Trích đoạn: tn nguyen
Anh CP.
N rất thích ngôi nhà của anh.
Cách đây khá lâu , N ghé thăm Jardin botanique ở Montréal. Đó là 1 ngày hè khá nóng , khi N tạt vào La maison de Chine , khu vuờn tiêu biểu của nước Trung Hoa.
Bước lên căn nhà bằng gỗ mát rượi, thông thoáng với hồ sen bao quanh , kiểu nhà hay thấy trong các phim Tàu, N còn đang thưởng thức cái không gian êm ả, tỉnh lặng đó thì bỗng nghe 1 khúc nhạc trầm bỗng ,du dương...phát ra từ góc nhà. Một thiếu nữ người Hoa xinh đẹp đang ngồi dạo đàn chiêu đãi du khách..
Cái khoảnh khắc đó làm N xao xuyến và nhớ mãi..
Căn nhà của anh , với bụi mẫu đơn trắng trước cửa, thềm đá cũ với những đôi guốc ngoài bực thềm..Cho N cảm xúc tương tự. Có vẻ gì VN và thi vị lắm , không thường thấy ở những căn nhà trên đất Mỹ..
N chỉ trồng 4, 5 loại mẫu đơn thôi nhưng hay chụp những loại mẫu đơn lạ.
Gửi anh và các bạn ngắm loại này , hoa to từ 20-30cm , đẹp 1 cách mong manh.
Chúc anh và mọi người yên vui ,
NTN
Cảm ơn hình ảnh Mẫu Đơn cũng như tâm tình NTN chia sẻ qua câu chuyện của mình!
CP đem về đây đoạn viết này trên Internet nói về hoa Mẫu Đơn. Tặng NTN cũng như những người yêu hoa:
History of the Tree Peony
The tree peony, known as “Mudan” in Chinese, has been grown as an ornamental plant since the Sui Dynasty (581-618) or earlier. Both tree peony and herbaceous peony were cultivated and used as medicinal plants much earlier. Paintings and literature suggest that the tree peony has been associated with Chinese culture for over 3,000 years.
“Mu” means male, and “dan” means red. “Mudan” means “a plant that can reproduce by both seed and sucker, and the better ones are the red ones.” Tree peony has also been called “Hua Wang,” which means “The King of Flowers,” and “Fu Gui Hua,” which means “wealthy and honorable.”
Tree peonies became fashionable during the Tang (618-907) and Song Dynasty (960-1279). As the fashion for tree peonies grew, the hearty, wild ones growing in the hills around Tang’s capital Changan (today’s Xian), found their way into the Imperial Garden. Methods to select new and better plants from seedlings and grafting were developed, which led to the ability to mass reproduce the best specimens by grafting cuttings.
Empress Wu Ze Tian sent all tree peony plants to Luo Yang (considered frontier at that time) for not blooming according to her wishes. Tree peonies settled in Luo Yang and further flourished. A champion tree peony plant was worth its weight in gold.
Many of the unusual collections around the country were sent to the Imperial Garden during this time period, and the more colorful and multi-petal varieties started making an appearance.
During the Northern Song Dynasty, Ou Yang Xiu, one of the best-known writers during the Tang-Song era, wrote the first encyclopedia of tree peonies in 1034. The encyclopedia mentions 24 different varieties of tree peonies and summarizes its progress while describing its significance in Luo Yang. Yao Yellow and Wei Zi, famous varieties of those days, are still around today.
Zhang Xun (1086-1093), who visited every tree peony garden he knew, listed 119 varieties in a later book. At the same time, tree peony cultivating techniques continued to improve and more varieties appeared.
Tree peonies did not get too much attention during the Yuan Dynasty (1279-1368) when the Mongolians ruled China. During the Ming (1368-1644) and Qing Dynasty (1644-1911), much of the tree peony production moved to Bo Zhou, then later to Cao Zhou, now known as Heze in the Shandong Province.
Today, Heze is still the largest tree peony production area in China, even though Luo Yang may have a better reputation due to its historical association with the tree peony.
Anh văn vẫn luôn luôn là nhược điểm của CP. Nhưng vì bài viết có nhiều địa danh, danh từ chuyên môn, tên người, cũng như lịch sử xa xưa...
Do đó CP gồng mình dịch đại sang Việt ngữ, mong NTN và các bạn, ACE không chê cười:
Lịch sử của loài hoa Mẫu Đơn
Hoa Mẫu Đơn, được phát âm “Mudan” theo tiếng Tàu, đã được trồng như một loại cây dùng để trang hoàng từ thời nhà Tùy (581-618) hoặc trước đó nữa. Cả mẫu đơn thân mộc và mẫu đơn thân thảo đều được thu hoạch và dùng như các loài dược thảo sớm hơn thời nhà Tùy rất nhiều. Theo các họa phẩm và văn chương để lại, mẫu đơn thân mộc (tree peony) đã từng gắn bó với văn hóa Trung Hoa từ hơn ba ngàn năm nay.
Theo Hán ngữ, “Mu” nghĩa là giống đực, và “dan” nghĩa là màu đỏ. “Mẫu đơn” nghĩa là “loài cây có thể gây gây giống từ hạt hoặc chồi non, cách tốt hơn là từ những bộ phận màu đỏ”. (*)
Mẫu đơn cũng được gọi là “Vương Hoa” nghĩa là “Vương Giả Chi Hoa”, và “Phú Quý Hoa”, là loài đem đến vinh hoa và thịnh vượng.
Mẫu đơn thịnh hành từ thời nhà Đường (618-907) sang đến nhà Tống (960-1279). Thời cực thịnh của mình, hoa Mẫu đơn mọc hoang và mạnh mẽ khắp các ngọn đồi xung quanh kinh đô Trường An (nay gọi là Tây An), cho đến vườn Ngự Uyển . Các phương pháp chọn lựa giống cây mới và tốt từ việc gieo hạt cũng như ghép cành đã được phát triển . Từ đó, đã dẫn đến khả năng tái sản xuất hàng loạt các giống tốt nhất bằng cách cắt-ghép Mẫu đơn.
Hoàng Đế Vũ (Võ) Tắc Thiên đày tất cả các cây Mẫu Đơn về miền biên thùy Lỗ Dương vì dám cưỡng lịnh, không nở hoa cho Bà xem. Bị đày về Lỗ Giang, Mẫu đơn càng được yêu quý hơn . Một cây hoa Mẫu đơn đẹp nhất có giá trị bằng cả khối vàng tương đương với trọng lượng của nó, ngày xa xưa đó!
Nhiều bộ sưu tập đặc biệt của các hoa Mẫu đơn khắp đất nước được gom về vườn Ngự Uyển trong thời kỳ này, các giống hoa với màu sắc khác nhau cũng như càng dày (nhiều) cánh đã được biết đến .
Thời Bắc Tống, Âu Dương Tu, một trong các thi nhân nổi tiếng nhất của thời đại Đường-Tống, đã soạn cuốn “Bách Khoa về Mẫu Đơn”, năm 1034. Cuốn bách khoa liệt kê 24 nhóm khác nhau của Mẫu đơn và khái quát hóa tiến trình phát triển cũng như tầm quan trọng của Mẫu đơn nơi Lỗ Dương . Hoàng Dược và Vỹ Tích (?) là những nhóm nổi tiếng cho đến hôm nay .
Trong một tài liệu về sau, Trương Huân (1086-1093), người từng thăm viếng mỗi vườn Mẫu đơn mà ông ta biết đến, đã liệt kê tới 119 nhóm . Cũng trong thời này, kỹ thuật chăm sóc Mẫu đơn ngày càng tiến bộ . Các nhóm Mẫu đơn mới lại xuất hiện nhiều hơn .
Thời nhà Nguyên (1279-1368), dưới sự đô hộ của quân Mông Cổ trên nước Trung Hoa, Mẫu Đơn không còn gây được sự chú ý nữa . Sang thời nhà Minh (1368-1644) và nhà Thanh (1644-1911), phần lớn sản phẩm của Mẫu đơn được đem đến Bố Châu, sau đó đến Cao Châu, mà bây giờ gọi là Hà Trạch thuộc tỉnh Sơn Đông .
Ngày nay, Hà Trạch được biết đến là nơi sản xuất ra Mẫu đơn nhiều nhất dù Lỗ Dương được xem là gắn bó với tiểu sử của loài hoa vương giả này!
(*) Đoạn này có hai chỗ khó hiểu:
1/ Vì chữ “Mau” hay Mẫu khi tra từ điển Hán Việt, CP không thấy có nghĩa “male” hay tương tự… Về mặt chữ, thì đúng nghĩa của Mẫu là Mẹ và Đan là đỏ.
2/ Ngoài ra, “and the better ones are the red ones” cần đươc hiểu là “mà cách tốt hơn là dùng chồi của cây Mẫu đơn để ghép”. Vì chồi non của Mẫu đơn có màu đỏ thắm!
![[:D]](/images/smiley/s2.gif)
![[:(]](/images/smiley/s7.gif)
![[:)]](/images/smiley/s1.gif)
![[;)]](/images/smiley/s4.gif)
