"1984" là tác phẩm đỉnh cao của cả đời sáng tác của tác giả George Orwell. Ông viết tác phẩm này năm 1948. Ông đã cảnh báo cả thế giới về những hệ thống chính trị tiềm ẩn tính độc tài như chủ nghĩa phát xít, hay xa hơn là cả chủ nghĩa cộng sản. Orwell tạo dựng một thế giới rất "máy", rất "không người" để cai trị những con người. Những hệ thống chính trị ấy cho mình cái quyền tước hết quyền yêu thương, quyền suy nghĩ, quyền ngôn luận, cả cái quyền bản năng nhất là sinh hoạt tình dục vì tình yêu của mỗi cá nhân con người. Winston Smith là một anh chàng bị chứng giãn tĩnh mạch, hay đi cà nhắc, hay uể oải, và làm việc trong BỘ SỰ THẬT. Ở đó, anh làm cái công việc viết lại tất cả các tư liệu, bài báo, các thông tin sao cho nó được sửa chữa để đúng với ý của "ngày hôm nay" nhất. Winston đọc những bản tin thời sự, những phát biểu của "BÁC" - một lãnh tụ vô hình không ai biết. Nếu ngày sau sự kiện xảy ra sai những "tiên đoán" của những vị lãnh đạo ấy thì anh cùng với những nhân công của BỘ SỰ THẬT sẽ sửa lại báo ngày hôm qua để "cho đúng" và cất vào kho tư liệu tra cứu. Người ta tìm cách đốt sạch LỊCH SỬ. Lịch sử bị huỷ hoại bởi những con người như Winston. Trước mỗi người đều có một "MÁY TRUYỀN HÌNH" theo dõi từng cử chỉ của họ và tố giác họ nếu họ có bất cứ biểu hiện nào phản nghịch. Thông điệp của thế giới mà Smith đang sống chỉ duy nhất có một :
CHIẾN TRANH LÀ HÒA BÌNH
TỰ DO LÀ NÔ LÊ.
DỐT NÁT LÀ SỨC MẠNH
Người ta không được có thời gian để nhìn ngắm, âu yếm nhau nhưng bắt buộc phải dành ra một khoảng thời gian mỗi ngày cùng với "tập thể" thưởng thức HAI PHÚT HẬN THÙ. Người ta gào thét, chửi bới, muốn cào xé, điên loạn trước bức chân dung tên độc tài mà chính quyền muốn người ta chửi. Smith cũng làm thế. Nhưng anh ý thức tất cả. Những cảm giác yêu thương, đau khổ, khao khát tự do luôn dồn nén trong anh. Cho đến khi anh gặp Julia, một cô gái trong BỘ TÌNH YÊU, họ yêu nhau lén lút, làm tình với nhau, mơ ước những khoảnh khắc hạnh phúc bé nhỏ cùng nhau. Trong không khí ngột ngạt của hận thù và dòm ngó, họ rất sợ bị phát hiện. Cả hai có thể bị tử hình vì yêu nhau. Tình dục, đơn giản là sinh ra những đứa con cho ĐẢNG, không có tình yêu gì hết. Smith thề rằng dù anh có bị bắt, có bị dồn đến chết, anh cũng sẽ không khai ra Julia.
Rồi cả hai bị bắt. Họ bị tra tấn. Winston sống trong ảo ảnh của đau đớn, hiện thực, sống trong ranh giới của lòng tự tôn và sự hèn hạ con người. Winston đau đớn với những cuộc đánh đập, trấn nước, dí điện. Anh đã cảm thấy mình cần phải chết. Nhưng điều cuối cùng chợt khiến anh sống dậy giữa cơn tra tấn : "Mình đã không phản bội Julia" - Winston đã kiên cường với ý nghĩ đó. Ngay cả trong cơn đau mộng mị nhất anh vẫn giữ Julia là niềm tin kiên cường nhất.
Rồi kẻ thù đã làm được. Chúng dí Winston vào đám chuột ăn thịt người. Chuột - là nỗi sợ khủng khiếp của Winston, anh đã hét lên: "Hành Julia ấy ! Hành Julia ấy ! Không hành tôi ! Julia ấy ! Tôi bất cần ông làm gì nàng. Cứ xé toạc mặt nàng, lột xương nàng. Không hành tôi ! Julia ấy ! Không hành tôi !"
Winston đã bị bứt khỏi niềm tin cuối cùng. Sự bấu víu của anh đã vô nghĩa, anh rơi hẳn xuống vực sâu của chính mình. Winston đã thua. Đảng đã thắng. Bi kịch của Winston là anh đã đánh mất đi điều thiêng liêng nhất mà anh còn giữ được trong tim. Mọi thứ đều có thể dối trá, niềm tin thì không. Ai bảo rằng sự đau đớn thể xác không làm vỡ vụn tâm hồn? Ai bảo rằng thể xác chỉ là cái vô nghĩa ở đời? Cái thể xác ấy là phần kiến tạo nên thế giới.
George Orwell làm được một điều mà tôi chưa từng thấy một tác giả nào làm nổi kể cả Vũ Trọng Phụng ở thể loại tương tự: hư cấu ra 1 thế giới "giả" nhưng rất được chấp nhận. George Orwell làm được một điều còn tuyệt vời hơn là "sáng tạo ra 1 thế giới". Ông đã nhận ra bản chất độc tài, tàn nhẫn, tiêu diệt niềm tin và tính cá nhân của con người trong hình thái xã hội mà chủ nghĩa phát xít lẫn chủ nghĩa cộng sản cố tạo dựng.
Thế giới không bao giờ đơn giản là 1 thế giới. Đó là triệu triệu thế giới của triệu triệu con người kết thành.
Khải Đơn
http://blog.360.yahoo.com/blog-VGUkRGkhc6de5WByO7Y3RJywDA9u8w--?cq=1&p=1525&n=28500