Một nữ phóng viên đồng nghiệp nói với tôi: Ông chỉ chuyên viết về áo trắng thôi sao! Xã hội này còn nhiều người mặc áo màu khác. Ông hãy đi thực tế một quán bia ôm và viết về thân phận của các cô gái ấy.
Tôi đã đi thực tế và viết được truyện này. Có lẽ truyện còn ôm... đồm quá, nhưng biết làm sao được. Dưới ánh sáng mặt trời rạng rỡ, người ta còn chưa nhìn thấy hết góc cạnh của một sự việc, huống chi dưới ánh đèn mờ.
Truyện này đã được đăng trên báo Sóng Nhạc. Tôi nghĩ không phải vì nó có "nhạc" mà có lẽ vì nó có một chút "sóng".
Khi chúng tôi bước vào quán Linh Thảo chỉ còn có hai bàn trống. Một bàn trải khăn trắng có đặt một bình hoa cúc vàng, còn bàn kia có một nụ hồng nhung cắm trong một chiếc ly cao. Tôi chọn bàn có bông hồng, chẳng phải vì trông nó sang trọng hơn mà vì nhìn bông hồng tôi thường dễ dàng tưởng tượng ra đủ thứ các món ăn ngon: heo sữa quay, cá chép sốt cà, thỏ nấu rượu chát. Và như thế sẽ đỡ tốn... tiền "mồi".
Một người phục vụ nam mặc áo trắng quần đen bước vào hỏi:
- Các anh uống bia gì?
Tuấn nhìn người phục vụ nói:
- Cho nửa ... nửa thùng Heineken là bao nhiêu lon?
- Dạ mười hai lon.
Tuấn trợn mắt nói:
- Bộ không biết làm tính chai sao mày ? Nửa của nửa thùng là sáu lon.
Người phục vụ cười nói:
- Dạ, em hiểu . Các anh có cần gọi cô nào quen?
- Mới vào lần đầu chưa quen ai . Mày tìm cho tao em nào ốm ốm xinh xinh.
Nhân ngồi cách Tuấn một ghế nói:
- Gọi cho tôi một em ít trang điểm và không xài dầu thơm.
Người phục vụ quay qua hỏi tôi:
- Còn anh hai ?
Tôi lắc đầu . Tuấn vỗ tay xuống bàn:
- Thôi cha nội, cha nội "ăn chay" ai dám "ăn mặn".
- Thì từ từ.
Thú thật tôi thích ngồi uống bia với một bông hồng câm nín còn hơn phải ngồi nói chuyện với một cô gái mà mình không hợp gu, dù chỉ là ngồi để giải trí trong chốc lát.
Một lúc sau người phục vụ đem vào sáu lon bia và hai cô tiếp viên cầm ba cái ly có quai đặt lên bàn. Tuấn và Nhân mỗi người một cô tiếp viên ngồi kế bên. Người phục vụ hỏi:
- Các anh ăn gì không?
Tuấn nói:
- Cho con khô mực.
Tôi nói:
- Một đĩa táo xanh và nhiều muối ớt.
Người phục vụ kéo tấm bình phong che bàn chúng tôi, chỉ chừa một lối đi nhỏ rồi bước ra ngoài . Một cô gái tóc ngắn xách xô đá bước vào, gắp đá bỏ vào ly . Cô mặc áo pull trắng sát nách, chiếc váy dài có in hình những bông hoa màu đen trên nền vải nâu . Đôi mắt to đen của cô có vẻ buồn não ruột dù miệng cô luôn mỉm cười . Bỏ đá xong, cô gái xách xô đá đi ra ngoài . Tôi hỏi cô gái ngồi bên Tuấn:
- Ai vậy ?
Tuấn cười:
- Rồi, trúng "hệ" của chàng rồi .
Cô gái nói:
- Chị Kim đó. Chị ấy chỉ phục vụ chứ không được ngồi bàn tiếp khách.
Tôi tự khui lon bia rót đầy ly rồi bưng lên uống hết nửa ly . Tôi nhìn bông hồng trên bàn và cố tưởng tượng ra đôi mắt buồn não ruột của cô gái. Chắc cô là thân nhân của chủ quán nên không được tiếp khách.
Một người đàn ông ló đầu qua khe bình phong hỏi:
- Các anh có cần ca nhạc?
Tôi nhận ra Khoa, một người quen ở quán cũ. Tôi vẫy tay gọi:
- Vào đây .
Khoa đẩy bình phong bước vào, bắt tay tôi:
- Chào anh Tiến. Lâu quá mới gặp lại anh.
Tôi kéo ghế cho Khoa ngồi rồi rót đầy ly bia mời:
- Uống năm mươi đi . Bỏ quán Bảo Sơn bao lâu rồi ?
- Dạ, em về làm quản lý ở đây đã hơn ba tháng. Xin phép anh.
Khoa uống cạn nửa ly bia rồi nói:
- Để em gọi cho anh một cô mới vô làm, ngon lành lắm.
- Thôi khỏi . Ông ra gọi cho tôi cô Kim.
Khoa trợn mắt:
- Cô Kim? Không được đâu .
Tôi nhíu mày:
- Ông là quản lý mà điều động cô ta vào đây không được thì quản lý cái quái gì?
- Không phải vậy . Em chỉ sợ anh buồn.
- Tự tôi yêu cầu, tại sao tôi còn phải buồn?
Khoa ôm vai tôi nói nhỏ:
- Để em trình bày cho anh Tiến thông cảm. Kim trước kia là ca sĩ số một ở quán này. Rất nhiều khách đã say mê tiếng hát của cô ấy. Bia và thuốc lá đã làm cho cô ấy khan tiếng. Rồi một đêm đi làm về khuya. Kim bị trúng mưa và bị bệnh. Khi lành bệnh thì Kim cũng bị tắt tiếng luôn. Bà chủ thông cảm hoàn cảnh cô ấy phải một mình nuôi cha mẹ già, nên đã nhận cô ấy vào làm phục vụ như nam chứ không cho ngồi tiếp khách, sợ khách chê quán có tiếp viên câm.
Tôi vỗ vai Khoa:
- Ông ra mời Kim vào đây . Mọi chuyện để tôi lo .
Khoa đứng dậy . Tuấn nói:
- Ông gọi người đờn để mấy em ca cho vui .
Khoa đẩy bình phong bước ra. Một lát sau Kim cầm đĩa khô mực và đĩa táo xanh bước vào. Đặt hai đĩa trên bàn, Kim định bước ra ngoài thì tôi níu tay nàng:
- Em ngồi xuống đây .
Kim mỉm cười lắc đầu. Tôi kéo Kim ngồi xuống ghế và choàng tay qua vai nàng.
Tuấn vỗ tay cười ha hả:
- Hết "ăn chay" rồi hả?
Tôi rút tay trên vai Kim xuống rồi nắm lấy tay nàng nói nhỏ:
- "Em như một nụ hồng cầu mong chẳng lạnh lùng." Em biết bài hát đó chứ?
Kim mím môi nhìn đóa hồng trên bàn, lắc đầu. Tôi nói:
- Tôi không yêu cầu em hát. Tôi chỉ hỏi em có "hiểu" bài hát đó?
Kim gật đầu.
- Tốt. Nào mời em uống.
Tôi đưa ly bia cho Kim, nàng cầm lên uống nhấp một ngụm. Một người đàn ông có râu cầm đàn ghi ta bước vào. Anh cúi chào chúng tôi rồi kéo ghế ngồi một góc sát tấm bình phong. Cô gái ngồi bên Tuấn nói:
- Em xin hát tặng các anh bài "Chuyện ba người".
Anh nhạc công dạo đàn. Tuấn gõ tay xuống bàn theo nhịp điệu Rumba. Cô gái hát: "Một người đi với một người, một người đi với nụ cười hắt hiu ..."
Kim nhìn chăm chăm vào cây đàn. Đôi môi nàng khẽ mấp máy. Nàng cố tìm lại giọng hát đã mất. Rồi nàng gục đầu xuống bàn, hai tay bịt chặt đôi tai ...
Bài hát dứt. Mọi người vỗ tay . Đôi mắt Kim ngấn lệ. Tôi vuốt mái tóc ngắn của nàng và nói nhỏ:
- Đừng buồn, rồi giọng hát sẽ trở về với em.
Kim buồn bã lắc đầu, cầm ly bia lên uống cạn. Tôi lấy một trái táo xanh, chấm thật nhiều muối ớt rồi đưa cho nàng.
- Em hãy tập chịu đựng ăn đủ thứ chua chát cay mặn, để vươn lên trong cuộc đời . Khi nào từ bỏ được nơi chốn này, giọng hát sẽ tự động về với em.
Kim gật đầu, nhìn tôi mỉm cười. Nàng cắn mạnh vào trái táo đầy muối ớt. Tôi mượn người nhạc công cây đàn. Dù giọng hát không hay, tôi cũng muốn hát tặng nàng. Không phải để nàng thưởng thức giọng ca của tôi, mà để nàng hiểu lời ca: "Dù mai đây ai đưa em đi đến cuối cuộc đời ..."
Gần 12 giờ đêm, tôi đưa Kim về nhà nàng. Trời vừa mới ngừng cơn mưa nên thành phố mát lạnh. Kim ngồi sau thỉnh thoảng đưa tay chỉ đường mỗi khi xe chạy đến một ngã tư . Đến một con đường nhiều cây sao cao vút, nàng vỗ vai tôi ra dấu cho xe ngừng lại . Nàng xuống xe, chỉ vào một con hẻm sâu hun hút rồi ra dấu cho tôi đừng đi theo vào nhà nàng.
Đường phố im lặng, tôi nghe rõ tiếng lá rụng chạy đuổi nhau trên mặt đường. Tôi ôm lấy vai nàng, nàng im lặng. Tôi vuốt mái tóc nàng, nàng im lặng. Và khi tôi cúi xuống hôn nàng, lạ lùng thay đôi môi nàng mấp máy rồi khẽ hát "Tình yêu mật ngọt, mật ngọt trên môi . Tình yêu mật đắng, mật đắng trong đời ..."
Tôi đã nghe rõ ràng tiếng hát thanh thoát của nàng. Chắc các bạn cho rằng lúc đó tôi "xỉn" nên mới nghĩ vậy . Làm sao một người đã bị tắt tiếng có thể hát được?
Như vậy bạn chỉ tin tình yêu nói được bằng miệng lưỡi. Không, tình yêu cũng có thể nói được bằng trái tim. Và nàng đã hát bằng trái tim.
Tôi không tin cơn bệnh nàng mắc trong đêm mưa đã làm nàng tắt tiếng. Chính khói thuốc và rượu bia trong căn phòng tù túng, dù có được gắn máy lạnh, đã làm tắt tiếng hát của nàng. Tôi tin tình yêu sẽ giúp nàng thoát khỏi nơi chốn tù túng đó, và tiếng hát sẽ trở lại với nàng. Khi hai con tim hoà cùng một nhịp, chúng sẽ giúp nhau hát lên một bài ca mà chỉ riêng chúng hiểu .
Nhưng ai sẽ giúp nàng có lại tiếng hát?
Thật đáng tiếc tôi không thể giúp nàng chuyện đó. Tôi không muốn nàng sẽ bị tắt tiếng luôn khi khám phá ra đứa con gái đầu lòng của tôi vừa tròn một tuổi. Nó đang cần tiếng hát của tôi dù tôi hát không hay.

 
Cù lao là gì ? Chắc các bạn quen ở thành phố và ở miền núi không biết. Vậy tôi xin được phép giải thích ngắn gọn như sau : Ðó là một dải đất dài nằm ở giữa lòng một con sông rộng. Trên cù lao có làng mạc và ruộng rẫy phì nhiêu vì thường xuyên được phù sa bồi đắp.
Chắc các bạn kêu lên : Vậy biết rồi. Cù lao giống cái lẩu lươn, lẩu cá hú ở nhà hàng chứ gì ? Xin thưa : Ðúng vậy. Nhưng nếu nói "Tim tôi - một cái lẩu", bạn sẽ tưởng tôi bàn chuyện ăn nhậu, trong khi thật lòng tôi muốn kể một (mà hai) chuyện tình của tôi, dĩ nhiên của cả bạn nữa, nếu bạn muốn "ăn theo".
Tôi sinh ra và lớn lên ở cù lao Tân Phong nằm giữa dòng sông Tiền. Hàng ngày tôi phải đi ghe máy qua học trường trung học huyện Cái Bè gần bên. Còn khi nào cần làm giấy tờ hành chánh, tôi phải đi tàu máy đến Ủy ban nhân dân huyện Cai Lậy xa lắc. Do đó cả hai huyện đối với tôi đều quan trọng.
Chỗ tôi ở đã vậy, chỗ tôi học cũng vậy. Tôi học lớp 12B. Người ngồi ngay trước mặt tôi, tôi không chú ý vì chỉ thấy mái tóc đen dài của cô ta. Còn người ngồi kế bên cô ta là Liễu thì tôi bắt buộc phải chú ý, vì mỗi khi nhìn lên bảng đen, tôi đều thấy một nửa khuôn mặt bên trái của Liễu. Người ngồi ngay sau lưng tôi, tôi không thấy vì tôi không thể quay đầu 360 độ. Nhưng người ngồi kế bên tôi thì tôi thấy rất rõ, vì mỗi lần quay mặt xuống cuối lớp, tôi đều thấy một nửa khuôn mặt bên phải của Ðào.
Con gái nếu bạn biết toàn bộ khuôn mặt (hay con người) thì không sao. Nhưng nếu bạn chỉ biết một nửa thì khó chịu lắm. Nó sẽ làm bạn ray rứt ăn học không vô. Vì bạn cứ phải thắc mắc "nửa kia" ra sao ? Nó có giống y chang "nửa này" hay đẹp hơn, hay xấu hơn hay... hay hay ?
Tánh tôi vốn không thích ăn thịt nửa nạc nửa mỡ, không thích nói nửa úp nửa mở, không thích đọc Nửa chừng xuân. Do đó tôi phải làm quen cùng một lúc với Liễu và Ðào, để tìm hiểu cái "nửa kia" cho được trọn vẹn.
Bạn trai trong lớp thấy vậy khuyên tôi đừng nên "bắt cá hai tay". Tôi chỉ cười ruồi. Tụi nó sinh sống ở phố huyện, chuyên ăn cá mua ở chợ biết chi chuyện bắt cá mà bàn. Còn tôi mỗi chiều đi học về đều phải đi bắt cá ở bãi sình, các đìa đem về cải thiện bữa ăn. Nên chuyện bắt cá tôi quá rành. Bắt cá hai tay (đôi khi cả hai chân nữa) mà còn bị sẩy hoài, huống hồ bắt cá một tay.
Liễu cao 1 mét 555, nặng 43 ký 8, Ðào cao 1 mét 554, nặng 43 ký 9. Nếu hai nàng đứng lên bàn cân tạ thì đều nặng ngang nhau. Vì cân Việt Nam xê xích khoảng 100gr là kể như không. Còn nếu hai nàng cùng dự thi "Hoa hậu áo dài nữ sinh huyện Cái Bè", chắc ban giám khảo cũng chịu thua, không biết chấm ai nhất. Trọng lượng hai nàng ngang nhau, sắc đẹp cũng ngang nhau. Vậy tôi biết chọn ai, nếu không chọn cả hai ?
May cho tôi là nhà Liễu ở đầu huyện, nhà Ðào ở cuối huyện, nên tôi đến thăm nhà nàng này thì không có cách chi mà nàng kia thấy được. Nhưng chẳng may cho tôi khi tôi có tánh... lười biếng. (Bây giờ tôi mới biết trong tình yêu cũng như trong học tập, lười biếng đều đáng bị số không). Tôi thường viết thư cho hai nàng cùng một mẫu thư. Chỉ khác ở trên tôi để trống.
Thương gửi... và ở dưới Hẹn gặp ở...
Tối đó tôi hẹn gặp Liễu ở quán cà phê Thy. Quán cà phê có nhạc "xi-té-ri-ô" và bàn ghế bày dưới tàn những cây trứng cá, cây dừa, cây xoài. Tôi chọn ngồi ở bàn dưới cây trứng cá, để lỡ trái có rụng trúng đầu cũng không sao. Ðúng 7 giờ 15 phút. Liễu bước vào. Và lạ lùng chưa, cũng đúng 7 giờ 15 phút 01 giây. Ðào bước vào. Bạn đã bao giờ có hai người yêu cùng đến thăm bạn một lúc chưa ? Nếu có, bạn sẽ dễ dàng đồng ý với tôi thà chẳng có người yêu nào, lại thấy sung sướng hơn !
Tôi ấp úng mời hai nàng cùng ngồi nhưng cả hai đều đứng im. Rồi đặt hai lá thư xuống bàn. Rồi quay lưng đi về. Chèng đéc quỷ thần ơi ! Trong khi mọi người lo "tự cứu mình", thì riêng tôi lại tự hại mình. Thư gửi cho Liễu, tôi lại để tên Ðào. Hẹn gặp Ðào tối mai, tôi lại để lầm ngay tối nay.
Nếu ba má tôi không la rầy chắc ngày mai tôi sẽ xin nghỉ học. Nếu thủ tục hành chánh dễ dàng, ngày mai tôi sẽ xin chuyển trường. Nếu còn can đảm yêu lại, ngày mai tôi sẽ không yêu hai cô cùng một lớp. Nếu... nhưng đó là chuyện của ngày mai. Còn đêm nay tôi lững thững đi một mình trên phố huyện...
Mọi so sánh đều khập khiễng, tôi cũng đồng ý vậy. Nhưng nếu tôi không so sánh "tim tôi là một cù lao" thì biết đến bao giờ các cô gái mới thông cảm cho tôi, một người có tật "bắt cá hai tay".

 
Tôi đã đi theo nhà ảo thuật Ali K3 trình diễn ở một số tỉnh miền Nam. Anh không phải là một nhà ảo thuật tài ba nhưng anh nói chuyện rất tài ba . Khi biết tôi rất mê ảo thuật và năn nỉ anh cho theo học nghề, anh nói: Cậu biết phần "ảo" được rồi, biết phần "thuật" cậu sẽ không còn mê ảo thuật nữa . Vả lại, cậu đã rành làm trò ảo thuật với chữ nghĩa rồi, học thêm nghề này làm chi . Tôi không muốn từ bỏ một đam mê đẹp nên đành không học nghề ảo thuật nữa .
Truyện này đáng lẽ có tên "Tình yêu ảo thuật" nhưng như thế thì thật dài dòng. Tôi rút gọn là "Tình ảo" cho nó có vẻ hư ... ảo .
Tình cờ đi ngang qua rạp hát thị xã, tôi thấy tấm bảng quảng cáo vẻ hình một người đàn ông đang cưa một cái hòm, có đầu và hai chân của một cô gái thò ra . Phía trước có dòng chữ: Đệ nhất ảo thuật gia Z.30. Tôi bủn rủn tay chân. Không phải hình vẽ ghê rợn đó, mà vì lâu lắm tôi mới có dịp xem ảo thuật.
Tôi vốn mê ảo thuật từ nhỏ. Năm tám tuổi tôi đã trốn nhà đi theo làm đệ tử một ông thầy diễn trò ảo thuật ở Sài Gòn. Học được 4 tháng, ba tôi tìm được, bắt về, đánh tôi một trận bầm mình. Lần đó, nếu ba để tôi tiếp tục theo học, chắc tôi đã trở thành Đệ nhất ảo thuật gia của thị xã này. Bởi lòng đam mê của tôi lúc đó đối với ảo thuật là một đam mê lớn. Làm bất cứ việc gì với đam mê lớn, tôi tin người ta cũng sẽ thành công. Không vĩ đại thì cũng nhỏ bé.
Ba tôi bắt tôi học chữ, học đánh máy, học vâng lời cấp trên để trở thành một công chức gương mẫu. Nhưng ngọn lửa đam mê ảo thuật vẫn âm ỉ cháy. Thật đáng tiếc chương trình biểu diễn ảo thuật đã ngày càng hiếm. Khán giả ngày nay tinh khôn hơn ngày xưa nên khó "mà mắt" họ. Trò ảo thuật sẽ chết nếu cái "ảo" bị phanh phui. Riêng tôi vẫn yêu ảo thuật như yêu mối tình đầu ngu ngơ của mình.
Buổi chiều, tôi ăn cơm sớm rồi nôn nóng đến rạp mua vé vào xem. Trong rạp nóng bức, khán giả còn vắng. Chỉ có con nít đứng lô nhô ở các lối đi. Tôi chọn một ghế ngồi sát sân khấu. Hơn một giờ sau mới mở màn. Bắt đầu là phần ca nhạc. Một cô ca sĩ mặc một bộ quần áo đỏ, lấp lánh kim tuyến vàng, bước ra nhún nhảy . Cô vừa nhảy vừa gào nghe nhức óc, chóng mặt. Vậy mà tiếng vỗ tay lại vang lên rần rần. Tôi chỉ mong phần ca nhạc sớm chấm dứt.
Phần biểu diễn ảo thuật của Z.30 bắt đầu. Một người đàn ông cao nhòng, mặc áo đuôi tôm màu đen, tay cầm can, bước ra sân khấu giở mũ chào khán giả. Tóc ông bạc trắng và khán giả cười ồ. Mặc ông bôi phấn trắng, hai bên má có hai đồng tiền màu đỏ trông như một anh hề. Z.30 biểu diễn trò thắt nút cột chặt hai khăn tay rồi giũ một cái, hai chiếc khăn bung ra. Trò ném những quả bóng ping-pong biến mất. Trò bốn lá bài toàn quân 10, tráo qua tráo lại thành con bồi, đầm, già, xì... Tất cả những trò đó tôi đã học qua khi còn bé nên chẳng còn thấy hấp dẫn và tôi che miệng ngáp.
Hai người đàn ông khiêng bốn cái đôn nhỏ ra đặt ở giữa sân khấu, rồi họ khiêng một cái hòm sơn đỏ đặt lên trên. Một cô gái khoảng 18 tuổi, mặc quần áo thể dục nhịp điệu màu xanh, đi bằng hai tay từ hậu trường ra sân khấu. Em uốn người đứng dậy, cúi chào khán giả. Hai bím tóc dài của em thắt nơ đỏ, buông thõng phía trước ngực. Em đến mở nắp hòm, nhảy vào nằm gọn lỏn như một con mèo. Khán giả chỉ thấy đầu và hai chân em thò ra ngoài cái hòm đỏ. Z.30 đến đậy nắp hòm. Ông lấy một cái cưa lưỡi sáng quắc, cưa thử một thanh gỗ gãy đôi. Đèn quanh sân khấu đột nhiên tắt.
Một luồng ánh sáng màu đỏ chiếu thẳng vào cái hòm đỏ. Người đàn ông bắt đầu cưa ngang cái hòm. Tiếng lưỡi cưa ăn gỗ được khuếch đại làm khán giả nổi da gà. Lưỡi cưa đi qua nắp hòm rồi từ từ xuống thấp. Đèn chiếu về phía đầu cô gái. Em bắt đầu ca một bài vọng cổ trong tuồng Phạm Công Cúc Hoa. Lưỡi cưa vẫn tiếp tục đi hết bề ngang cái hòm. Cô gái vẫn tiếp tục ca đến hết bài vọng cổ. Khán giả vỗ tay ào ào và tôi là người vỗ tay hăng say nhất. Đèn tắt rồi bật sáng. Cô gái đã đứng bên Z.30 cùng cúi chào khán giả.
Phần ảo thuật chấm dứt, tiếp tục là ca nhạc. Tôi đứng dậy đi ra ngoài. Theo một con đường nhỏ bên hông rạp hát, tôi đi đến phòng của các diễn viên ở phía sau sân khấu. Lòng đam mê ảo thuật trong tôi bừng dậy, tôi muốn gặp người đàn ông xin đi theo học nghề. Bây giờ tôi đã lớn, ba tôi chẳng thể ngăn cản tôi .
Ở góc phòng, Z.30 đang thu xếp dụng cụ có cô gái phụ giúp. Lúc này khuôn mặt ông đã lau sạch lớp phấn nên tôi nhìn thấy rõ vết sẹo ở gò má trái. Tôi đứng chưng hửng trong giây lát rồi bật kêu lên:
- Thầy Ban.
Người đàn ông ngừng tay, đứng nhìn tôi. Trong khi ông nhíu mày suy nghĩ, tôi chạy đến nắm chặt tay ông.
- Thầy không nhớ con sao? Con là Trịnh Đen đây. Ngày xưa thầy đã đặt tên cho con là Thanh Trịnh.
Người đàn ông cười ha hả vỗ vai tôi:
- Nhớ rồi. Cậu học trò bất đắc dĩ đã bỏ tôi.
Rồi ông quay qua giới thiệu cô gái:
- Đây là Thanh Ly. Chắc cậu không nhớ nó, vì hồi cậu bỏ học nó mới có hai tuổi. Còn đây là học trò cũ của ba .
Cô gái nhìn tôi mỉm cười chào và tôi cũng mỉm cười theo. Tôi mời thầy Ban và Thanh Ly đi ăn mì vịt tiềm - món ăn đặt biệt của thị xã. Họ đồng ý. Tôi phụ dọn dẹp đồ nghề cho nhanh rồi chúng tôi cùng đi xe lôi ra bờ sông.
Về đêm, hàng quán ở dọc bờ sông rất đông khách. Mọi người tránh cái nóng ở thị xã, ra đây đón ngọn gió mát từ mặt sông thổi lên. Chúng tôi ngồi ở một cái bàn tròn kê trên bờ đá. Mặt nước dập dềnh cách chân chúng tôi hơn một thước. Thanh Ly xõa mái tóc dài ngang vai. Em mặc áo thun trắng có hình con cá sấu ở phía trái tim. Thầy Ban mặc áo sơ mi màu nâu nhạt, miệng ngậm ống vố. Chẳng còn ai nhận ra họ là diễn viên ảo thuật. Tôi nói:
- Tại thầy đổi tên Thanh Ban, nếu không con đã tìm thầy từ hồi sáng.
Thầy Ban cười:
- Cái tên đó hết ăn khách rồi. Tôi phải đổi tên là Z.30 và con nhỏ này là Z.31, nghe cho có vẻ bí ẩn. Còn cậu bây giờ làm gì?
- Dạ, làm nhân viên kế toán.
- Có nghề nghiệp ổn định là tốt. Tôi mong cho con tôi cũng có một nghề ổn định như cậu, nhưng nó không chịu .
Thanh Ly liếc nhìn ba, nói:
- Ba bắt con học nghề may, ai mà ham.
- Chứ con muốn học nghề gì?
- Nghề ảo thuật.
Thầy Ban cú nhẹ lên đầu cô con gái:
- Theo nghề này chỉ khổ.
Thấy hai cha con thầy Ban đang vui vẻ, tôi hỏi:
- Lâu nay thầy có nhận ai làm đệ tử?
- Nghề này càng ngày càng khó kiếm tiền, nên không có ai ham học.
- Vậy con xin thầy nhận lại con làm đệ tử.
Thầy Ban trợn mắt nhìn tôi:
- Cậu nói thiệt hay nói chơi ?
- Dạ thiệt. Bây giờ con đã lớn và có quyền quyết định.
- Cậu có quyết định đó từ khi gặp tôi hay gặp con nhỏ này?
Tôi đỏ mặt lúng túng nói:
- Dạ... gặp cả hai.
Thầy Ban mỉm cười rồi nghiêm mặt nói:
- Được, tôi cũng già rồi. Cậu có thể thay tôi diễn với con nhỏ.
Đang cắn cái đùi vịt tiềm, Thanh Ly vội bỏ xuống, lắc đầu quầy quậy .
- Không được đâu.
Thầy Ban hỏi:
- Sao vậy? Con tính độc diễn à?
- Ngó tướng ảnh "ạch đụi" quá. Diễn chung con sợ sẽ bị cưa thành hai khúc.
Thầy Ban bật cười rồi ho sặc sụa . Tôi tự ái nói:
- Em đừng coi thường. Xem tôi biểu diễn ảo thuật nè. Tôi chỉ cần đọc một câu thần chú, tô mì trước mặt em sẽ biến thành hai tô .
- Xí! Anh mà diễn được, tôi sẽ chịu diễn chung với anh.
Tôi nhắm mắt lại lầm bầm đọc một câu thần chú, rồi mở mắt ra hét lớn:
- Này chủ quán, cho một tô mì ăn thêm.
Và trước mặt Thanh Ly đã có thêm một tô mình còn bốc khói .
Thầy Ban vỗ tay:
- Cậu diễn vai hề được lắm. Vai đó rất ăn khách.
Ăn uống xong, tôi đưa hai người về khách sạn, nơi họ tạm trú trong thời gian biểu diễn ở thị xã. Tôi hẹn sáng mai sẽ đến đón họ đi thăm các thắng cảnh ở đây.
Sáng hôm sau khi tôi đến khách sạn, thầy Ban không đi được vì bận công việc đột xuất. Thầy nói tôi dẫn Thanh Ly đi chơi và nhớ trở về rạp hát lúc 3 giờ chiều để diễn tập trò mới.
Tôi chở Thanh Ly bằng xe Honda chạy một vòng quanh thị xã cho em biết. Thị xã nhỏ bằng bàn tay nên 15 phút sau chúng tôi đã trở về chỗ cũ. Tôi dắt xe cùng em đi ghe máy qua sông, về làng quê ngoại. Nơi có nhiều vườn trái cây chắc sẽ làm em thích.
Dọc theo hai bên đường làng là hai con mương nước đục ngầu phù sa. Cây trái mọc lên xanh um. Thỉnh thoảng có tiếng trái chín rụng xuống mương kêu lõm bõm. Nhà ngoại tôi không có cổng vì quanh đây đều là người họ hàng. Tôi phóng xe vào đến thềm nhà. Con chó vàng chạy ra sủa ầm ĩ rồi ngoắc ngoắc đuôi khi nhận ra người quen. Ngoại tôi hơn 70 tuổi, nhưng dáng người còn khỏe mạnh. Bà đứng ở cửa nheo mắt hỏi:
- Thằng Tư đó hả?
Tôi chạy đến ôm chầm lấy bà rồi nói:
- Dạ. Còn đây là bạn gái của con ở Sài Gòn mới xuống.
Thanh Ly cúi đầu chào bà. Bà nói:
- Cha! Chắc trời sắp mưa to vì có khách ở Sài Gòn đến chơi. Có trái mít chín cây ngoại mới hái xuống đó, thằng Tư mang ra mời khách.
- Dạ. Ngoại cứ để đó cho tụi con.
Tôi dắt Thanh Ly ra vườn phía sau nhà. Những cây mận đầy trái chín đỏ làm em thích thú, nhảy lên với hái bỏ vào miệng nhai .
- Ngọt quá. Ước chi nhà em cũng có được cây mận như vầy .
- Cả vườn mận này là của em, nếu em chịu ở lại đây.
Thanh Ly tròn xoe mắt nhìn tôi:
- Anh nói gì em không hiểu?
- Tôi muốn nói ngoại cho tôi miếng vườn này, nhưng ở một mình buồn quá nên tôi không nhận.
- Sướng thí mồ mà anh còn chê.
- Thì chính em cũng chê nữa mà.
- Em chê hồi nào đâu?
- Vậy là em chịu ở lại đây với tôi há?
Như chợt hiểu ra điều tôi muốn nói, Thanh Ly đỏ mặt cúi đầu.
- Em không thể bỏ ba má ở Sài Gòn. Em phải giúp ba kiếm tiền nuôi gia đình.
- Vậy tôi sẽ theo giúp em một tay.
Thanh Ly bỏ chạy quanh gốc mận, tôi vội đuổi theo em và chúng tôi cùng cắn chung một trái mận chín. Đấy là trái mận ngon nhất mà tôi được ăn từ trước tới nay.
Gần 3 giờ chiều tôi chở Thanh Ly về rạp hát để tập dượt trò ảo thuật mới. Thầy Ban ngồi đợi chúng tôi trên sân khấu vắng người. Thầy báo cho biết đêm nay là buổi biểu diễn cuối cùng ở đây. Sáng nay, chủ thầu họp cho biết vé bán không hết, họ không dám thuê đoàn diễn tiếp hai đêm nữa. Mặt Thanh Ly buồn xo, tôi cũng buồn xo, nhưng rồi tôi vui vẻ ngay khi nghĩ sẽ theo Thanh Ly về Sài Gòn sớm.
Thầy Ban tập trò chim bồ câu rút lá bài, con bọ trắng từ trong túi chui ra. Thanh Ly tập trò người bay. Trò này rất công phu nên mặt em lấm tấm mồ hôi.
Đêm ấy, tôi bồn chồn đi lại ở trong phòng đợi mà không vào rạp hát. Không gì chán bằng xem ảo thuật mà mình đã biết rõ phần "ảo". Còn ca nhạc thì tôi không ham.
Hai cha con biểu diễn xong, tôi lại phụ giúp thu xếp đồ nghề vào những thùng gỗ. Tôi mời hai người đi ăn bồi dưỡng.
Thầy Ban bị mệt, nên phải về khách sạn nghỉ để mai đi sớm. Thầy nói nếu tôi đã quyết định học nghề thì sáng mai theo thầy lên Sài Gòn. Còn nếu chưa thu xếp xong công việc thì lên sau cũng được. Thanh Ly sẽ cho tôi biết địa chỉ nhà thầy .
Tôi chở Thanh Ly đến quán mì vịt tiềm đêm qua. Đêm nay gió thổi mạnh nên mặt sông nổi những dợn sóng. Thanh Ly phải xin một sợi dây thun để cột mái tóc vì gió thổi bay những sợi tóc dài vào miệng em.
Ăn mì xong, tôi gọi hai ly chè bưởi. Khum tay che gió đốt một điếu thuốc, tôi nói:
- Vì phải bàn giao công việc, chừng đầu tháng sau tôi mới lên Sài Gòn được. Em hãy ghi địa chỉ, tôi sẽ tìm đến.
Tôi đưa cho Thanh Ly cây viết và tờ giấy. Em cầm lấy và vẽ những vòng tròn từ nhỏ đến lớn.
- Em biểu diễn trò ảo thuật à?
Thanh Ly lắc đầu:
- Em ghi những con số 0.
- Tại sao vậy?
- Anh còn nhớ trái mận chín chúng ta ăn chung ở vườn? Chính ở đó trái mận mới ngọt. Lên Sài Gòn nó sẽ lạt nhách.
- Ai biểu em ăn mận ở Sài Gòn làm chi. Khi nào thèm, em hãy xuống đây.
- Dạ, khi nào thèm em sẽ xuống đây, với điều kiện anh phải ở đây.
- Tôi rất muốn đi theo ba em học nghề. Tôi rất mê trò ảo thuật.
- Anh thấy đó, trò ảo thuật nào cũng hấp dẫn khi người ta chưa biết mặt trái của nó, biết rồi trò nào cũng dở. Em nghĩ tình yêu cũng vậy.
- Em bị méo mó nghề nghiệp rồi. Tình yêu không phải như vậy. Càng hiểu biết nhau, người ta càng yêu nhau hơn.
- Càng ghét nhau hơn thì có.
Thanh Ly tháo sợi thun cột tóc. Gió thổi mạnh làm bay những sợi tóc che khuất khuôn mặt em. Tôi nói:
- Thôi, không bàn cãi lôi thôi nữa. Để tôi chở em về khách sạn. Tôi sẽ hỏi ba em địa chỉ.
- Cám ơn anh. Hãy để em đi xe lôi về một mình. Chia tay ở quán ăn bao giờ cũng dễ dàng hơn chia tay ở những nơi khác.

 
Có lần H. - một anh bạn tôi mới quen - đang ngồi trò chuyện vui vẻ bỗng im bặt rồi vội vã cáo từ. Tôi nghĩ chắc anh bận việc phải đi nên cũng không giữ lại. Tôi luôn luôn không thích giữ lại một người muốn ra đi. Hôm sau, một anh bạn khác của tôi cho biết:
- H. nói ông bị bệnh giống Hàn Mặc Tử! Ngón tay trỏ của ông bị cùi sứt móng, đỏ hỏn. H. khuyên tôi không nên gần ông, dễ lây bệnh.
Tôi chỉ biết cười buồn. Từ đó, khi tôi nói chuyện với một người mới quen, tôi thường chủ động bỏ bàn tay trái vào túi quần. Có người lại nhận xét tôi sống "thủ" kỹ quá. Thật oan hơn ông Địa! Không phải vậy đâu. Tôi xin phép được kể rõ nguyên nhân để tránh những hiểu lầm dễ xa nhau.
Mỗi người khi suy nghĩ điều gì quan trọng, người ta thường có thói quen "nhâm nhi" một cái gì đó. Người thì nhâm nhi tách trà, ly cà phê, ly rượu, điếu thuốc... người thì nhâm nhi cán viết. Còn tôi thường đưa ngón tay trỏ bàn tay trái (vì tôi thuận hàm trái) nhâm nhi. Vì vậy, móng tay đó đã bị sứt móng đỏ hỏn. Chớ tôi đâu có triệu chứng bệnh cùi.
Chắc sẽ có bạn hỏi: Vậy ông suy nghĩ chuyện gì mà "lung" giữ vậy ? Xin thưa: Những lúc ăn no (chứ lúc đang đói có thể tôi sẽ nhai luôn ngón tay mình) tôi thường đưa ngón tay trỏ lên nhâm nhi để suy nghĩ trả lời một câu hỏi đã thắc mắc từ lâu:
- Tình đầu là một huyền thoại hay là một trò đùa?
Theo "Từ điển tiếng Việt" - NXB Khoa Học Xã Hội "Huyền thoại: câu chuyện huyền hoặc hay dũng cảm của thời xa xưa". Định nghĩa có vẻ rất đúng với mối tình đầu của tôi . Khi yêu nàng tôi xem nàng như một nàng tiên. Không cô gái nào ở cõi đời này có thể so sánh được với nàng dù đó là hoa hậu thế giới. Nên câu chuyện có vẻ "huyền hoặc". Ngày ấy chúng tôi học cùng lớp. Nàng là con nhà giàu và học rất giỏi. Còn tôi con nhà nghèo, học dốt mà cũng bày đặt yêu nàng. Đúng là tôi "dũng cảm". Và chuyện tình đó xảy ra cách nay thiếu một ngày thì tròn 20 năm, nên đã thuộc vào "thời xa xưa".
So sánh và đối chiếu kỹ như thế nhưng sao tôi vẫn thấy chưa vừa lòng. Tôi vẫn thấy mối tình đầu của tôi cứ như một trò đùa. Trò đùa là gì? Chắc các bạn đều rành, khỏi cần phải tra từ điển mỏi tay. Nếu bạn chưa rõ, tôi xin được kể tiếp:
Hôm sinh nhật thứ 16 của nàng, tôi nghĩ phải tặng nàng một món quà gì đó thật đặc biệt để nàng sẽ nhớ mãi đến mối tình đầu "vĩnh cửu" của tôi. Cuối cùng, tôi đã đập con heo đất, lấy hết tiền dành dụm đi mua vật dụng về đúc một trái tim bằng xi măng cốt thép, bên trên có khắc rõ nét tên nàng quyện chặt tên tôi. Buổi tối, khi tôi trao món quà vừa to vừa nặng cho nàng, nàng đã chớp chớp đôi mắt tỏ vẻ rất cảm động khiến tôi cũng sung sướng ngất ngây.
Sáng hôm sau, tôi đi học ngang nhà nàng. Trời ơi! Bạn đã bao giờ nhìn thấy lá thư tình của bạn nằm trong sọt rác nhà người yêu của bạn chưa? Nếu thấy, chắc bạn sẽ đau khổ lắm. Nhưng đã "nhằm nhò" gì so với nỗi đau khổ của tôi, khi tôi thấy trái tim mình nằm trong sọt rác nhà nàng. Tôi ôm ngực lảo đảo bỏ học về nhà. Tôi buồn quá. Tôi chỉ muốn chết. Không phải vì nàng mà vì muốn quên đi mối tình đầu tưởng là "vĩnh cửu" không ngờ chỉ diễn ra trong chốc lát. Thật đáng tiếc nhà tôi ở thành phố nên không có thuốc rầy để tôi uống. Nhà tôi có nuôi hai con mèo nên cũng không có thuốc chuột để tôi uống. Tôi đành phải uống tất cả các loại thuốc có sẵn trong tủ thuốc gia đình. Và tôi đã nhắm mắt "tạm biệt" cõi đời đúng hai ngày. Khi tỉnh dậy, tôi bắt đầu đưa ngón tay trỏ lên nhâm nhi và thầm hỏi ...
Các bạn đã tặng "một bông hồng cho tình đầu". Còn tôi đã tặng nàng một móng tay cho mối tình đầu. Dĩ nhiên những mối tình đầu của các bạn đẹp hơn và thơ mộng hơn mối tình đầu của tôi. Nhưng biết làm sao được! Đâu phải ai cũng là người tốt phước có được mối tình đầu giúp cho trái tim mình to lớn hơn và đập khỏe mạnh hơn.
Dù đã nghe một triệu lần bản nhạc "How you can mend a broken heart" của Bee Gees, âm nhạc cũng không thể giúp tôi hàn gắn được một trái tim đã vỡ. Ngày ấy tôi đã yêu nàng với một trái tim còn nguyên vẹn. Từ đó về sau, tôi đành phải yêu người và yêu mình với một trái tim tan vỡ. Thật thảm thương!
Vậy tình đầu là một huyền thoại hay là một trò đùa ? (Trò đùa của nàng và tôi . Trò đùa của chúng tôi với cuộc đời). Tôi đã tập viết văn để cố gắng trả lời câu hỏi đó. Nhưng loay hoay mãi vẫn chưa trả lời được suông sẻ. Vậy xin các bạn hãy chỉ bảo giúp tôi. Nếu không tôi lại phải đưa ngón tay trỏ (dĩ nhiên của bàn tay trái vì người ta khó mà từ bỏ được một thói quen) vào hàm răng trái, tôi vừa nhâm nhi vừa tự hỏi:  - Tình đầu là...?

 

Tình yêu chân thật, bạn sẽ nhớ suốt đời đời . Đúng rồi! Nhưng tình yêu “dỏm” như một cái tát tai cũng khiến bạn phải nhớ suốt đời. Tôi đã bị một cái tát tai như vậy và thỉnh thoảng vẫn cảm thấy má mình ran rát, mỗi khi nhớ lại.
Gần đến ngã tư, tôi cẩn thận cho xe Honda chạy chậm lại. Chợt nghe có tiếng la hốt hoảng "cướp, cướp". Một chiếc xe Honda 67 chạy vụt lên. Tôi ủi luôn xe mình vào bánh sau chiếc xe đang chạy, cả hai xe té nhào xuống lòng đường. Mọi người bu đông làm hai tên cướp lính quýnh. Công an đã đến kịp thời tóm gọn chúng. Tôi lồm cồm đứng dậy với cái chân phải bị thương, cố gắng dắt xe vào lề đường.
Một cô gái tóc dài che nửa khuôn mặt, mặc áo thun màu trắng hở ngực, đến nói chuyện với công an. Họ trao đổi với nhau điều gì đó, rồi cô gái đến bên tôi .
- Anh bị thương nặng không?
Tôi nhìn chiếc xe Honda bị gãy tay thắng, bể đèn signal. Tôi nhìn xuống chân mình chỗ đầu gối rướm máu, chiếc quần jean mới mua bị rách một mảng. Tôi nhăn mặt định nói đau lắm lắm. Nhưng khi nhìn rõ khuôn mặt cô gái, tôi vội nhoẻn miệng cười và nói một câu thật dối lòng:
- Không có chi .
- Cám ơn anh đã giúp em lấy lại sợi dây chuyền vàng bị chúng giựt.
- Đây là một kinh nghiệm quý báu cho cô. Lần sau đi chơi đêm, đừng đeo dây chuyền vàng.
- Nhưng bọn chúng không biết đấy là dây chuyền giả.
Tự nhiên tôi thấy chân mình đau nhói, nên hậm hực nói:
- Dây chuyền giả mà sao cô la lên như ... thật vậy?
- Em la theo thói quen.
Tôi tức "ứa máu" đầu gối . Đối với một cô gái làm bạn chết mê chết mệt và đối với một cô gái làm bạn tức "ứa máu" (bất cứ chỗ nào), cả hai đều có sức quyến rũ như nhau. Đấy là lý do khiến ngay sáng hôm sau, tôi tìm đến nhà nàng.
Nhà nàng ở xóm Cầu Kiệu. Cây cầu mới xây lại, sẽ đẹp vô cùng nếu ai có phép màu biến dòng nước đen ngòm dưới kia thành dòng suối trong xanh như cái tên của nàng: Thanh Tuyền.
Tôi gõ cửa một ngôi nhà bình thường vì bảng số bị long đinh nên quay ngược. Cánh cửa gỗ hé mở, một bà già tóc bạc nhô đầu ra . Tôi cúi chào và hỏi:
- Thưa bác, đây có phải là nhà cô Thanh Tuyền?
- Không phải .
Vậy là cô gái đã cho tôi địa chỉ dỏm. Tôi tức phát ho, xin lỗi bà già, quay ra.
- A! Chào anh. Không ngờ anh đến thăm sớm vậy?
Cô gái đội nón vải rộng vành màu trắng, tay cầm giỏ nhựa màu tím như mới đi chợ về. Tôi muốn nói tại khuôn mặt em làm tôi mất ngủ, nhưng không hiểu sao tôi lại buột miệng:
- Cái chân nhức quá, không ngủ được nên tôi đến đây sớm.
- Tội nghiệp. Mời anh vào nhà .
Cô gái đẩy cửa bước vào trước, tôi bước cà nhắc theo. Nàng giới thiệu tôi với bà già:
- Đây là ân nhân của con. Còn đây là má của em, gia đình em chỉ có hai người.
Đúng là một gia đình lý tưởng. Bất cứ người đàn ông nào (dù đã có vợ) cũng đều mơ ước được đăng ký tạm trú rồi thường trú vĩnh viễn ở đây. Không đợi cô gái mời, tôi đã kéo ghế ngồi trước vì trong nhà chỉ có hai chiếc ghế cho ba người. Bà già bỏ đi xuống bếp. Cô gái pha trà rồi lấy trong giỏ nhựa một gói Jet đặt trên bàn.
- Mời anh.
- Em mua thuốc thơm làm chi tốn tiền. Anh hút thuốc đen được rồi.
- Anh đừng ngại. Cây nhà lá vườn mà.
Tôi sửng sốt hỏi:
- Thuốc jet này do em "tự sản tự tiêu"?
Nàng gật đầu cười:
- Anh hút thử đi. Bảo đảm khói thuốc này không thua khói thuốc ngoại.
Tôi thở dài, móc túi lấy gói thuốc lá đen của mình ra hút.
- Còn má của em là má ruột hay ...
Nàng chớp chớp mắt. Tôi không biết nàng chớp mắt vì cảm động hay muốn bắt chước diễn viên trong kịch truyền hình.
- Em mồ côi ba má từ nhỏ. Bà đây đem em về nuôi nên em yêu quý bà như má ruột.
Có tiếng lục đục dưới bếp rồi tiếng bà già gọi với lên:
- Hên ơi, hộp quẹt con để đâu?
- Con để gần hũ chao đó má. - Nàng quay lại trả lời .
Vừa lúc đó cánh cửa hé mở. Một cô gái mặc đồ bà ba màu hường, tay cầm giỏ nhựa màu xanh bước vào. Cô nói nhanh như gió:
- Chín, đưa tao năm cây jet.
Nàng nói xin lỗi tôi rồi dắt cô gái vào buồng ngăn với phòng khách bằng một tấm vải có những bông hoa to bằng nắm tay. Một lúc sau, cô gái xách giỏ ra . Cô liếc nhìn tôi, mỉm cười rồi đi thẳng. Nàng bước ra, vuốt tóc nói:
- Trời nóng quá. Để em đi mua cà phê đá cho anh.
- Thôi khỏi mua. Anh đang nôn nóng muốn biết tên thật của em.
- Em có nói anh cũng không tin.
- Thì em cứ nói rồi anh sẽ tin.
- Lúc nhỏ, em đau ốm hoài, tưởng đã chết. Nuôi sống được là hên lắm rồi, nên má nuôi đặt tên em là Hên. Buôn bán với chị em bạn hàng, em đứng hàng thứ 9 nên họ gọi là Chín. Khi nghe anh giới thiệu anh là Kim Sơn - ngọn núi vàng - em muốn mình là con suối xanh nên nói tên là Thanh Tuyền. Còn tên thật của em là... Nữ.
Tôi bật cười và nàng cũng bật cười theo. Khi một người nam và một người nữ cùng bật cười ha hả, bạn hãy tin họ tâm đầu ý hợp với nhau lắm lắm. Vậy mà ba tôi nhất quyết không tin.
Suốt một năm trời tôi đã thuyết phục ba tôi rằng bản chất nàng là một con người chân thật. Rằng nàng như bông sen "gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn". Ba tôi lắc đầu nói "gần mực thì đen, buôn bán hàng dỏm thì... dỏm".
Tôi là trưởng nam. Khi ba tôi chết tôi sẽ được thừa hưởng cái tủ thờ ông bà. Ba tôi không muốn có một cô con dâu, mai sau cúng ông toàn đồ ăn dỏm.
Khi tôi báo cho nàng biết ý kiến của ba tôi, nàng đã òa khóc. Tôi tin nàng đã khóc thật. Vì khi cúi xuống hôn đôi mắt nàng, tôi cảm thấy rõ ràng "nụ hôn có vị mặn".
- Bây giờ anh tính sao?
- Chúng ta hãy ráng chờ đợi một hai năm cho ba anh tin em, như nhân dân ta sẽ tin hàng nội tốt hơn hàng ngoại .
Chẳng cần đợi một hai năm, ngay sáng hôm sau tôi đã nhận được tin dựng tóc gáy. Cô bạn của Chín đến cơ quan tôi, báo cho biết đêm qua Chín đã tự tử. Tôi vội phóng xe Honda chạy như bay đến Trung Tâm cấp cứu. Thanh Tuyền đang nằm trên giường, mắt nhắm nghiền, kiệt sức như một con suối mùa khô. Má của Hên, bạn của Chín, đứng kế bên thút thít khóc.
Tôi đi tìm bác sĩ trực hỏi tình trạng sức khỏe của nàng. Bác sĩ móc túi áo blouse trắng, đưa cho tôi một hộp Optalidon.
- May cho cô bạn của anh uống lầm thuốc dỏm, nếu không thì chúng tôi cũng chịu thua .
Cầm hộp thuốc trong tay, tôi phân vân tự hỏi: Không biết nàng đã vô tình hay cố ý uống lầm thuốc dỏm? Đây là câu hỏi mãi mãi còn làm tôi nhức đầu.

 
Đọc cái tựa trên có bạn sẽ nghĩ tôi là kẻ cao ngạo, hợm hĩnh. Ông thì có điểm gì "hay" mà khoe khoang?
Chúa ơi! Tôi đâu có ý nói tôi "hay" là "tài giỏi". Tôi chỉ muốn nói: Tôi hay (biết) mà, em đâu có thương (tôi).
Chắc có bạn sẽ cự nự: Sao ông không viết rõ ràng như vậy để tránh hiểu lầm. Tôi nghĩ văn chương mà viết rõ ràng như 1+1=2, thì viết sách toán học cho rồi .
Tôi hay ... truyện này không hay. Tôi biết chắc như vậy và bạn đọc cũng sẽ nhận xét như vậy sau khi đọc truyện. Nhưng cái tựa thì hay. Có lẽ suốt đời tôi là người không viết được truyện hay mà chỉ viết được tựa truyện hay.
Khoảng mười giờ đêm, con đường rộng chạy dọc theo bờ sông đã vắng người qua lại. Con đường sạch bóng, gió từng cơn thổi sát mặt nhựa đen thẫm không làm bay lên mẩu giấy nào. Dãy nhà nằm đối diện với dòng sông, các cửa lớn đều đóng kín. Ánh điện thường hắt ra từ những cửa sổ lắp kính ở các tầng trên cao cũng đã tắt ngấm.
Trên bờ sông, những quán lộ thiên bày bàn ghế la liệt ngay cả trong khu công viên có bồn cỏ xanh. Muốn đi dạo nơi đây, người ta bị bắt buộc phải đi len lỏi giữa những bàn ghế đó. Đêm nay trời không oi nồng như những đêm trước nên ít người đi hóng mát. Một vài đôi tình nhân chia nhau ngồi rải rát ở các quán nước dọc theo bờ sông dài.
Phía gần bến đò, trên bờ sông cao không tráng ximăng còn nguyên mặt đá nhám, có một thanh niên và một cô gái đang ngồi tựa lưng vào những chiếc ghế đan bằng những sợi nilon nhiều màu. Cô áo mặc áo đen móc bằng những sợi len mỏng và chiếc quần jean xanh. Tóc nàng cắt ngắn uốn gọn gàng, trái hẳn với mái tóc dài bù xù của người thanh niên ngồi cạnh bên. Cô gái đang chăm chú nhìn chuyến đò máy từ bên kia sông sang. Mặt sông phẳng lặng và bóng như con đường trải nhựa, khi con đò gần vào bến mới thấy gợn lên những dợn sóng nhỏ không bọt. Khách xuống đò vén quần lội qua khoảng nước lập lờ đến mắt cá chân, rồi bước lên miếng ván dài hơn hai thước bắc lên bờ sông cao. Chiếc đò máy đuôi tôm vẫn giữ cho nổ bụp bụp đều đặn, trong khi con đò chờ đợi khách trên bờ bước xuống.
- Anh đã sang bên kia sông chưa ? - Cô gái hỏi .
- Chưa . - Người thanh niên nói - Còn em?
- Em đã sang bên đó nhiều lần với lũ bạn.
- Có gì lạ không?
- Anh đoán thử xem.
Người thanh niên nhìn sang bờ sông kia. Chàng chỉ thấy những khối đen lô nhô không phân biệt được nhà cửa hay tàng cây. Mặt trăng tròn mọc ngay trên đỉnh nhọn của một khối đen có hình dáng giống tháp chuông nhà thờ. Mặt trăng tròn và sáng như chiếc nhẫn cưới mà chàng đã được cô ấy đeo vào tay trong ngày hôn lễ. Chiếc nhẫn hơi rộng nên chẳng bao lâu chàng đã đánh rơi nó. Và cô ấy cũng chia xa ...
- Bên đó có chiếc nhẫn cưới đã đánh rơi của anh. - Người thanh niên nói .
- Thôi dẹp chuyện cũ đi ông. - Cô gái xô nhẹ vai chàng - Bên đó chỉ có những vườn cây vú sữa.
- Trái ngọt không?
- Ngọt nổi tiếng.
- Vậy chúng ta qua bên đó đi .
- Qua bên đó giờ này tối mò làm sao anh thấy được những trái chín.
- Anh dư sức đoán được những trái chín nằm ở đâu . Anh luôn luôn đoán trúng mọi thứ.
- Nhưng có lần anh đã đoán sai .
- Ừ, chỉ một lần duy nhất. Đấy là lần anh đoán cô ấy đã yêu anh.
- Chỉ một lần thôi cũng đủ cho anh thất bại nhớ đời .
- Nhưng khả năng đoán trúng phong phóc của anh vẫn còn.
- Bây giờ định làm nghề thầy bói nữa à? Hãy thực tế một chút.
- Ừ thì thực tế.
Người thanh niên quay về phía chiếc bàn để đầy những chai nước giải khát, chàng gọi lớn:
- Này cô bán hàng, cho thêm chai bia nữa đi .
- Anh uống năm chai rồi . - Cô gái nói - Chưa đủ sao ?
- Thêm một chai nữa có nhằm gì! - Người thanh niên nói - Anh còn tiền mà. Em uống chai nước ngọt nữa nghe ?
- Thôi, một chai nước ngọt cũng làm em no ứ hơi rồi.
Cô bán hàng, mặc áo bà ba màu hồng, đem đến một chai bia đặt xuống bàn và xô đựng nước đá. Nàng mở nút chai bia đặt xuống bàn và gắp đá bỏ thêm vào hai chiếc ly lớn.
- Đủ rồi . - Cô gái đặt tay lên miệng ly nước của nàng.
- Ông bà ăn hột vịt lộn không? - Cô bán hàng hỏi .
- Không. - Người thanh niên nói - Tôi không thích mấy thứ lộn xộn đó.
Cô bán hàng cười bỏ đi, tay cầm theo xô nước đá.
- Anh vẫn thích ăn hột vịt lộn mà. - Cô gái nói .
- Nhưng anh không thích cô ấy gọi ông bà lộn xộn. - Người thanh niên nói .
- Bộ em chưa làm "bà" được sao ? - Cô gái cười hỏi .
- Thôi cô . - Người thanh niên nói - Đừng bày đặt ngang hàng với tôi làm gì cho mệt.
- Xí - Cô gái bĩu môi - Ai thèm ngang hàng với ông.
Người thanh niên nghiêng ly, rót cho bia không nổi bọt rồi ngưng lên uống một hơi dài. Bia lạnh có vị ngọt khiến chàng khoan khoái bật quẹt gaz châm một điếu thuốc. Chàng rít liên tiếp những hơi thuốc đầu và nhả khói bay thành những sợi nhỏ. Mặt trăng bên kia sông đã lên cao, lúc này trông có vẻ sáng hơn. Nó có màu vàng óng ở giữa và chung quanh có màu xanh biếc. Một chiếc nhẫn cưới, chàng nghĩ phải mất công đánh bóng nhiều lần mới có màu vàng óng kia. Nếu còn chiếc nhẫn cũ, mình sẽ làm nó vàng óng lên không mấy khó khăn. Tại sao mình lại lơ đễnh đánh rơi nó ở xó xỉnh nào vậy. Đó không phải là một kỷ vật đáng lưu giữ trong đời để ngắm nghía và nhớ lại một cuộc tình của mình hay sao?
- Anh nhìn gì sững vậy ? - Cô gái hỏi .
- Mặt trăng kia kìa. - Không ngoảnh lại, người thanh niên chỉ tay qua bên kia sông.
- Có gì lạ đâu . Nó cũng như những đêm rằm khác.
- Lạ chứ. Nó đẹp như chiếc nhẫn cưới anh đã đánh mất. Ước gì bây giờ anh có thể đeo nó.
- Muốn đeo chiếc nhẫn cưới đã đánh mất à?
- Không. Đeo mặt trăng kia kìa .
- Thôi đừng mơ mộng nữa ông ơi . - Cô gái lại xô vai người thanh niên.
- Ừ. - Người thanh niên nói và búng tay gọi - Này cô bán hàng, cho thêm chai bia nữa đi .
- Thôi khỏi. - Cô gái quay về phía người bán hàng và xua tay .
- Này cô - Người thanh niên giữ tay cô gái lại - Tôi đâu có gọi cho cô uống.
- Em sợ anh say. - Cô gái gục đầu nói .
- Chắc em cũng biết anh không ưa được những người ngăn cấm anh.
- Em đâu muốn ngăn cấm anh. Em chỉ muốn làm cái thắng khi anh sắp ngã.
- Dẹp mẹ cái thắng của em đi . - Người thanh niên gắt giọng - Hãy để anh ngã, như thế anh thấy dễ chịu hơn. Hoặc ngã hoặc đứng thẳng, anh không thích ở trạng thái lảo đảo .
- Được rồi, em để anh ngã. - Cô gái tấm tức quay gọi người bán hàng - Này cô, cho thêm mười chai bia .
- Thôi khỏi. - Người thanh niên xua tay từ chối về phía người bán hàng rồi quay lại nói với cô gái - Anh không muốn ngã khi người ta muốn anh ngã.
- Trời ơi! - Cô gái đấm liên tiếp vào vai người thanh niên - Sao xe lôi không cán anh cho rồi.
- Thực tế một chút. - Người thanh niên cười - Mấy cái xe lôi bầm dập đó cán chết được ai.
- Em đâu muốn xe lôi cán chết anh. - Cô gái ngả đầu vào lưng ghế thở hồng hộc như một võ sĩ sau khi thượng đài - Em chỉ muốn xe lôi cán anh bị thương. Chết rồi người ta không biết đau đớn nữa.
- Bộ muốn mặt anh mang đầy sẹo để cười cho bỏ ghét hả?
- Đúng.
- Nhưng nhằm nhò gì mấy cái sẹo ở ngoài da đó, nếu em biết đã có một vết thương mãi mãi không thành sẹo ở trong anh.
- Vết thương nằm ở đâu vậy anh? - Cô gái lo lắng hỏi .
- Nó di động khắp trong người anh. - Người thanh niên nói .
- Em muốn biết bây giờ anh cảm thấy nó nằm ở đâu ?
- Trong tim. - Người thanh niên ngả đầu vào lưng ghế và nhắm mắt lại .
- Tội nghiệp. - Cô gái thở dài - Bây giờ em mới hiểu chính vết thương đó đã khiến anh chẳng còn biết yêu thương.
- Em hiểu lầm rồi . - Người thanh niên nhổm dậy, cầm ly bia nốc cạn - Anh đang yêu thương nhiều thứ.
- Ví dụ?
- Anh yêu dòng sông chảy lặng lờ này. - Người thanh niên chỉ tay - Anh yêu bồn cỏ xanh tươi kia, yêu chiếc ghế êm ả này, yêu mặt trăng bên kia sông, yêu khi trời mát mẻ đêm nay, yêu hương vị bia ngọt ngào, yêu ...
- Còn gì nữa ?
- Còn nhiều thứ lắm. Sức đâu mà kể cho hết.
- Em nói đúng mà, khi yêu thương quá nhiều, kể như người ta chẳng yêu thương gì. Như bầu trời quá rộng nên bầu trời chẳng của riêng ai .
- Chưa bao giờ em cảm thấy bầu trời của riêng em sao ?
- Chắc anh đã từng cảm thấy tất cả tiền trong ngân hàng đều của riêng anh?
- Ừ, đấy là một cảm thấy tuyệt vời .
- Cho xe lôi cán mấy cái cảm thấy tuyệt vời ấy đi.
- Để cho anh mơ mộng một chút chứ. - Người thanh niên nhăn mặt nói .
- Không mơ mộng gì cả. - Cô gái gắt - Hãy thực tế!
- Thì anh đã thực tế rồi . Anh yêu mọi thứ trên thực tế.
- Còn dưới thực tế? - Cô gái nhìn chăm chăm người thanh niên nói .
- Dưới thực tế. Trời ơi! Dưới thực tế...
Người thanh niên bật cười như điên. Tiếng cười làm bụng chàng đau thắt và mắt chàng nổ đom đóm khiến cảnh vật nhòa đi . Cả mặt trăng sáng chói bên kia sông cũng nhòa đi. Cô gái cắn chặt môi ngồi im, chịu đựng tiếng cười xoáy vào tai đến buốc óc. Nàng cố gắng không khóc, nhưng nước mắt vẫn ứa ra và tiếng nấc vẫn thoát ra khỏi chiếc miệng ngậm kín. Tiếng nấc nghe rất nhỏ, nhỏ như mũi kim đâm vào tai khiến người thanh niên chợt im sững. Chàng không thể cười được nữa mặc dù vết thương còn đang chạy nhột nhạt trong người.
- Đừng, đừng khóc. Em khóc trông chẳng hay tí nào.
- Mặc em. Anh hãy cười nữa đi.
- Không, anh không cười được nữa. Anh muốn khóc đây.
Chàng cố gắng khóc cho nàng thấy. Chàng thật sự cố gắng nhưng trời ơi thật khó khăn. Người ta chẳng thể nào khóc được khi người ta cố gắng khóc.

 
Bữa ăn trưa được chúng tôi dùng vội vã để còn về nhà trọ ngủ một giấc ngắn, trước khi đến trường vào lúc một giờ. Tôi sợ nhất những buổi trưa mất ngủ, rồi phải đến trường dạy liên tiếp bốn giờ. Nắng ở đây rất gắt, thêm những ngọn gió thổi hơi nóng từ những bãi cát quanh trường vào lớp học, khiến không khí ngột ngạt đến điên đầu. Những buổi dạy ấy tôi đã phải châm thuốc liên tiếp và nhờ khói thuốc cay xè tôi mới chống được cơn ngủ gục. Nhìn những chiếc miệng xinh xắn của nữ sinh cùng ngáp không che giấu trong khi tôi ê a bình giảng thơ khẩu khí của Lê Thánh Tôn, thú thật đã có lúc tôi muốn nộp đơn xin nghỉ dạy. Cũng may trời không nóng bức suốt niên học. Còn có những ngày mưa, những buổi sáng lạnh giá. Cũng may những chiếc miệng xinh xắn kia không phải chỉ biết ngáp, mà còn biết nở những nụ cuời tuyệt đẹp và cũng may, trong chương trình, ngoài những bài thơ Vịnh Con Cóc, Cái Chổi còn có những bài ca dao, Chinh Phụ Ngâm...
- Thôi về chứ, ngồi "thiền" à.
Tôi uống vội ngụm trà, lấy theo một cây tăm, rồi nhảy lên xe Vélo để người bạn chở về nhà trọ.
- Chiều nay đi coi thi không ?
- Có, cho quá giang với.
- Ðược rồi.
Ði xe đến gần con ngõ vào nhà trọ, tôi nói cho xuống, vì vào trong đó quay xe ra rất khó. Con ngõ dài hơn trăm thước này đầy cát. Tôi bảo bước cho nhanh để kiếm một giấc ngủ. Vừa đẩy cổng vào, tôi thấy một em nữ sinh đã đứng đợi tôi dưới hiên nhà. Tôi ghét nhất phải tiếp khách vào buổi trưa, nên khi em gật đầu chào thưa thầy, tôi giả lơ hỏi :
- Chuyện gì vậy ?
- Thưa thầy, cho em nộp bài thi sáng nay.
- Trời đất, bài thi mà giờ này cô mới nộp, vậy còn thi cử làm gì.
- Thưa thầy, buổi sáng em làm bài đến phần kết luận thì hết mực, em phải đợi bãi trường về nhà chép tiếp.
- Sao cô không mượn bút của các bạn ?
- Dạ trong lớp chỉ có mình em viết mực tím, viết hai màu mực em sợ thầy không chấm bài.
- Ai bảo cô viết mực tím làm gì cho rắc rối, mà thiếu phần kết luận có chết chóc gì đâu, sao không nộp bài ngay trong lớp.
- Em sợ thầy cho ít điểm.
- Cái gì cô cũng sợ, còn nộp bài trễ cô không sợ tôi không nhận sao ?
- Dạ...
Em cúi mặt xuống, tay cuộn tròn tờ giấy thi, rồi bật khóc... Tôi hốt hoảng nói :
- Thôi chớ, nộp bài trễ rồi còn khóc nữa sao.
- Tại thầy không nhận bài của em.
- Ðâu dễ dàng như cô nghĩ, xấp bài nộp cho tôi, giám thị đã ghi thiếu bài làm của cô rồi, tôi đâu nhận được nữa. Buổi sáng ai coi thi phòng cô ?
- Dạ cô Trâm.
- Bây giờ cô đem bài thi đến xin cô Trâm ký nhận vào phần giám thị, rồi tôi nhận.
- Em nói, chắc cô Trâm không chịu ký, đàn bà con gái với nhau khó thông cảm lắm, em nhờ thầy nói giúp em.
- Trời đất, bây giờ cô bắt tôi đi năn nỉ người ta !
- Nếu bài này không được chấm, em bỏ luôn kỳ thi, vì có thi tiếp, cuối năm em cũng bị thi lên lớp.
Cô bé vẫn khóc dai dẳng. Tôi chẳng biết em khóc thật hay giỡn nữa? Thật khó mà biết khi nào con gái khóc thật! Dù sao những giọt lệ của em cũng làm tôi xiêu lòng. Tôi rất dễ xiêu lòng vì những thứ vớ vẩn ấy, có lẽ trái tim tôi làm bằng bột mì. Tôi nói :
- Thôi được.
Cô bé đưa tờ giấy thi, nói cám ơn, rồi chào về. Tôi nói :
- Cô về nhanh lên, không tôi bực mình phát khóc bây giờ.
Em bật cười thành tiếng, quay đi bước vội ra cổng. Tôi gọi :
- Này cô.
- Dạ ?
- Cô lau nước mắt đi, kẻo ra đường người ta lại tưởng tôi vừa đánh cô.
Em lắc đầu đáp :
- Mặc kệ, ai bảo thầy làm em khóc chi.
Thật chỉ có trời mới biết tại sao con gái cứ thích khoe với người khác rằng mình đã khóc.
Buổi chiều Trâm không coi thi, nên tan trường, tôi phải đem bài của cô bé đến nhà nàng xin chữ ký. Ngôi nhà nằm dưới một tàng cây keo lớn rợp bóng mát. Trâm mời tôi vào phòng khách, hỏi :
- Anh đến có chuyện gì vậy ?
Sau khi nghe tôi trình bày câu chuyện, nàng nói :
- Ðối với nữ sinh anh dễ dãi như vậy tụi nó dám qua mặt lắm.
- Tôi dễ dãi với mọi người, dù có bị thiệt thòi.
- Trừ Trâm phải không? Trâm không ký vào bài thi đó.
- Ồ, đừng bắt tôi năn nỉ chớ.
- Không phải vậy, Trâm chỉ ghét con nhỏ đó, vì tại sao nó không đến nói với Trâm.
- Cô bé nói đàn bà con gái khó thông cảm với nhau.
- Con nhỏ thật khôn, nó đã biết có chuyện gì giữa chúng ta và nó muốn lợi dụng anh.
- Trâm đừng nghĩ vậy, đấy chỉ là một cô bé.
- Trâm không hiểu anh tin vào sự ngây thơ của nó hay chính anh ngây thơ. Không có nó chắc anh không thèm đến đây ?
- Ðến chứ, nếu được Trâm mời ăn uống.
- Anh vẫn xem mọi việc là chuyện đùa ?
- Còn Trâm vẫn xem mọi việc đều quan trọng?
- Ðấy có phải là điều anh ghét Trâm?
Tôi chẳng biết trả lời sao những câu hỏi của nàng. Ngày tôi mới đến trường trình diện, được ông hiệu trưởng dẫn vào giới thiệu với các bạn đồng nghiệp ở phòng giáo vụ, tôi đã gặp nàng ngồi một mình ở góc phòng với đôi mắt đen tròn và đầy những dấu hỏi. Nàng không nói một lời khi ông hiệu trưởng giới thiệu nàng với tôi, nhưng tôi nghĩ ngay nàng sẽ là một người bạn của mình ở chốn này, vì thường tôi chỉ cảm thấy mình bình an trước những câu hỏi. Sau đó, dù thường xuyên chúng tôi gặp nhau nhưng vẫn ít trò chuyện, chỉ nhìn nhau cười chào, chúng tôi tin cũng đã hiểu nhau. Nàng có vẻ muốn sống cách biệt với mọi người ở ngay quê hương nàng, ở ngay ngôi trường nhỏ bé này và chính vẻ xa lạ đó trông nàng quyến rũ như một tảng băng ở giữa vùng nắng lửa.
Xứ này tuy nhỏ bé nhưng dư luận lại rộng lớn và ồn ào như sóng biển. Người ta đã đồn tôi và nàng là một đôi tình nhân. Một vài người bạn nói chúng tôi sắp "cộng lương" với nhau và một vài học sinh đã viết tên chúng tôi lên bảng. Thật buồn cười. Lúc đầu tôi cũng sung sướng chút chút với mối tình bỗng dưng có được đó (giống như trúng số đề). Nhưng niềm vui chút chút đó đã qua mau. Tôi như thân cây khô héo, những cơn mưa tình ái cũng chẳng giúp đem lại những mầm lá xanh tươi.
Cơn bão tuổi trẻ trong tôi đã tắt, nhìn lại những nơi đã ở, đã đi qua, tôi chỉ thấy những dấu tích đổ vỡ, hư hỏng. Hãy bắt đầu lại đi, cố gắng bắt đầu lại đi. Một điệp khúc nhàm chán luôn luôn quay trong đầu như đĩa nhạc rè. Bắt đầu nhưng bắt đầu như thế nào khi những ngọn gió còn sót lại trong tôi không đủ làm rung động chính mình. Miền đất này quá hiền hòa, người ở đây quá chân tình, đấy không phải là môi trường để tôi bắt đầu lại những cuộc tình với lừa đảo, gian dối. Ðã có biển cả, đã có những cơn gió nồm hung dữ thay tôi khuấy động chốn này.
Những câu hỏi của Trâm, tôi chỉ biết đáp lại bằng sự im lặng, tan loãng vào bóng tối đang òa vỡ dưới chân mỗi người. "Sự im lặng của anh thật tàn nhẫn". Trâm nói. Nhưng nàng không biết rằng lời nói của tôi lúc này còn hung bạo và thô lỗ hơn nhiều. Hãy chịu đựng một chút đi người bạn gái. Rồi em sẽ quên, rồi em sẽ quên. Bóng tối vẫn hiền hòa hơn ánh sáng vì nó giúp chúng ta không nhìn rõ mặt nhau.
Trâm đã hiểu, nàng nói thế, rồi cầm bút ký vào bài thi. Tôi cũng hiểu nàng đã chẳng hiểu gì, nên chỉ biết nói cảm ơn và chúng tôi cũng đứng dậy đi ra khoảng vườn nhỏ trước nhà. Ði ngang cây chùm ruột, tôi không ngăn được đưa tay hái những trái chín vàng mọng. Nàng nói tôi hái cho cô bé à. Tôi cười bỏ một trái vào miệng nhai, chất chua làm tôi nhăn mặt. Tôi nói: "Tôi rất giống trái chùm ruột vì chỉ làm người khác nhăn mặt". Nàng nói : "Nhưng trái chua rất quyến rũ người nữ". Tôi nói: "Như thế thật phiền", rồi quăng những trái chùm ruột còn lại vào một con rãnh nhỏ bên đường.
Kỳ thi đã qua, tôi phải thức khuya cố chấm bài cho xong, còn lo đi in giai phẩm mùa xuân cho trường. Ðây là hoạt động làm tôi thích thú nhất, vì nhờ đó tôi được sống lại chút đam mê tuổi trẻ của mình. Những ngày cùng các bạn hữu ở miền Trung quây quần bên chiếc máy đánh chữ gõ lóc cóc những bài thơ, những bản văn, những dòng chữ mang dự tính mãnh liệt sẽ thay đổi xã hội, thay đổi cá nhân và thay đổi cả những sinh hoạt văn nghệ lúc bấy giờ. Mang bóng dáng của một nhóm Dada chết yểu, chúng tôi đã làm việc ngày đêm như dã tràng xe cát muốn lấp đầy biển sâu. Những câu thơ kia, bản văn kia, dự tính kia đã tan biến và những người bạn cũng đã mất hút. Trong tôi chỉ còn lại đốm lửa đam mê bập bùng soi sáng khuôn mặt tuổi trẻ của mình. Thật buồn thảm nếu ngọn lửa kia rụi tắt, thật hân hoan nếu ngọn lửa lại được dịp bùng lên.
Tuổi trẻ, tuổi trẻ ! Tiếng kêu thảng thốt mất hút trong dòng thời gian nín lặng, nhưng âm ba của tiếng kêu cũng khiến người ta không ngớt réo gọi. Ðể được gì ? Phải chăng chỉ để được biết tuổi trẻ đã qua và người ta không thể cứ tiếp tục sống như thời tuổi trẻ ?
Ðọc những bản văn của các em gởi đến, gạt bỏ những ý tưởng sao chép, trên những dòng chữ thành thật, tôi đã hiểu các em muốn gì và để gần gũi các em hơn. Chính nhờ một bản văn mà tôi biết Tạo, cậu học sinh vẫn lầm lì ít nói trong lớp, nhưng tình yêu của em thật nồng nàn mãnh liệt. Tình yêu đó sẽ cuốn trôi cô bé viết mực tím trong lớp nếu không có sự ngăn cản của học đường, xã hội. Tôi đã gọi Tạo đến giúp tôi trong việc sắp xếp bài vở cho tờ đặc san và trong hoạt động này em mất hẳn dáng vẻ lừ đừ. Em thức suốt đêm đánh máy những bản thảo để kịp in kiểm duyệt, em đánh máy liên tiếp đến nỗi tôi không còn sức đọc bài cho em đánh và bên ngọn nến lập lòa, em phải vừa đọc vừa đánh máy một mình. Ðã đến hai giờ sáng. Tôi nói : "Thôi nghỉ đi ngày mai tôi còn phải đi dạy, tiếng máy gõ lọc cọc làm tôi không ngủ được". Em cười nói: "Thầy khó ngủ vậy hèn chi thầy ốm như con dông".
Nhà chỉ có một chiếc phản nhỏ, Tạo phải trải chiếu ngủ dưới nền xi măng. Ngọn nến đã được thổi tắt, em vẫn chưa chịu vào mùng còn ngồi nấn ná châm thuốc hút. Trong đêm tối, đốm lửa ở môi em rực lên soi rõ một khoảng mặt đang suy nghĩ mông lung: "Thầy ngủ chưa, em muốn tâm sự với thầy một chút. Thầy đừng nói em vô lễ khi em nói thầy không nên dạy học. Không phải em chê thầy bất tài, nhưng thầy nói thật và sống thật nhiều quá. Thầy thiếu khả năng lôi cuốn học sinh tin theo những gì mà mọi người buộc học sinh phải tin. Tại sao thầy cố ý đảo lộn mọi giá trị? Thầy đã nói về tình yêu bất diệt, về hạnh phúc ngọt ngào, nhưng sao thầy còn giúp người nghe hiểu tình yêu chỉ là bọt nước và hạnh phúc kia cũng ẩn mang nhiều nỗi cay đắng. Thầy phá vỡ nhiều ảo tưởng của tuổi trẻ, thầy tin rằng tuổi trẻ không cần bánh vẽ hay sao? Thầy giúp em nâng niu đóa hoa tình ái với cô bé đó, nhưng đồng thời với sự giúp đỡ của thầy em đã tìm ra con sâu nằm giữa đóa hoa. Như vậy, làm sao em có thể sống được, khi hiểu biết quá nhiều sự thật và một đầu óc sáng suốt đã làm em hoảng sợ".
Giọng em trầm ấm nghe thật êm tai, tuy thèm thuốc hút tôi phải ráng đợi em nói xong mới nhờ lấy giúp một điếu thuốc ở trên bàn. Tôi im lặng hút đến nửa điếu. Tiếng em thúc giục "Thầy không nói gì sao, thầy phải nói cho em biết rõ đường đi chứ, thầy đã dẫn em đến một ngã ba đường".
Nào ông thầy giáo trong tôi, hãy đem giọng đạo đức mà người ta đã huấn luyện cho ông để khuyên nhủ cậu bé đôi lời. Ông đã thấy sự sai lầm của ông chưa? Ông chỉ nên tiếp xúc, giảng dạy học sinh trên cương vị giáo chức, ai bảo ông đem con người thật của ông ra. Ai bảo ông quăng đi những mặt nạ, ông định lên sân khấu với bộ mặt thật trơ trẽn của ông sao? Nào, hãy nói vài lời đi ông giáo. Nói xin lỗi cậu bé, cậu nói đúng và tôi hứa sẽ bỏ nghề dạy học khi có dịp; trong lúc chờ đợi, tôi sẽ cố gắng giảng dạy như mọi ông giáo khác. Những gì tôi đã nói với cậu chỉ là trò đùa. Xiếc chỉ hay khi tạo cho khán giả cảm giác hoảng sợ, cậu đã hoảng sợ, vậy trò đùa của tôi đã thành công. Hãy cho tôi một tràng pháo tay rồi quên đi, cậu bé. Ðúng rồi, phải nói như vậy đó ông giáo. Ðừng nghĩ ngợi nữa, chờ đợi lâu, cậu bé nổi khùng lên bây giờ, nào hãy lên tiếng.
Tôi nói : "Ðiếu thuốc ngon quá, em đưa giùm tôi một điếu nữa".
Buổi sáng đến trường, tôi nhận được điện tín từ Sài Gòn đánh ra "Cần bổ túc hồ sơ lên ngạch gấp". Tôi vào văn phòng xin phép ông Hiệu trưởng, rồi vội về nhà trọ thu xếp hành lý để còn kịp bắt chuyến xe đò Nha Trang - Sài Gòn chạy ngang đây vào lúc chín giờ. Không có thì giờ tìm gặp Tạo, tôi viết vài dòng để trên bàn. Buổi tối khi em đến, em sẽ biết tôi đi đâu và tiếp tục công việc làm báo dưới sự hướng dẫn của thầy Khôi. Tôi cũng viết cho em biết, ánh sáng có làm em chói mắt, nhưng rồi sẽ quen đi. Hãy can đảm bước ra khỏi bóng tối. Tôi chỉ có quyền hướng dẫn em đến ngã ba đường và nhiệm vụ của tôi đến đó là chấm dứt. Hãy thể hiện tuổi trẻ của em bằng sự lựa chọn một hướng đi. Tự Do và Ðịnh Mệnh chờ đợi em ở hướng đi đó. Hãy tiếp tục yêu cô bé viết mực tím. Ðừng sợ con sâu ở giữa đóa hoa. Dám hay không dám bắt sâu quăng đi, đấy là lúc trái tim đắc thắng hay thất bại.
Phải mất gần một tuần tôi mới làm xong những giấy tờ hành chánh rắc rối. Còn nhiều công việc phải làm ở trường, nên tôi không thể nán lại Sài Gòn thêm vài ngày, dự buổi khai mạc phòng triển lãm tranh của một người bạn và nhất là cùng người em đi xem phim có Terence Stamp đóng, sắp được chiếu.
Mưa đã rơi trên quận lỵ bé nhỏ. Người tôi lạnh run vì dầm mưa trên quãng đường dài từ bến xe về nhà trọ. Những cơn mưa cuối năm ở đây rất nặng hạt và cùng lúc giá rét đã đến ẩn mình ở những bờ tường ẩm ướt. Có lẽ trời đã mưa liên tiếp hai ba ngày, nên nước ở lòng đường đã dâng ngập vỉa hè và suốt dãy phố các hàng quán đều đóng cửa.
Căn phòng tôi ở đầy mùi ẩm mốc, chắc Tạo không đến đây làm việc từ ngày tôi đi. Người ta nói khu vực này có ma, chắc em sợ phải thức khuya làm việc một mình. Tắm xong, tôi ủ mình trong chiếc chăn dạ còn giữ được từ ngày đi lính. Tôi cho băng vào chiếc cassette chạy pin. Phải có chút âm nhạc để chống lại giá rét, nếu không, tôi sẽ bị cảm mất. Ðã đến giờ ăn tối, bụng đói, tôi đi xem còn gói mì Hai Con Tôm nào không. Thật xui, thùng mì trống rỗng. Sẵn có gói bánh ngọt mới đem về để cùng Tạo ăn khi làm việc khuya, tôi mở ra ăn một mình. Nhà cũng chẳng còn trà, tôi pha lại bã trà khô uống từ lần trước vì lười biếng chưa đổ đi, mùi trà mốc hơi khó chịu, dù sao cũng còn hơn uống nước không.
"Imagine there's no heaven, it's easy if you try. No hell below us. Above us only sky..."
Âm nhạc thật tuyệt vời. Bánh ngọt thật tuyệt vời. Trà mốc thật tuyệt vời và tôi cũng tuyệt vời luôn trong buổi tối tuyệt vời này.
Có tiếng gõ cửa cộc cộc. Khách khứa đến lúc này làm tôi nổi điên. Chẳng thèm ngồi dậy, tôi nằm lì trên phản kéo chăn đắp đến cằm. Nếu bạn bè đến, tôi sẽ nói đang đau, để họ về. Mặc cho tôi chưa trả lời, cánh cửa cũng hé mở và tôi thấy thấp thoáng một mái tóc xõa. Ma chăng? Tôi sắp bật tiếng kêu thì đã nghe tiếng la "Á". Tôi vội nhổm dậy hỏi "Chuyện gì vậy?" Cánh cửa mở ra, cô bé rắc rối đi vào: "Thầy làm em hết hồn, thầy nằm đắp chăn như xác chết". Cô bé thật láu, đã làm tôi đứng tim rồi còn bắt bẻ này nọ.
- Sao thầy không lên tiếng, thầy đau hả ?
- Ứ, ừ mà cô bé đến đây có chuyện gì vậy ?
- Thầy không mời em ăn bánh ?
- Ðó, cô lấy hết gói bánh rồi về đi. Ðêm tối, em ở đây, người ta nói lôi thôi.
Em mở gói lấy một chiếc bánh ngọt ngồi ăn tỉnh bơ, rồi hỏi :
- Thầy sợ dư luận?
- Không, tôi lo cho cô.
- Cám ơn lòng tốt của thầy, nhưng ngày mai em không còn ở đây nữa.
- Sao? Em bỏ học à?
Cô bé nói cho tôi biết, ba em đổi đi làm việc ở Cam Ranh và ngày mai em sẽ theo ba ra ngoài đó. Em đã đợi tôi cả tuần nay nhờ ký học bạ để xin chuyển trường. Vừa nghe cô bạn nhà ở gần bến xe nói tôi đã về, nên ăn cơm xong, em vội đến đây. Tôi tần ngần giở tấm bìa đỏ, đọc lời phê của các giáo viên khác. Nhìn vị thứ của em, tôi ngạc nhiên hỏi:
- Em đứng nhì à, giỏi quá. Vậy mà tôi cứ tưởng...
- Tưởng em đứng chót phải không. Em chỉ dốt môn văn của thầy thôi, vì có nhiều chữ "xưa" quá; với lại tại thầy cho điểm "kẹo" quá, chứ không em đã đứng nhất.
Tôi phì cười nói :
- Tại cô bé chê môn văn của tôi nên không chịu học bài, làm sao tôi cho điểm cao được.
- Em ghét nhất môn thầy dạy ở mấy cái định nghĩa. Cung Bắc Hán là gì này? Ðòi nau là gì này? Rủ thác là gì này? Mỗi lần bị thầy gọi lên trả bài, bắt định nghĩa chữ này nọ làm em giận muốn chết. Tại sao thầy cứ thích định nghĩa vậy?
- Tại tôi muốn mọi việc đều rõ ràng, nhưng mà giận vừa thôi chứ cô bé; ngày mai đi rồi, mặt mày nhăn nhó trông chẳng giống ai. Bây giờ cô muốn tôi phê gì đây?
- Tùy thầy chứ, cái đó là nghề của thầy mà.
Tôi phê ở môn Việt văn chữ trung bình, còn ở phần lời phê của giáo viên hướng dẫn, tôi ghi : Chăm, ngoan, giỏi... Tôi định viết thêm nữa, nhưng cô bé kéo tay tôi.
- Chừng ấy nhiều quá rồi, mà thầy còn muốn phê gì nữa vậy?
- Thông minh.
- Thông minh? Thầy nghĩ rằng em thông minh?
- Phải. Nếu không thông minh em đã để tôi viết thêm chữ "Thông minh" rồi.
Ký học bạ xong, tôi trao tấm bìa đỏ cho em. Em nói đến trường mới, tôi có khuyên em điều gì không. Tôi nói : "Em đừng viết mực tím nữa, vì màu tím ấy dễ làm rắc rối mấy ông thầy và mấy người bạn của em". Em hỏi tại sao vậy? Tôi nói: "Thì em cứ tưởng tượng trong khi mọi người viết mực xanh, riêng em viết mực tím, em không cảm thấy gì sao?"
Em cúi đầu, giọng thầm thì :
- Em cảm thấy lạc lõng.
- Ê, đừng khóc ẩu nghe cô bé, tôi đang đau đầu đây. Cô biết không, chính màu mực ấy đã làm rắc rối cho một người bạn cùng lớp với cô.
- Tạo phải không? Chính vì Tạo mà ba em bắt em phải rời ngay trường này, trong khi mấy đứa em của em vẫn còn học ở đây đến hết niên khóa. Với Tạo, em không cần biết, em chỉ thắc mắc màu mực tím có gây rắc rối cho thầy không?
- Í, a. Cho tôi hả? Cũng rắc rối chút ít, vì màu mực tím quá nhạt mà mắt tôi lại hơi kém nên những bài làm của em tôi chấm quá khó khăn.
- Chỉ có vậy?
- Phải chỉ rắc rối có vậy. Bây giờ hãy cầm gói bánh và tôi sẽ lấy đèn pin đưa em về một đoạn đường, không lại ngã xuống con ngõ lầy cát. Nào, nhanh lên.
Tôi khoác vội áo mưa đưa em ra cổng. Con ngõ nước ngập đến mắc cá chân lạnh buốt. Trời vẫn mưa nặng hạt. Ngoài đường chẳng có bóng dáng ai. Tôi hỏi: "Em có cần tôi đưa về đến nhà không". Em chỉ ngọn đèn hình chữ thập màu đỏ của một tiệm thuốc tây, nói nhà ở gần đó. Tôi nói : "Vậy thôi em về". Em ngẩng mặt nhìn tôi.
- Thầy không chúc gì cho em sao ?
- Tôi chẳng biết chúc gì, tôi không quen nói những lời đó, nhưng chắc em cũng hiểu những gì tôi muốn nói với em.
- Em không hiểu những điều ấy.
- Ồ, vậy cô bé chẳng thông minh tí nào.
- Thì em đâu có nhận mình thông minh. Còn thầy, thầy có hiểu những điều em muốn nói với thầy?
- Em đã nói đâu mà tôi hiểu.
- Vậy thầy cũng chẳng thông minh tí nào. Em muốn nói tại sao thầy...
Em ngừng nói, đưa tay vuốt những sợi tóc che trước mặt rồi bật khóc tấm tức. Em vẫn thường khóc dễ dàng như vậy. Khóc như mưa nắng bất chợt ở đây. Bạn bè cùng lớp thường chê em "nước mắt cá sấu", nhưng tôi vẫn nghĩ những giọt nước mắt của em thấp thoáng bóng hạnh phúc. Khóc được, không phải là một niềm vui sao. Càng lớn người ta càng khó khóc và như thế mọi việc đều trở nên khó khăn và buồn thảm.
Tôi muốn hỏi em "Tại sao thầy..." cái gì, hả cô bé? Tại sao thầy hiền? Tại sao thầy dữ? Tại sao thầy ốm nhách? Tại sao thầy kiêu ngạo? Tại sao thầy lừng khừng? Tại sao thầy thích uống sữa đậu nành? Tại sao lại phải hỏi "tại sao thầy..." hả cô bé? Tôi muốn hỏi để em trả lời rõ ràng, nhưng khi thấy đôi vai nhỏ bé của em run lên theo tiếng nấc, tự dưng tôi chẳng thốt nên lời. Chẳng bao giờ tôi thốt nên lời trước một người đang khóc.
Thôi chứ ông giáo. Nào, hãy đem giọng đạo đức chuyên nghiệp ra khuyên nhủ cô bé vài lời. Hãy cố giúp cô bé nở nụ cười, trước khi đi. Giây phút mặc niệm đã qua, không lẽ im lặng mãi, hay ông giáo định khóc theo ?
Hẳn nhiên tôi chẳng dễ gì khóc được, nhưng tôi không thể ngăn những giọt mưa làm mắt tôi ướt đẫm và khi cô bé ngước mặt lên, nhìn vào mắt tôi, em run rẩy nói : "Thầy, em xin thầy đừng khóc". Cô bé bỏ chạy sau lời nói. Tôi muốn nói cô bé hiểu lầm rồi. Tôi muốn nói chỉ tại những giọt mưa. Tôi muốn nói... Nhưng có thật tôi không khóc không?

 
Một buổi chiều cuối năm. Tôi phóng xe đến nhà Sơn, định rủ anh đến khu đường rầy xe lửa số 6 nhậu lai rai món dê tay cầm. Vừa dựng xe trong sân ngôi nhà có cánh cửa sơn màu nâu đậm nổi bật trên tường vôi vàng mới quét, tôi thấy Sơn đã mặc quần áo chỉnh tề chuẩn bị đi đâu. Tôi chưa kịp chào hỏi, Sơn đã vồn vã nói:
- May quá. Ông đến thật đúng lúc.
- Có người mời nhậu tất niên à?
- Không. Tôi muốn nhờ ông một chuyện.
Sơn ngó vào trong nhà rồi nắm tay tôi kéo ra ngoài cửa lớn.
- Sáng nay vợ chồng ông anh tôi phải về Mỹ Tho dự đám cưới cô em gái vợ của anh ấy. Hai người có nhờ tôi trông coi giùm cháu Uyên. Chắc ông đã biết cháu Uyên?
- Tôi đã thoáng thấy cháu một lần ở nhà anh ông.
- Chiều nay tôi kẹt phải đi dự sinh nhật một cô bạn, tôi không muốn để Uyên ở nhà một mình. Vậy nhờ ông dắt nó đi chơi được không?
Tôi thở dài.
- Nó có nhậu được không?
- Thôi mà. Lâu lâu mới nhờ vả ông một bữa.
Sơn quàng vai tôi kéo vào trong nhà rồi gọi lớn.
- Uyên ơi, chú Thạch đến rủ cháu đi chơi nè.
Có tiếng đáp từ phòng trong ra.
- Dạ thôi, cháu ở nhà nằm nghe nhạc được rồi.
Sơn đi vào phòng, một lúc sau anh dắt bé Uyên bước ra. Cô bé nói :
- Chào ông.
Sơn vỗ vai em nói nhỏ.
- Chào chú cho thân mật.
- Ông ấy và cháu đã có gì thân mật đâu.
Tôi ngạc nhiên thấy Uyên lớn như thổi. Mới mấy tháng không gặp, trông em đã như một thiếu nữ. Có thể tại lần trước tôi gặp em mặc đồ bộ ở trong nhà, còn hôm nay trông em lớn hơn vì mặc quần jean rộng thùng thình, áo thun trắng sát nách và đeo kính đen rất mốt. Ði chơi với một cô bé mặt mũi sáng sủa như em, tôi cũng dễ dàng quên đi món dê tay cầm.
Tôi chở Uyên vào khu giải trí Ðầm Sen. Gửi xe xong tôi dắt em đi bộ trên con đường trải đá đến tận bờ hồ. Không phải ngày chủ nhật nên cũng ít người đi dạo chơi. Một gia đình chắc có thân nhân là Việt kiều, đang đứng quay vidéo trên chiếc cầu treo bằng gỗ. Ðợi họ quay phim xong, tôi dắt Uyên bước lên cầu gỗ ra ngoài đảo nhỏ.
Tôi thuê hai cần câu, mua mồi câu rồi chúng tôi ngồi xuống vạt cỏ xanh ven hồ, câu cá. Uyên có vẻ thích thú trò chơi này. Em cứ rung rung cần câu và miệng luôn mỉm cười. Tôi nói :
- Em phải giữ im cần câu, cá mới cắn câu.
- Giữ im cần câu làm sao cá biết có con mồi. Em đang nhử cá vào bẫy.
Tôi lắc đầu nhìn cái phao đang nổi lền bềnh trên mặt nước. Ðột nhiên Uyên giật mạnh cần câu. Một con cá bằng hai ngón tay đang giãy ở đầu lưỡi câu. Uyên cười nói :
- Ông thấy không, em đã "bẫy" được một con cá.
Tôi giúp em gỡ con cá ra khỏi lưỡi câu rồi móc mồi khác vào. Uyên nói:
- Ông cho em xem con cá.
Tôi đặt con cá vào lòng bàn tay em. Uyên vuốt vuốt thân con cá như vuốt bộ lông một chú mèo con.
- Sao nó lạnh quá ông à ?
- Thì nó mới ở dưới nước lên.
- Không. Chắc nó lạnh run vì sợ.
Và trước khi tôi phản đối ý kiến của em, cô bé quăng con cá xuống hồ nước.
- Thôi em không câu cá nữa đâu. Chẳng thích thú gì khi lừa những con cá nhỏ bé vào bẫy.
Chiều theo ý muốn của em, tôi đi trả lại hai cần câu rồi chúng tôi rời khỏi đảo.
Nghĩ cô bé đã khát nước, tôi đến kiốt bán nước giải khát mua hai hộp kem. Em mở hộp kem, xúc một muỗng lớn đưa vào miệng rồi ngậm chặt đôi môi cho kem tan đi. Tôi nói:
- Ăn kem kiểu đó coi chừng lạnh rụng răng.
Cô bé nhếch môi cười.
- Em muốn thử xem nó có làm em lạnh cóng không. A ! Có tiếng trẻ nô đùa. Chúng ta đến đó đi.
Tôi dắt Uyên đi đến chỗ có chiếc đu quay khổng lồ chạy bằng điện. Trẻ em cùng cha mẹ đang ngồi trong những chiếc lồng sắt từ từ được đưa lên cao theo hình vòng tròng. Khi đu quay tạm ngừng, tôi mua hai vé, dắt cô bé vào ngồi trong lồng và gài chốt cửa lại. Chiếc đu từ từ quay lên cao...
Lên đến đỉnh cao. Toàn cảnh mặt hồ phủ một màu hồng cánh sen vì mặt trời tròn đỏ sắp lặn sau những hàng cây xanh um. Tôi vỗ vai cô bé định chỉ cho em thấy cảnh đẹp đó nhưng may thay tôi đã kịp ngưng lại. Cô bé hỏi:
- Ông muốn nói chuyện gì vậy?
- À... tôi muốn hỏi lên trên cao em có cảm thấy sợ không?
- Không. Lên trên cao em cảm thấy thoải mái vì không cần phải mang kính đen như ở dưới thấp.
Cô bé gỡ chiếc kính đen đang đeo ở mắt gài lên đầu. Em nhìn thẳng phía trước và mỉm cười. Dưới hàng mi dài đen mượt, tôi thấy đôi mắt em tròn xoe chỉ một màu trắng đục. Tự dưng tôi ứa nước mắt và rủa thầm: Bố khỉ ông trời, một tên thợ vụng, ông đã nặn ra được một tác phẩm đẹp như vậy lại làm hư đôi mắt. Thật uổng cho óc sáng tạo của một đấng tối cao!
- Ông có nhìn thấy mùa xuân không?
Tôi vội chùi nước mắt và trả lời câu cô bé hỏi:
- Còn một tuần nữa mới đến Tết mà.
- Ông không nhận ra mùa xuân đã đến rồi à. Trời xanh hơn. Không khí trong lành hơn. Những lá cây cũng tỏa hương thơm như những đóa hoa. Và trái tim chúng ta cũng đập nhanh hơn.
Tôi cười nói :
- Bây giờ tôi mới biết mình như con cá nhỏ đã bị em lừa vào "bẫy".
- Bẫy nào đâu?
- Tôi cứ tưởng em không trông thấy gì, không ngờ em đã thấy tất cả.
- Mắt em có trông thấy gì đâu?
- Em không nhìn bằng mắt mà nhìn bằng trái tim.
Cô bé thở dài.
- Sống cô đơn không bạn bè như em, trái tim bị teo lại chỉ bé bằng hạt tiêu.
- Chính vì vậy nó đã làm tôi "cay" chảy nước mắt.
Chiếc đu quay từ từ ngừng lại. Cô bé lấy kính đen đeo lên mắt. Tôi mở cửa lồng sắt dắt em ra.
Trời tối dần. Ðèn trong khu giải trí đã bật sáng. Gió thổi mạnh từ mặt hồ lên mát rượi. Chúng tôi im lặng đi bộ bên nhau trên con đường trải đá lổn nhổn. Cô bé bị trượt chân suýt ngã. Tôi vội cầm lấy tay em dắt đi và em dựa sát đầu vào cánh tay tôi. Mái tóc em ấm như một nụ hôn. Một vài người di dạo nhìn chúng tôi chắc nghĩ chúng tôi là một đôi tình nhân đang hạnh phúc. Bố khỉ thiên hạ, quí vị luôn luôn nghĩ không đúng về những người khác.
Nhưng có thật họ nghĩ không đúng về chúng tôi không?

 
Hai mươi mốt tuổi mà chưa biết yêu thì đúng là "anh em ruột thịt" với con cù lần. Nhưng con cù lần là con gì há ? Bạn khỏi phải mất công vào sở thú tìm kiếm nó. Bạn cứ nhìn mặt tôi thì rõ. Thật đáng buồn, tôi đã giống y chang con vật lù khù đáng ghét đó.
Nếu trong một kỳ thi vấn đáp, giáo sư hỏi tôi :
- Yêu là gì ?
Ðối với một sinh viên khoa Văn năm thứ hai như tôi, câu trả lời dễ dàng như ăn ớt Ðà Lạt.
- Dạ thưa thầy, theo thi sĩ Xuân Diệu : "Yêu là chết trong lòng một ít". Còn theo tự điển Tiếng Việt của nhà xuất bản Khoa học Xã hội, trang 893 : "Yêu là cảm thấy gắn bó, trìu mến, hài lòng, thích thú, say mê... với người hay vật có sức mạnh thu hút".
Trả lời đúng bài bản như thế chắc chắn tôi sẽ được điểm 10. Nhưng nếu giáo sư hỏi tiếp :
- Làm thế nào yêu được và được yêu ?
Tôi sẽ đứng gãi đầu một hồi rồi đành chịu điểm 0. Bởi lý thuyết về tình yêu, tôi đã học thuộc lòng rất nhiều từ sách vở. Nhưng thực hành thì... chưa bao giờ.
Bạn đừng hiểu lầm tôi là một kẻ nhát gan, sợ "chết ở trong lòng một ít". Không đâu. Nếu yêu là bắt buộc phải "chết luôn tại chỗ", tôi mới ớn lạnh xương sống và lắc đầu quầy quậy từ chối. Còn chết "một ít" thì có gì đáng sợ. Ai trong chúng ta mỗi ngày không chết "một ít" trong cõi đời 100 năm này ?
Còn "Cảm thấy gắn bó, trìu mến, hài lòng, thích thú, say mê... với vật có sức mạnh thu hút", thì tôi đã cảm thấy rõ ràng rồi. Tiền luôn luôn là vật có sức mạnh thu hút tôi kỳ lạ. Như vậy tôi đã hội đủ những điều kiện "ắt có và đủ" để yêu. Vậy mà đến bây giờ tôi vẫn chưa được biết hương vị của tình yêu. Thế là thế nào ? Tại trời đất quá bất công với tôi hay tại tất cả những cô gái đã đối xử quá bất công với tôi ?
Sau bao nhiêu ngày tự gãi đầu để suy nghĩ đễn nỗi rụng cả một mảng tóc, tôi vẫn không sao giải đáp nổi những thắc mắc trên. May thay tôi chợt nhớ ra câu ông bà đã dạy : "Học thầy không tày học bạn". Tôi vội đi đến "gãi đầu" Cường, một bạn thân học cùng lớp. Cường nổi tiếng "đắt đào" ở trường đời nên tôi tin hắn sẽ giúp tôi "gỡ rối tơ lòng" dễ dàng hơn, nhanh chóng hơn và hiệu quả hơn các vị giáo sư vốn nổi tiếng ở trường học.
Cường đang ngồi vừa đàn vừa hát ở trong nhà, thấy tôi hớt hải, chạy vào không thèm gõ cửa, hắn bỏ đàn xuống bàn, hỏi :
- Có chuyện gì mà nghiêm trọng vậy ?
Tôi vừa thở vừa nói nhát gừng.
- Tối... nghiêm trọng. Tối... nghiêm trọng.
Cường rót một ly nước đầy đưa cho tôi.
- Uống cho mát cổ họng rồi hãy nói.
Tôi uống ực một hơi hết ly nước đầy rồi ngồi xuống ghế, bình tĩnh nói :
- Cậu hãy giúp mình giải đáp thắc mắc này.
- Ðề thi ở trường à ?
- Không. Ðề thi ở đời : Làm thế nào để yêu được và được yêu ?
Cường nhìn thẳng vào mắt tôi, hỏi :
- Cậu định "diễu" mình hả ?
- Diễu gì ? Mình hỏi thật lòng.
Cường nhíu mày suy nghĩ một lúc rồi nói :
- Khi làm bài thi ở trường, cậu thường viết thẳng vào giấy thi hay làm bài nháp trước đã.
- Thi cử là chuyện quan trọng bậc nhất của đời sinh viên, nên phải làm bài nháp cho chắc ăn rồi mới chép sạch sẽ vào giấy thi.
Cường nghiêm mặt nói :
- Tình yêu cũng là chuyện quan trọng của một đời người, nên cậu phải tập "yêu nháp" trước khi yêu thật.
Tôi trố mắt hỏi :
- Cậu định "diễu" mình hả ?
- Diễu gì. Mình nói thật lòng.
- Nhưng cũng phải hiểu biết chút chút mới "nháp" được chớ.
- Chẳng có gì khó hiểu cả. Nhà cậu có mở cửa thì nắng gió mới vào được. Trái tim cậu có "mở cửa" thì tình yêu mới len lỏi vào được.
Tôi liền cởi hai nút áo để phanh lồng ngực.
- Tưởng gì chứ "mở cửa" thì dễ quá rồi.
Tôi vui vẻ bắt tay Cường ra về, lòng hí hửng như người ta chụp trúng cái đuôi của chân lý.
Sau một thời gian tình nguyện mở cửa trái tim, tôi đã chẳng thấy một người đẹp hay xấu nào bước vào mà chỉ có nắng gió, khói xe và bụi bặm bay vào làm tôi ho muốn bể lồng ngực. Tôi lại phải đến "gãi đầu" Cường. Hắn ôm bụng cười chảy nước mắt rồi nói :
- Cậu mở cửa trái tim như người ta mở một cái bẫy chuột. Vậy cô nào dám bước vào.
Tôi đỏ mặt cãi lại.
- Trái tim tôi đã chụp X quang. Bác sĩ nói cũng bình thường như mọi người. Sao cậu dám nói nó giống cái bẫy chuột ?
- Cần gì phải chụp X quang. Cứ nhìn cậu đối xử với những cô bạn trong lớp là mình rõ. Cậu còn "tự ái" nhiều quá : Nghĩa là còn tự yêu mình nhiều quá nên chẳng còn chút tình yêu nào dành cho người khác. Mà tình yêu phải luôn luôn hướng đến người khác. Nếu chỉ yêu chính mình thì khác chi con rắn tự cắn đuôi nó, làm sao tiến lên được. Cậu đã bao giờ mời một cô bạn gái đi uống nước, nghe ca nhạc, dự sinh nhật của nàng ? Hay cậu chỉ biết giương mắt nhìn người ta rồi ăn uống một mình ?
Tôi gật đầu nói :
- Cậu có lý. Mình sẽ tập "yêu nháp" lại.
Nghe lời Cường, ngay buổi chiều hôm đó, sau khi tan học, tôi đã mời mười cô bạn cùng lớp đi uống nước dừa xiêm. Mười cô đều nói cười, trò chuyện vui vẻ với nhau và tôi cũng vui vẻ lây. Chiều hôm sau, mười cô khác. Rồi chiều hôm sau nữa, mười cô khác. Rồi chiều hôm sau nữa, mười cô khác. Vậy là tôi đã làm nhiệm vụ chiêu đãi nước dừa tất cả các cô bạn trong lớp, không bỏ sót một ai. Xong chầu nước dừa, đến chầu hủ tíu Nam vang. Ði coi đại nhạc hội. Rồi gửi quà tặng sinh nhật của mỗi cô...
Tôi đã luôn luôn bù đầu lo "hướng đến người khác", như Cường chỉ bảo. Nhưng sao tôi vẫn chưa cảm thấy hương vị ngọt ngào của tình yêu ? Trái lại tôi chỉ cảm thấy xây xẩm mặt mày khi nhìn vào sổ chi tiêu cho đợt tập yêu này, tốn hết 242.150 đồng (chưa kể tiền gửi xe gắn máy). Trời đất ! yêu người khác mà tốn kém dữ như vậy, chắc tôi đành tự yêu tôi cho đỡ tốn hơn.
Một hôm thấy mặt mũi tôi ỉu xìu như cái dầu cháo quảy nhúng vô tô nước lèo nguội ngắt, Cường vỗ vai tôi hỏi :
- Cậu đã yêu được cô nào chưa ?
Tôi lắc đầu ngao ngán thở dài.
- Yêu mất... nhiều quá.
- Cậu sợ mất thì giờ hay mất tự do ?
- Không. Mất tiền nhiều quá. Mình đã phải bán cái máy cassette nghe nhạc để chi tiêu cho việc "yêu nháp".
Tôi móc túi lấy sổ chi tiêu hàng ngày đưa cho Cường coi. Hắn đọc xong rồi bật cười.
- Trời ơi ! Làm gì có chuyện tình yêu tập thể. Cậu hãy chọn lấy một cô trong số ba mươi cô trong lớp. Yêu nhiều người cùng một lúc là kể như chưa yêu ai. Ðấy không phải là tình yêu. Ðấy là tình bạn hay tình... đồng bào. Cậu hãy ráng tập yêu một người. Chỉ một người mà thôi.
Nghe lời Cường, tôi mở căng mắt quan sát những cô bạn trong lớp để cố tuyển chọn lấy một cô. "Chỉ một cô mà thôi". Cuối cùng tôi đã tự bỏ phiếu chọn Tuyết Sương. Lý do : Sương học hành cũng làng nhàng như tôi, cao cũng bằng tôi, ốm cũng bằng tôi. Nếu hai người tay cầm tay đi dạo phố thì thật xứng đôi vừa lứa, hệt như một đôi "đũa tre xuất khẩu". Nhưng điều quan trọng là nàng cũng có xe gắn máy như tôi. Như vậy xe ai nấy lái, hồn ai nấy giữ. Nếu rủi ro có bị tai nạn xe cộ, không ai có thể đỗ lỗi cho ai.
Sau khi mời Sương đi uống cà phê máy lạnh, tôi mời nàng đi ăn miến cua tô đặc biệt rồi mời nàng đi xem phim "Tình là...". Trong rạp chiếu bóng tôi đã mạnh dạn cầm tay nàng rồi hôn lên cánh tay nàng. Và Chúa ơi, thật sung sướng cho tôi, nàng cũng đã mạnh dạn hôn đáp lại lên... đầu tôi.
Dù hằng ngày gặp nhau trong lớp, chúng tôi vẫn viết thư tình gửi cho nhau kẹp trong những cuốn sách giả đò cho nhau mượn, vừa bảo đảm đến tay người nhận vừa đỡ tốn tiền mua tem. Cứ như thế tình yêu của tôi kéo dài được 2 tháng 27 ngày rưỡi.
Chiều nay, buổi học cuối năm, tôi đã nhận được thư nàng. Tôi nghĩ chắc nàng mời mùng một Tết năm nay, tôi đến xông đất nhà nàng. Rồi chúng tôi cùng đi đến Lăng Ông xem đá gà, đi hội chợ vui xuân thảy vòng vào đầu vịt, đi xem đại hội tấu hài để suốt năm cùng cười...
Buổi tối về nhà, cơm nước xong, tôi vào phòng đóng kín cửa lại, hút một điếu thuốc thơm rồi chậm rãi mở thư nàng ra đọc.
Anh Biền thân mến,
Cám ơn anh rất nhiều trong ba tháng Sương tập yêu. Nhờ vậy Sương tìm đưọc người yêu đích thực của mình, 28 Tết này, gia đình anh ấy sẽ đến làm lễ dạm ngõ nhà Sương và đến hè sang năm sẽ làm đám hỏi.
Vậy Tết này Sương đã là một người khác, không thể đi chơi vui Xuân với anh được. Mong anh thông cảm.
Một lần nữa xin thành thật cám ơn anh đã giúp Sương biết tình yêu đích thực là gì ? Sương mong khi đám cưới của Sương sẽ không vắng mặt anh.
Thân chào anh
SƯƠNG
Trời đất ! Không ngờ tôi đã vô tình giúp nàng hoàn tất xuất sắc giai đoạn "yêu nháp". Còn tôi đến bao giờ mới chấm dứt giai đoạn hắc ám đó đây ? Hay suốt đời, tôi chỉ là một kẻ tập yêu ? Như vậy mùng một Tết năm nay tôi sẽ đi đâu ?
Chắc các bạn nghĩ tôi là người cao thượng, tôi sẽ đến nhà Sương chúc mừng hạnh phúc của nàng. Không đâu. Tôi chỉ cao có 1m50. Tôi chẳng dại gì bắt chước người cao 1m80, với đến những gì ở tầm cao trên 2 mét, để rồi té ngã gây chân càng lùn thêm.
Mùng một Tết năm nay, tôi sẽ đi... vào sở thú. Tôi sẽ nhờ một người thợ chụp hình màu tôi đang đứng bắt tay chúc mừng năm mới một chú cù lần. Bạn đừng nghĩ bị thất tình rồi tôi đâm ra bi quan. Không đâu. Tôi đang rất lạc quan yêu đời. Không có tình yêu thì tôi cũng có "tình anh em ruột thịt". Tôi đâu đã cô đơn như một số người khác mà bạn phải chia buồn.