4.3. THIỆT HẠI DO SẤM SÉT, LỐC VÀ VÒI RỒNG
4.3.1. Thiệt hại do sấm sét
Thật sự, sét không phải hoàn toàn có hại, sét cũng có các "ưu ðiểm" như:
* Con ngýời cổ ðại biết sử dụng lửa là nhờ có sét làm cháy rừng
* Sét phóng ðiện làm các phần tử oxy O2 trong không khí kết hợp tạo thành khí ozôn O3 hấp thu các tia tử ngoại bảo vệ sự sống trên trái ðất
* Tia lửa ðiện từ sét giúp nitõ và oxy trong không khí kết hợp lại thành oxit nitõ NO2 theo nước mưa thành phân ðạm cho ðất.
Bên cạnh ðó, sét vẫn gây những tác hại cho con ngýời và tài sản. Người ta ước tính rằng mỗi nãm có chừng 16 triệu lần sấm sét xuất hiện trên toàn trái ðất và phóng xuống khoảng 3 tỉ tia lửa ðiện. Thiệt hại do sét gây ra chủ yếu là ðánh trúng người gây thiệt mạng hoặc bị thưõng trầm trọng, phá hủy các công trình cao tầng và gây các ðám cháy rừng lớn.
* Trong 2 nãm 1938 - 1939, tại Liên Xô (cũ) ðã có 6.000 vụ cháy rừng do sét ðánh.
* Nãm nào, người ta cũng nghe tin ngýời chết do sét ðánh khi làm việc trên các cánh ðồng trống, trên các công trình xây dựng hoặc khi chơi golf, câu cá,.
* Mỗi nãm, các công ty bảo hiểm Mỹ ðã phải bỏ ra khoảng 500 triệu US dollars ðể bồi thường cho những tai nạn do sét ðánh.
* Tháng 3/1987, hỏa tiễn Atlas Centaur mang 2 vệ tinh nhân tạo vừa mới ðược khai hỏa tại mũi Canaveran, Mỹ sau 73 giây ðã bị sét ðánh trúng làm tê liệt toàn bộ
thiết bị ðiện tử và ðiều khiển khiến Trung tâm ðiều hành phải quyết ðịnh cho phá
nổ hỏa tiễn ðể tránh các nguy cơ không còn kiểm soát ðược nữa.
* Năm 1998, tại Việt Nam ðã ðếm ðược 149 lần sét ðánh trúng các trạm ðiện, cột anten và ðường dây thông tin. Riêng sét ðánh trúng Trạm Viễn thông Bưu ðiện Ðồng Nai và Bạc Liêu trong nãm này ðã gây thiệt hại khoảng 3 tỷ VN ðồng.
4.3.2. Thiệt hại do lốc và vòi rồng
* Vòi rồng xuất hiện năm 1879 tại Scotland ðã giật ðổ một ðoàn tàu ði qua cầu sông Tay làm 75 ngýời chết.
* Vòi rồng xuất hiện ngày 11/8/1995 tại vùng biển Ðịa Trung hải và tiến vào vịnh
LaCiotat, vùng cửa sông Rhone của nước Pháp ðã cuốn lên cao các cây thông hàng trăm năm tuổi, các nóc nhà cao tầng, xe hơi và nguyên một cây cầu nặng của công binh xưởng cũng bị cuốn ði quãng xa cả chục mét.
* Vòi rồng xuất hiện cuối tháng 7/1997 từ vịnh Belgan của Bangladesh làm chết 61
người, hơn 1.000 ngýời mất tích cùng nhiều tàu thuyền ngoài khơi.
* Mỹ là một quốc gia ðuợc ghi nhận có nhiều cơn lốc xoáy và vòi rồng xảy ra nhiều nhất. Hàng năm có trung bình 600 cơn lốc xoáy và vòi rồng xảy ra ở Mỹ và 5% trong số ðó có ðýờng kính cõn xoáy trên 300 m gây một sức tàn phá rộng. Số người chết do lốc xoáy và vòi rồng khoảng 300 - 500 người/năm ở nước Mỹ.
* Cơn cuồng phong tệ hại ngày 18/3/1925 chỉ trong vòng 4 giờ ðã ði qua 3 bang của nước Mỹ là Missuri, Illinos, Idiana trên ðoạn ðường dài 340 km ðã giết chết 689 người, khoảng 2.000 người bị thưõng và 11.000 ngýời bị mất nhà cửa.
* Ở Việt Nam không có các cơn lốc xoáy lớn nhưng cũng ghi nhận cơn lốc ngày
25/9/1997 có sức gió mạnh trên 100 km/h ðã tàn phá 3 phường Thuận Hành, Thuận Lộc và Phú Bình ở Huế làm tốc mái 760 nôi nhà, phá sập 150 ngôi nhà, 1 trường Tiểu học, bóc ði khoảng 6.000 m2 ngói ở khu vực Ðại Nội, Huế, làm trốc gốc nhiều cây cổ thụ, cây ăn trái, làm bị thương 24 ngýời trong ðó có 5 người bị thương nặng.
Hình 4.10: Một mái công trình bị lốc cuốn xoáy và ném ði xa
http://www.nguyen-family.ws/tuan/pdf/Disaster_4.pdf
.....Như-Ý
