Trò chuyện cùng nhà văn Nguyễn Huy Thiệp
Lan Hương thực hiện
Thật tình cờ tôi được gặp nhà văn Nguyễn Huy Thiệp, một người tôi hâm mộ đã lâu, nhưng chưa được gặp mặt. Và cũng khó có thể nghĩ được, một khi nào đó tôi được gặp ông. Đơn giản vì tôi không thể về Việt Nam được, còn ông thì không sinh sống ở Nga. Vậy mà tôi đã gặp ông ở một nơi không ngờ nhất: Paris. Nhà văn Nguyễn Huy Thiệp đến Paris để tham dự lễ ra mắt cuốn tiểu thuyết "Tuổi 20 yêu dấu" của ông được phát hành bằng tiếng Pháp. Đây là cuốn sách thứ 8 của ông được dịch và in tại Pháp. Địa điểm, nơi nhà xuất bản tổ chức buổi ra mắt sách không mấy rộng rãi. Đó là một quán bán sách với những bàn sách, những chồng sách, những kệ sách bầy khắp nơi từ ngoài cửa vào trong phòng. Thế nhưng nó không làm giảm bớt sự trang trọng mà nhà xuất bản dành cho ông, nó không làm kém đi sự kính trọng mà độc giả dành cho ông. Trước khi buổi giới thiệu bắt đầu, đã có những độc giả lâu năm mến mộ ông đến trò chuyện xin chữ ký. Phải chật vật lắm ông mới tìm được một khoảng thời gian ngắn ngủi để trò chuyện cùng tôi.
Lan Hương: Xin chào nhà văn Nguyễn Huy Thiệp. Xin ông cho biết mục đích lần đến nước Pháp lần này của ông?
NV Nguyễn Huy Thiệp: Lần này tôi sang Paris là vì cuốn tiểu thuyết "Tuổi 20 yêu dấu" của tôi được dịch sang tiếng Pháp. Đây là cuốn sách thứ tám của tôi được dịch và in ở Pháp. Cũng rất là thú vị, vì đây là cuốn sách thứ một ngàn của nhà xuất bản Edition de Lope. Tôi đi sang Pháp đợt này cũng vì quyển tiểu thuyết đầu tiên của tôi được in và cũng nhân dịp cuốn sách thứ một ngàn của nhà xuất bản này ra đời.
LH: Thưa nhà văn Nguyễn Huy Thiệp, cuốn tiểu thuyết lần này của ông được viết với một văn phong rất trẻ, khác với văn phong mà ông vẫn viết. Vậy điều gì đã khiến ông quyết định thay đổi phong cách viết của mình như vậy?
NHT: Viết văn là một công việc rất khó khăn, đòi hỏi phải luôn luôn sáng tạo mới. Đối tượng độc giả chủ yếu tại Việt Nam hiện nay là tầng lớp thanh niên. Các nhà văn viết gì thì viết, nhưng phải viết lên những vấn đề của họ, bằng giọng điệu của họ. Thực sự nó là một thách đố đối với những người cầm bút chúng tôi. Cuốn sách "Tuổi 20 yêu dấu", cũng là cuốn sách màtôi nhắm vào lớp độc giả này, những vấn đề mà họ quan tâm, và cố gắng viết bằng chính cái gịong kể của những người thanh niên ấy. Nó cũng là một bước thử nghiệm đầu tiên, đây cũng là một cố gắng để tự làm mới mình, làm thay đổi phong cách viết của tôi. Có một điều thú vị là cuốn sách này chưa được xuất bản tại Việt Nam, nhưng khi đưa lên trang mạng thì có nhiều thanh niên tìm đọc và họ rất thích thú. Việc người Pháp quyết định dịch cuốn sách này sang tiếng Pháp cũng rất tốt. Nó động viên tôi tiếp tục chủ đề này, nghĩa là chủ đề viết về tầng lớp thanh niên Việt Nam hiện nay.
LH: Vấn đề tệ nạn xã hội phát triển trong giới thanh thiếu niên Việt Nam đang làm đau đầu nhiều bậc phụ huynh và những ai quan tâm đến tương lai của Việt Nam. Xin ông cho biết, nguyên nhân gì đã khiến ông quyết định đi tiên phong trong vấn đề này?
NHT: Không, có lẽ tôi không phải là người đi đầu trong chủ đề này đâu. Đã có nhiều người viết về đề tài này rồi đấy. Và những vấn đề của thanh niên không phải chỉ là những vấn đề tiêu cực, lỗi lầm, ở trong những vấn đề của thanh niên Việt Nam hiện nay có cả hai mặt. Khi đất nước bắt đầu mở cửa hội nhập với thế giới, nền kinh tế thị trường bung ra, thì cũng có những mặt được, và có những mặt mất mát. Thanh niên phải đối mặt với cái được và cái mất trong vận hội mới này, trong cuộc chơi mới này, và họ phải tự trang bị cho mình những kiến thức, hiểu biết, họ phải tự biết vượt qua các trở ngại khó khăn ngay trong bản thân mình, có như vậy thì họ mới thành công ở trong cuộc sống và tìm ra cho mình ý nghĩa cuộc sống. Đó chính là thông điệp mà tôi muốn nói với thế hệ trẻ. Trong cuốn sách "Tuổi 20 yêu dấu" này tôi cũng muốn nhắn nhủ thêm là khi xã hội Việt Nam thay đổi như thế , phải đối mặt với những tệ nạn, thói xấu xa...thì tôi khuyên thanh niên hãy trở về với thiên nhiên, với tự nhiên, với cái bản tính "bản lai diện mục" của mình, với chính con người mình, hãy yêu cuộc sống, hãy yêu lấy cái tuổi trẻ của mình, và không nên vì bất cứ lý do nào đó mà tự hủy hoại nó đi.
LH: Trong cuốn sách cũa ông có nói đến một tệ nạn nguyên hiểm hiện nay ở Việt Nam là tệ nghiện ma túy trong giới trẻ. Vậy xin ông cho biết nguyên nhân gì đã khiến tệ trạng này phát triển mạnh ở Việt Nam và phải làm gì để giúp giới trẻ tránh được tệ nghiện ngập này?
NHT: Ma túy là một vấn đề rất lớn ở Việt Nam. Ma túy mang vào Việt Nam mỗi ngày lên tới con số hàng tạ. Số thanh niên nghiện ngập ma túy ở Việt Nam rất nhiều. Để giải quyết vấn nạn này đòi hỏi sự cố gắng của nhiều cơ quan chức năng của nha ønước nữa. Ví sao ma tuý phatù triển mạnh ở Việt Nam thì cũng có nhiều lý do, cả về tâm lý, cả về địa lý, đời sống. Vị trí địa lý của Việt Nam nằm gần tam giác vàng, gần những trung tâm ma tuý khác ở Châu Á, nằm trên đường vận chuyển ma tuý. Ở Việt Nam thì vẫn còn nhiều cái sự ngu si, dốt nát dẫn đến việc người ta buôn bán, sử dụng tràn lan. Chính sách của nhà nước trừng trị cái đám buôn ma túy vẫn còn nương tay, thậm chí một số công chức trong một vài cơ quan còn tiếp tay cho bọn buôn bán ma túy này nữa, thế nên để giải quyết vấn đề này, không thể một sớm một chiều, mà trước hết, những người thanh niên trẻ trung ấy phải có những hiểu biết để tự bảo vệ mình, để vượt qua nó, tìm thấy cái ý nghĩa cho cuộc sống của chính mình.
LH: Làm thế nào để có thể đọc được cuốn sách này của ông bằng tiếng Việt?
NHT: Cuốn sách này tôi chắc sẽ được in trong một ngày gần đây ở Việt Nam. Tôi có gửi cuốn sách này đi dự cuộc thi của hội nhà văn Việt Nam. Nó sẽ kết thúc năm 2005 này. Tôi nghĩ là từ nay đến cuối năm nó cũng sẽ được xuất bản. Còn nếu chưa được xuất bản thì tôi sẽ đưa nó lên trên mạng internet cho mọi người đọc.
PS: Mặc dù cuốn sách này của nhà văn Nguyễn Huy Thiệp chưa được in tại Việt nam. Nhưng nó đã được nhà xuất bản Văn Mới tại Hoa Kỳ in từ cuối năm 2004. Và nếu bạn đọc nào quan tâm thì cóthể vào đọc tại đia chỉ http://dactrung.net/truyen
Lan Hương thực hiện
Thật tình cờ tôi được gặp nhà văn Nguyễn Huy Thiệp, một người tôi hâm mộ đã lâu, nhưng chưa được gặp mặt. Và cũng khó có thể nghĩ được, một khi nào đó tôi được gặp ông. Đơn giản vì tôi không thể về Việt Nam được, còn ông thì không sinh sống ở Nga. Vậy mà tôi đã gặp ông ở một nơi không ngờ nhất: Paris. Nhà văn Nguyễn Huy Thiệp đến Paris để tham dự lễ ra mắt cuốn tiểu thuyết "Tuổi 20 yêu dấu" của ông được phát hành bằng tiếng Pháp. Đây là cuốn sách thứ 8 của ông được dịch và in tại Pháp. Địa điểm, nơi nhà xuất bản tổ chức buổi ra mắt sách không mấy rộng rãi. Đó là một quán bán sách với những bàn sách, những chồng sách, những kệ sách bầy khắp nơi từ ngoài cửa vào trong phòng. Thế nhưng nó không làm giảm bớt sự trang trọng mà nhà xuất bản dành cho ông, nó không làm kém đi sự kính trọng mà độc giả dành cho ông. Trước khi buổi giới thiệu bắt đầu, đã có những độc giả lâu năm mến mộ ông đến trò chuyện xin chữ ký. Phải chật vật lắm ông mới tìm được một khoảng thời gian ngắn ngủi để trò chuyện cùng tôi.
Lan Hương: Xin chào nhà văn Nguyễn Huy Thiệp. Xin ông cho biết mục đích lần đến nước Pháp lần này của ông?
NV Nguyễn Huy Thiệp: Lần này tôi sang Paris là vì cuốn tiểu thuyết "Tuổi 20 yêu dấu" của tôi được dịch sang tiếng Pháp. Đây là cuốn sách thứ tám của tôi được dịch và in ở Pháp. Cũng rất là thú vị, vì đây là cuốn sách thứ một ngàn của nhà xuất bản Edition de Lope. Tôi đi sang Pháp đợt này cũng vì quyển tiểu thuyết đầu tiên của tôi được in và cũng nhân dịp cuốn sách thứ một ngàn của nhà xuất bản này ra đời.
LH: Thưa nhà văn Nguyễn Huy Thiệp, cuốn tiểu thuyết lần này của ông được viết với một văn phong rất trẻ, khác với văn phong mà ông vẫn viết. Vậy điều gì đã khiến ông quyết định thay đổi phong cách viết của mình như vậy?
NHT: Viết văn là một công việc rất khó khăn, đòi hỏi phải luôn luôn sáng tạo mới. Đối tượng độc giả chủ yếu tại Việt Nam hiện nay là tầng lớp thanh niên. Các nhà văn viết gì thì viết, nhưng phải viết lên những vấn đề của họ, bằng giọng điệu của họ. Thực sự nó là một thách đố đối với những người cầm bút chúng tôi. Cuốn sách "Tuổi 20 yêu dấu", cũng là cuốn sách màtôi nhắm vào lớp độc giả này, những vấn đề mà họ quan tâm, và cố gắng viết bằng chính cái gịong kể của những người thanh niên ấy. Nó cũng là một bước thử nghiệm đầu tiên, đây cũng là một cố gắng để tự làm mới mình, làm thay đổi phong cách viết của tôi. Có một điều thú vị là cuốn sách này chưa được xuất bản tại Việt Nam, nhưng khi đưa lên trang mạng thì có nhiều thanh niên tìm đọc và họ rất thích thú. Việc người Pháp quyết định dịch cuốn sách này sang tiếng Pháp cũng rất tốt. Nó động viên tôi tiếp tục chủ đề này, nghĩa là chủ đề viết về tầng lớp thanh niên Việt Nam hiện nay.
LH: Vấn đề tệ nạn xã hội phát triển trong giới thanh thiếu niên Việt Nam đang làm đau đầu nhiều bậc phụ huynh và những ai quan tâm đến tương lai của Việt Nam. Xin ông cho biết, nguyên nhân gì đã khiến ông quyết định đi tiên phong trong vấn đề này?
NHT: Không, có lẽ tôi không phải là người đi đầu trong chủ đề này đâu. Đã có nhiều người viết về đề tài này rồi đấy. Và những vấn đề của thanh niên không phải chỉ là những vấn đề tiêu cực, lỗi lầm, ở trong những vấn đề của thanh niên Việt Nam hiện nay có cả hai mặt. Khi đất nước bắt đầu mở cửa hội nhập với thế giới, nền kinh tế thị trường bung ra, thì cũng có những mặt được, và có những mặt mất mát. Thanh niên phải đối mặt với cái được và cái mất trong vận hội mới này, trong cuộc chơi mới này, và họ phải tự trang bị cho mình những kiến thức, hiểu biết, họ phải tự biết vượt qua các trở ngại khó khăn ngay trong bản thân mình, có như vậy thì họ mới thành công ở trong cuộc sống và tìm ra cho mình ý nghĩa cuộc sống. Đó chính là thông điệp mà tôi muốn nói với thế hệ trẻ. Trong cuốn sách "Tuổi 20 yêu dấu" này tôi cũng muốn nhắn nhủ thêm là khi xã hội Việt Nam thay đổi như thế , phải đối mặt với những tệ nạn, thói xấu xa...thì tôi khuyên thanh niên hãy trở về với thiên nhiên, với tự nhiên, với cái bản tính "bản lai diện mục" của mình, với chính con người mình, hãy yêu cuộc sống, hãy yêu lấy cái tuổi trẻ của mình, và không nên vì bất cứ lý do nào đó mà tự hủy hoại nó đi.
LH: Trong cuốn sách cũa ông có nói đến một tệ nạn nguyên hiểm hiện nay ở Việt Nam là tệ nghiện ma túy trong giới trẻ. Vậy xin ông cho biết nguyên nhân gì đã khiến tệ trạng này phát triển mạnh ở Việt Nam và phải làm gì để giúp giới trẻ tránh được tệ nghiện ngập này?
NHT: Ma túy là một vấn đề rất lớn ở Việt Nam. Ma túy mang vào Việt Nam mỗi ngày lên tới con số hàng tạ. Số thanh niên nghiện ngập ma túy ở Việt Nam rất nhiều. Để giải quyết vấn nạn này đòi hỏi sự cố gắng của nhiều cơ quan chức năng của nha ønước nữa. Ví sao ma tuý phatù triển mạnh ở Việt Nam thì cũng có nhiều lý do, cả về tâm lý, cả về địa lý, đời sống. Vị trí địa lý của Việt Nam nằm gần tam giác vàng, gần những trung tâm ma tuý khác ở Châu Á, nằm trên đường vận chuyển ma tuý. Ở Việt Nam thì vẫn còn nhiều cái sự ngu si, dốt nát dẫn đến việc người ta buôn bán, sử dụng tràn lan. Chính sách của nhà nước trừng trị cái đám buôn ma túy vẫn còn nương tay, thậm chí một số công chức trong một vài cơ quan còn tiếp tay cho bọn buôn bán ma túy này nữa, thế nên để giải quyết vấn đề này, không thể một sớm một chiều, mà trước hết, những người thanh niên trẻ trung ấy phải có những hiểu biết để tự bảo vệ mình, để vượt qua nó, tìm thấy cái ý nghĩa cho cuộc sống của chính mình.
LH: Làm thế nào để có thể đọc được cuốn sách này của ông bằng tiếng Việt?
NHT: Cuốn sách này tôi chắc sẽ được in trong một ngày gần đây ở Việt Nam. Tôi có gửi cuốn sách này đi dự cuộc thi của hội nhà văn Việt Nam. Nó sẽ kết thúc năm 2005 này. Tôi nghĩ là từ nay đến cuối năm nó cũng sẽ được xuất bản. Còn nếu chưa được xuất bản thì tôi sẽ đưa nó lên trên mạng internet cho mọi người đọc.
PS: Mặc dù cuốn sách này của nhà văn Nguyễn Huy Thiệp chưa được in tại Việt nam. Nhưng nó đã được nhà xuất bản Văn Mới tại Hoa Kỳ in từ cuối năm 2004. Và nếu bạn đọc nào quan tâm thì cóthể vào đọc tại đia chỉ http://dactrung.net/truyen