Một vài món ăn của người Mường Văn Chấn
Sinh hoạt ăn uống của đồng bào Mường Văn Chấn (Yên Bái) cũng đậm nét văn hoá ẩm thực, họ dùng ống tre, nứa, vầu vào nhiều việc sinh hoạt: chõ xôi, cơm, một đoạn thân gỗ khoét rỗng, lót vỉ, đổ gạo nếp vào đậy nắp, đặt lên nồi nước sôi; hoặc ống nứa non cho gạo nếp vào, đổ một chút nước ngập gạo, đậy nút vào và lam trên bếp than hồng; ống tre, nứa bánh tẻ ngâm măng chua, đựng nước…
Cơm tẻ là lương thực chính, cá suối nướng, là món ăn phổ biến của người Mường ở đây. Người Mường có câu: "Khảu khảu nông na, pa pa pỉnh tộp" (cơm lúa nồng, cá chín gộp) là vì thế. Ngoài cá suối nướng còn có cá ướp thính, cá làm mọc, thịt trâu sấy khô, thịt gà, thịt lợn, thịt dê... cũng có nhiều món ăn giống người Thái, người Tày. Về bánh, người Mường không thể thiếu bánh ống, bánh ống gói bằng gạo nếp cũng có thịt, đỗ nho nhe, bánh ống cũng là bánh tét của người Kinh, gói dài theo hình ống nứa, ống tre và buộc 5 lạt gọi là bánh ống (pẻng ôổng).
Người Mường có những món ăn độc đáo, bổ dưỡng, cũng dễ ăn còn có tác dụng làm thuốc rất tốt.
* Thịt lợn tẩm riềng
Người Mường rất thích món thịt tẩm riềng. Khi mổ lợn họ chọn thịt ba chỉ ngon, rửa sạch để ráo, thái miếng con chì, tẩm muối, mì chính; riềng cạo sạch vỏ, giã nhỏ trộn lẫn vào thịt, gừng, hạt dổi, lá vón vẻ, sả, ớt trộn đều ướp thịt 20 phút. Sau khi ướp xiên thịt vào vào nướng trên bếp than hồng hoặc cho ra chảo nấu thịt chín tới.
Điều đáng lưu ý khi nướng thịt phải quay đều, không cho lửa bén vào thịt, khi nướng thỉnh thoảng rắc ít riềng và bôi một lớp mỡ nước lên cho thịt không bị khô. khi thấy thịt có mùi thơm, chín vàng đều là được. Món ăn này ăn kèm với rau sống, chanh, tương hoặc mắm tôm. Món ăn này rất hấp dẫn.
* Thịt gà xào sả, ớt
Người Mường có câu nói "Khả cáy mam nạo hảu sú kin" nghĩa là "mổ gà mái ghẹ đãi khách ăn", gà mái ghẹ thường có bộ trứng non, đây là cách thể hiện lòng tôn kính khách quý khi đến nhà chơi.
Thịt gà lọc hết xương lấy thịt và da thái vừa phải, cho sả thái nhỏ, tương, muối, mì chính, hạt tiêu, hạt xẻn... trộn đều, ướp thịt gà 20-30 phút. Khi cho vào chế biến phi tỏi cho thơm rồi xào thịt gà trong vòng 2 phút cho thịt gà chín tái, cho ớt ngọt và một chút ớt cay vào đảo đều, xào thêm một chút nữa rồi cho một chút gừng vào bắc ra. mùi thịt gà xào sả, ớt thơm lừng bốc lên làm cái bụng ai cũng phải cồn cào. Thịt gà xào sả, ớt ăn lẫn với xôi nếp Tú Lệ, uống rượu ngô thật là thú vị, hương vị vùng cao khoá mà quên được.
* Món vịt quay
Chọn vịt bầu, làm lông, moi rửa sạch sẽ rồi nhồi vào bụng vịt các loại lá thơm, lá mắc ké, lá vón vén, hành, tỏi băm nhỏ, muối, hạt tiêu, hạt dổi, hoa hồi, thảo quả, húng, khâu bụng vịt lại rồi xát một chút muối vào bề mặt da vịt sau đó chặt bỏ đầu, cổ chân. Đun mỡ nóng già, cho vịt vào quayvàng mặt ngoài, cho hành vào phi thơm, đun nhỏ lửa, thỉnh thoảng lại trở vịt cho đến khi vịt chín mềm, vàng rộ, mùi thơm bốc lên ta bỏ ra, để bớt nóng chặt từng miếng bằng 3 ngón tay xếp ra đĩa hoặc dùng dao cắt từng miếng khi ăn. Vịt quay ăn với xôi nếp, cơm gạo tẻ nương, cơm gạo kén thì dù có đi đâu bạn cungc không thể quên được hương vị độc đáo món này của người Mường Văn Chấn.
Qua các món ăn kể trên tôi muốn giới thiệu phần nào xuất xứ cùng cách chế biến, sử dụng trên cơ sở những sản phẩm có sẵn trong thiên nhiên qua lao động sản xuất mà có của dân tộc Mường, đồng thời nó thường xuất hiện trong những ngày lễ Tết, hội hè, cũng là một mặt của văn hoá ẩm thực Tây Bắc.
Theo VHNT Ăn uống
Sinh hoạt ăn uống của đồng bào Mường Văn Chấn (Yên Bái) cũng đậm nét văn hoá ẩm thực, họ dùng ống tre, nứa, vầu vào nhiều việc sinh hoạt: chõ xôi, cơm, một đoạn thân gỗ khoét rỗng, lót vỉ, đổ gạo nếp vào đậy nắp, đặt lên nồi nước sôi; hoặc ống nứa non cho gạo nếp vào, đổ một chút nước ngập gạo, đậy nút vào và lam trên bếp than hồng; ống tre, nứa bánh tẻ ngâm măng chua, đựng nước…
Cơm tẻ là lương thực chính, cá suối nướng, là món ăn phổ biến của người Mường ở đây. Người Mường có câu: "Khảu khảu nông na, pa pa pỉnh tộp" (cơm lúa nồng, cá chín gộp) là vì thế. Ngoài cá suối nướng còn có cá ướp thính, cá làm mọc, thịt trâu sấy khô, thịt gà, thịt lợn, thịt dê... cũng có nhiều món ăn giống người Thái, người Tày. Về bánh, người Mường không thể thiếu bánh ống, bánh ống gói bằng gạo nếp cũng có thịt, đỗ nho nhe, bánh ống cũng là bánh tét của người Kinh, gói dài theo hình ống nứa, ống tre và buộc 5 lạt gọi là bánh ống (pẻng ôổng).
Người Mường có những món ăn độc đáo, bổ dưỡng, cũng dễ ăn còn có tác dụng làm thuốc rất tốt.
* Thịt lợn tẩm riềng
Người Mường rất thích món thịt tẩm riềng. Khi mổ lợn họ chọn thịt ba chỉ ngon, rửa sạch để ráo, thái miếng con chì, tẩm muối, mì chính; riềng cạo sạch vỏ, giã nhỏ trộn lẫn vào thịt, gừng, hạt dổi, lá vón vẻ, sả, ớt trộn đều ướp thịt 20 phút. Sau khi ướp xiên thịt vào vào nướng trên bếp than hồng hoặc cho ra chảo nấu thịt chín tới.
Điều đáng lưu ý khi nướng thịt phải quay đều, không cho lửa bén vào thịt, khi nướng thỉnh thoảng rắc ít riềng và bôi một lớp mỡ nước lên cho thịt không bị khô. khi thấy thịt có mùi thơm, chín vàng đều là được. Món ăn này ăn kèm với rau sống, chanh, tương hoặc mắm tôm. Món ăn này rất hấp dẫn.
* Thịt gà xào sả, ớt
Người Mường có câu nói "Khả cáy mam nạo hảu sú kin" nghĩa là "mổ gà mái ghẹ đãi khách ăn", gà mái ghẹ thường có bộ trứng non, đây là cách thể hiện lòng tôn kính khách quý khi đến nhà chơi.
Thịt gà lọc hết xương lấy thịt và da thái vừa phải, cho sả thái nhỏ, tương, muối, mì chính, hạt tiêu, hạt xẻn... trộn đều, ướp thịt gà 20-30 phút. Khi cho vào chế biến phi tỏi cho thơm rồi xào thịt gà trong vòng 2 phút cho thịt gà chín tái, cho ớt ngọt và một chút ớt cay vào đảo đều, xào thêm một chút nữa rồi cho một chút gừng vào bắc ra. mùi thịt gà xào sả, ớt thơm lừng bốc lên làm cái bụng ai cũng phải cồn cào. Thịt gà xào sả, ớt ăn lẫn với xôi nếp Tú Lệ, uống rượu ngô thật là thú vị, hương vị vùng cao khoá mà quên được.
* Món vịt quay
Chọn vịt bầu, làm lông, moi rửa sạch sẽ rồi nhồi vào bụng vịt các loại lá thơm, lá mắc ké, lá vón vén, hành, tỏi băm nhỏ, muối, hạt tiêu, hạt dổi, hoa hồi, thảo quả, húng, khâu bụng vịt lại rồi xát một chút muối vào bề mặt da vịt sau đó chặt bỏ đầu, cổ chân. Đun mỡ nóng già, cho vịt vào quayvàng mặt ngoài, cho hành vào phi thơm, đun nhỏ lửa, thỉnh thoảng lại trở vịt cho đến khi vịt chín mềm, vàng rộ, mùi thơm bốc lên ta bỏ ra, để bớt nóng chặt từng miếng bằng 3 ngón tay xếp ra đĩa hoặc dùng dao cắt từng miếng khi ăn. Vịt quay ăn với xôi nếp, cơm gạo tẻ nương, cơm gạo kén thì dù có đi đâu bạn cungc không thể quên được hương vị độc đáo món này của người Mường Văn Chấn.
Qua các món ăn kể trên tôi muốn giới thiệu phần nào xuất xứ cùng cách chế biến, sử dụng trên cơ sở những sản phẩm có sẵn trong thiên nhiên qua lao động sản xuất mà có của dân tộc Mường, đồng thời nó thường xuất hiện trong những ngày lễ Tết, hội hè, cũng là một mặt của văn hoá ẩm thực Tây Bắc.
Theo VHNT Ăn uống
Love mickey,