôi thấv việc làm đó thật hài hước.
Hỏi: Vậy thì Bimontiel là hư cấu về một Barbados trong “Lưỡi cuốc nhẵn bóng”?
Đáp: Đó là cách gọi khác đi của Barbados. Nếu anh gọi đó là Bimontiel thì những người thông thạo các quần đảo ở ấn Độ Dương đều hiểu ra ngay. Hiện còn nhiều người chế giễu: này anh bạn, từ Bimontiel đến đấy à. Một cách mỉa mai, hóa ra anh là người Anh? Tuy nhiên tôi không muốn mọi người hiểu Bimontiel trong tiểu thuyết chính là Barbados. Tôi muốn thông qua Bimontiel để nói về người dân trong cảnh bị áp bức thì thân thiết với nước Anh tới đâu. Đó là lý do vì đâu mà từ đầu đến cuối tôi luôn đề cập tới tạp chí “Thời sự tranh ảnh Luân-đôn”, trường hợp ở đây là viên cảnh sát cũng như em học sinh, cần phải thông hiểu rất nhiều chi tiết lịch sử của nước Anh. Nhờ sự hiểu biết lịch sử nước Anh mà em nhận được học bổng vào trường trung học. Đương nhiên sự so sánh này còn phản ánh cả về thái độ của Wilperfus, con bà Mane. Khi trở về Bimontiel hoặc Barbados so với lúc ra đi nó đã Âu hoá đi quá nhiều.
Hỏi: Ông có phải là người Barbados?
Đáp: Phải
Hỏi: Ông đã sống ở Canada được bao lâu?
Đáp: Năm 1955 tôi sang Canada học đại học. Từ đó đến nay đã 47 năm.
Hỏi: Vì sao đến nay mới viết tiểu thuyết này?
Hỏi: Vì sao đến nay mới viết tiểu thuyết này? sự thể lại như vậy. Từ bên trong những nhân tố tiêu cực có ảnh hưởng tới sáng tác văn học, tôi được tự do và giải phóng. Tôi không còn lo lắng gì, tâm thái tự tại, tinh lực xung mãn, tinh thần sảng khoái và giữ nguyên cá tính hài hước của mình... Lúc đó tôi chưa nghĩ kỹ, còn bây giờ bạn hỏi thì mặc nhiên tôi phải suy ngẫm kỹ hơn. Khi viết một đề tài hay hoặc quan trọng thì buộc nhà văn phải thể nghiệm và ý thức được điều đó.
buộc nhà văn phải thể nghiệm và ý thức được điều đó. thoa”, cuốn hai “Trong lùm keo”, cuốn ba “Thủ tướng”. Vì sao tôi còn đủ sức để quay trở lại với nó? Hai cuốn về Toronto cũng chẳng mất nhiều thời gian và công sức lắm.
Tôi cho rằng nguyên nhân là ở chỗ quan niệm không đúng. Khi bạn ở xa tổ quốc viết về tổ quốc càng hay. Cách nghĩ có tính khách quan ấy đồng nhất với cự ly. Về cơ bản tôi không tin điều đó. Nhưng tôi không thể không thừa nhận, đó không phải là tình cảm khách quan mà là cách lý giải về Barbados. Ví như khi tôi quyết tâm viết Barbados, dẫu rằng có người hiểu sai cũng chẳng sao, vì với tôi Barbados không còn là sự uy hiếp như đối với người dân châu Phi, nghĩa là do không thể xác định được mối quan hệ giữa tôi với châu Phi cũng như sự phản ứng của châu Phi, nghĩa là tôi không còn được đến châu Phi nữa, vĩnh viễn không được! Những năm 60 của thế kỷ trước, tôi cảm thấy châu Phi là xứ sở quan trọng cần khám phá, tìm tòi. Nếu tôi sang thì mặc nhiên không về nữa. Có thể nói thế này, giả sử tôi yêu một phụ nữ châu Phi hoặc yêu cảnh đẹp, yêu lịch sử châu Phi... thì chỉ cần cú điện thoại “Xong rồi, tôi không về nữa” đơn giản, có thế thôi.
nữ châu Phi hoặc yêu cảnh đẹp, yêu lịch sử châu Phi... thì chỉ cần cú điện thoại “Xong rồi, tôi không về nữa” đơn giản, có thế thôi. phản ánh những sự việc ảnh hưởng đến mình không. Tôi cho rằng nhiều nhà văn vững tin họ là người sáng tạo đầu tiên. Về cơ bản tôi không tin vào khả năng đó. Vì tôi biết, phần lớn các nhà văn đều biết, anh rất dễ bị ảnh hưởng những điều mà anh đọc.
Như Samuvaso viết về đảo Martinique, Seres viết Irland,tôi cũng muốn làm một cái gì đó cho Barbados. Điều thú vị là một lần nữa tôi lại viết về Barbados. Nếu định cư tại một nơi bên ngoài quốc gia mà anh ra đời, chỉ cần nghiêm túc một chút thì sẽ thấy có rất nhiều sự việc tế nhị mà trước nay anh không hề biết đến. Trước một thực tế hiển nhiên như vậy thì anh là một người nước ngoài.
Marie Malthilda trong tiểu thuyết là một cô gái lớn lên ở nơi thôn dã như nụ hoa tươi, cuốn hút tất cả thanh niên cùng trang lứa, thậm chí cả bọn đàn ông hoặc vì đa tình hoặc do con mắt nhục dục. Tôi còn nhớ hồi còn sống ở Barbados, trong xóm cũng có một người con gái như vậy. Đó là một xã hội cởi mở, đương nhiên là đồng chất, mọi người trong xóm đều biết đến người con gái này.
Hỏi: ở đây, từ đồng chất nghĩa là gì?
Đáp: Nghĩa là mỗi người trong xóm đều biết và hiểu được mọi việc mà người hàng xóm làm. Khi quan hệ đồng hương được xác lập thì mọi người đều cùng giai cấp, địa vị xã hội, văn hoá, chủng tộc như nhau. ở đây “cùng giai tầng trên cơ sở chủng tộc” ý muốn nói kể cả những người có mầu da nhạt đi đến mức có thể cho là, hoặc bị nhìn nhận là người da trắng, như quê tôi ở Barbados, họ vẫn là người Barbados. Khi nhìn nhận là người thân, đương nhiên có cả hàng xóm, chúng tôi không bị hạn chế do màu da.
Hỏi: Ngôn ngữ của Barbados là ngôn ngữ gì?
Đáp: Là ngôn ngữ địa phương.
Hỏi: Có phải là thứ ngôn ngữ như trong Lưỡi cuốc nhẵn bóng hay không?
Đáp: Ngôn ngữ trong tiểu thuyết Barbados không thuần tuý là ngôn ngữ bản địa Barbados. Không có sức để viết như vậy được. Do Marie Marthilda là một phụ nữ có địa vị nhất định trong xã hội nên ảnh hưởng của những thông tin đến từ con trai bà, từ một số nhân vật tầm cỡ, cho dù là bất bình đẳng, phi dân chủ, chắp vá, nhưng cũng đủ mở rộng tầm mắt của bà. Nhờ vậy ngôn ngữ của bà có nhiều thay đổi. Tuy nhiên do thân phận của một người Babedo da đen, bà vẫn giữ bản sắc ngôn ngữ bản địa Babedo. Đó là cách nói chuyện của bà với cảnh sát. Khi bà nói chuyện với cảnh sát thì “ngôn ngữ bất đồng”, thật thú vị? Bởi vì hiện nay đến Babedo, bạn nói chuyện với người da trắng ở đây, họ vẫn giữ sắc thái ngôn ngữ bản địa, dẫu rằng đó không phải là tiết tấu ngôn ngữ Babedo.
Hỏi: Phải chăng Marthilda lớn lên dưới ách nô lệ?
Đáp: Không phải, những người sinh thành và dưỡng dục bà thì như vậy.
Hỏi: Tôi suy nghĩ nhiều về những gì đã đọc, bởi vì có nhiều chuyện phải dựa vào chế độ nô lệ, chế độ sở hữu để suy xét, nhưng...
Đáp: Còn nhớ, bà nội tôi đi từ nhà đến chỗ chúng tôi, y phục bà vận phải dài quá bắp chân. Bà mang giầy, đầu đội mũ, áo dài tay, bà là tín đồ đạo cơ đốc, đi nhà thờ. Khi ra đường tay xách làn, đeo tạp dề. Tôi không rõ tới khi nào Barbados mới có tiền trợ cấp cho nguời già, có lẽ điều đó trông mong ở sự trợ giúp của giáo hội. Ngày nào trong tuần lễ bà cũng phải đi ba dặm Anh đường bộ đến trường để thăm nom tôi. Bà trò chuyện với thầy hiệu trưởng. Trước nay tôi chưa hỏi chuyện để hiểu hết chân dung bà, nhưng cũng mang máng rằng bà không được học hành, bà phải lao động trên đồng ruộng, hoặc giúp việc bếp núc cho người ta. Quan sát đời sống sinh hoạt của bà và của những phụ nữ đứng tuổi như mẹ tôi, sẽ thấy rõ biểu trưng của chế độ nô lệ. Ngoài hiện thực tàn khốc chi phối tinh thần lẫn thể xác, bạn còn có thể chứng kiến nguồn gốc của sự nghèo khổ thông qua quần chúng nhân dân Barbados.
Hỏi: Hiện nay ông đang viết về gì?
Hỏi: Hiện nay ông đang viết về gì? đưa ra vì cảm thấy có cái gì đó chưa ổn, chưa giải quyết thoả đáng. Trở lại câu hỏi đầu tiên của bạn, vì sao đến nay mới viết cuốn Lưỡi cuốc nhẵn bóng. Điều quan trọng mà tôi học được từ quá trình viết cuốn tiểu thuyết này qua bấy nhiêu năm tháng, lần đầu tiên tôi vỡ nhẽ, viết tiểu thuyết là như thế đấy.
Hỏi: Kinh nghiệm? Sự chín chắn? Tầm nhìn?
Hỏi: Kinh nghiệm? Sự chín chắn? Tầm nhìn? một người mới vào việc, phải từ những bước đi đầu tiên. Tôi bằng lòng với Lưỡi cuốc nhẵn bóng. Nó vượt quá sự mong đợi của tôi.
(Báo Văn nghệ)
(Phỏng vấn Austin Clarke, giải thưởng văn học Canada)
Austin Clarke, nhà văn nổi tiếng Canada, hiện sống tại Toronto. Các tác phẩm chủ yếu của ông gồm “Nơi hội tụ”, “Bão táp số phận”, “Toả sáng”, “Đế quốc kiêu ngạo”, “Cội nguồn sóng gió”, “Sự cố”, “Lưỡi cuốc nhẵn bóng”, “Những người còn lại qua miền giao thoa”. Với “Lưỡi cuốc nhẵn bóng” ông đoạt giải văn học cao nhất, giải Giller của Canada (2002). Tiểu thuyết này phản ánh sâu sắc cuộc sống hậu thực dân sau thời Barbados.
Biên tập viên tạp chí văn học định kỳ “Tháng giêng” của Canada, Linda Richards, đã thực hiện cuộc phỏng vấn Austin Clarke, như sau:
Linda Richards (hỏi): Trong “Lưỡi cuốc nhẵn bóng” của ông, địa danh Bimontiel là thực hay hư cấu về một hòn đảo?
Linda Richards (hỏi): Trong “Lưỡi cuốc nhẵn bóng” của ông, địa danh Bimontiel là thực hay hư cấu về một hòn đảo? đồn điền. Tôi không định phỉ báng người nào cả. Cũng may khi đến Barbados (một đảo quốc thuộc quần đảo Antilles N.D) nhận giải, tại toà thị chính, tình cờ tôi thấy trên các biển treo tường liệt kê không ít các vị đã và cả đang là thị trưởng có tên Barbados. Tôi lần hồi soát lại xem có cái tên tước sĩ Stanley là thị trưởng trong “Lưỡi cuốc nhẵn bóng” của tôi không? Đúng, quả có cái tên như vậy từng là một thị trưởng. Tôi rất mừng và còn hơn thế nữa...
Barbados là vùng đất sặc mùi thân Anh. Điều rất dễ thấy, ở chỗ: trung thành về chính trị, văn hóa, cho đến lối sống kiểu Anh của nó. Thậm chí nó còn được gọi là nước Anh thu nhỏ. Có chuyện nực cười: trong thời kỳ thế chiến II thủ tướng Barbados gửi cho Churchill (thủ tướng Anh N.D) bức điện: “Hãy tiến lên- nước Anh? Nước Anh nhỏ ủng hộ Người.” Chúng tôi thấv việc làm đó thật hài hước.
Hỏi: Vậy thì Bimontiel là hư cấu về một Barbados trong “Lưỡi cuốc nhẵn bóng”?
Đáp: Đó là cách gọi khác đi của Barbados. Nếu anh gọi đó là Bimontiel thì những người thông thạo các quần đảo ở ấn Độ Dương đều hiểu ra ngay. Hiện còn nhiều người chế giễu: này anh bạn, từ Bimontiel đến đấy à. Một cách mỉa mai, hóa ra anh là người Anh? Tuy nhiên tôi không muốn mọi người hiểu Bimontiel trong tiểu thuyết chính là Barbados. Tôi muốn thông qua Bimontiel để nói về người dân trong cảnh bị áp bức thì thân thiết với nước Anh tới đâu. Đó là lý do vì đâu mà từ đầu đến cuối tôi luôn đề cập tới tạp chí “Thời sự tranh ảnh Luân-đôn”, trường hợp ở đây là viên cảnh sát cũng như em học sinh, cần phải thông hiểu rất nhiều chi tiết lịch sử của nước Anh. Nhờ sự hiểu biết lịch sử nước Anh mà em nhận được học bổng vào trường trung học. Đương nhiên sự so sánh này còn phản ánh cả về thái độ của Wilperfus, con bà Mane. Khi trở về Bimontiel hoặc Barbados so với lúc ra đi nó đã Âu hoá đi quá nhiều.
Hỏi: Ông có phải là người Barbados?
Đáp: Phải
Hỏi: Ông đã sống ở Canada được bao lâu?
Đáp: Năm 1955 tôi sang Canada học đại học. Từ đó đến nay đã 47 năm.
Hỏi: Vì sao đến nay mới viết tiểu thuyết này?
Hỏi: Vì sao đến nay mới viết tiểu thuyết này? sự thể lại như vậy. Từ bên trong những nhân tố tiêu cực có ảnh hưởng tới sáng tác văn học, tôi được tự do và giải phóng. Tôi không còn lo lắng gì, tâm thái tự tại, tinh lực xung mãn, tinh thần sảng khoái và giữ nguyên cá tính hài hước của mình... Lúc đó tôi chưa nghĩ kỹ, còn bây giờ bạn hỏi thì mặc nhiên tôi phải suy ngẫm kỹ hơn. Khi viết một đề tài hay hoặc quan trọng thì buộc nhà văn phải thể nghiệm và ý thức được điều đó.
buộc nhà văn phải thể nghiệm và ý thức được điều đó. thoa”, cuốn hai “Trong lùm keo”, cuốn ba “Thủ tướng”. Vì sao tôi còn đủ sức để quay trở lại với nó? Hai cuốn về Toronto cũng chẳng mất nhiều thời gian và công sức lắm.
Tôi cho rằng nguyên nhân là ở chỗ quan niệm không đúng. Khi bạn ở xa tổ quốc viết về tổ quốc càng hay. Cách nghĩ có tính khách quan ấy đồng nhất với cự ly. Về cơ bản tôi không tin điều đó. Nhưng tôi không thể không thừa nhận, đó không phải là tình cảm khách quan mà là cách lý giải về Barbados. Ví như khi tôi quyết tâm viết Barbados, dẫu rằng có người hiểu sai cũng chẳng sao, vì với tôi Barbados không còn là sự uy hiếp như đối với người dân châu Phi, nghĩa là do không thể xác định được mối quan hệ giữa tôi với châu Phi cũng như sự phản ứng của châu Phi, nghĩa là tôi không còn được đến châu Phi nữa, vĩnh viễn không được! Những năm 60 của thế kỷ trước, tôi cảm thấy châu Phi là xứ sở quan trọng cần khám phá, tìm tòi. Nếu tôi sang thì mặc nhiên không về nữa. Có thể nói thế này, giả sử tôi yêu một phụ nữ châu Phi hoặc yêu cảnh đẹp, yêu lịch sử châu Phi... thì chỉ cần cú điện thoại “Xong rồi, tôi không về nữa” đơn giản, có thế thôi.
nữ châu Phi hoặc yêu cảnh đẹp, yêu lịch sử châu Phi... thì chỉ cần cú điện thoại “Xong rồi, tôi không về nữa” đơn giản, có thế thôi. phản ánh những sự việc ảnh hưởng đến mình không. Tôi cho rằng nhiều nhà văn vững tin họ là người sáng tạo đầu tiên. Về cơ bản tôi không tin vào khả năng đó. Vì tôi biết, phần lớn các nhà văn đều biết, anh rất dễ bị ảnh hưởng những điều mà anh đọc.
Như Samuvaso viết về đảo Martinique, Seres viết Irland,tôi cũng muốn làm một cái gì đó cho Barbados. Điều thú vị là một lần nữa tôi lại viết về Barbados. Nếu định cư tại một nơi bên ngoài quốc gia mà anh ra đời, chỉ cần nghiêm túc một chút thì sẽ thấy có rất nhiều sự việc tế nhị mà trước nay anh không hề biết đến. Trước một thực tế hiển nhiên như vậy thì anh là một người nước ngoài.
Marie Malthilda trong tiểu thuyết là một cô gái lớn lên ở nơi thôn dã như nụ hoa tươi, cuốn hút tất cả thanh niên cùng trang lứa, thậm chí cả bọn đàn ông hoặc vì đa tình hoặc do con mắt nhục dục. Tôi còn nhớ hồi còn sống ở Barbados, trong xóm cũng có một người con gái như vậy. Đó là một xã hội cởi mở, đương nhiên là đồng chất, mọi người trong xóm đều biết đến người con gái này.
Hỏi: ở đây, từ đồng chất nghĩa là gì?
Đáp: Nghĩa là mỗi người trong xóm đều biết và hiểu được mọi việc mà người hàng xóm làm. Khi quan hệ đồng hương được xác lập thì mọi người đều cùng giai cấp, địa vị xã hội, văn hoá, chủng tộc như nhau. ở đây “cùng giai tầng trên cơ sở chủng tộc” ý muốn nói kể cả những người có mầu da nhạt đi đến mức có thể cho là, hoặc bị nhìn nhận là người da trắng, như quê tôi ở Barbados, họ vẫn là người Barbados. Khi nhìn nhận là người thân, đương nhiên có cả hàng xóm, chúng tôi không bị hạn chế do màu da.
Hỏi: Ngôn ngữ của Barbados là ngôn ngữ gì?
Đáp: Là ngôn ngữ địa phương.
Hỏi: Có phải là thứ ngôn ngữ như trong Lưỡi cuốc nhẵn bóng hay không?
Đáp: Ngôn ngữ trong tiểu thuyết Barbados không thuần tuý là ngôn ngữ bản địa Barbados. Không có sức để viết như vậy được. Do Marie Marthilda là một phụ nữ có địa vị nhất định trong xã hội nên ảnh hưởng của những thông tin đến từ con trai bà, từ một số nhân vật tầm cỡ, cho dù là bất bình đẳng, phi dân chủ, chắp vá, nhưng cũng đủ mở rộng tầm mắt của bà. Nhờ vậy ngôn ngữ của bà có nhiều thay đổi. Tuy nhiên do thân phận của một người Babedo da đen, bà vẫn giữ bản sắc ngôn ngữ bản địa Babedo. Đó là cách nói chuyện của bà với cảnh sát. Khi bà nói chuyện với cảnh sát thì “ngôn ngữ bất đồng”, thật thú vị? Bởi vì hiện nay đến Babedo, bạn nói chuyện với người da trắng ở đây, họ vẫn giữ sắc thái ngôn ngữ bản địa, dẫu rằng đó không phải là tiết tấu ngôn ngữ Babedo.
Hỏi: Phải chăng Marthilda lớn lên dưới ách nô lệ?
Đáp: Không phải, những người sinh thành và dưỡng dục bà thì như vậy.
Hỏi: Tôi suy nghĩ nhiều về những gì đã đọc, bởi vì có nhiều chuyện phải dựa vào chế độ nô lệ, chế độ sở hữu để suy xét, nhưng...
Đáp: Còn nhớ, bà nội tôi đi từ nhà đến chỗ chúng tôi, y phục bà vận phải dài quá bắp chân. Bà mang giầy, đầu đội mũ, áo dài tay, bà là tín đồ đạo cơ đốc, đi nhà thờ. Khi ra đường tay xách làn, đeo tạp dề. Tôi không rõ tới khi nào Barbados mới có tiền trợ cấp cho nguời già, có lẽ điều đó trông mong ở sự trợ giúp của giáo hội. Ngày nào trong tuần lễ bà cũng phải đi ba dặm Anh đường bộ đến trường để thăm nom tôi. Bà trò chuyện với thầy hiệu trưởng. Trước nay tôi chưa hỏi chuyện để hiểu hết chân dung bà, nhưng cũng mang máng rằng bà không được học hành, bà phải lao động trên đồng ruộng, hoặc giúp việc bếp núc cho người ta. Quan sát đời sống sinh hoạt của bà và của những phụ nữ đứng tuổi như mẹ tôi, sẽ thấy rõ biểu trưng của chế độ nô lệ. Ngoài hiện thực tàn khốc chi phối tinh thần lẫn thể xác, bạn còn có thể chứng kiến nguồn gốc của sự nghèo khổ thông qua quần chúng nhân dân Barbados.
Hỏi: Hiện nay ông đang viết về gì?
Hỏi: Hiện nay ông đang viết về gì? đưa ra vì cảm thấy có cái gì đó chưa ổn, chưa giải quyết thoả đáng. Trở lại câu hỏi đầu tiên của bạn, vì sao đến nay mới viết cuốn Lưỡi cuốc nhẵn bóng. Điều quan trọng mà tôi học được từ quá trình viết cuốn tiểu thuyết này qua bấy nhiêu năm tháng, lần đầu tiên tôi vỡ nhẽ, viết tiểu thuyết là như thế đấy.
Hỏi: Kinh nghiệm? Sự chín chắn? Tầm nhìn?
Hỏi: Kinh nghiệm? Sự chín chắn? Tầm nhìn? một người mới vào việc, phải từ những bước đi đầu tiên. Tôi bằng lòng với Lưỡi cuốc nhẵn bóng. Nó vượt quá sự mong đợi của tôi.
(Báo Văn nghệ)
Love mickey,