<Bài viết đã được chỉnh sửa lúc < Edited by: <b>viviy2k</b> -- <b>6/27/2003 11:56:33 PM </b> >>
FINDING NEMO: Hải lý tìm con
Cao Thanh Tùng
Đứa con mang tên Nemo, trùng tên một vị thuyền trưởng chiếc tàu ngầm Nautilus trong truyện Hai Mươi Ngàn Dặm Dưới Đáy Biển. Và đứa con lần này là một chú Cá Quê (clown fish) năng động, táo bạo, ham phiêu lưu, còn nhỏ (mới đi học ngày đầu) mà cùng bè bạn bơi ra khơi, nhìn và tìm hiểu biển cả. Bị một người nhái lặn bắt vào lưới mang đi... Mang đi khỏi xóm nhà, trường học, bạn bè, người cha góa bụa tìm con. Tìm con qua muôn ngàn, không phải là dặm trường mà là, muôn ngàn hải lý.
Phim do xưởng phim hoạt hình Pixar thực hiện. Nhóm Pixar đã làm bốn phim hoạt hình do máy điện toán tạo hình (computer-animated): Toy Story, A Bug’s Life, Toy Story 2, Monsters, Inc. Nay Finding Nemo là phim thứ năm.
Phim hoạt hình không phải chỉ là hoạt họa như những phim Disney xưa. Hoạt hình (do com-puy-tơ tạo hình) gây cảm giác hình ảnh ba chiều, năng động, hào hứng. Lần này, sự năng động, có duyên đến từ hình ảnh các sinh vật dưới nước mang nhân tính nhưng không bỏ mất cá tính cơ bản của thủy tộc mà những người kể chuyện, những chuyên viên, nghệ sĩ tạo hình vô cùng kiên nhẫn quan sát và tái tạo trên màn ảnh tưởng như dành cho các em nhưng hết sức làm say mê người lớn khán giả.
Nước ngầm nổi sóng
Marlin (giọng Albert Brooks) là một anh Cá Quêâ thân đỏ, sọc trắng, hiền lành chất phác, cùng vợ là Coral (giọng Elizabeth Perkins) dạo chơi quanh nơi mình mới vừa đẻ 400 trứng, mường tượng đến mộät ngày mình sẽ cóù đàn con đông lúc nhúc. Thế là một ông Cá Nhồng (giống như cá mập) lao tới nuốt chững trứng lẫn mẹ. Chỉ một cái trứng còn lại, thoát, nở ra cậu nhỏ Nemo (giọng Alexander Gould) lép một bên vi nhưng hết sức liều lĩnh, táo bạo, ham chơi vàø ham bơi ra xa.
Ngày đi học đầu tiên, Nemo coi thường lời cha (góa bụa) dạy, cùng bạn vượt “Rào đá ngầm chắn sóng” ra khơi, lọt thỏm vào lưới một thợ lặn xúc mang lên thuyền máy rồ chạy băng đi. Bố Merlin tới cứu, không kịp, bị chân vịt thuyền máy quạt văng trở lại. Từ đây, “đất bằng” nổi sóng, anh Cá Quê Merlin lên đường tìm con, địa chỉ: Thuyền đánh cá (!). Anh kết bạn cùng cô Cá Chim Dory (giọng Ellen DeGeneres) kẻ biết nhiều nhưng hay quên, lẫn lộn nhiều cái buồn cười.
Thân cá dặm trường
Cá đây là cá kiểng: Nemo bị cho vào một bồn cá kiểng trong phòng khách một nha sĩ ở Sydney, thành phố xa muôn trùng hải lý, cách bờ biển quê nhà. Các “nhân vật” trong bồn cá sống kiếp chưng bầy lâu năm cũng chán ngán; lão cá dẹp đen sọc trắng Gill (giọng Willem Dafoe) bầy kế cho Nemo trốn đi bằng ống dẫn nước vào bồn cá, nhưng không thành. Mưu toan trốn thoát lại càng trở nên cấp bách vì Darla, cô cháu gái ông nha sĩ sẽ vào làm răng, kẻ nổi tiếng cầm bao ny lông đựng cá màu là lúc lắc cái bao, dằn sóc cho đến con cá trong bao cũng phải chết.
Trong lúc đó, bố Merlin cùøng cô Dory nương theo dòng nước xuyên Thái Bình Dương đến Sydney lôi cuốn theo vô vàøn loài thủy tộc với tốc độ như bay. Tới cảng Sydney, với hình ảnh Nhà Hát như những cánh buồm trắng nhô trên sóng, trước đó cả hai Merlin và Dory lạc xuống một chiếc tiềm thủy đỉnh hỏng chìm, bơi trốn những ông cá mập trong chương trình “12 bước tiến tới bữa ăn không có cá” vì khẩu hiệu “Cá là bạn, không phải đồ ăn” của các ông.
Sau đó cả hai lại còn sa vào miệng cá voi khổng lồ, chui vào bên trong thân cá rồi như được phép mầu, theo giòng nước phun ra trên lưng ông cá trở về với biển. Chưa hết, cả hai còn bị đàn hải âu đói rượt đuổi, phải được chàng-bè cứu cho vào bao da lòng thòng ở cổ mới thoát thân.
Bố Merlin có đoàn tụ được với đứa con yêu táo bạo và ham hố phiêu lưu? Chú cá con Nemo thoát thân bằng cách nào ra khỏi bồn cá kiểng nhà ông nha sĩ? Xin mời các khán giả tí hon cùng phụ huynh đến với màn ảnh Finding Nemo, “hồi sau phân giải.”
Có duyên
“Có duyên” là đặc tính của Finding Nemo hiện ra ngay từ đầu, không đợi đến “hồi sau.” Mỗi “nhân vật” thủy tộc là một cá tính. Các ông cá mập “nuốt người” như chớp lại đến hồi lên “chương trình khôâng cá” trong các bữa ăn, miệng huênh hoang “cá là bạn, không phải đồ ăn.”
Rùa biển 150 tuổi (giọng đạo diễãn Stanton) lại ăn nói đỏm đáng, vừa trôi theo giòng đại dương, vừa phát ngôn điệu bộ như một công tử 16! Đó chỉ là một hai thí dụ. Còn thì vô số: cá lưỡi kiếm đánh nhau, sao biển, cá đao, sứa, cá ngựa, cá đuối, mực, chàng-bèø, hải âu... mỗi chàng là một cá tính. Khán giả người lớn sẽ thấy công lao của các chuyên viên hình ảnh, người viết phân cảnh kịch bản – kể cả đạo diễn – rình mò, kiên nhẫn, tốn không biết bao nhiêu thì giờ ghi cho được hình ảnh, “bắt” cho được những cá tính sinh vật ấy, mang lên màn bạc.
Tạo hình qua com-puy-tơ là một kỹ thuật hiện đại. Tạo hình không làm nổi lên cử động độc đáo cùng đặc tính của loài vật mang một cá tính con người, không có người kể truyện có duyên, người quan sát tế nhị, không tài nào làm được phim hoạt hình mang nội dung nhân tính. John Lasseter đã quay ba phim đầu tiên của Pixar.
Nhưng đến A Bug’s Life thì Andrew Stanton đảm nhịệm đồng đạo diễn cùng Lasseter. Đến Finding Nemo này thì Lasseter lên làm trưởng ban điều hành sản xuất, Stanton ngồi sau máy quay làm đạo diễn, vừa viết truyện vừa đứng đầu nhóm viết kịch bản phân cảnh, vừa giữ một giọng cho một nhân vật Rùa Biển. Phải nhắc đến các giám đốc hình ảnh với nước màu màn bạc đại dương trong trẻo nhưng lung linh ánh sáng, tuyệt đẹp, phân biệt hẳn mầu sắc kể chuyện trên bộ.
Ông cha hay sợ sệt ở đời, trông chừng con quá đáng; cậu con trẻ người non dạ, liều lĩnh và phiêu lưu... ai rốt cuộc phải học ở ai và phải tin tưởng ở ai? Một nội dung như thế và một nghệ thuật hình ảnh công phu như thế đến với tuổi nhỏ đầu hè, trước hết là đến với tình thương và bàn tay của nghệ thuật kỳ thú.
Cao Thanh Tùng
Đứa con mang tên Nemo, trùng tên một vị thuyền trưởng chiếc tàu ngầm Nautilus trong truyện Hai Mươi Ngàn Dặm Dưới Đáy Biển. Và đứa con lần này là một chú Cá Quê (clown fish) năng động, táo bạo, ham phiêu lưu, còn nhỏ (mới đi học ngày đầu) mà cùng bè bạn bơi ra khơi, nhìn và tìm hiểu biển cả. Bị một người nhái lặn bắt vào lưới mang đi... Mang đi khỏi xóm nhà, trường học, bạn bè, người cha góa bụa tìm con. Tìm con qua muôn ngàn, không phải là dặm trường mà là, muôn ngàn hải lý.
Phim do xưởng phim hoạt hình Pixar thực hiện. Nhóm Pixar đã làm bốn phim hoạt hình do máy điện toán tạo hình (computer-animated): Toy Story, A Bug’s Life, Toy Story 2, Monsters, Inc. Nay Finding Nemo là phim thứ năm.
Phim hoạt hình không phải chỉ là hoạt họa như những phim Disney xưa. Hoạt hình (do com-puy-tơ tạo hình) gây cảm giác hình ảnh ba chiều, năng động, hào hứng. Lần này, sự năng động, có duyên đến từ hình ảnh các sinh vật dưới nước mang nhân tính nhưng không bỏ mất cá tính cơ bản của thủy tộc mà những người kể chuyện, những chuyên viên, nghệ sĩ tạo hình vô cùng kiên nhẫn quan sát và tái tạo trên màn ảnh tưởng như dành cho các em nhưng hết sức làm say mê người lớn khán giả.
Nước ngầm nổi sóng
Marlin (giọng Albert Brooks) là một anh Cá Quêâ thân đỏ, sọc trắng, hiền lành chất phác, cùng vợ là Coral (giọng Elizabeth Perkins) dạo chơi quanh nơi mình mới vừa đẻ 400 trứng, mường tượng đến mộät ngày mình sẽ cóù đàn con đông lúc nhúc. Thế là một ông Cá Nhồng (giống như cá mập) lao tới nuốt chững trứng lẫn mẹ. Chỉ một cái trứng còn lại, thoát, nở ra cậu nhỏ Nemo (giọng Alexander Gould) lép một bên vi nhưng hết sức liều lĩnh, táo bạo, ham chơi vàø ham bơi ra xa.
Ngày đi học đầu tiên, Nemo coi thường lời cha (góa bụa) dạy, cùng bạn vượt “Rào đá ngầm chắn sóng” ra khơi, lọt thỏm vào lưới một thợ lặn xúc mang lên thuyền máy rồ chạy băng đi. Bố Merlin tới cứu, không kịp, bị chân vịt thuyền máy quạt văng trở lại. Từ đây, “đất bằng” nổi sóng, anh Cá Quê Merlin lên đường tìm con, địa chỉ: Thuyền đánh cá (!). Anh kết bạn cùng cô Cá Chim Dory (giọng Ellen DeGeneres) kẻ biết nhiều nhưng hay quên, lẫn lộn nhiều cái buồn cười.
Thân cá dặm trường
Cá đây là cá kiểng: Nemo bị cho vào một bồn cá kiểng trong phòng khách một nha sĩ ở Sydney, thành phố xa muôn trùng hải lý, cách bờ biển quê nhà. Các “nhân vật” trong bồn cá sống kiếp chưng bầy lâu năm cũng chán ngán; lão cá dẹp đen sọc trắng Gill (giọng Willem Dafoe) bầy kế cho Nemo trốn đi bằng ống dẫn nước vào bồn cá, nhưng không thành. Mưu toan trốn thoát lại càng trở nên cấp bách vì Darla, cô cháu gái ông nha sĩ sẽ vào làm răng, kẻ nổi tiếng cầm bao ny lông đựng cá màu là lúc lắc cái bao, dằn sóc cho đến con cá trong bao cũng phải chết.
Trong lúc đó, bố Merlin cùøng cô Dory nương theo dòng nước xuyên Thái Bình Dương đến Sydney lôi cuốn theo vô vàøn loài thủy tộc với tốc độ như bay. Tới cảng Sydney, với hình ảnh Nhà Hát như những cánh buồm trắng nhô trên sóng, trước đó cả hai Merlin và Dory lạc xuống một chiếc tiềm thủy đỉnh hỏng chìm, bơi trốn những ông cá mập trong chương trình “12 bước tiến tới bữa ăn không có cá” vì khẩu hiệu “Cá là bạn, không phải đồ ăn” của các ông.
Sau đó cả hai lại còn sa vào miệng cá voi khổng lồ, chui vào bên trong thân cá rồi như được phép mầu, theo giòng nước phun ra trên lưng ông cá trở về với biển. Chưa hết, cả hai còn bị đàn hải âu đói rượt đuổi, phải được chàng-bè cứu cho vào bao da lòng thòng ở cổ mới thoát thân.
Bố Merlin có đoàn tụ được với đứa con yêu táo bạo và ham hố phiêu lưu? Chú cá con Nemo thoát thân bằng cách nào ra khỏi bồn cá kiểng nhà ông nha sĩ? Xin mời các khán giả tí hon cùng phụ huynh đến với màn ảnh Finding Nemo, “hồi sau phân giải.”
Có duyên
“Có duyên” là đặc tính của Finding Nemo hiện ra ngay từ đầu, không đợi đến “hồi sau.” Mỗi “nhân vật” thủy tộc là một cá tính. Các ông cá mập “nuốt người” như chớp lại đến hồi lên “chương trình khôâng cá” trong các bữa ăn, miệng huênh hoang “cá là bạn, không phải đồ ăn.”
Rùa biển 150 tuổi (giọng đạo diễãn Stanton) lại ăn nói đỏm đáng, vừa trôi theo giòng đại dương, vừa phát ngôn điệu bộ như một công tử 16! Đó chỉ là một hai thí dụ. Còn thì vô số: cá lưỡi kiếm đánh nhau, sao biển, cá đao, sứa, cá ngựa, cá đuối, mực, chàng-bèø, hải âu... mỗi chàng là một cá tính. Khán giả người lớn sẽ thấy công lao của các chuyên viên hình ảnh, người viết phân cảnh kịch bản – kể cả đạo diễn – rình mò, kiên nhẫn, tốn không biết bao nhiêu thì giờ ghi cho được hình ảnh, “bắt” cho được những cá tính sinh vật ấy, mang lên màn bạc.
Tạo hình qua com-puy-tơ là một kỹ thuật hiện đại. Tạo hình không làm nổi lên cử động độc đáo cùng đặc tính của loài vật mang một cá tính con người, không có người kể truyện có duyên, người quan sát tế nhị, không tài nào làm được phim hoạt hình mang nội dung nhân tính. John Lasseter đã quay ba phim đầu tiên của Pixar.
Nhưng đến A Bug’s Life thì Andrew Stanton đảm nhịệm đồng đạo diễn cùng Lasseter. Đến Finding Nemo này thì Lasseter lên làm trưởng ban điều hành sản xuất, Stanton ngồi sau máy quay làm đạo diễn, vừa viết truyện vừa đứng đầu nhóm viết kịch bản phân cảnh, vừa giữ một giọng cho một nhân vật Rùa Biển. Phải nhắc đến các giám đốc hình ảnh với nước màu màn bạc đại dương trong trẻo nhưng lung linh ánh sáng, tuyệt đẹp, phân biệt hẳn mầu sắc kể chuyện trên bộ.
Ông cha hay sợ sệt ở đời, trông chừng con quá đáng; cậu con trẻ người non dạ, liều lĩnh và phiêu lưu... ai rốt cuộc phải học ở ai và phải tin tưởng ở ai? Một nội dung như thế và một nghệ thuật hình ảnh công phu như thế đến với tuổi nhỏ đầu hè, trước hết là đến với tình thương và bàn tay của nghệ thuật kỳ thú.