Một chuyện gã độc thân
 
Có lẽ ít người tưởng tượng được là tôi hay tán tào lao nhiều chừng nào. Bất cứ cơ hội nào, tôi cũng nói, nói và nói. Tôi cố gắng làm những người xung quanh hiểu tôi. Tôi muốn làm cho họ hiểu ra tôi từng trải như thế nào.
 Tôi mắc chứng sợ hãi kinh niên, là người ta có thể cho tôi là kẻ thiếu từng trải.
 Tôi thích nhất là tán gẫu bên bàn rượu, khi mặt bàn lủng củng những thứ ăn dở, còn rượu đãchảy qua họng khá nhiều.
 Tôi ngồi vắt vẻo, và say sưa kể cho bạn tôi biết tôi đãchinh phục một con đàn bà như thế nào, tôi nhấn mạnh từ con đàn bà đó, rồi với sự khoái trá đặc biệt, tôi nhìn thằng bạn ngây mặt ra. Đầu tiên tôi nghĩ nó khâm phục tôi lắm, nhưng sau thì, lạy Chúa, nó đần mặt ra vì chán ngán. Khi đó tôi mới dừng lại.
 Nhưng tôi không dừng được chuyện khoe những chiến công chinh phục. Tôi có được từ những câu chuyện loại này sự thích thú đặc biệt, mà nó cứ được tôn lên theo số lần tôi kể, là cảm giác chiến thắng và từng trải.
 Khi mà có đứa nhăn mặt bĩu môi:
 - Nhưng mà mày có biết đàn bà thực nó ra làm sao đâu.
 Thì tôi nổi nóng thực sự. Tôi mắng nó là ngốc. Cố gắng hết sức mình, tôi phô cho thằng bạn biết đàn bà có bao nhiêu kiểu, mỗi kiểu đem lại cảm giác như thế nào.
 Nhưng mà đối với những người có vẻ lịch lãm thì tôi câm bặt miệng hến. Tôi sợ những lời tôi thốt ra sẽ làm họ thấu biết cái non kém của tôi. Với loại này, tôi dùng chiêu thức khác, là dè bỉu đàn bà và cuộc sống chung với họ.
 Tôi than vãn:
 - ồ, đàn bà! Có gì đâu. Khi tôi cưới một con về làm vợ, thì tôi bước chân vào toa lét rồi.
 Họ cười phá lên, rồi tôi trông thấy trong ánh mắt nhiều đứa con gái xung quanh tôi sự coi thường và lạnh nhạt.
 Một bữa, khi tôi đang ba hoa như thường lệ thì một trong những cô gái xinh xắn ngồi bên tôi bảo:
 - Anh có muốn em giới thiệu cho anh một người tuyệt vời không?
 - Nó có hơn em không?
 - Tuyệt vời hơn em rất nhiều. Nếu em là hoa đồng cỏ nội thì nó là hoa hồng Hà Lan.
 - Xong ngay.
 Tôi chờ rất lâu mà cô bạn không hẹn dịp đi gặp người đó. Chờ nhiều ngày quá, tôi sốt ruột. Trí tưởng tượng của tôi được phát huy cao độ. Tôi tìm cô bạn để giục.
 Cuối cùng, sau khi làm tim tôi quặn thắt vì hồi hộp ao ước, cô mới dẫn tôi đi thăm người ta.
 Người ta sao mà đẹp, mà duyên dáng, mà giàu có vậy. Tôi có cảm tưởng được công chúa Ba Tư tiếp kiến.
 Cô bạn bảo nhỏ tôi:
 - Người ta rất ghét rượu.
 Tôi lập tức ngừng rượu.
 - Người ta ghét đàn ông tào lao lắm mồm.
 Tôi hạn chế tán phét.
 - Người ta sợ nhất đàn ông cờ bạc và đàng điếm.
 Tôi dứt khoát cắt ngay hơi hướng những khoản đó.
 - Như thế đãđược chưa?
 Một bữa, tôi sốt ruột hỏi bạn gái tôi như vậy. Cô ta cười vẻ bí hiểm, hỏi:
 - Cậu thấy sống với cô ấy có được không?
 - Tuyệt vời. Tớ luôn luôn ước ao được như thế.
 - Cậu có cho rằng cuộc sống chung với cô ấy là như vào toa lét không?
 - Nói gì thế? Xin quên ngay hộ tớ câu nói ngu xuẩn ấy. Đấy chỉ là câu nói đùa cho vui dạo trước thôi. Cậu mà nói với cô ấy câu đó thì... thì...
 Cô bạn tôi nghiêm nét mặt:
 - Từ giờ, cậu là người đứng đắn. Cậu đến với người ấy thì tớ nói trước cho cậu biết, để cậu chuẩn bị tinh thần, là người ấy có rất nhiều bạn trai. Cậu phải có can đảm tiếp cận cô ấy, gạt bỏ được tất cả những tình địch, ngỏ tình yêu, và cầu hôn. Đó là tất cả những gì cậu cần phải làm. Tớ không thể giúp cậu được nữa.
 Tôi lượn xe qua cửa nhà người ấy. Tôi hoảng sợ. Tôi đãnhiều lần đến đây cùng bạn gái tôi, vậy mà bây giờ khi một mình phải vào đó, tôi hoàn toàn khiếp sợ. Tôi thấy rõ mình là thằng hèn.
 Nhiều ngày sau, nhiều lần tôi tìm đến, và bấy nhiêu lần tôi lảng xa ra. Tôi chỉ thấy người ấy vừa ý tôi, nhưng tôi không dám.
 Tôi nghĩ nếu tôi chậm chân, thì kẻ khác sẽ đến phỗng tay trên, nàng sẽ đi lấy chồng, tôi ở lại một mình trên trần gian.
 Thế nhưng, tôi lại sợ.
 Giống như tất cả những lần trước, từ cô bạn gái năm nảo năm nào trong trường phổ thông đến nay, tôi lại so đo tính toán. Tôi cân nhắc xem giữa người ấy và tôi, ai hơn ai cái gì, kém cái gì, có thể không hợp và thậm chí xung khắc nhau như thế nào. - Rốt cuộc, tôi lại nghĩ nàng công chúa Ba Tư của tôi không thích hợp.
 Tôi không dám phung phí tình yêu của tôi. Tôi những sợ nó sẽ trở thành trò hề trước thiên hạ. Có lẽ người đời sẽ nói: “Xem kìa, lại có một thằng ngốc mới đấy”.
 Tôi muốn làm người khôn ngoan cơ.
 Tôi dằn nỗi đau cô đơn và bất lực xuống, hiên ngang phóng xe máy đến quán rượu quen thuộc. ở đó, những tay già lão đãchực sẵn rồi. Họ ngồi ở đó, như thể họ là cái bóng tất nhiên của bộ bàn ghế cũ kỹ hôi hám đó. Họ cười giả lả với tôi, và tôi cười phấn khởi:
 - Ha! Xin chào hội ta. Uống một chút gì chứ?
 Họ lớn tiếng gọi thêm một cốc cho tôi. Vừa hớp xong ngụm thứ nhất, tôi đã hào hứng vào chuyện:
 - Đàn bà ấy mà...
 20 - 9 - 1998

Người chơi nhẫn
 
Sớm hay muộn gì đó trong ngày, tôi biến thành con người hoàn toàn khác. Mắt vẫn mở, trí óc vẫn như sáng suốt, thân thể khi nóng khi lạnh, tôi tiến đến chiếc tủ nhỏ bé ở góc phòng, lấy ra một cách cẩn thận chiếc hộp nhỏ trong suốt, trong đó lấp lánh nhẫn. Chính là những chiếc nhẫn của tôi.
 Những chiếc nhẫn đó hình thù khác nhau, giá trị khác nhau. Có chiếc rất đắt tiền, ngược lại, có chiếc chỉ là vòng kim loại mạ, hoặc đơn giản hơn, một vòng nhựa nho nhỏ.
 Tôi có thể kể lai lịch từng chiếc.
 Chẳng hạn, chiếc mầu hồng này do một người đàn bà góa chồng tặng.
 Chiếc mầu huyền này do một người có chồng.
 Chiếc xanh do một cô gái già.
 Chiếc tím do một cô gái trẻ.
 Trong đó có một chiếc trước đây tôi coi thường, thì bây giờ cứ buộc tôi nhớ mãi với nỗi day dứt
kỳ lạ.
 Nguyên là cùng phố tôi hồi đó có một cô bé kháu khỉnh.
 Cô bé vẫn thường ngồi trước cửa nhà, hồi hộp nhìn tôi mỗi khi tôi đi qua với vẻ đường bệ của một con đực tự biết mình sáng giá.
 Tôi buông lời tán tỉnh cô bé. Chẳng qua tôi cũng chỉ làm như với người khác.
 Một hôm, cô bé tặng tôi chiếc nhẫn vàng. Hôm đó thời tiết thế nào, tôi không nhớ. Chỉ nhớ mang máng tặng vào buổi tối, trong góc nhà của cô.
 Gia đình cô bé nghèo lắm. Chiếc nhẫn vàng đó, hiển nhiên là báu vật của họ.
 Nhưng tôi nhanh chóng vứt nó vào chiếc hộp đựng nhẫn. Tôi không bán nó đi để tiêu xài, đơn giản chỉ vì tôi thích có lưu niệm của những người đàn bà tôi chinh phục được.
 Tôi không hề muốn cô bé là vợ tôi. Tại sao phải cưới cô ta kia chứ? ánh mắt của cô ta nhìn ta mới ngốc nghếch làm sao. Một người nghèo đáng thương.
 Năm tháng đi qua.
 Tôi đã yêu, hy vọng, chán chường, rồi lại yêu. Cuộc đời cứ trôi qua với những cuộc săn đuổi, mà cuộc nào cũng mở đầu đầy tươi sáng, hứa hẹn. Lần nào tôi cũng tỏ tình và thề thốt. Lần nào tôi cũng gieo được hy vọng vào lòng người khác. Lần nào tôi cũng tính là mình chiến thắng.
 Tôi là người đàn ông khả ái vô địch.
 Tôi đã giày vò cô bé xiết bao. Với sự khoái trá đặc biệt, tôi nói đi nói lại rằng cô Lọ Lem đời mới này đi tìm ai thì tìm, chứ tôi dứt khoát không chịu chấp nhận cô làm vợ. Khi hai bàn tay cô vặn xoắn vào nhau, gương mặt tái mét, khóe mắt long lanh lệ, thì tôi ngồi vắt chân chữ ngũ thong thả nhả khói thuốc lá, nhấm nháp một chút bia, và cười khẩy.
 Tôi muốn chứng minh rằng tôi hùng mạnh, chứ không phải cô. Cô là thứ người không xứng. Người đàn bà của tôi phải ở tầm cỡ hơn hẳn.
 Tôi nói: “Người đàn bà đó là ai cũng được, quyết không phải cô”.
 Tôi chạy theo đồng tiền dễ dãi, những cuộc vui thâu đêm suốt sáng. Tôi cảm thấy mình là con người thời thượng. Tôi nghĩ mình là quý tộc kiểu mới. Tôi tự hào khi được đàn bà bao.
 Khi tôi soi gương, nhìn thấy những sợi bạc quanh đầu, tôi giật mình sợ hãi. Nhưng tôi vẫn săn đuổi đàn bà, và vẫn thành công. Luôn luôn có đàn bà con gái đến với tôi.
 Và, họ cũng luôn luôn ra đi, sau khi chán chê mọi lẽ với tôi.
 Tôi chửi tất cả đàn bà là đồ khốn nạn.
 Còn cô bé nghèo đáng thương năm xưa, nay đã thành đạt. Quá thành đạt. Cô trở thành cán bộ cao cấp.
 Còn tôi? Tôi còn gì của cô, ngoài chiếc nhẫn vàng? Chẳng phải nếu tôi là chồng cô, tôi được cơ hội tiến thân không? Mà cũng chẳng cần thế. Cái chính, cô là người tốt nhất trong những người tôi đã gặp.
 Tôi đúng hay sai? Không biết. Chỉ biết ngày nào tôi cũng phải thấy cô trong chiếc hộp của tôi, ở ngôi nhà cũ cùng phố, và trên báo chí.
 Tại sao cô hùng mạnh đến thế? Tại sao cả nước phải cúi đầu trước cô. Cô có bí quyết gì? Sao ngày ấy cô yếu đuối đến mức đau khổ vì thằng Sở Khanh như tôi.
 ừ, tôi, một kẻ ăn chơi làm nghề, chẳng là Sở Khanh thì là gì? Giấu sao được lương tri.
 Tôi quờ quạng tay trên đám nhẫn, sờ lại những ngày đã mất. Ôi những người đàn bà “của tôi”. Họ đều đã về chốn trú thân của họ rồi.
 Chỉ còn mình tôi giữa đời.
 Mình tôi ư? Than ôi.
 Có lần gần đây, tôi đến dự đám tang một bà già độc thân. Nghe nói là người khả kính. Khi soạn đồ đạc để xử lý, người ta đổ ra được một hộp đầy nhẫn các loại. Nhiều người ngạc nhiên không hiểu.
 Tôi nhớ rõ gương mặt khi chết của bà cau có. Nhưng khi trẻ thì nó rất sung mãn, theo ảnh.
 Và mặt tôi, tôi tự biết, rất sung mãn.
 Chẳng biết có phải trời sinh ra thế không.
                                                      10/6/1999

Hàng liễu lao xao
 
Buổi chiều hôm đó, tôi rời nhà nghỉ của huyện để đi dạo. Sau ít ngày làm việc, tôi mệt mỏi, rất mệt mỏi.
 Phố huyện đìu hiu, quả đúng như vậy. Mùa xuân tuy làm cây cối xanh tươi hơn, nhưng không gì làm tan được vẻ u uất của bầu trời mờ đục. Thỉnh thoảng những con chó chạy vụt qua đường, thậm chí có cả gà lấp ló.
 Tôi thả bộ chậm rãi, thưởng thức vẻ nửa quê nửa tỉnh của phố huyện, lòng nhủ thầm mấy khi có dịp đến thăm nơi này. Vậy chẳng nên hờ hững với cảnh vật làm gì.
 Cho nên tôi đi hết mọi hang cùng ngõ hẻm. Thực ra cũng chẳng mất bao nhiêu thì giờ. Sau đó tôi theo trục đường chính ra mãi ngoại vi.
 Mồ hôi thấm ướt áo sơ mi. Tôi vắt áo vét lên vai, đàng hoàng bước. Những người nông dân đi trên đường nhìn tôi lạ lẫm. Hẳn là họ cho tôi có cái gì tây quá.
 Bỗng nhiên, nổi bật giữa khung cảnh đơn điệu, tôi thấy bên kênh nước ven đường thấp thoáng một nếp nhà nhỏ ẩn sau rặng liễu xanh dày.
 Mặt tiền ngôi nhà kê tủ kính dài, trong đó bày nhiều thứ đầy mầu sắc vui tươi.
 Hơn nữa, còn có nhiều bàn ghế kê dưới tán liễu.
 Tôi rẽ vào quán đó, thử xem đồ giải khát của nó như thế nào. Quả thật khá. Thậm chí tôi cho là món cà phê đen Hà Nội cũng chỉ pha được đến thế.
 Khách vào quán khá đông. Họ đều có vẻ lam lũ, trừ một hai người gì đó khá giả hơn, đi xe máy đến. Họ đều gọi rất nhiều.
 Chủ quán là một bà to béo, ăn mặc chải chuốt, cổ đeo chuỗi hạt màu xanh khá to, tay trái đeo hai chiếc nhẫn vàng lớn.
 Bà phục vụ thành thạo, lại còn luôn miệng hỏi khách cần gì nữa không. Còn có một người phụ nữ trẻ và một nam giới khá lớn tuổi nữa phụ bán, nhưng họ không làm nhiều việc như bà.
 Khi uống được hai tách cà phê thì trời gần tối. Tôi thong thả ra về.
 Giữa đường, tôi sực phát hiện ra điều lạ rằng bà chủ quán này, có vẻ sang trọng thế, lại là người chủ yếu trực tiếp phục vụ khách, mà lại tỏ ra sung sướng khi phải chạy bàn toát mồ hôi ra. Điều này rõ ràng ngược đời.
 Bị trí tò mò khiêu khích, tối đó tôi đến quán lần nữa. ánh đèn rực rỡ dưới ngọn liễu được trông thấy từ xa, đầy quyến rũ. Nhưng khi đến gần, tôi nhận thấy quán hoàn toàn không có khách. Chỉ có cặp thanh niên ban chiều đang bần thần ngó ra bên ngoài tối đen.
 Cho là mình đến sớm, tôi chọn bộ bàn ghế trông ra mặt đường, gọi một tách nâu, một bao ba số. Sau đó vắt chân chữ ngũ, ngắm cảnh, chờ.
 Càng ngồi lâu, tôi càng thấm thía cái lạnh lẽo của đồng quê về đêm. Xa xa là màn đêm dày đặc, lặng câm, bí mật. Đây đó rải rác ánh đèn. Tiếng chó khắc khoải sủa vào đêm như báo điềm dữ.
 Tôi chạnh buồn.
 Lúc đó đãtám giờ rưỡi tối. Vẫn không một vị khách nào đến.
 Ngạc nhiên, tôi ngoái cổ vào trong quán, hỏi:
 - Bà chủ quán đâu?
 Hai thanh niên nhìn nhau. Người đàn ông lên tiếng:
 - Bà ấy không đến.
 - Sao vậy? Bà ấy ốm, hay bận à?
 - Có lẽ thế.
 - Thế còn khách? Vì sao chẳng ai đến cả?
 - Có lẽ hôm nay họ đều bận.
 - Thật kỳ cục.
 Tôi gọi thêm tách nâu nữa. ý tôi muốn xem cái quán này về đêm nó như thế nào, từ đó suy ra cách sống của dân huyện. Vì theo tôi, đây là quán có địa thế đẹp, xây đẹp, nội thất tốt. - Chắc chắn người ta phải nghĩ đến nó một khi muốn giải trí.
 Nhưng quá chín giờ đêm vẫn không một người khách tới.
 Tôi nghi ngờ: hay đây là quán ăn sương, mà từ nửa đêm về sáng mới là giờ sinh hoạt của nó.
 Nghĩ đến đó, thiện cảm về vẻ đẹp thơ mộng của quán nhỏ trong rặng liễu bỗng biến mất.
 Người phụ nữ, trạc hăm nhăm gì đó đến bên tôi, rụt rè nói:
 - Thưa anh...
 - Gì em?
 - Sắp đến giờ quán đóng cửa.
 - Quán này đóng cửa lúc mấy giờ?
 - Chín rưỡi đêm.
 Tôi uể oải trả tiền, đi về.
 Dọc đường, sự vắng vẻ, hơi tanh phả lên từ mặt đất khiến tôi nghĩ đến chuyện xấu. Tôi nhận ra mình to gan quá, dám một mình đi chơi đêm ở chốn xa lạ.
 Về tới nhà nghỉ, ông thường trực vẫn còn thức đợi tôi. Ông vồn vãchào khi tôi đi qua. Mái tóc dày bạc cắt sát da đầu của ông lấp lánh dưới ánh đèn như vật gì bằng kim loại nặng trĩu đè lên thân hình mảnh khảnh thiếu ăn.
 - Anh đi đâu về khuya thế?
 - Cháu đi dạo.
 - Chết tôi, đi dạo giữa đêm thế này ư? Anh không sợ à?
 - Dạ, lúc về có sợ.
 Ông già chỉ tay lên mấy ngọn đồi lớn xa xa:
 - Nơi kia kìa, người ta bảo nhiều lưu manh lắm đấy. Nhiều khách lạ bị hại bởi chúng rồi.
 Tôi giật mình.
 Tôi tin cậy ông già. Nhớ lại chuyện vừa xảy ra trong ngày, tôi bèn vào phòng thường trực, mời ông hút thuốc, rồi nhân lúc câu chuyện đến đà sôi nổi thân mật, tôi hỏi thăm về quán dưới rặng liễu.
 Ông già kêu lên:
 - Chết tôi, anh đến đó à?
 - Vâng, ngẫu nhiên cháu biết nó. Quán đó có gì là lạ ấy.
 - ừ, đó là cả một câu chuyện.
 Ông lim dim mắt:
 - Trước đây, đã có con kênh đó. Nó rất sâu, ngập đầu người. Thời ông tôi đã có. Nhưng mà con đường lớn chạy dọc nó, thông với phố huyện như anh thấy bây giờ thì chỉ sau này mới có.
 Đi vượt qua núi kia thì đến đồng bằng. ở đó, bên kia núi, dăm năm về trước có một gia đình buôn bán mới phất lên, của cải không thiếu thứ gì, nghe đồn có rất nhiều vàng dự trữ.
 Trong nhà chỉ có một đứa con gái. Cả hai ông bà kỳ vọng vào nó. Bởi lẽ họ không sinh được thêm. Nghe đâu bây giờ họ vẫn đang cố gắng để có được một đứa con trai hưởng thừa kế.
 Nhưng mà khi gia đình đã phất thì đứa con gái lại phải lòng một anh chàng thất nghiệp. Mà thằng ấy thì có đẹp trai gì cho cam. Duyên phận là như thế.
 Ông bà ấy không cho con gái mình yêu thằng kia. Chúng nó cứ quan hệ với nhau. Anh còn lạ gì. Bây giờ thanh niên nam nữ coi đã yêu là hết mình.
 Bà ấy đi xem bói, được thầy cho biết nếu kết hôn với người như thế như thế thì gia sản lụn bại, dòng giống tuyệt tự.
 Bà ấy tin bói toán lắm. Bao giờ bà ấy cũng xem bói trước khi làm việc gì lớn. Bà ấy tin vào sự mách bảo của đấng linh thiêng. Thần thánh đã phán bảo thì không thể khác được. Vì thế, bà tuyên bố: Con gái, muốn lấy thằng ấy thì bước qua xác bố mẹ.
 Chẳng hiểu chúng nó rủ rê nhau thế nào mà vượt qua núi, qua mấy ngọn đồi tôi có bảo anh là đầy lưu manh ấy, tới bên con kênh này uống thuốc độc tự tử. Chúng nó để lại lá thư tuyệt mệnh với lời nguyền độc địa. Người ta đồn nhau nhiều về lời nguyền này, nhưng tôi không chắc họ nói đúng, nên không muốn kể cho anh. Tôi không muốn anh về nhà mà còn mang theo những hiểu biết không đúng về xứ sở chúng tôi.
 Thế là, dẫu sao cũng có lời nguyền. Bà mẹ đứa con gái ấy điên cuồng rủa xả thầy bói khốn nạn đưa con gái bà đến chỗ chết. Bà tìm thầy khác, nghe nói thiêng và đức độ lắm. Thầy này bảo để giải lời nguyền, bà phải lập ở chỗ hai người quyên sinh một quán bố thí cho thiên hạ, trong mười năm. Như thế, bà và gia đình được giải lời nguyền, và sẽ có con trai nối dõi.
 Đó là lý do vì sao cái quán được lập. Anh có thấy giá cả rất rẻ và chất lượng rất cao không?
 - Có. Cháu rất ngạc nhiên.
 - Cho nên, ban ngày, người ta đổ xô đến quán ăn uống, ban đêm, khi mặt trời đã tắt, hồn ma hiện về, không ai dám bén mảng nữa. ở đó cũng không bao giờ có phụ nữ đến, không bao giờ có mua bán dâm. Người ta sợ.
 - Vậy sao ở đó có một phụ nữ hơn hai mươi tuổi?
 - Hai người nam nữ đó đều là dân tứ chiếng giang hồ tự nguyện đến phụ bà kia. Chứ dân hiền lành, ai dám.
 Ông thường trực trầm ngâm nhìn ra đêm tối:
 - Đó là một nghi lễ chuộc tội. Bà kia luôn phải tự hành hạ mình như vậy. Buổi tối bà ta về nhà bên kia núi, để bên này hồn ma con gái được tự do. Khi anh về, đúng chín rưỡi là hai người kia sẽ thắp hương lên, sau đó họ tản về nhà họ. Sáng hôm sau, chín giờ, lại bắt đầu.
 Tôi rùng mình vì ghê sợ. Tôi nhớ như in cảnh ngồi quán thinh lặng bên dòng kênh lạnh lẽo, những làn gió lẩn quất, mùi tanh tưởi đâu đây. Nhưng mà khung cảnh lúc chưa biết chuyện bi sử mới nên thơ làm sao. Dưới mặt trời là cây xanh thướt tha óng nắng, trong rặng xanh là ngôi quán thanh tao, với những người chủ lịch sự, đồ ăn thức uống ngon lành, âm nhạc êm dịu, mùi mỹ phẩm ngan ngát. Tôi bỗng nhớ ra. Tôi hỏi:
 - Vậy người đã chết tên là gì ạ?
 - Cô bé tên là Liễu.
 28/2/1999

Vợ không ghen mấy
 
Vợ tôi không phải như vợ người khác đâu nhé.
Phúc tổ nhà tôi, tôi lấy được cô vợ hoàn hảo về mọi mặt: hình thức, nội tâm, tính tình. ồ, cái khoản tính tình. Một khi đã sống với nhau rồi thì mới biết tính tình quan trọng như thế nào.
 Nói ví dụ, anh muốn ăn mặn vợ anh thích ngọt, anh thích đi chơi vợ anh thích ở nhà, anh thích nhạc to vợ anh thích nhạc bé, thế là có chuyện đấy.
 Tôi biết gia đình kia tan vỡ chỉ vì một lý do rất không đâu, ấy là hai vợ chồng thích tranh nhau tắm vào cùng một giờ, thế thôi, ấy vậy mà không hòa hợp nổi.
 Bây giờ tôi ngắm vợ tôi đãchán rồi. Tôi đãthuộc lòng mọi chi tiết về nàng. Hiển nhiên như thế là tốt, nhưng kể sống với nhau lâu quá thì cũng nhàm. Tôi bắt đầu thích nhìn một số người đàn bà khác. Kể ra như thế cũng không phải tội lỗi đâu, tôi biết, sách dạy rằng bản chất đàn ông thích sự đa dạng thế, nó vô hại, và phụ nữ hoàn toàn hiểu rõ điều này.
 Nghĩa là tôi nhận thấy một số người đàn bà có nét đẹp nào đó.
 Đầu tiên, tôi bàn tán về việc đó với một số bạn bè. Sau vì bí mật nho nhỏ đó, sự phát hiện con con đó cứ trào ra tận miệng, tôi bắt đầu hơi thổ lộ với vợ tôi rằng, tôi nhận ra một số phụ nữ cũng không đến nỗi xấu lắm.
 Vợ tôi nhìn tôi bằng ánh mắt nghi hoặc:
 - Anh nói thế là sao?
 - Là anh nói khách quan nó thế.
 - Dạo này anh mặc diện quá đấy.
 - Có gì đâu.
 - Sữa tắm hao nhiều hơn mọi khi.
 - Thì em bảo, trời nóng nực thế này.
 - Nóng thì ở nhà, chứ đi đâu?
 Tôi lảng tránh cuộc nói chuyện không mấy hay này.
 Vợ tôi thấy vậy đành im. Nhưng lúc sửa soạn giường chiếu, cô ta lại lầm bầm:
 - Nói chung, em không ghen đâu. Ai thèm ghen bóng ghen gió. Ngay cả khi anh có à ơi với con nào cầm tận tay day tận trán, thì em cũng cho qua. Chẳng ở với nhau được thì thôi, có phải không?
 Tôi im lặng. Tôi biết, bàn chuyện này với đàn bà thì rắc rối lắm.
 - Anh nói đi chứ. Hay đang tơ tưởng con nào?
 - Không.
 - Sao cứ thần người ra thế?
 - Anh nghĩ chuyện riêng. Chuyện cơ quan.
 - Cơ quan à? Cơ quan anh dạo này có chuyện gì?
 Cô ta nhìn tôi đầy cảnh giác.
 - Sao dạo này anh hay về muộn thế?
 - Việc cơ quan mà.
 - Em biết thừa đi rồi. Cơ quan anh lắm đàn bà lắm, phải không? Đối diện bàn anh có con bé nào ấy hả?
 - Thì việc cơ quan nó thế. Anh đâu phải trưởng phòng mà thu xếp chỗ ngồi cho người ta được.
 - Khi anh lên sếp, thì anh bơ gái già này chứ?
 Tôi mở vô tuyến ra xem, giữ im lặng.
 - Này - vợ tôi cáu kỉnh - Anh dạo này hay đến chỗ ngày xưa lắm phải không?
 - Chỗ ấy ấy à?
 - Chứ sao! Người ta bảo anh hay qua đấy. Qua đấy làm gì?
 - Thì... anh có việc.
 - Chỗ ấy cũng nhiều con gái lắm phải không? Nghe người ta nói, anh chê em già, hả?
 - Ai nói vậy?
 - Cần gì biết ai nói. Có đúng vậy không?
 - Thì... mười mấy năm rồi còn gì, có ai trong chúng ta trẻ mãi đâu. Thế ra em đặt do thám khắp nơi à?
 - Ai do thám anh làm gì? Anh thì ngoài em ra có ai thèm lấy.
 - Phải, phải.
 Tôi tự ái. Tôi nhìn lên màn hình. Trên ấy có người đẹp trình diễn. Ngực cô ta căng tròn.
 Vợ tôi nhìn theo ánh mắt của tôi. Cô ta giả như vô tình ngồi chắn mất màn hình trước mắt tôi. Rồi cô ta mỉm cười:
 - Vẫn còn muốn xem vô tuyến à? Để ngày mai lại đi loăng quăng phải không? Anh tưởng anh hấp dẫn lắm hay sao. Đi ngủ đi!
 Cô ta vươn tay tắt phụt vô tuyến.
 - Nào, mai chủ nhật ở nhà. Biết điều, rồi em mua quần áo đẹp cho mà diện.
 Tôi thở dài:
 - Mua quần áo đẹp xong ngồi chết ở nhà thì còn làm gì được nữa.
 Vợ tôi bực bội:
 - Thế quần áo đẹp em mua để con khác nó sờ vào à?
 10/11/1998

Của hời
 
Khi tôi tới cạnh nhà sàn đó thì mặt trời bắt đầu nhô lên khỏi ngọn rừng, tỏa ánh sáng rực rỡ của nó lên khắp những nóc nhà nhấp nhô và những vòm cây rải rác trong bản, hào phóng lan ra xa và tan biến vào màu xanh mờ tít tắp. Có cảm giác mặt trời đang lăn giữa một đại dương trong suốt, mà dưới này là những rong rêu xinh xắn, hiền lành, vô hại. Thực là vẻ của thế giới thanh bình.
 Những người dân bản đi qua tôi rồi còn ngoái lại. Hẳn là hình thức người tôi khiến họ chú ý. Quả thật tôi lạc lõng giữa những con người tuy không mặc đồ dân tộc nhưng lại khăng khăng cái lý của mình này.
 Tôi xốc lại chiếc túi giả da cỡ lớn, đưa tay vuốt quần áo.
 Nhưng tôi chưa kịp bước lên cầu thang làm bằng thân cây đẽo thì Moan đãnhanh chân chạy xuống đón rồi.
 - Anh Phú này, ta đi luôn thôi, cho nó mát.
 Tôi liếc nhìn chiếc túi nhỏ, chiếc quần quân phục bạc màu và con dao đi rừng trong tay anh ta.
 Moan nhoẻn cười:
 - Thế cho nó gọn nhẹ. Dao đi rừng này là cần lắm đấy.
 Rồi anh ta hơi đưa con dao ra phía sau lưng, như sợ tôi để ý.
 Vẫn cái cười cởi mở, anh ta nói tiếp:
 - Ta đi thôi.
 Chúng tôi chẳng mấy chốc đãra khỏi địa phận của bản, dấn bước trên con đường rải đá, rồi chẳng bao lâu sau rời đường đá liền bản, rẽ vào đường đất, đi dưới tán cây thưa thớt.
 Moan vừa đi vừa nói chuyện thân mật:
 - Anh Phú à, cái bụng người thiểu số chúng tôi là chân thật lắm. Yêu ai thì chết cũng chẳng từ, ghét ai thì chết cũng chẳng nhận. Chúng tôi không biết để bụng đâu.
 Moan huơ dao phạt cành mây gai góc chìa ra cản lối.
 - Chà, chặt cành mây mà bụng mình thương cho nó. Bây giờ ở dưới xuôi, mây này được giá lắm phải không? Nghe đâu còn được xuất sang Tây nữa.
 Tôi ừ ào. Thực tình tôi muốn nói chuyện lắm, nhưng dân đồng bằng là tôi trèo núi mới mệt làm sao.
 Tôi dừng lại, hỏi:
 - Sắp đến chưa?
 - Sắp đấy. Tôi giấu nó ở trong hang.
 - Còn nguyên vẹn chứ?
 - Tốt nguyên. Tôi chẳng hiểu gì đâu, chỉ thấy nó cổ lắm, lại chẳng sứt mẻ gì.
 - ừ, để tôi xem. Nếu được, tôi sẽ lấy.
 - Tôi để riêng cho anh Phú mà.
 - Cảm ơn. Tôi sẽ trả giá thích đáng. Có đúng nó to như thế không?
 - Phải. Tôi sẽ vác về cho anh đến tận nơi anh muốn.
 - Tốt. Không nên để ai biết ngoài tôi với anh.
 - Tôi hiểu chứ. Cái trống đồng này có lẽ là trống thần đấy. Vùng tôi có truyền thuyết là trong núi có chiếc trống đêm đêm đánh rền lên, lại phát sáng nữa. Thế nhưng người không có tâm thì tìm không thấy. Khi tôi thấy nó, nó ở dưới lớp lá mục dày. Cứ như ai đãđặt ở đó vậy.
 - Thế anh nghĩ ngay đến việc bán à?
 - Chậc. Đầu tiên tôi định tặng Sở Văn hóa Thông tin cơ đấy. Nhưng sau thì... anh hiểu đấy, thời buổi kinh tế mới mà. Có người đào được hàng chum vàng thỏi mà họ có báo cho nhà nước đâu.
 - Nhưng sau họ bị lộ, phải nộp hết.
 - Thế ạ. Nhưng đây rừng sâu núi thẳm, chỉ có anh biết, tôi biết - Moan cười khe khẽ - thú rừng chim muông biết nữa mà thôi.
 Tôi ngồi phịch xuống đất:
 - Mệt quá, tôi nghỉ đây.
 Moan cởi chiếc áo sơ mi cũ, vắt lên cành cây. Thân hình gầy gò của anh ta lộ ra rõ ràng, với vài vết sẹo, và tôi nghĩ vẻ lẳng khẳng của anh ta thật xấu xí. Thậm chí tôi có ác cảm mơ hồ về con người này.
 Moan thò tay vào túi xách của tôi, lấy bia hộp ra, nhanh nhẹn mở uống.
 Anh ta liếc nhanh tôi, nói:
 - Nóng lắm, anh cởi áo ra đi.
 - Không! Tôi sợ vắt, muỗi.
 - Không mưa, làm gì có vắt. Mà rừng lại thưa thế này.
 - Không. Người tôi xấu, tôi ngại cởi áo trước mặt người khác.
 - Đàn ông với nhau cả, ngại gì. Lúc nào anh cũng mặc gilê nhà báo thế à?
 Tôi cười:
 - Lúc nào cũng thế. Đời buôn đồ cổ lang thang mà, mặc cái áo này lê la nó tiện.
 Tôi nhìn phóng mắt ra những dãy núi xa xa, trong thoáng chốc, tôi nhận thấy vẻ đẹp của núi rừng hùng vĩ. Thậm chí, tôi có cảm tưởng nhìn thấy những cánh chim bay thấp thoáng trong rừng và thác nước tung bọt trắng. Nhưng tôi lập tức quay về thực tại. Tiếng chim trong rừng vang vang cũng không làm tôi mơ mộng nữa.
 Hình ảnh chiếc trống đồng cổ chưa biết mặt choán hết tâm tư tôi, nó chập chờn như thể một phần thế giới. Tôi biết giá quốc tế của từng loại trống đồng, và lần này tôi hy vọng đó là chiếc trống loại một.
 Moan nhìn thẳng vào mặt tôi:
 - Anh có mang tiền đặt cọc đấy chứ?
 - Có. Luôn luôn đủ cơ số.
 - Tốt rồi.
 Moan nhanh nhẹn mặc áo, nói:
 - Đi mau không hết ngày.
 - Từ từ, tôi rất mệt.
 - Mau đi. Ta còn phải quay về trước tối cơ mà. Rừng về đêm rất nguy hiểm.
 Tôi mệt mỏi đứng dậy.
 Tôi là người quen đi rừng so với đồng bào đồng bằng, nhưng lần này con đường quả là khó đi, lên xuống bất thường. Nhiều lúc tôi phải thả mình trượt trên mặt dốc nhấp nhô đá tảng và những đoạn cây, cành bị chặt đứt lìa, hoặc phải ôm từng gốc cây, túm từng búi cỏ mà ngược dốc. Sao lại dài quá thế! Tôi hoa mắt, dúi xuống, lăn long lóc theo một sườn núi, vấp đau điếng.
 Tôi ngất đi trong khoảnh khắc.
 Khi ánh sáng mờ mờ hiện ra trước mắt tôi, điều đầu tiên tôi trông thấy qua mi mắt còn khép hờ là hình ảnh Moan cởi áo quần ngoài vắt lên cành cây, sau đó, hai tay cầm chắc con dao dài nặng trong tay, nhanh như chớp tiến đến tôi.
 Tôi mở to mắt, nhìn trừng trừng vào Moan.
 Moan cười lớn, làm thân hình dẻo dai của hắn rung lên bần bật, bộ mặt ngựa xanh tái của hắn méo xệch đi trong sự khoái trá đắc thắng:
 - Làm gì có trống đồng. Những thằng tham lam như mày phải chết là đáng rồi con ạ. Con không biết món hời là quà của quỷ sứ hay sao.
 Y cười nữa. Đoạn, y nghiêm mặt lại:
 - Thôi, tao giải thích cho mày nhiều rồi đấy, thằng Hà Nội ngu ngốc ạ. Về suối vàng đừng trách ai nhé, có trách thì trách chỗ vàng của mày ấy.
 Y từ tốn giơ dao lên, như chuẩn bị chặt nhỏ một con gà luộc.
 Tôi trở mình vội vàng, rút khẩu súng ngắn đạn lên nòng sẵn, mở chốt an toàn, nhắm thẳng vào Moan.
 Bây giờ, tôi hưởng thú của người đi săn. Tôi cười khoái chí:
 - Mày tưởng tao đần hay sao. Những thằng như tao không phải dễ chết đâu. Vứt dao đi, đưa tao đến chỗ có trống.
 Moan mềm nhũn người dưới đất. Hắn thều thào:
 - Không có trống nào đâu. Tôi bịa đấy.
 - Vậy dẫn tao về.
 - Vâng. Xin đừng bắn.
 Hắn lủi thủi đứng dậy, mặc quần áo, cung cúc dẫn tôi ngược về. Hai bên không ai nói lời nào. Tôi lấy dây trói hai tay hắn ra sau, đề phòng.
 Tôi mệt lắm. Mắt tôi hoa lên. Đáng lẽ tôi phải nghỉ, nhưng tôi muốn thoát ra cửa rừng sớm.
 Trưa đã qua từ lâu rồi. Tôi đã vứt cho Moan một ổ bánh mì, tôi cũng ăn rồi, nhưng giờ chớm đói.
 Song đói khát không phải nỗi lo lớn. Cái đáng sợ nhất là tôi cảm thấy hắn đãdẫn tôi đi vòng vèo. Theo trí nhớ của tôi, phải qua chỗ cây cổ thụ nhiều chạc từ lâu rồi, vậy mà tôi vẫn chưa hề nhìn thấy nó.
 Tôi quát:
 - Dẫn đường cho đúng. Nếu sai, tao bắn vỡ sọ mày.
 Moan van vỉ:
 - Ông giết con thì ông làm sao ra khỏi rừng này ạ? Con đang dẫn ông đi đúng đường để về đấy chứ.
 - Sao tao thấy khác?
 - Ông mệt nên lẫn đấy thôi.
 Tôi chịu. Đúng là chẳng làm gì hắn được. Hắn mà tiêu thì tôi còn lâu mới thoát.
 Tôi để hắn đi trước. Khẩu súng, tôi cầm đã mỏi tay quá, nên giắt vào thắt lưng.
 Chúng tôi đi đã lâu quá.
 Thình lình, Moan ngồi thụp xuống. Tôi cảnh giác cầm súng trong tay. Moan van vỉ:
 - Đau bụng quá ông ơi.
 Hắn lăn lộn trên mặt đất.
 Hắn xin rẽ vào bụi rậm.
 Tôi không cho.
 Hắn nói:
 - Tự nhiên trước mặt ông, con xấu hổ lắm.
 Tôi nói:
 - Không được. Mày không thể khuất mắt tao được.
 - Ông ơi.
 Hắn nhảy lò cò:
 - Con xin ông, ông chả cho, bây giờ mới thế này.
 Mùi xú uế lan khắp góc rừng. Moan cuống cuồng trật quần ra. Tôi bất giác quay mặt đi vì cảnh tượng kinh tởm đột ngột bày ra trước mắt.
 Khi tôi cảnh giác quay lại nhìn Moan thì hắn đã biến mất từ bao giờ.
 Tôi kinh hoàng.
 Tôi hiểu, thế là số phận tôi giờ đây nằm trong tay kẻ mặt người dạ thú ấy. Hắn đã thoát, hắn có thể giết tôi, nhất định giết tôi.
 Hắn đang luẩn quất đâu đây.
 Tôi sợ đến nỗi mỗi bước tôi đi, tôi có cảm giác đang đến gặp cái chết. Rừng giơ vô vàn cánh tay của nó ngăn cản tôi. Tôi sực nhớ những phim ma cây đã xem. Bây giờ, tôi sống mà như sắp chết.
 Nỗi kinh hoàng càng lên cao khi màn đêm buông xuống. Rừng núi tối đen mênh mông. Tôi thấy hơi thở của thần chết luồn sâu vào tận tim phổi của tôi. Tôi lập cập ngồi trên một chạc cây đợi sáng, đói và khát. Lúc nào cũng có cảm giác một bàn tay ma quái chộp vào người, bóp vụn tôi.
 Tôi ngồi như xác chết thần giữ của với khẩu súng ngắn giá lạnh chĩa vu vơ vào đêm hoang dã vô cùng tận.
 10/6/1999

Ảo vọng tự tôn
 
Thi không có nhan sắc gì đặc biệt. Năm nay cô hai mươi chín tuổi. ở tuổi cô, lẽ ra người ta chồng con nặng gánh, tay xách nách mang. Nhưng cô vẫn son rỗi lắm. Không hiểu sao từ nhỏ cô đãnghĩ rằng cô sinh ra để làm những việc cao quý lớn lao hơn việc lấy chồng sinh con, hoặc đầu tắt mặt tối làm việc gì đó nhàm chán không hợp sở thích cốt mưu sinh kế.
 Xung quanh cô, mọi người đều lao vào vòng kiếm tiền, bằng những nỗ lực, bằng mồ hôi, đau khổ, và cả máu nữa. Cô không nói ra, nhưng ngầm khinh thị bọn người chỉ biết có ngày hôm nay. Cô thấy họ tầm thường quá.
 Thi sống trong căn hộ tồi tàn ở tầng bốn một khu tập thể cũ kỹ. Chín mười giờ sáng cô mới dậy, và vì chẳng biết làm gì, nhặt thứ này xem thứ kia, nghe một đoạn nhạc, hoặc tán chuyện tào lao với hàng xóm, những người còn ở nhà, rồi đến bữa trưa, khi cơm đã được mẹ cô dọn ra, cô ăn mấy bát. Rồi đi ngủ trưa.
 Chiều, dậy giặt quần áo, làm những việc giống y buổi sáng, thêm việc tắm gội, xem tivi. Rồi bữa tối xong, lại quanh quẩn cho đến khuya, đi ngủ.
 Ngày nào cũng như vậy, tháng nọ hết năm kia, cô luôn luôn khinh thị những kẻ cắm mặt xuống đất mà làm ăn, chờ đợi những người đàn ông chân chính đến với mình, và không hề làm một thứ gì để mưu sinh cả. Bố cô mất từ lâu, cô hầu như hoàn toàn sống dựa vào lương hưu của mẹ cô, một công nhân hưu trí. Trong khi đó, cô đồng thời khinh thị sự nghèo nàn, cổ lỗ của bà.
 Cô không chấp nhận cái lối sống ngàn đời của mọi người xung quanh cô. Trong cái ham muốn đầy mỏi mệt của người đời đó, cô thấy những tấn kịch nực cười, cô không hề muốn tham gia vào.
 Và cô nghĩ, luôn luôn nghĩ về tương lai tốt đẹp, sự đầy đủ an nhàn, nổi tiếng, sự dư dật lúc về già, một chuỗi niềm vui trong môi trường mình thích, cứ như vậy, cô luôn luôn suy nghĩ và mong đợi.
 Cô hầu như không cảm thấy thời gian trôi qua, và không bao giờ cho rằng tương lai là cái gì khác ngoài việc nó sẽ đến một cách thích hợp vào lúc nào đó. Cô luôn luôn thành thực nghĩ rằng có điều tốt đẹp nhất, phù hợp nhất tất yếu sẽ tới với cô.
 Mỗi khi có một cơ hội cải thiện đời sống, hoặc một yêu cầu bức bách phải thoát khỏi hoàn cảnh thúc giục, chẳng hạn một việc làm công nhật lương thấp, hoặc một khoản chi phí phải trả ngay, cô luôn luôn lần lữa. Cô nghĩ đó chỉ là những sự kiện nhỏ trong đời, là phiền hà không đáng để tâm tuy làm cô khó chịu, một cái gì đó phải chấp nhận, nghĩa là trần xì sự thực vô nghĩa vô vị.
 Không bao giờ cô nghĩ cô thuộc loại tầm thường như những người đầy dẫy xung quanh. Lúc nào Thi cũng cho là mình có phẩm chất cao quý nào đó ẩn dật bên trong, nó phù hợp với địa vị rạng rỡ nào đó mà cuộc đời phải dành cho cô.
 Thực ra không phải cô chưa từng làm gì. Nghĩa là cũng có mấy việc cô thích, đã làm. Trước tiên cô đi làm người mẫu, sau đó làm hướng dẫn viên du lịch. Nhưng mấy nơi đó đều chê cô, sau thời gian ngắn phục vụ. Nơi chê người cô không hoàn thiện, thành ra công rẻ thì rẻ thật nhưng không làm sinh viên mỹ thuật hài lòng. Nơi kia chê cô Anh ngữ quá kém. Sau đó có một cơ quan nhà nước nhận cô vào làm tiếp tân, cô đi mấy ngày rồi thôi, vì thấy bưng bê cho người khác nó hèn làm sao ấy.
 Ngẫm nghĩ sự đời, cô thấy chúng nó đểu. Đứa nào cũng tham lam, đê tiện. Tất cả chúng nó đều hau háu nhìn cô, không đứa nào ra người. Mà đồng lương chúng nó trả mới mạt làm sao. Nếu cô mà làm giám đốc! Phải, tại sao không? Khi cô là bà giám đốc, lúc ấy cô sẽ biến Công ty thành vương quốc riêng mà tất cả đâu vào đấy. Chúng nó phải thấy đàn bà có thể làm nên chuyện như thế nào.
 Cô đang nhắm một công ty kinh doanh tổng hợp, chủ yếu là xe Honda và hàng điện tử. Cô hình dung rõ tương lai to lớn của nó. Cô tin chắc một khi mình là nhân viên, cô sẽ nhanh chóng nắm chắc tình hình công ty, thông thạo đường đi nước bước, rồi với trí thông minh trời phú, cô chắc hẳn (tuy không dễ dàng) nắm lấy vị trí chủ chốt.
 Cô hoàn toàn tin trí tuệ của mình.
 Tuy vậy, trước cô có ba trở ngại: chuyên môn, Anh ngữ và vi tính. Cả ba thứ đó, cô chưa nắm vững được thứ nào.
 Cô lấy làm hối tiếc đãsống phí thời gian qua. Đáng lẽ cô phải nắm được vấn đề ngay từ đầu. Tuy nhiên, gần ba mươi tuổi chưa phải là già. Có thể tuổi hơi lớn đối với hạnh phúc tình duyên, nhưng đối với sự nghiệp thì vẫn còn trẻ.
 Cô học Anh ngữ và vi tính trước. Cô thấy chúng dễ học, phổ cập.
 Nhưng theo học chưa bao lâu, cô gặp khó khăn tài chính. Bình thường, nếu chỉ ngày hai bữa trưa tối thì mẹ cô còn có thể cung ứng được. Bà có chạy chợ thêm. Nhưng với nhu cầu học tập, cô không tài nào có đủ tiền.
 Mẹ cô xoay xở tìm việc làm cho con. Một hôm, bà bảo cô có lẽ chiều tối đi học, ban ngày ra mặt phố bán bún phở gì đó, có tiền bù vào, lấy ngắn nuôi dài.
 Thi nổi giận mấy ngày. Cô lớn tiếng quát mẹ và Tú, đứa em trai đang làm việc ở Sở Văn hóa Thông tin. Cô trách họ ích kỷ, chỉ thấy tiền. Lẽ nào cô thích hợp với việc đó? Đó không phải là việc của cô. Làm sao cô có thể học tốt được, nếu vùi đầu vào mấy nồi xương lợn hầm? Lẽ nào họ lại không muốn giúp đỡ cô tí chút lúc gặp vận gian nan? Chẳng phải trước đây các người cũng từng gặp vận đen đấy sao?
 Hai người giải thích nhưng nay cô quá lớn rồi, nên nghĩ mình là con người phải tự quyết, độc lập. Thi lên án mẹ, và cả bố, là những người mang bản chất thụ động, lười biếng, vô tình vô nghĩa, vô trách nhiệm, đầy ảo tưởng của thời kỳ bao cấp. Tú nói, thế em thì trong thời gì. Cô đốp lại ngay, mày ở trong cơ quan ấy, còn bảo hoàng hơn vua.
 Cô khóc lóc rền rĩ mà nói, có ai bị cuộc đời dày vò hơn cô, trong cái nhà này, cô là người duy nhất thực tế, là người có đầu óc thực tiễn và cấp tiến nhất, chẳng ai hiểu cô cả.
 Nhưng mà họ tìm ra cho cô cái chân tạp vụ hợp đồng ở một ủy ban phường xa. Việc đó cô không thích, nhưng vì túng tiền quá, đành đi làm. Trước khi đi, sáng đó, cô lại lên án cả nhà muốn đày cô, thằng Tú đốn mạt kia, tao biết mày chỉ nhăm nhăm muốn chiếm đoạt cái nhà này.
 ủy ban phường này xa nơi cô ở, nên cô thấy yên tâm. Cô ít lo sợ bị người quen bắt gặp. Hàng ngày cô lầm lũi làm mọi việc người ta sai bảo, chiều bắt đầu đi học.
 Cô học chăm, tấn tới.
 Càng hiểu những người làm việc ở ủy ban này, cô càng thấy họ chẳng là cái thá gì. Theo cô, rặt tuồng tham quan ô lại.
 Hôm thứ tư, có bà già vừa khóc nức nở vừa nhờ cô giới thiệu giúp cho một cán bộ phường, mà bà tin chắc chắn sẽ giúp bà gỡ rối chuyện xích mích hàng xóm. Việc chỉ đơn giản vậy, nhưng Thi run sợ. Cô có cảm tưởng nhìn thấy mặt thằng hay gây sự đang rình. ừ, biết đâu đấy. Một khi cô gián tiếp giúp bà này đàn áp được thằng kia, hắn điều tra vụ việc, liên đới trách nhiệm tới cô thì làm thế nào. Lúc ấy có chạy khỏi vạ được không? Chi bằng cứ tránh trước đi là hơn.
 Cô ngỡ ngàng thấy bà già nọ vẫn gặp được ông cán bộ cần thiết kia. Hẳn là có người nào đó đã giúp bà. ít hôm sau, thấy bà tới phường cảm ơn mọi người. Mọi người, trong đó liên đới có cả cô. Cô thấy xấu hổ vì lời cảm ơn đó.
 Được gần một năm thì cô nghe công ty mơ ước thông báo rộng rãi rằng họ đủ người rồi. Cô lặng đi. Không đủ can đảm trực tiếp đến công ty hỏi thăm, cô viết thư gửi tới. Phòng nhân sự trả lời rất tiếc, công ty đã đủ nhân viên có năng lực, dù có thiếu, cũng không thể chấp nhận cô được. Cô quá thiếu điều kiện để trở thành nhân viên công ty cần.
 Cô như rơi từ trên đỉnh cao xuống đất.
 Cô đi xe một mạch về nhà, đổ người lên giường khóc như mưa như gió. Cô đổ tội cho tất cả mọi người đã không nuôi nấng, tạo điều kiện giúp đỡ, gây dựng cho cô nên người. Cô đổ tội cho xãhội bất công, ngu xuẩn, với những chính sách, cơ chế không bao giờ đáp ứng được nguyện vọng của con người. Trời cũng có tội sinh ra cô không xinh đẹp khỏe mạnh như ai. Tất cả, tất cả trời và cõi nhân gian đều là kẻ tội lỗi, tất cả đều trực tiếp hay gián tiếp gây ra bất hạnh của cô. Cô thấy rõ cuộc sống đầy ắp sự phi lý, mọt ruỗng, vô nghĩa, nhờm tởm.
 ủy ban phường nói với cô, cô rất cần cù. Họ muốn chuyển cô lên làm văn phòng.
 Ông chủ tịch ủy ban hỏi:
 - Chị nghĩ sao? Chị có muốn làm không?
 Thi gật đầu. Ông chủ tịch hẹn sẽ giải quyết vấn đề này. Thi về.
 Thi đi vất vưởng dọc hồ Tây. Chiều từ từ dăng tấm lưới xám u buồn của nó để bắt giữ những tia nắng cuối cùng của một ngày thường nhật. Lòng cô thất vọng tràn trề. Tương lai mà ông chủ tịch phường hứa hẹn không phải là điều Thi mong đợi. Thi muốn những cái khác kia: sự độc lập, quyền lực, tiền bạc, danh tiếng. Tất cả những cái đó đều thuộc loài người, chỉ cần có can đảm giơ tay ra, cất chân lên đi tới giành lấy. Thế mà đối với Thi, những điều cô khát khao luôn luôn vuột ra xa cô. Hình như số phận trớ trêu luôn bắt cô phải chấp nhận, phải sống với thực tại tàn nhẫn, trái khoáy, xa lạ đến đau lòng.
 Cô chán nản trước thực tại. Thực tại như quyết bắt cô phải cúi đầu.
 Mấy gãđàn ông lôi thôi đi qua cô. Mặt họ khó nhận rõ bởi ánh mờ nhá nhem. Gãnhỏ thó cất giọng bỡn cợt:
 - Đi chơi không em?
 Gã cao lớn đầu trọc liếc cô bằng một phần nhỏ con mắt, dài giọng nói:
 - Quá đát lâu rồi.
 Cả bọn cười hơ hớ kéo nhau đi.
 Thi tê tái. Cô nhận ra sự thật khách quan từ miệng những kẻ ai cũng biết là hết sức thực tế đến ô trọc này, là cô quá thời rồi. Những ước mơ của cô, vô cùng xanh tươi, chất phác và mạnh mẽ như thời học phổ thông, đãkhông còn phù hợp với tuổi tác của cô.

 Đáng lẽ, mùa gieo hạt phải qua lâu rồi, đây là mùa gặt hái.
 ánh sáng ban ngày hoàn toàn tắt. Trong đêm, những bóng đen lượn lờ dưới những ngọn đèn đường mờ tối và lác đác những chiếc đèn dầu đục ngầu. Liếc nhìn những ả gái điếm đang quanh quẩn đợi khách, Thi thấy họ đều khá trẻ trung. Có lẽ họ trẻ như Thi mươi năm về trước. Thi phải chăng đãgià như những mụ Tú bà giả dạng bán chè thuốc ở đây.
 Cô khinh thường họ. Đúng như vậy, và cô sẽ tiếp tục khinh thường. Cô cho là cả cuộc đời những kẻ như thế này sẽ chìm ngập trong ô uế và tội lỗi không bao giờ thoát ra được. Nhưng đó là cuộc đời riêng biệt của họ, họ lựa chọn rồi hoặc đã phải tuân theo.
 Một bàn tay đàn ông sặc mùi gì nằng nặng rờ lên vai Thi. Cô giật mình, cuống chân chạy ra giữa lòng đường rực ánh đèn.
 Xung quanh cô, dòng xe lao vun vút vô tình. Cô nhận rõ mình thật lạc điệu. Hình như cô không thuộc thế giới này. Cô cũng chưa sẵn sàng thuộc thế giới nào. Đúng vậy, cô thấy rõ mồn một sự lạc lõng vô duyên của mình.
 Có tiếng phanh xe rít lên ghê rợn. Người lái xe thò đầu ra ngoài xe, cáu kỉnh rít lên:
 - Cái bà này, đi đâu? Làm gì thế? Muốn chết à?
 Cô lắp bắp đến không ra hơi:
 - Tôi... tôi... có làm gì đâu.
 Xung quanh cô tiếng cười rộ lên. Cô hoàn toàn mất mọi tri giác. Có ai đó lôi cô ra ven đường. Dòng xe lại chảy như không có chuyện gì xảy ra.
 Cô định thần dần. Rồi cô cay đắng nhận ra sự ám quẻ độc địa trong chính câu nói của mình:
 - Tôi có làm gì đâu!
 Cô điếng người bởi nỗi sợ hãi khôn cùng về chính bản thân, về cuộc đời hiện hữu của cô.
 Cô nghĩ về những người đang vật lộn với cuộc sống của họ.
 Cô nghĩ đến cương vị công tác mà người ta thực lòng muốn cho cô.
 Cô nghĩ về những người thành đạt. Không phải lần đầu tiên cô nhớ họ. Trái lại, họ quá quen thuộc với cô. Họ cứ như cùng cô ăn ngủ hàng ngày. Nhưng có lẽ đây là lần đầu tiên cô nhìn họ ở khía cạnh: họ khác xa cô, cô còn cách họ một khoảng rất lớn. Cô khó lòng gặp họ. Hình như họ đãđi vượt cô một quãng đường dài hun hút bằng sự khôn ngoan và nỗ lực mà cô không có. Hình như họ không rủ cô đi. Có thể là có lúc cô đã từ chối lời mời của họ. Có lúc cô đã khinh họ, khi họ mặc áo rách và nét mặt bơ phờ. Và cô hiểu có thể cả cuộc đời cô, cô cũng không gặp họ.
 Trái tim đau thắt, lần đầu tiên trong cuộc đời mình, Thi nhìn những giấc mộng và nỗi đau khổ của chính mình với nụ cười đại lượng.
 8 - 11 - 1998

Mối tình công sở
 
Tôi cảm tưởng người đó tôi biết từ lâu rồi, rất quen thuộc với tôi.
 Tôi không tài nào rời mắt khỏi toàn bộ hình hài người ấy được. Từ ngực nhô cao, làn da, tới mái tóc, dáng đi, sự đầy đặn hơi thái quá của thân thể. Từ tiếng gõ đế giày cao gót trở đi. Một đôi giày rất đẹp và đắt tiền.
 Tất cả những tay đàn ông xung quanh tôi như điên lên vì cô ta. Hầu như họ không rời mắt khỏi cô ta mỗi khi có dịp, và tôi, từ cá nhân mà suy ra, đoán chắc rằng tay chân họ ngứa ngáy không thể chịu được.
 Từ khi cô ta về cơ quan này, không khí sôi động hẳn lên. Trong khi cánh đàn ông bỏ bê công việc lượn quanh cô ta, thì cánh đàn bà tụm năm tụm ba bàn tán, dè bỉu cô ta bằng ánh mắt, giọng nói và những hơi thở uất ức, đố kỵ không che giấu.
 - Nào, chúng ta phải thay đổi trật tự các phòng một chút.
 Giám đốc nói như vậy. Các phòng bắt đầu vào guồng. - Trong khi các nhân viên gắng sức kê dọn, thì giám đốc đứng chống nạnh oai vệ, mắt thỉnh thoảng liếc kiếm tìm, cánh đàn ông nhân viên chúng tôi không làm sao kìm nổi tức giận vì lối xưng hùng xưng bá phách lối đó.
 Mặc dù căm ghét ông ta, chúng tôi cũng phải thừa nhận từ nay các phòng làm việc trở nên sạch đẹp hơn, hiện đại hóa hơn, tiện nghi cho chúng tôi hơn.
 Và thật lạ lùng, tất cả chúng tôi đều đi làm đúng giờ. Trước kia chúng tôi đi làm muộn nửa tiếng là thường, nhưng nay đúng bảy rưỡi chúng tôi có mặt tại cơ quan, ngồi nghiêm chỉnh tại bàn của mình, hồi hộp chờ đợi tiếng giày cao gót bảy phân.
 Tôi mặc chỉnh tề hơn trước. Nhưng tôi đãthổ lộ với ai rằng tôi có vợ chưa nhỉ? Tôi mới cưới vợ, nhưng vợ tôi, tuy thích hợp với tôi, về nhan sắc lại không bằng cô này. Tôi vừa mới nói tôi ăn mặc chỉnh tề. Vâng, và toàn bộ con người tôi lại toát ra vẻ hào nhoáng như chưa vợ. Điều đó làm vợ tôi sinh nghi.
 Tôi yêu vợ tôi. Thế là tôi đành mặc bình dị đi làm. Nhưng đến cơ quan, tôi lép vế trước trang phục cánh đàn ông. Từ đó tôi ngấm ngầm lập quỹ đen. Trong tủ cơ quan của tôi, tôi giấu diếm những thứ ưa thích: quần áo đẹp, thuốc lá, bật lửa, giày, và nhiều thứ khác.
 Tôi tiến bộ không thể tưởng tượng được về khoa hùng biện, hay cái gì đó gần như thế. Tôi có thể đấu khẩu chan chát.
 Hình như cô ấy để ý đến tôi nhất. Đối với tôi, cô ấy cư xử khá lẳng. ánh mắt cô ấy làm tôi say tít tìn tịt. Giá cô ấy bảo tôi làm điều điên dại nào giữa cơ quan, thì tôi cũng sẵn sàng làm.
 Thế rồi điều ấy tới. Một lúc vắng vẻ kia, tôi chạm được tay vào người cô ấy. Một cú chạm như điện giật, thề có sơn thần thổ địa. Tôi tưởng như mình vừa thắng lợi.
 Tôi còn khao khát nhiều hơn nữa kia. Căn cứ vào toàn bộ thái độ của cô ta, những thông điệp lặng câm mà cô ta chuyển đến, tôi còn tin tưởng rằng thế nào cô ta cũng vui thú cùng tôi.
 Ôi, tôi là người được yêu. Tôi cũng là người ngoại tình, dù mới trong ý nghĩ. Tội lỗi với vợ đấy, nhưng tội lỗi này mới ngọt ngào quyến rũ sao, mới đáng được biện minh và tha thứ làm sao. Vì tôi có đi tìm cô ta đâu? Tự cô ta dẫn xác đến đấy chứ. Ai nỡ từ chối? Mà nếu tôi không làm chủ lấy cô ta, thì thiếu gì thằng ngay trong cơ quan này tranh của tôi phần làm chủ? Tôi có phải thằng khờ đâu. Tôi là đàn ông mà.
 Cô ta nói với tất cả chúng tôi, rằng còn tự do tuyệt đối vì chưa có ai. Đàn ông chúng tôi xúc động không thể tả khi tay cô ta dịu dàng che lấy thân thể mình trước những ánh nhìn như muốn nuốt tươi của chúng tôi. Tất cả, từ anh có vợ đến chưa có vợ, đều sống hồi hộp, ham muốn, điên điên thế nào. Tất cả như đến bây giờ mới được yêu.
 Cô ta chú ý nhất tôi, không hiểu sao tôi tin thế, nhưng chắc chắn là thế.
 Đêm nằm với vợ mà nhiều lúc tôi hình dung với cô ta, và do mặc cảm, tôi có lúc trìu mến vợ thái quá.
 Cơ quan giờ đây là nhà thứ hai của tôi, và là tình yêu của tôi.
 Bỗng một hôm, trong khi tươi cười như thường lệ, cô ta đưa cho cả cơ quan mỗi người một thiếp cưới của chính cô ta.
 Tôi vỡ mộng. Chúng tôi vỡ mộng. Giám đốc vỡ mộng. Thì ra cô ta đính hôn từ bao giờ, trước khi về đây. Cô ta lừa dối tất cả chúng tôi, tôi cho là thế.
 Sau, tôi còn biết thêm, đôi giày cao gót và sợi dây chuyền trên cổ cô ta mà chúng tôi bị hút hồn vào là tặng phẩm của chồng cô ta, cô ta luôn luôn mang theo. Đến lúc này thì tôi tuyệt vọng hoàn toàn.
 Cơ quan lại bị giám đốc bố trí trật tự xưa. Chúng tôi lại đi làm muộn giờ, ăn mặc cẩu thả. Công việc chẳng có nghĩa lý gì như trước. Đồ đạc cất giấu của tôi được về nhà.
 Và đáng sợ nhất là vợ tôi bây giờ thỉnh thoảng thích rên rỉ:
 - Ôi, tôi buồn quá, đau đầu quá. Tôi muốn chết đây!
 Tay cô ta nắm chặt lọ thuốc, tay kia vung vẩy một đoạn dây.
 Tôi đành nhẫn nhục điều hòa cảm xúc của vợ tôi cho đến khi cô ấy hả giận.
 Tôi biết mình làm cho cô ấy có thành kiến rồi.
 Rồi đến lúc, tôi nghi ngờ vợ tôi. ừ, biết đâu đấy, chính nơi cô ấy làm việc...
 Chao ơi!
 3 - 11 - 1998
 

Ảo giác
 
Vào một số chiều chủ nhật, khi được rảnh rỗi, tôi thường đi dạo trong vườn hoa nhỏ nhưng khá tĩnh mịch gần nhà.
 Do đi dạo thường xuyên như thế, nên tôi biết mặt hầu hết những người hay đến đây.
 Một chiều nắng nóng, tôi thấy hai phụ nữ trẻ ngồi ở chiếc ghế băng sát luống hoa hồng hầu như không hoa.
 ánh nắng xiên khoai làm nét mặt hai cô như được tạc sắc nét hơn và hồng lên. Tuy vậy trông họ vẫn không xinh đẹp.
 Tôi nhận thấy họ vừa khe khẽ trao đổi vừa đưa mắt nhìn quanh như muốn tìm ai đó.
 Lâu sau, tôi nhận thấy họ muốn ký thác ánh mắt của họ, hơn là tìm kiếm một người cụ thể.
 Sau đó ít bữa, tôi cùng vợ ra ngồi ở công viên nọ. Hai người phụ nữ chú ý nhìn vợ chồng tôi, trong ánh mắt họ, tôi đọc thấy sự buồn rầu.
 Vợ tôi ghé tai tôi, bảo nhỏ:
 - Họ trông như hai con ma lem ấy.
 Tôi hừm vợ tôi, sợ họ nghe thấy. Tôi hiểu sự kiêu ngạo của cô ấy, vì cô ấy khá xinh đẹp.
 Vì tương đối nhàn rỗi, tôi đi dạo khắp đó đây. Rồi đến buổi chiều nữa, khi tôi vào vườn hoa quen thuộc, trên chiếc ghế đá hôm trước chỉ còn một phụ nữ gầy còm tóc lưng lửng.
 Trông thấy tôi, mắt cô sáng rực.
 Tôi ngồi xéo góc cô, bằng khóe mắt, tôi quan sát động thái của cô. Rõ ràng cô bồn chồn và hồi hộp. Nhìn quanh, không thấy vợ tôi, tôi bèn làm những cử chỉ ra dấu rằng tôi để ý đến cô.
 Cô lẳng lặng nhìn tôi một hồi lâu rồi đứng dậy, bỏ đi.
 Mấy hôm sau, tôi lại thấy cô ở góc đó. Nhưng hôm nay sự tò mò của tôi đối với cô gái đãgiảm. Tôi đưa mắt tìm kiếm những phụ nữ khác.
 Cô gái lại đứng dậy, bỏ đi. Nhưng lần này cô đi qua trước mặt tôi, và đánh rơi chiếc khăn mùi xoa do động tác rút tay đột ngột khỏi túi quần âu.
 Nhìn chung, cô ta có lối trang phục cổ điển.
 Tôi gọi khẽ:
 - Cô đánh rơi chiếc khăn đấy.
 Cô gái quay lại, bẽn lẽn cười:
 - Thế ạ.
 Rồi cô cúi xuống nhặt chiếc khăn lên, phủi bụi, đút vào túi quần, mắt liếc nhanh tôi. Tôi bảo:
 - Em ngồi xuống đây cho vui.
 Cô gái ngồi xuống ghế của tôi, nhưng cách tôi gần nửa mét, tận mút ghế. Cô cười khẽ, hỏi:
 - Em thấy anh nhàn rỗi lắm thì phải?
 - Cũng bình thường.
 - Sao anh không đi cùng vợ?
 - ừ.
 - Người hôm trước có phải vợ anh không?
 - Phải.
 - Chị ấy xinh đẹp thật.
 - Anh cũng nghe nhiều người nói thế.
 - Anh có yêu chị ấy nhiều không?
 - Nói với em thế nào nhỉ? Nhìn chung là yêu.
 Cô gái bối rối nhìn tôi:
 - Thế ngày xưa, chị ấy có yêu anh không?
 Tôi mỉm cười, cảm thấy cô ta ngốc:
 - Nếu không yêu thì anh cưới làm gì.
 Cô ấp úng nói:
 - Em tên là Ngọc. Em chỉ nhân tiện mà hỏi anh cho vui thế thôi. Em đi đây.
 Tuy vậy cô không hề nhúc nhích.
 Màn đêm chớm đến với những mờ đen lan rộng dần trong không khí, làm sẫm đặc từng khoảng không gian. Tôi lo lắng hình dung cảnh ghen tuông một khi vợ tôi đến đây.
 Dạo này, cô ấy đãnghi ngờ sự có mặt thường xuyên của tôi ở vườn hoa này, mặc dù thâm tâm tôi không hề tìm kiếm một cuộc ngoại tình.
 Tính tôi chỉ thích đi dạo và nhìn ngắm.
 Ngọc liếc nhìn tôi. Mắt cô gái sáng long lanh như bởi phản chiếu ánh đèn người ta vừa bật sáng trên các cột cao. Hai tay cô xiết chặt chiếc khăn mùi xoa cuộn lại nhàu nát. Cô nói đứt quãng:
 - Chúng ta phải về, đúng không?
 - Phải.
 - Anh về ăn bữa tối chị ấy nấu à?
 - Thường vẫn thế.
 - Anh chị hạnh phúc thật.
 Ngọc cười nhợt nhạt:
 - Thậm chí anh chị không hình dung được mình hạnh phúc như thế nào đâu. Em đãthấy hai người bên nhau chiều hôm nọ. Em biết, anh chị yêu nhau.
 Cô thở dài:
 - Rất nhiều người không bao giờ biết tới hạnh phúc tình yêu đâu.
 Cô thở dài sâu hơn:
 - Xin tạm biệt. Không, có thể là vĩnh biệt.
 Tôi hỏi với nụ cười hài hước:
 - Sao lại vĩnh biệt? Ngày mai chúng ta vẫn có thể gặp nhau ở nơi này cơ mà.
 Mặt cô gái tối sầm:
 - Không, ngày mai em không ở nơi này nữa. Em chuyển về phương Nam sống. Sẽ không bao giờ em gặp anh hay làm phiền anh chị bởi sự có mặt của em ở đây. Em biết, đối với chị ấy, sự có mặt dù là không cố ý của em cũng là bóng mây đen che lên bầu trời rạng rỡ. Nhưng không phải vì thế mà em đi đâu. Đơn giản vì sự mưu sinh của em buộc em phải đi.
 Cô đứng dậy. Vừa cất chân định đi, cô bỗng sững người như tượng. Vẻ như cô suy nghĩ, đấu tranh rất lung. Rồi cô xích gần lại tôi hơn. Dù dưới ánh đèn, tôi cũng nhận ra mặt cô đỏ lựng. Cô khẽ nói:
 - Anh... Anh nói anh yêu em đi.
 Tôi sững sờ ngồi lặng.
 - Nói đi. Em xin anh điều đó. Em sẽ mãi mãi mang lời tỏ tình của anh theo em, chỉ mình anh và em biết điều đó. Hạnh phúc của anh sẽ không hề bị ảnh hưởng, còn em, em chưa bao giờ biết đến tình yêu, chứ đừng nói tình yêu của người đàn ông đẹp và tử tế.
 Tôi khẽ nói lời mà cô mong đợi.
 Mắt sáng lên, long lanh, mặt ngời ngợi hạnh phúc, cô thầm thì nói:
 - Cảm ơn anh.
 Rồi cô đi thật.
 Tôi, sau khi gặp cô như thế, đãđể ý cô. Nhiều lần tôi đến vườn hoa ấy, trên đường phố, tôi cũng đưa mắt tìm kiếm. Nhưng tôi không bao giờ gặp lại con người cô độc đáng thương ấy nữa.
 Tôi có cảm tưởng ở vườn hoa tôi vẫn đến, bên cạnh hiện thực thường nhật trần tục này, có một ảo ảnh, một giấc mơ, một điều gì đó dù tôi đãthấy, đãbiết rõ cũng khó có thể nói thành lời cho mọi người tin được.
 11/11/1998

Giành đất
 
Có những điều tuyệt diệu và không tuyệt diệu trên cõi đời này.
 Vừa đi, Bình vừa lẩm bẩm câu anh nghĩ ra đó.
 Anh dừng chân trước một cửa hàng sang trọng bán đủ thứ hàng.
 Về nguyên tắc, anh hoàn toàn có thể bước chân vào đó.
 Nhưng anh đãkhông vào.
 Vì anh cho rằng cửa hàng là thứ tuyệt diệu nhưng ẩn giấu thứ không tuyệt diệu là cách nhìn của chủ nó đối với anh.
 Anh thừa biết mình nghèo, dung mạo chẳng ra gì.
 Bởi lẽ đó, anh ngần ngại trước bất cứ cái gì có vẻ quá sang trọng.
 Anh có lúc hình dung mình là một quý ông. Nhưng mà khó thay.
 Quý ông là thứ hình ảnh mà anh chỉ thấy lộng lẫy lướt qua trong những chiếc xe hơi sang trọng hoặc thấp thoáng sau cửa kính cao ốc. Ngay hình dáng của họ cũng là cái gì đó quá đẹp, quá xa vời. Họ là hiện thân những gì anh chỉ dám khao khát.
 ***
 Nhà anh tận tầng năm khu tập thể. Thật là cơ cực. Mùa đông gió lùa thấu xương, mùa hè nóng như thiêu, ngồi trong nhà mà mồ hôi chảy vã. Nước máy thì không lên vòi một lần nào quanh năm, tha hồ trông đợi mỏi mắt.
 Đêm này qua đêm khác, anh trông qua cửa sổ. Vô vàn ánh đèn xe vạch rực rỡ dưới màn đêm như những dải sao băng. Còn những nhà cao tầng mới xây long lanh ánh đèn như tòa tháp, sao mà giàu có thế. Trong những tòa nhà mới tinh, hiện đại, choáng lộn và hẳn là thơm tho ấy, người ta mới sung sướng làm sao. Anh mơ mình được lọt vào trong ấy, dù chỉ một giờ thôi, hay nửa giờ vậy, hay ít nữa cũng được, để say sưa thú hưởng thụ.
 Hẳn là những người trong đó không thiếu tiền tiêu, không bao giờ biết nỗi khổ cực của anh.
 Anh nghĩ, nếu được sống trong đó, dù có tổn thọ anh cũng cam. Vì có gì buồn khổ hơn kéo dài cuộc sống bất hạnh.
 Anh nghĩ đời chẳng có ai bất hạnh hơn anh. Anh bẩm sinh xấu xí, yếu ớt, nhút nhát, thêm nữa rất nghèo hèn.
 Anh nghĩ đến cảnh này cảnh kia, người này người khác. Không, nhưng dù sao họ cũng có nguồn an ủi nào đó, hẳn thế chứ. Còn anh, mới thật chẳng có nguồn an ủi nào. Chẳng có tương lai nào, sẽ chẳng có một tương lai tươi sáng nào chờ đợi anh cả.
 Thế mà anh cũng có vài kẻ hiềm khích. Tại cơ quan, có một gãtồi tệ. Hễ thấy anh ở đâu, làm gì, nói gì là hắn cũng châm biếm, chế nhạo. Mặt hắn phởn phơ, hả hê khi chọc tức anh. Dường như hắn thấy sự khích bác anh là thú vui đặc biệt của hắn.
 Anh bất bình. Căm hận. Đến phát khóc phát ốm. Nhưng sau anh mới biết ra, hắn có tật. Hắn to kinh khủng nhưng giới tính của hắn lại vô cùng đáng thương. Không một cô gái hay người đàn bà nào thích thú hắn, chưa nói đến si mê. Hắn cô độc vô tận. Hắn luôn luôn tìm cách bày tỏ, với sự thô lỗ, nóng nảy, tà dâm, rằng hắn đang quyến luyến hay ham muốn một ai đó. Nhưng tất cả đều vô hiệu.
 Và hắn, đáng lẽ trút căm tức, bất lực, buồn tủi lên đầu một ai đó đẹp trai, khỏe mạnh, thành đạt và hạnh phúc, thì lại trút lên anh.
 Có lẽ hắn ngửi thấy ở anh sự yếu đuối chăng? Hắn thấy anh là người hèn hạ nhất, đến hắn cũng khinh được chăng?
 Anh uất muốn nổ hai mắt. Nhưng anh bất lực thấy mình chẳng làm gì được hắn. Có vẻ anh kém quá thật. Có vẻ anh chẳng có giá trị gì với người đời thật.
 ***
 Anh nuôi giấc mơ êm dịu, và phải nói là to lớn.
 Anh định mua đất, chừng hai nhăm, ba mươi mét vuông gì đó, xây tạm nhà cấp bốn, sau đó sẽ cưới một cô vợ nhỏ nhắn, không cần xinh lắm. Cố nhiên, nếu vợ đẹp thì anh rất mừng, nhưng có lẽ cô ấy không cần xinh lắm.
 Anh thử làm khối việc.
 Đầu tiên, anh đi tiếp thị.
 Anh đạp chiếc xe cà tàng khắp nơi. Hai bên ghi đông đeo hai làn nhựa đầy mỹ hóa phẩm như dầu gội đầu, sữa tắm, xà phòng thơm, kem các loại, thuốc tẩy. Kể ra đèo chúng đằng sau xe sẽ được nhiều hơn, nhưng anh sợ bị mất cắp.
 Sau, anh chào hàng thêm cả đường, sữa, cà phê tan và nhiều thứ linh tinh nữa. Anh không từ chối lãi của cả gói thuốc lào, túi lạc rang nho nhỏ.
 Mệt bã, sau mấy tháng quần quật, anh thấy chẳng lợi mấy. Nhiều nơi còn bắt anh phải bán hết số hàng nhất định mới được nhận tiền công. Anh thấy mình luôn luôn là con nợ chứ không chỉ là người làm thuê nữa.
 Thế là anh bỏ.
 Vụ hè, anh thuê máy ép mía, ra ven đường hành nghề. Tối tối, chỉ có mấy đứa trẻ con ra với anh.
 Anh dồn vốn lại, mở quán bia nép đầu ngõ nhỏ.
 Vốn ít, lãi ít. Anh lại không có người phụ để xào nấu thức nhắm. Vả lại, quán do đàn ông bán thì ngay đàn ông cũng chẳng muốn vào.
 Tất cả những toan tính đó đều thực hiện sau giờ hành chính.
 Xoay xở đủ mánh, nhưng xem chừng trời muốn anh khánh kiệt.
 Đôi khi anh nghĩ đến ma túy. Song anh biết, tất cả tương lai sẽ sụp đổ một khi dính tới nó.
 Mỗi ngày, anh đến cơ quan với sự băn khoăn, hồi hộp: liệu hôm nay có khoản tặng, thưởng, bồi dưỡng nào đó chăng, một khoản đầu tư nào đó chăng. Nhưng thường thường anh thất vọng. Một đôi khi, nhân các dịp lễ tết hoặc dịp đặc biệt, anh được một món tiền, thì sau niềm vui thoát qua, sự tính toán chi tiêu lại dập tắt vui mừng ngay. Số tiền lĩnh được luôn luôn quá nhỏ so với nhu cầu.
 Anh nghĩ mình sẽ không bao giờ thoát nổi sự bế tắc này, cái bi kịch của đời anh, xuất phát từ ước mơ sống độc lập, no đủ, bình an, sẽ chẳng bao giờ thành hiện thực.
 Mỗi một thất bại, dù lớn dù nhỏ, đều đào sâu cái mặc cảm hèn kém.
 Anh thực sự ghen tị và sợ hãi những người có tất cả những gì mà anh chỉ dám mơ ước. Có những lúc anh muốn chà đạp, giết chết một vài người trong số họ.
 Anh muốn đổi đời.
 Anh muốn được làm người sang trong thiên hạ, hay ít nhất cũng chẳng kém ai điều gì.
 Anh cầu đủ mặt thần linh giúp đỡ anh.
 
 Anh từ giãcơ quan hành chính mà anh làm việc đãlâu, nhưng vẫn chưa chịu đưa anh vào biên chế. Anh sang một công ty Anh quốc kinh doanh hàng điện máy.
 Giám đốc công ty, một tay xứ Yorkshire nhìn anh chằm chặp bằng cặp mắt không hẳn xanh. Ông ta đưa anh sang phòng vi tính, dặn dò:
 - Anh là chuyên gia máy tính khá. Nhưng anh ở đây lâu dài hay không, hoàn toàn do anh.
 Anh cúi đầu:
 - Tôi hiểu và sẽ làm đúng thỏa thuận.
 Anh biết trước làm cho công ty liên doanh là nặng nề và phức tạp, nhưng anh không ngờ nó lại khó chịu như thế. Đúng bảy rưỡi sáng anh đãphải ngồi trước máy. Cứ như vậy. Theo quy định công ty, bốn rưỡi chiều là hết giờ làm việc, nhưng thực tế nhiều khi kéo dài hơn.
 Công ty có những buổi tiếp tân, ăn tiệc, nhưng anh không ở bộ phận lễ tân. Anh nghe tiếng người ta đi lại, bàn bạc, kê dọn, hoặc rủ nhau xuống sân nổ máy xe dông thẳng... Trong khi đó, anh còm cõi cùng người nữa trong phòng.
 Anh không muốn cả đời, từ năm này sang năm khác chìm lấp trong căn phòng lạnh lẽo này, với những cỗ máy tra tấn thần kinh và hút cạn sinh lực này. Anh muốn bay nhảy ngoài cõi đời rộng lớn kia. Nhưng biết làm sao, khi anh không bằng những người kia.
 Thậm chí anh không dám đề đạt nguyện vọng nào. Anh sợ sự giận dữ nào đó của ông chủ khiến anh mất toi từng tờ đô la vụn mà anh kiên trì nhặt nhạnh.
 Một tối, anh kiểm lại số tích cóp được, thấy gần đủ mua một miếng đất như dự định ở quận ven thành nào đó, như  Thanh Xuân, Cầu Giấy. Anh sướng cuống lên. Anh hình dung thấy cảnh mình rời bỏ căn phòng xấu xí tầng năm này, để đến ở trong tòa nhà năm tầng mới tinh, hiện đại và tiện nghi.
 Anh gặp ông chủ Smith, trình bày:
 - Thưa ông, tôi thấy mình vẫn còn khả năng cống hiến thêm cho công ty.
 - Thế là thế nào?
 Mặt Smith vẫn lạnh lùng.
 - Nghĩa là tôi muốn nói nếu công ty còn việc nào đó giao cho tôi ngoài giờ.
 - Anh điên à? Bấy nhiêu ở phòng máy chưa đủ cho anh hay sao?
 - Thưa...
 - Anh cần tiền?
 - Vâng.
 Smith gật đầu nhè nhẹ. Ông ta đắn đo giây lát. Rồi cười:
 - Có một công việc mà chúng ta vẫn phải thuê một người làm.
 - Việc lao công ạ, thưa ông?
 - Phải. Việc đó. Thế ra anh nghĩ tới nó?
 - Vâng ạ.
 Bình cúi đầu. Anh cảm thấy xấu hổ và tội lỗi. Anh hình dung ra cảnh người đàn bà lao công lủi thủi khóc ra đi. Bà ấy có cả hai đứa con và một người chồng ốm yếu.
 - O.K. Bà ta quá già yếu, phải có công việc khác thích hợp hơn. Nhưng anh sẽ thử việc trong nửa tháng không được trả lương.
 - Vâng.
 - Nếu anh kiêm nhiệm được, tôi sẽ trả lương cho hai việc. Nhưng nhớ rằng việc lao công anh nhận lương thấp hơn bà ta mười đô la.
 Anh kêu lên:
 - Thưa ông, thế thì tôi thiệt!
 Smith nhìn Bình bằng ánh mắt có phần giễu cợt:
 - Tôi phải trả bồi thường cho người đàn bà kia một chút chứ.
 Bình hổ thẹn. Anh muốn chạy trốn Smith, căn phòng này, công ty này, chạy trốn người đàn bà đáng thương mà anh vừa đấu tranh loại bỏ. Nhưng anh gượng vui:
 - Vâng, thưa ông. Xin ông đừng quên lời hứa giúp tôi.
 Từ đó, anh đến cơ quan lúc sáu giờ sáng và về lúc thành phố lên đèn.
 Trước kia anh mệt mỏi âu sầu nên người ta ngại tiếp xúc với anh, nay người ta khinh bỉ anh ra mặt. Người ta chẳng thèm nói chuyện với anh nữa, coi anh như thứ gì đó xa lạ, ghê tởm, bất đắc dĩ phải chấp nhận. Dù anh lau bàn ghế, cửa kính và nền phòng của họ sạch đến đâu, họ cũng luôn luôn tìm thấy lỗi gì đó. Họ gọi anh là con khỉ, đồ sâu bọ lên làm người.
 Anh đau xót lắm.
 Thầm lén soi gương, anh thấy hình hài xấu xí, ốm yếu và già cỗi của mình mà ứa lệ. Anh khóc cho tuổi xuân vĩnh viễn đi qua, cho những ước mơ không thành, cho sự bất công và độc ác của người đời, cho cái chết của người vợ xinh đẹp của anh chưa cưới.
 Nền kinh tế sa sút cùng với việc đồng lương giảm không làm anh nản. Anh kiên trì bòn mót tích cóp từng đồng như gãhà tiện ghê gớm nhất loài người. Anh nhịn ăn, bớt mặc, hạn chế giao du. Đồng tiền được chi ra phải được tính toán kỹ. Không chi thì chết, mới phải chi.
 Anh tưởng như mình không sống nữa, ấy vậy mà anh còn. Sự thương tâm của cha mẹ anh, sự chê cười của thiên hạ, hết thảy đối với anh không là gì. Như người thủy thủ giữa biển chỉ có một mục đích là cập bờ, anh chỉ có mục đích là tiền, thật nhiều tiền. Người khác có quyền coi tiền chỉ là phương tiện để chi tiêu, anh coi tiền là chỗ dựa cho cả cuộc đời anh tự biết là nhỏ bé.
 Anh không dám ốm. Anh bắt cơ thể gầy gò nhỏ bé của mình phải khỏe yếu, làm nghỉ theo lệnh của bộ óc. Bộ óc chưa cho phép cơ thể rũ xuống thì nó không được phép thế. Bộ óc bắt xương da tiến lên.
 Anh cũng không cảm thấy mình hèn hạ nữa. Thời ở cơ quan nhà nước, anh coi hạ mình trước người khác, dù cấp trên, là một sự sỉ nhục, bôi nhọ nhân phẩm. Thì giờ đây anh không quan niệm như thế. Anh biết sự bé nhỏ đầy ti tiện, giảo hoạt của mình là sự bé nhỏ của cái ví. Không ai đem tiền cho một tượng đài, một người tử tế nhưng người ta lại dễ dàng cho tiền vào cái ví, hoặc cùng lắm, bố thí một người tàn phế thảm thương hèn hạ.
 Anh không ngẩng mặt lên được với ai. Đêm đêm, anh say sưa sờ ngắm hộp đô la và vàng của mình. Anh giấu diếm cái hộp đó trước mắt tất cả những người thân và những người khác hơn cả giấu linh hồn mình.
 
 Khi mua xong lô đất, anh đứng phởn phơ trên đó. Xung quanh cỏ rả mọc đầy, gạch đất lồi lõm, bùn chảy thành dòng vấy thành mảng, nhưng hề chi. Dưới chân anh đây là mặt đất của anh, bầu trời trên đầu cũng của anh nốt. Anh sảng khoái quá. Anh sung sướng quá. Anh khỏe đẹp hẳn ra. Từ nay, anh là con người đích thực, con người bất khả chiến bại, vì anh là ông chủ đất rồi. Từ nay sẽ có những thứ khác đi theo.
 Anh mơ thấy ngày nhà anh từ mảnh đất này vươn cao, đọ cùng nhà khác, những chiếc xe máy và xe hơi chạy tíu tít xung quanh. Anh thỏa mãn quá.
 Nhưng anh đãbốn mươi tám tuổi rồi.
 
 
Ai biết được anh sống đến bao nhiêu tuổi, và bao giờ mới đủ tiền xây tòa nhà to lớn cho vợ con anh sung sướng trong đó.
 Ôi, người vợ tương lai, những đứa con chưa thành hình.
 Niềm thất vọng, đau buồn chợt làm tối lòng anh. Anh lẩm bẩm:
 - Ta phải viết sẵn bản di chúc nói rằng nếu ta qua đời trước khi công việc hoàn thành, hãy chôn ta nơi đất này.
 10 - 1999

Trên hè phố
 
Bạn biết đấy, tôi vốn cao to, lực lưỡng, râu đen, thường đi đứng nặng nề. Chả có lần tôi gặp bạn rồi đấy sao. Nhưng hôm nay tôi từ chỗ nha khoa về. Trời mưa to, tôi bèn choàng tấm vải phin của khách hàng (chả tôi là thợ may mà) lên đầu, chạy thật nhanh dưới lòng đường, vì hè phố bây giờ bị các hàng quán chiếm hết cả. Đang hăng chạy bỗng ai đó giữ tay tôi lại:
 - Ông ngoại quốc! Vào đây. Có gì bán không?
 Bạn thì sẽ làm thế nào, nếu cũng phải ngậm đầy bông trong miệng như tôi? Thế là tôi lắc đầu, xua tay ra trước mặt, ý bảo vội lắm, và chẳng có gì bán đâu.
 Tay đàn ông nhỏ thó mặc áo bay ấy nhăn mặt:
 - Ông ngoại quốc, đừng đùa thế. Trông ông giống y như ông Muxtapha dạo trước ấy. Mà ông ấy đãđể cho tôi cả một thùng quần áo. Dứt khoát ông cũng có cái gì. Tôi thanh toán rất phải chăng, ông đừng lo.
 Tôi chỉ vào má.
 - Bán răng? Không mua răng. Đây mua quần áo, vải vóc, hiểu chưa? Muốn bán bớt răng thì đến nha khoa. ở đấy, có thể bán bao nhiêu, tùy thích.
 Đoạn hắn phỏng đoán một mình:
 - Mồm đầy răng thế kia, dễ phải đến trăm chiếc.
 Rồi cầm chắc tôi không biết tiếng Việt, hắn bèn xốc mạnh quần áo của hắn cho tôi hiểu. Chưa kịp nói thêm với nhau câu gì thì một tốp người kéo đến, vây quanh chúng tôi. Họ hỏi nhau một cách đầy tình cảm. Họ chăm chú, háo hức nhìn kỹ tôi, nhận định:
 - Người ảrập đây mà.
 - Láo, người ấn Độ.
 - Cứ xem kiểu quấn khăn trên đầu...
 Cuối cùng họ nhất trí cho tôi là người ấn Độ. Bằng chứng không thể chối cãi là tôi béo đen, má có vết gì đo đỏ, hẳn tôi vừa âu yếm vợ tôi, người đàn bà mũm mĩm có chấm đỏ truyền thống trên trán.
 Một người vỗ vai tôi:
 - Này, ông ấn Độ. Mua chiếc Drim đi. Dri... i... m. Thế này này, ... è... dìn... pom, ông hiểu chưa. Xe máy, môtô! Mua mà đèo vợ.
 - Cực nhất đấy. Đèo vợ không sợ nổ lốp đâu. Rẻ giật mình.
 Vừa định kiếm cách phân trần gì đó thì hấp, tấm vải trên đầu tôi bị giật xuống. Một ai phán như đinh đóng cột:
 - Khăn xếp ngoại đây.
 Rồi bao nhiêu lời phụ họa:
 - Lịch sự quá! Trắng như bông thế này chứ. Thật người sao của vậy.
 - Kể còn hơi ngà ngà.
 - Ngà gì! Ngà voi! Vải ta ấy à, muôn đời cũng không dệt được thế này đâu nhé. Thế nào trông cũng đơ mặt. Chứ cái chất sần của vải này, chà, gai ra gai thế chứ lỵ. Cả những lỗi vải cũng khéo như trang trí ấy.
 Một bà ngờ ngợ:
 - Sao trông hàng này quen quen.
 Thì bà khác gắt chen vào:
 - Chị này mới lạ, gì cũng nhận quen được. Chất ấn gin của người ta. Này, có lẽ hàng Bombay nhé.
 - Sao chắc Bombay? Mác đâu?
 - Chả Bombay thì ai vào đây? Có lẽ ông này cắt bỏ mác đi rồi. Người trong nước ai lại thích trưng ra là mình dùng mỗi hàng nội địa.
 - Bà chị nói có lý đấy. Này, ông ấy đi dép nhựa Hàm Rồng này.
 Đám đông kẻ trước người sau tò mò cúi xuống nhìn chân tôi. Tôi cũng lo ngại trông xuống, e họ giật phăng dép ra mà nhìn xem hàng nội hay ngoại. Hấp, chiếc mũ bất hạnh lại trở về đầu tôi, bẹp dúm, lòng thòng che khuất cả mắt.
 - Đúng rồi. - Mọi người ồ lên. - Tây lại thích dùng hàng nước mình. Như vẫn thấy đi ngoài đường khoác bị cói, đội nón lá chẳng hạn. Khoái lắm.
 Một cô tre trẻ nói vào mặt tôi một tràng tiếng gì đó, có lẽ tiếng Anh, Pháp hoặc Nga, Tàu chắc chắn không phải là tiếng gì khác nữa. Tôi lắc mạnh đầu.
 - Cả nhà ơi, có hai đứa đâm xe giữa đường kìa. Thích quá, ra xem đi.
 Đám người quanh tôi vơi đi thật nhanh để kết phần với một hội bát nháo mới tụ lại đằng kia. Ai cũng biết người mình rất ngại những chuyện phiền toái, nhưng hễ có cái gì là lạ trên phố, nhất là những đám cãi nhau, đánh nhau, cùng là đổ vỡ cái gì đó, là bàn dân thiên hạ xô lại đông như xem phim chưởng. Người ta nghển cổ, háo hức ngó qua vai nhau để nhìn vào một sân khấu lâm thời lý thú nào đó. Rồi là bình luận sôi nổi tại chỗ. Rồi thông tấn các xó xỉnh, thường thường nhờ nhiệt tình không bờ bến đó, một con chuột qua đường sẽ có kích thước tương tự một con voi trong thế giới tinh thần của những người chưa từng chứng kiến, và cái xãhội ưa bình chân như vại bẹp dí đi bởi vô số câu chuyện hoang đường hàng ngày. Giá có một vài tin tức trung thực lọt vào trường đời, người ta sẵn sàng cho là giả, thực hư lẫn lộn.
 - Này, xong sớm nghỉ sớm đi.
 Vẻ người của tay thanh niên áo bay vừa chờ đợi, hơi cầu khẩn, vừa hăm dọa. Nhưng tôi cũng là người Việt như anh ta, nên hãy còn khá bình tĩnh để nhớ ra mình có đem theo một viên phấn nhà nghề. Nhà nghề bèn lấy miếng đó vạch lên mặt tường cơ quan gì đấy mấy chữ:
 “Tôi: thợ may. Nội. Chẳng có gì bán cả”.
 Thanh niên nọ nhếch mép, phun điếu thuốc cháy đến cán xuống vỉa hè nham nhở và ướt át, lẩm bẩm:
 - Một thằng câm! Đồ nhà quê bẩn thỉu!
 Rồi anh ta đường hoàng lê dép đi đến góc phố, leo lên chiếc Dream sang trọng, đạp máy, điềm nhiên chạy dọc phố. Nhờ cơn mưa rửa sạch, nhiều tủ hàng và những kiến trúc mới xây trông thật là hào nhoáng...
1991

Kinh thánh của tình yêu
 
Sinh viên chúng tôi thường ra Hồ Tây chơi vào những buổi chiều. Nói những chuyện tầm phào xen kẽ các vấn đề trọng đại là nội dung chủ yếu. Nhưng mà câu chuyện dù diễn biến thế nào thì cũng quay về chuyện tình yêu đôi lứa. Tôi nghĩ chỉ có chuyện của mình mới sâu sắc, và tôi ngờ rằng các bạn tôi cũng quan niệm đúng như vậy về phía họ.
 ít bữa, chúng tôi đều nhận thấy sự có mặt của một người đàn ông to lớn. Hầu như vào đúng một giờ nhất định, là quãng năm rưỡi chiều, ông ta từ tốn tới trên chiếc xe ga quá nhỏ so với khổ người, đến đúng bãi cỏ đó. Vì người ta cấm ngồi lên cỏ nên ông ta ngồi lên dẫy gạch xây làm viền, hút thuốc lá, uống nước mua từ quán cóc gần đó. Không làm gì cả, không nói chuyện gì với ai. Tới khi quá chập tối một lúc lâu thì ông ta về. Hôm nào cũng vậy.
 Chúng tôi bèn đặt cho ông ta biệt hiệu Gốc cây cụt. Rồi đặt khá nhiều chuyện tiếu lâm về ông ta. Có điều, không một ai dám đến kể cho ông ta biết.
 Chúng tôi nhận thấy Gốc cây cụt nghèo lắm, vì lần nào ông ta cũng mặc bộ quần áo cũ đó, hút loại thuốc đầu lọc rẻ tiền đó.
 Dần dà, chúng tôi không để ý đến sự có mặt của ông ta nữa. Ông ta hoàn toàn trở thành một bộ phận của góc hồ đó.
 Chúng tôi quan tâm những chuyện vui tươi, sống động hơn.
 Một hôm, tôi nghe người nhà bảo có người mới dọn đến thuê nhà sát vách nhà tôi. Tôi không quan tâm người đó là ai.
 Rồi tôi thấy Gốc cây cụt ăn quà sáng trong ngõ tôi. Đúng là ông ta. Ông ta hình như nhận ra tôi. Cặp mắt ông ta sáng long lanh trong khoảnh khắc.
 Do bản tính kiêu kỳ của con gái, tôi quay ngoắt người bỏ đi, kéo lê dép loẹt xoẹt. Tôi làm như hoàn toàn không để ý đến ông ta, tuy sau đó tôi biết sát vách tôi bây giờ chính là người ấy.
 Tôi không để ý ông ta là đúng. Ông ta quá già, trông quá khô khan. Hẳn đó là con người không còn cảm xúc. Hơn nữa, ông ta hoàn toàn không có nam tính. Trông ông lúc nào cũng lặng lẽ, kín đáo, thu mình.
 Trong mắt chúng tôi lúc bấy giờ, chỉ có những người đàn ông hơn chúng tôi dăm mười tuổi, đẹp trai, khỏe mạnh, hào hoa, ga lăng là người đàn ông thực thụ mà chúng tôi hết lòng tìm kiếm.
 Chúng tôi luôn mơ đến những chàng hoàng tử của cõi lòng. Chúng tôi chưa gặp họ, nhưng hình dung ra họ rõ mồn một. Họ lẩn quất đâu đó, chúng tôi, đứa nào cũng tin là họ sẽ đến với mình. Họ sẽ mang đến cho chúng tôi trái tim nồng cháy yêu đương và chỗ dựa vững chắc. Họ là bến xanh trong cho cuộc đời đàn bà bất trắc, yếu ớt chúng tôi.
 Vì thế, chúng tôi luôn trông chờ những chàng trai mạnh mẽ. Luôn luôn như thế. Trái tim chúng tôi thắt lại, đập như muốn nhảy khỏi lồng ngực khi một người đàn ông trẻ tuổi tự tin bước đến cạnh chúng tôi. Và nhiều lần chúng tôi tuyệt vọng vì thấy trên ngón tay áp út của họ một chiếc nhẫn. Khi đó, chúng tôi ghen với người đàn bà tốt số giấu mặt, rồi tự ti về mình vô kể.
 Mẹ tôi bảo:
 - Bác Hoàn mới đến là người tốt đấy.
 Tôi bĩu môi chê:
 - Đến cái tên nghe cũng đàn bà quá.
 Mẹ tôi cáu:
 - Con gái hai mươi tuổi đầu mà chưa biết nhìn người gì cả. Liệu không bị đứa nào ngon ngọt nó lừa cho đấy.
 Tôi bật cười:
 - Thế hệ con mẹ ranh như cáo, đứa nào lừa nổi.
 Tuy nhiên, vì ông Hoàn một mực kỳ dị trước mắt tôi nên tôi đâm ra để ý. Trước nhất, tôi thấy ông có giao du, nhưng ít hơn so với người khác. Thứ hai, ông là người rất trầm lặng. Và cái cơ bản nhất là ông luôn luôn tiến hành cái nghi lễ dạo Hồ Tây, tuy cũng có lúc đứt đoạn.
 Sự việc đó nghiêm trọng với tôi đến nỗi tôi nói chuyện với mẹ. Mẹ đang bận bó bó xếp xếp mấy đồ cũ, gắt:
 - Kệ người ta. Việc của con với thằng Hà đến đâu rồi?
 - Mặc lão Hà!
 - Chuyện đáng lo chẳng lo, đi nhòm việc người. Nhớ đừng để nó lừa nhé. Yêu nhau mấy, muốn cưới nhau đi nữa thì làm con gái cũng phải giữ chặt lấy cái thân mình.
 Mẹ sầm sầm chạy lên gác cất đồ cũ vào hốc tường. Trên ấy, lại nghe tiếng mẹ gắt gỏng cái Lý em tôi. Tính mẹ tôi hay cằn nhằn, lo âu.
 Tôi chờ quá chập tối, khi tiếng xe ga ông Hoàn về. Tôi lẻn lên sân thượng, phơi tấm vỏ chăn lên dây thép để che mình trước mắt các nhà xung quanh, rồi ngồi thụp xuống, qua chỗ viên ngói vỡ trên nóc nhà ông Hoàn mà quan sát ông.
 Tôi thấy ông nấu cơm.
 Chán nản, tôi đi xuống nhà học bài. Đến khoảng mười giờ khuya, tôi lên sân thượng phơi áo mới giặt. Ngõ đãtối om, vì thế qua chỗ ngói vỡ, ánh sáng trong nhà ông Hoàn trở nên rực rỡ. Tôi thấy ông đang ngồi lặng trên chiếc ghế dựa cũ kỹ trước chiếc bàn lớn, trên mặt bàn la liệt những tờ giấy, quyển sổ nhiều kích cỡ và những đồ vật. Nhìn kỹ, tôi nhận thấy nhiều thứ trang phục và trang sức phụ nữ hay dùng. Ông đưa hai bàn tay vuốt ve chầm chậm, đầy trìu mến lên chúng. Rồi ông giở một cuốn sổ, đọc mấy trang, cầm một tờ giấy có vẻ là lá thư lên, đọc kỹ. Rồi mọi việc lại bắt đầu từ đầu, không có trật tự nào. Rõ ràng ông thích xem cái gì thì lần tay đến thứ đó. Dáng ngồi của ông im phắc, ưu tư, thành kính.
 Rất lâu sau đó, ông lần lượt thu xếp mọi thứ, đặt chúng theo thứ tự lớp lang vào chiếc va li màu đỏ, khóa lại, rồi cẩn thận cất chìa khóa.
 Tôi ngạc nhiên, sửng sốt vì việc làm vừa rồi của ông.
 Từ đó, đều đặn hàng tối, tôi lấy cớ phơi phóng để lên sân thượng, nhìn trộm vào nhà ông. Không theo một quy luật thời gian nào, nhưng thỉnh thoảng cứ buổi tối là ông lại mở chiếc va li đỏ, lấy các thứ thân yêu trong đó ra bày lên mặt bàn, rồi lại xem xét như trước.
 Một tối kia, ông đọc xong tập giấy tờ kia thì nước mắt ròng ròng, rồi trong niềm xúc động đó, ông ôm lấy chồng trang phục phụ nữ, gục đầu vào đó, vai run lên thổn thức. Thình lình ông ngửa đầu trên vai ghế nhìn lên cao. Tôi ngỡ như ông, qua chỗ vỡ trên nóc nhà, đãtrông thấy tôi đang làm việc tò mò xấu xa, và nỗi sợ hãi khiến tôi đánh rơi mấy cái mắc áo trong tay vào chiếc chậu nhôm, làm nó phát ra tiếng động loảng xoảng. - Ông Hoàn đứng phắt lên, còn tôi sợ nhủn người, chạy vội xuống nhà.
 Hôm sau, buổi sáng đi học gặp ông, tôi vẫn thấy gương mặt ông kín đáo, nhưng chiều về, trước giờ đi Hồ Tây dạo, tôi thấy chỗ vỡ trên mái ngói nhà ông, vốn che bằng kính để lấy thêm ánh sáng cho căn nhà nhỏ hẹp, đãbị trát kín lại.
 Ông hoàn toàn trở nên bí mật đối với tôi.
 Nhưng mấy hôm sau, bố tôi khoe đãgặp ông, được ông cho biết gia cảnh. Vợ ông Hoàn mất sớm, khi bà còn rất đẹp, và ông bà là tình yêu duy nhất của nhau. Bố tôi nói, ông Hoàn bảo số kiếp ông trời định, ngoài bà Châu ra không một ai yêu thương ông như ông đãđược yêu thương như thế. Ông được biết đến tình yêu chỉ duy nhất nhờ bà.
 Tôi sững người. Tôi đoán chắc không phải tự nhiên ông tiết lộ chuyện riêng của mình cho chúng tôi nghe. Hẳn là ông ngại chúng tôi hiểu lầm hành vi kỳ lạ của ông đêm đêm.
 Tôi thay đổi ý nghĩ của mình về ông Hoàn và đàn ông nói chung. Tôi hiểu rằng chàng hoàng tử của một người phụ nữ có thể chỉ là một người bề ngoài hết sức bình thường, không đáng để ý, thậm chí lập dị trong con mắt bàng quan nữa. Tôi có cảm tưởng sự đánh giá của chúng tôi về đàn ông mới hời hợt làm sao.
 Tôi nhớ Hà. Tôi nghĩ, không hiểu nay mai nếu lấy nhau, một khi tôi chẳng may chết sớm, anh có lưu giữ toàn bộ kỷ vật tình yêu để ngày đêm sống cùng nó như sống cùng người tình trăm năm, như ông Hoàn hay không. Tôi hoài nghi. Nhưng mà tôi đãthấy sự tụng niệm tình yêu như thế ở một con người có thật. Và tôi hy vọng.
 Tôi hy vọng người ta sẽ yêu tôi như thế, bằng cả cuộc đời trọn vẹn chân thành, chung thủy và dâng hiến. Tôi sẽ không bao giờ tan biến trên mặt đất một khi có người còn thương nhớ tôi, coi tôi là chỗ dựa tinh thần của họ, lẽ sống của họ.
 Tôi muốn cố tình gặp ông Hoàn để mỉm cười với ông, hay trò chuyện cùng ông. Ông đãmấy lần gặp tôi, nhưng hai bác cháu chỉ nói chuyện thời tiết, giá cả, thời trang, sức khỏe, và những chuyện tầm phào khác. Cả hai chúng tôi tránh nói chuyện mà cả hai đều nghĩ tới.
 Thình lình, bác Hoàn chuyển nhà đi mất, lặng lẽ y như khi bác đến. Nghe đồn, trên xe bác chỉ mang theo chiếc va li màu đỏ.
 Chủ mới thuê nhà lại phá miếng vữa bít chỗ vỡ ngói đi, đặt miếng kính lên. Qua lỗ hổng, tôi thấy hai vợ chồng và một lũ lít nhít, người nào cũng bẩn thỉu. Người đàn ông rượu chè, người đàn bà đánh bạc và bốn đứa con trai, gái đều thích chửi tục. Không bao giờ tôi lên sân thượng mà còn nhìn xuống đó nữa. Tôi sợ họ, với đủ mọi lý lẽ có cơ sở.
 Với mong muốn có niềm vui gặp một người cao thượng, tôi lại ra Hồ Tây. Bác Hoàn vẫn ở đó. Bác thấy tôi thì mỉm cười, nhưng không gọi lại. Tôi cũng không dám làm phiền bác. Giờ đây tôi hiểu, góc Hồ Tây này là linh hồn mảnh đời hạnh phúc của người đàn ông cao quý hiếm có kia.
 Tôi có cảm tưởng nhìn thấy bên gốc liễu to lớn đó một thánh đường.
 Tôi nói cho các bạn biết về con người tuyệt
vời đó.
6/11/1998

Đại mộng
 
Tô Xuân Kinh người Hà Đông, sau định cư ở Hà Nội, tính người bạc nhược nhưng bề ngoài cứng cỏi. Kinh thích giáo huấn người, nếu khi nói chuyện với người quen từ bậc ngang hàng trở xuống mà không răn dậy điều gì thì không chịu nổi.
 Kinh người tầm thước, trán sói, dáng dấp khô khan mệt mỏi như công chức sạn đời. Dù mặc quần áo kiểu gì thì mầu sắc luôn đạm bạc.
 Một đôi khi ngồi trên nóc nhà, vận quần đùi áo may ô, ngắm trăng lận đận trôi giữa biển mây mờ, cảm khái mà đọc khẽ thơ cổ nhân ngờm ngợp tráng khí.
 Người ta có khi nghe hơi chuyện chính trị thì như phải xực cơm nếp nát, nhưng Kinh thì hoạt bát sảng khoái hẳn lên. Chẳng những chuyện nội các nước nhà, bàn cờ chính trị thế giới, đấu tranh phe phái, sự thăng tiến hoạn lộ, mà đến cả những chuyện xửa xừa xưa như Lưu Bị lấy lòng người, Tào Tháo gian hùng, mưu sĩ bàn mưu tính kế, thấy đều hay cả. Sướng như được nhậu.
 Kinh rắp ranh một ý đồ, là vào Đảng, từ đó tiến xa, thật là xa. Như thế để làm gì, thì chưa hình dung ra rõ lắm, nhưng đãcảm đãnghe thấy cái lợi ngồn ngộn ở đó.
 Người ta bảo Kinh:
 - Không phe cánh thì làm sao thành được.
 Thế là mộng quần hùng ngùn ngụt bốc khói. Trong đầu đãdự tính hạ ai nâng ai đấy rồi. Muốn chỉ một trận đấu mưu cơ mà quét sạch đất bằng.
 Gặp gỡ, giao du với một số người, rút cuộc Kinh nhận thấy Du là người xứng với mình.
 Du có vẻ người hao hao Kinh, duy chỉ thấp hơn và đen.
 Anh hùng tương ngộ, hai người rủ nhau chén chú chén anh đến nỗi hết cả kỳ lương.
 Họ ngầm hiểu với nhau là tuy khác cơ quan, song khi quyền thế đãtrong tay thì ắt sẽ nương tựa vào nhau, cùng cai trị thiên hạ.
 Trong vòng mấy năm, Kinh ra sức lấy lòng người. Bất cứ ai có thể làm quen, kết thân được là Kinh làm.
 Ngày người ta kết nạp Kinh vào Đảng, Kinh vui hơn được của. Kinh mở liên hoan tại nhà thật to, mời tất cả những người Kinh thấy cần quan hệ. Từ đấy mối liên hệ ngày càng mở ra.
 Nhưng không lâu sau, Kinh nhận thấy hầu hết những người xung quanh chỉ là kẻ tầm thường, không có chí lớn. Họ không có khát vọng đạp bằng sóng gió. Họ chỉ muốn cuộc sống bình yên.
 Một buổi chiều kia, khi ngồi yên vị trong quán trà sau giờ làm việc, mắt Kinh vấp lại ở cặp trai gái non. Chúng ngồi gần như sát vào nhau, mắt cô gái sáng ngời còn miệng luôn cười. Kinh nhói đau trong lòng. Kinh nghĩ cặp kia đầy đủ quá mãn nguyện quá. Ghen.
 Kinh chưa bao giờ thấy mình biết đến tình yêu thật sự.
 Kinh vui sướng khi cặp tình nhân không dắt tay nhau đến quán như thường lệ nữa. Dường như sự khác thường đó là dấu hiệu cho biết họ đãrơi vào bi kịch, rốt cuộc, thế là họ cũng như Kinh, chẳng biết ái tình gì sất.
 Người ta rủ Kinh đi chơi. Một lần đến nhà con gái, Kinh ngồi được một lúc, nói được ít câu, bỗng trỏ tay cười hềnh hệch. Ai nấy đều khó chịu. Đường về, bạn trai Kinh hỏi:
 - Sao cười thế?
 Kinh đáp:
 - Tôi thấy con bé nó ngu quá.
 - Ngu sao?
 - Nó ngây thơ quá.
 Anh bạn quay mặt ra phía khác, cau mày, thở hắt ra. Từ đó chẳng rủ Kinh đến chơi nhà bạn gái nào nữa.
 Năm đó Kinh tầm bốn mươi tuổi.
 Người ta bảo “tứ thập như beo”. Lòng Kinh cũng muốn thế này thế khác, nhưng hễ một chiếc xe con bóng lộn nào đó chạy qua lại gợi nỗi khao khát có lâu lắm rồi. Kinh thấy những người trong xe cũng tầm thường, không hiểu sao họ lại ngồi trong đó chứ không phải Kinh.
 Kinh cho là số phận bất công với mình, thiên vị kẻ khác.
 Kinh tìm Du, kéo nhau vào quán bia, uống quên sầu. Chuyện từ thu nhập, qua giá cả sinh hoạt, đến đàn bà. Du hỏi:
 - Anh khoản vợ con thế nào?
 Kinh gục gặc đầu:
 - Tao chưa quyết. Thế mày còn nuôi chí lớn xưa không?
 - Dạ... em giờ lo ăn cho vợ con tối mặt mũi, sức đâu mà nhớ chuyện trẻ con hồi ấy.
 Kinh mặt lộ sắc giận bừng bừng:
 - Làm nam nhi mà chết trong chăn màn, hèn thế. Xưa anh hùng lập nghiệp, ngàn vạn gian lao trắc trở mà chí khí có giảm đâu.
 Du cười lỏn lẻn:
 - Em không phải anh hùng. Em đành đứng xa mà trông thôi. Vợ em dạo này ốm quá.
 Kinh nghe lòng mình đổ vỡ cái gì. Như ai lừa dối Kinh một chuyện nghiêm trọng lắm.
 Kinh ngồi lặng phắc, không trả tiền bia. Du bối rối mở ví ra, vét tiền trả nhà hàng, tay Du run run.
 Kinh đi tìm chiến hữu ruột, đệ tử ruột... như thế... đã lâu lắm rồi. Kinh hầu như quên chuyện lập gia đình. Khi Kinh quyết định ở với một người đàn bà để nhận được sự chăm sóc hàng ngày thì Kinh đãquá năm mươi tuổi. Ông phó phòng hành chính Tô Xuân Kinh hầu như bất lực toàn diện trước người đàn bà có tới hai đứa con riêng đã lớn.
 Kinh hàng ngày đi làm bằng chiếc xe máy nhỏ. Ông thấy mình đãgià. Ông thường ôn lại quá khứ, hồi tưởng biết bao ước mơ tươi đẹp và những người đầy khát vọng. Một số ít trai tráng tham lam ngày đó đãxuống ba thước đất. Ông thở dài vì sự vô nghĩa của đời người, vì sự lụi tắt của những ánh sáng huy hoàng.
 Một trong những buổi tối vô vị như thế, ông đi bách bộ trong công viên. Ông nghe có tiếng người rên rỉ. Sợ hãi, ông ngồi thụp xuống sau bụi cây. Giương mắt nhìn kỹ, ông thấy rõ một thằng choai đang ôm ghì cô bé nào đó, bất chấp sự chống lại. Lát sau, gãxốc lại quần áo và bỏ đi. Ông vẫn ngồi chết điếng tại đó.
 Hàng chục năm sau, ông cứ nhớ lại đêm bệnh hoạn đó. Đấy là lần đầu tiên ông đối diện với tội ác thực sự, chỉ mình ông có thể phá tan tại chỗ hay đưa ra ánh sáng bí mật xấu xa đó. Nhưng ông đãkhông làm gì cả. Không một chút nào cả. Ông sợ đến mức tuyệt đối.
 Con trai vợ bảo ông:
 - Tôi sẽ làm một cái gì đó hơn hẳn đời.
 Rồi nó uống rượu tiếp cho đến khi gục xuống, nằm như chết đến tận hôm sau, đi dật dờ trên phố.
 Ông biết, nó sẽ không làm nên chuyện gì cả. Suốt đêm ngày nó say sưa như thế.
 Đêm xưa, lần đầu tiên số phận đãcho ông cơ hội làm người anh hùng cứu nhân độ thế. Nhưng ông đãkhông hành động.
 Ông buồn rầu, yếu ớt chống gậy đi trên vỉa hè quen thuộc. Ông không bỏ được thói quen đi đi lại lại trên đoạn vỉa hè này, ngày vài bận. Có lẽ ông sẽ đi như thế cho đến lúc xuống mồ.
 Bỗng ông giật mình thảng thốt nghe người bán báo rao tên một người nổi tiếng. Không, giờ đây ông không còn cái thèm khát và đố kỵ ghê gớm như xưa. Ông biết người ấy nổi tiếng vững bền đãlâu, và hơn thế, ông biết người ấy rất xứng đáng. Suốt cuộc đời, người ấy đấu tranh cho lý tưởng anh ta tự nguyện chọn, một lý tưởng vì anh ta, có ích cho cộng đồng.
 Ông lập cập trèo qua hai bậc cửa quán bia, gọi:
 - Hai bia luôn nhé.
 Bà chủ quán béo tròn tươi cười:
 - Hôm nay sao cụ chơi sang vậy?
 - Ừ, tôi ăn mừng mà.
 - Mừng gì thế cụ?
 - Mừng tôi đến tuổi này mà còn đủ sức khỏe để uống bia của bà.
 Và ông mỉm cười hiền lành.
 20 - 9 - 1998

Cô gái bé nhỏ gặp nạn
 
Một lần nữa, Nam không kìm nổi tiếng rên thoát ra từ lồng ngực dường như bẹp dúm của anh.
 Hạ hỏi bằng giọng nhỏ như thoát ra từ tiếng thở:
 - Đau lắm phải không anh?
 - Anh chết mất.
 - Anh sẽ không chết đâu. Để em gõ thêm.
 Cô nhấc viên gạch lên, gắng đập mạnh vào mảnh bê tông trước mặt cô, mà dù có quan sát đến đâu, cô cũng không nhìn rõ hình thù của nó.
 Xung quanh họ tối đen, thứ đậm đặc mà chưa bao giờ họ gặp, thậm chí trong cả đêm tối trời nhất.
 - Chúng ta đãở đây bao lâu rồi?
 - Em không biết. Đồng hồ của em vỡ.
 - Xem đồng hồ anh đây này.
 - Em không thể. Thông cảm cho em, anh Nam ạ. Tối đen như thế này cơ mà.
 - Ừ, xin lỗi em. Anh biết điều đó không thể được. Nhưng đã đến ngày thứ hai chưa em?
 - Có lẽ đến rồi đấy. Em không chắc lắm.
 - Họ có đến cứu chúng ta không?
 - Họ sẽ cứu được chúng ta. Anh có nghe tiếng máy, tiếng búa bên trên không?
 - ừ, có lẽ họ sẽ đến. Nhưng có thể lúc đó đãquá muộn.
 - Đừng quá lo, anh Nam ạ. Hai tay anh thế nào rồi?
 - Khủng khiếp lắm. Anh cảm thấy nó đang rữa ra. Bây giờ dù được cứu, anh cũng mất cả hai tay. Chúng hoại thư mất thôi.
 Hạ thở dài.
 Nam nghiến chặt răng:
 - Số mệnh chó chết!
 Hạ cố cười:
 - Nhưng nếu không có số mệnh này, thì anh và em đâu có biết nhau?
 - Ừ. Khốn kiếp thật, đúng như thế.
 - Lần đầu tiên thấy anh ở đầu kia hành lang, em đãnghĩ, anh thật đẹp trai. Em đã ao ước được làm quen với anh. Em tiến lại gần anh mà tim cứ đập thình thịch. Thế rồi đúng lúc đó, tòa nhà sập xuống. Thậm chí em cũng không kịp hiểu tiếng rầm rầm em nghe đó phát ra từ đâu nữa.
 Nam cằn nhằn:
 - Em ôn lại chuyện đó làm gì? Đằng nào đó cũng không phải là chuyện tốt đẹp. Chúng ta rồi sẽ chết ngạt ở đây. Tất cả chỉ vì chúng ta gặp gỡ nhau ở chỗ này.
 Hạ thở dài:
 - Thôi, để em gõ nữa.
 Cô đập dồn dập lên tấm bê tông. Tiếng gạch va chạm nhau chan chát, lộng óc hai người. Cô thấy rõ ràng mình hụt hơi. Bụng cô trống rỗng, thắt cồn cào đau đớn, và khủng khiếp nhất là cô khát. Miệng và họng cô dường như hóa gỗ, cô thấy lưỡi như phồng rộp lên, sự chuyện trò để khỏa lấp cô đơn và sợ hãi đối với cô chẳng khác nào cực hình.
 Khoảng trống giữa kín mít gạch vụn mà cô và Nam đang bị nhốt ngày càng hầm hập. Cô tắc thở vì sự ngột ngạt của nó.
 - Nước.
 Tiếng Nam rên lên. Hà cảm thấy cơ thể nằm thẳng đừ của Nam hình như giần giật.
 Cô quay mặt đi.
 Bản thân cô khát, cực khát. Nhưng giữa chốn địa ngục này thì tìm đâu ra nước.
 - Anh cố chịu một lúc nữa đi.
 - Không thể chịu nổi. Anh chết mất.
 - Anh không thể chết được. Anh nói số anh trường thọ lắm mà.
 - Trước, anh nói thế để tự trấn an thôi.
 Nam thở khò khè.
 Hạ cố pha trò:
 - Anh có biết Tào Tháo kể chuyện rừng mơ cho ba quân đang khát không?
 - Biết.
 - Anh em mình cũng thế đi. Cùng nghĩ mình đang ở rừng mơ đó.
 - Em nói vui đấy. Em đừng pha trò nữa.
 Nam định cựa quậy cho đỡ mỏi, nhưng không được. Hai cánh tay gẫy của anh khiến thân thể bất lực theo. Anh rên rỉ:
 - Em gõ báo hiệu thêm đi.
 - Anh Nam, em mệt quá.
 - Giá mà anh lành lặn, hai người cùng gõ thì kết quả hơn.
 Nam đờ người ra vì sợ. Anh thở hổn hển, khọt khẹt, nói:
 - Em xem, hình như người ta chuyển sang đào hướng khác.
 - Vẫn đang đào hướng mình đấy chứ.
 - Sao tiếng động nghe nhỏ đi?
 - Máy khoan với xẻng, búa kêu bé tiếng đi đấy thôi.
 Tuy vậy, Hạ biết chắc mặt mình đang tái nhợt đi vì sợ. Tuy khát, cô toát mồ hôi khắp mình, kể cả chân tóc. Vốn thính tai, cô biết bên trên đãchuyển hướng đào tìm. Thân thể cô dúm lại vì kinh hoàng.
 - Họ chuyển hướng đào rồi, phải không em?
 - Không, anh nghe lầm đấy. Họ vẫn đào về phía chúng ta.
 - Sao anh nghe tiếng nhỏ dần đi?
 - Không phải đâu, anh mệt quá nên nặng tai đấy. Em ngồi sát vách, nghe rõ lắm mà.
 Nam gục gặc đầu, hoài nghi. Anh đột ngột ngất đi. Trong một lúc lâu, anh mơ thấy nước và lửa, chúng quây chặt lấy anh, quấn xé anh.
 Khi anh tỉnh lại, anh bắt gặp sự im lặng hoàn toàn. Hạ bất động.
 Anh cẩn thận nghe ngóng. Rồi anh trợn mắt, thét:
 - Họ bỏ rơi chúng ta rồi!
 Anh giẫy đạp hai chân trong cơn tuyệt vọng, kêu la đứt đoạn:
 - Bọn trời đánh thánh vật. Bọn giết người. Chúng nó xây nhà như thế đấy. Chúng mày không biết sinh mệnh tao quý như thế nào hay sao. Tao chết thì vợ tao, con tao, gia đình tao trông vào đâu. Sự nghiệp của tao còn dở dang. Đồ khốn nạn!
 Anh hướng cái nhìn căm hờn vào hình thù bé nhỏ lờ mờ sát cạnh:
 - Con đĩ kia. Tao mà khỏe mạnh, tao bóp cổ mày. Mày giữ tao lại hành lang này. Không có mày, tao đâu phải chết nhục nhã như thế này, chết vùi chết khát.
 Hạ ngồi cuộn tròn người, lặng lẽ khóc:
 - Nhưng mà anh lúc đó giữ em lại đấy chứ. Anh bảo em là...
 - Bọn cấp cứu khốn nạn. Chúng mày phè phỡn trên đó, lấy tiền, rồi cút về nhà. Chúng mày có cần biết đến ai. Tao mà ra được, tao giết tất.
 Hạ khẽ nói:
 - Đừng nói nữa anh, để giữ sức.
 - Câm mồm.
 Anh lại ngất đi.
 Khi tỉnh dậy, anh nghe tiếng gõ của Hạ. Những tiếng gõ rời rạc, thưa thớt, yếu ớt.
 Nam nghĩ lại. Anh hiểu, Hạ kiệt sức.
 Anh thều thào nói:
 - Kéo anh lại. Để chân anh chạm vào tường kia.
 Hạ im lặng.
 Nam nói:
 - Để anh giúp em phát tín hiệu.
 - Anh không làm nổi điều đó đâu.
 - Chúng ta phải cứu nhau chứ.
 Hạ cúi xuống mình Nam. Cô thấy thân thể Nam là tảng đá khổng lồ đối với cô. Cô có cảm tưởng mình phải lay chuyển một vật không thể lay chuyển.
 Nhưng bằng cách nào đó, chân Nam đã chạm mảnh tường của hành lang.
 Anh đạp chân nào nó.
 Nhưng chỉ vài cái đạp, anh hiểu mình phí sức vô ích. Anh đã kiệt lực. Mỗi cái đạp là sự tra tấn đối với anh. Sự đau đớn rung chuyển toàn thân thể.
 Anh lơ mơ, rồi chìm vào trạng thái bất định. Anh thấy lại mình xưa kia trẻ trung trai tráng. Anh cùng người yêu đầu tiên dắt tay nhau đi dạo phố.
 Anh bảo Hạ:
 - Nếu em còn sống, hãy bảo mọi người rằng anh đã rất yêu họ.
 Rồi anh ngoặt đầu sang bên.
 Hạ sờ tay dưới mũi Nam, rồi nhặt viên gạch lên, dùng hai tay gõ như điên dại vào tấm bêtông. Cô hiểu anh có thể chết, vì anh bị thương nặng đã lâu. Cái chết của anh làm cô sợ hãi xiết bao.
 Viên gạch đối với cô giờ đây nặng hơn một quả tạ thật lớn.
 Cô gập chúi người xuống. Viên gạch rơi thẳng vào đầu gối cô. Hạ kêu lên đau đớn. Cô đưa cả hai tay bóp chặt lấy chỗ bị thương.
 Cô nghĩ:
 - Đói thật, nhưng nếu có nước, ta sẽ sống được đến khi mọi người cứu ta ra.
 Cô nhìn xuống bụng mình.
 Không, thậm chí cô cảm thấy bụng mình cũng đã khô không khốc như chiếc bình gốm ngoài nắng.
 Cô phảng phất nghe tiếng rên của Nam.
 - Anh ấy mất nước nhiều hơn mình.
 Cô quay lưng lại phía Nam, nhìn chằm chằm vào chỗ trước đây là một cây cột.
Cô chần chừ rất lâu.
 Nam chợt tỉnh. Anh thấy ngay môi mình hơi ướt, răng, lưỡi cũng vậy. Anh sung sướng kêu lên:
 - Có nước!
 Anh vẹo đầu tìm kiếm.
 - Nước! Đâu đây có nước!
 Tiếng Hạ buồn buồn:
 - Không đâu có nước cả.
 - Thế mà hình như anh vừa uống nước.
 Nam bỗng im mặt. Anh vừa sung sướng vừa tủi hổ.
 Hạ cầm viên gạch lên, nhưng lần này chưa được một tiếng gõ, cô đã lăn quay.
 - Hạ ơi, em đừng chết nhé.
 Nam thì thào.
 Anh dùng hai chân kẹp lấy một mẩu gạch, đập chát một cái xuống nền nhà. Sau đó, anh lại kiên nhẫn kẹp mẩu gạch lên, thả nó xuống.
 Hạ hồi lại, nhặt viên gạch của cô, nhưng nó bất động trong tay cô.
 Họ đều thực sự tuyệt vọng.
 Hạ lết lại phía Nam, đưa tay vuốt ve anh:
 - Anh chàng đẹp trai của em.
 Nam nhìn cô một cách biết ơn. Anh hé miệng, Hạ cúi xuống. Họ hôn nhau với niềm xúc động khôn tả. Đó là nụ hôn của con người dưới địa ngục.
 Nam thực dạ nghĩ Hạ là người đàn bà cuối cùng mà anh may mắn được biết.
 ***
 Khi Hạ mở mắt, cô ngỡ ngàng vì ánh sáng chói lòa.
 Người hộ lý vui mừng nói:
 - Cô tỉnh rồi! Xin chúc mừng.
 - Anh Nam ở đâu?
 - Bạn cô ấy à? Ở phòng bên.
 - Còn sống chứ?
 - Đương nhiên. Người ta tìm thấy cô chú đúng lúc. Khi đó, cô chú như chết thật rồi.
 - Ơn trời phật.
 - Có một người quả quyết anh ta nghe thấy tiếng gõ dưới đống gạch, trong khi không ai nghe thấy gì. May mà mọi người cuối cùng đã tin anh ấy.
 - Em lúc đó trông xấu xí lắm phải không?
 - Phải, tay cô đầy máu, bầm dập.
 Hạ mỉm cười yếu ớt.
 - Cho em mượn cái gương.
 Người hộ lý cười hiền lành:
 - Rồi cô sẽ xinh đẹp như xưa. Chị muốn hỏi, cô chú là người yêu của nhau phải không? Hay vợ chồng?
 Hạ cười hạnh phúc:
 - Chị thấy như thế à? Chị có thấy em gầy gò xấu xí lắm không? Người ta hay bảo, em làm gì cũng đoảng vị đấy.
 24/2/1999
 

Làm bác sĩ thế nào
 
Một buổi tối, tôi đang uống trà thì có một chàng thanh niên rất trẻ, có thể nói hầu như trẻ con, với những sợi ria rất mờ, đến thăm.
 Anh ta nói:
 - Thưa thầy.
 - Ấy, cứ gọi tôi là chú, hay bác thôi, cho nó thân mật.
 - Không, thưa thầy. Mọi người đều nói thầy là bậc chữ nghĩa, đáng tin. Em không dám làm mất thì giờ của thầy. Xin thầy cho em lời khuyên để bước vào đường đời ạ.
 Tôi mỉm cười theo cách để cậu bé yên lòng, nói:
 - Được, vậy em muốn hỏi tôi điều gì?
 - Thưa thầy, em muốn hỏi nên làm nghề gì cho tốt ạ?
 - A, chữ tốt có năm bảy đường.
 - Em muốn làm nghề gì đóng góp nhiều cho xãhội, lại làm em hạnh phúc.
 - Cậu đòi hỏi nhiều quá. Thôi, vậy cậu muốn làm gì?
 - Em muốn làm những nghề nhân đức như thầy thuốc, kỹ sư, nhà văn...
 - Thế cơ à?
 Tôi thực sự kêu lên.
 - Thời buổi này mà vẫn có người như thế cơ à. Quý lắm đấy.
 - Dạ. Thế em có nên làm bác sĩ không ạ?
 - Sao cậu cứ nhất định phải chọn nghề thầy thuốc?
 - Dạ, vì nó cao quý lắm ạ. Cứu người, đẩy lùi cái chết. Được làm việc ở những nơi trang nghiêm.
 - Nên lắm em ạ.
 - Nên ạ?
 - Phải.
 Cậu bé lộ vẻ phấn khởi:
 - Em có khát vọng tự tay đẩy lùi những căn bệnh thế kỷ.
 - Cao quý lắm.
 - Thế ạ?
 - Phải. Trước tiên cậu được mặc áo blu trắng. Cố nhiên sau khi tốt nghiệp, và xin được việc làm như ý.
 - Vâng.
 - Thế rồi cậu sẽ ngồi sau một bàn giấy to.
 - Vâng.
  - Mọi người sẽ nhìn vào chỗ cậu, trông chờ chỉ một mình cậu thôi.
 - Vì họ muốn em chữa khỏi bệnh mà.
 - Phải. Cậu sẽ làm họ hy vọng. Cậu nhìn những chỗ họ bị tổn thương, nói phải như thế này như thế kia thì mới khỏi bệnh được.
 - Đó là chức trách của em.
 - Đúng quá đi mất. Chức trách của cậu, đầu tiên, là an ủi người bệnh. Sau đó cậu sẽ kê đơn. Cậu kê đơn như thế nào?
 - Dạ, em kê đúng bệnh đúng thuốc, diệt tận căn, trừ mọi triệu chứng.
 - Này, cậu chắc gì biết đúng bệnh của người ta mà kê đúng thuốc được. Sau nữa, dù cậu chẩn đoán đúng, thì lấy đâu ra thuốc cho họ?
 - Có nhà nước, hoặc các hiệu thuốc chứ ạ.
 - Vớ vẩn. Thế cậu định moi rỗng kho nhà nước, tự gánh lấy tội hà lạm công quỹ à? Thế này nhé, chẳng hạn họ là bệnh nhân da liễu, cậu sẽ kê cho họ cồn rửa.
 - Vâng.
 - Sau đó là nước xanh.
 - Vâng.
 - Cuối cùng là tuýp mỡ đáng năm trăm đồng.
 - Đấy chỉ là những thuốc ban đầu thôi ạ.
 - Đấy là tất cả. Dù bệnh nhân có da liễu kiểu gì,
cậu cũng chỉ kê đại loại như thế thôi đã. Bảo hiểm y tế của họ chỉ đáng hưởng như thế, kể cả khi họ phải đóng hai mươi phần trăm. Thế cậu sẽ làm gì, nếu bệnh nhân của cậu lại là nội khoa?
 - Dạ, em sẽ chẩn bệnh ngay.
 - Không, thật ngớ ngẩn. Cậu sẽ viết một phiếu chụp X quang, điện tâm đồ, chụp cắt lớp não, hay bất cứ thứ gì cậu thích. Lúc đó rồi sao? Các đồng nghiệp sáng ý của cậu sẽ hiểu ngay phải làm gì. Họ sẽ ra những giá chính thức và làm luật mà không một người có thu nhập bình thường nào chấp nhận được cả!
 - Thế thì vô lý quá.
 - Không vô lý một tí nào. Bảo hiểm y tế không đủ chi dùng, thì phải lấy từ túi bệnh nhân chứ. Ai bảo họ mang bệnh. Ai bảo họ không đeo khẩu trang, mặc bảo hộ lúc làm việc. Ai xui họ đi lại ngoài đường, hay trèo lên mái đảo lại ngói đâu. Họ tự làm ra bệnh, còn kêu ca bác sĩ nỗi gì. Và bây giờ mới là mấu chốt đây. Cậu có nhận thấy các cửa hàng dược phẩm rất sẵn ở ta không?
 Cậu thanh niên gật đầu xác nhận một cách đề phòng.
 - Thế nếu thuốc không bán được thì sao? Các cửa hàng chết đói à? Nhưng không, không bao giờ như thế đâu nhé. Nghĩa là luôn luôn có người mua thuốc, dù không có đơn.
 - Bệnh nhân không tin bác sĩ ạ?
 - Không phải họ không tin. Có điều họ tin ở họ hơn. Họ tự biết bệnh họ hay bị thì dùng loại thuốc nào tốt nhất mà không cần qua các bệnh viện trạm xá để bác sĩ kém đủ các hạng phán linh tinh, ra đủ loại thuốc mà có khi làm bệnh nặng thêm. Thế cậu làm thế nào để thầy yêu, bạn quý, bệnh nhân tin tưởng?
 - Em sẽ tuân theo y đức.
 - Cậu nói cứ như sách ấy. Phải làm thế này cơ: Ngoài quy định cấp phát bảo hiểm, cậu cứ kê đơn thuốc thật đắt tiền vào. Bệnh nhân sẽ tự nhủ, thuốc ngoại mới lạ, giá cao cắt cổ, hẳn phải có công hiệu kỳ diệu chứ. Thế là họ sung sướng bỏ tiền ra mua. Dược sĩ biết ơn anh, nếu anh liên kết làm ăn với họ, anh được họ lại quả đều đều.
 Tôi mệt mỏi hớp một ngụm trà. Rồi lại hỏi:
 - Thế cậu có định dự trữ thuốc cho riêng mình không?
 - Tủ thuốc cá nhân ấy ạ?
 - Ừ, tủ cá nhân để cung ứng cộng đồng ấy mà.
 - Dạ, có. Cổ kim, đông tây, thầy thuốc nào cũng có kho dược riêng.
 - Phải lắm! Thế cậu làm thế nào tiêu thụ chúng?
 - Thì khi cháu, hoặc bệnh nhân cần.
 - Không được! Dứt khoát không được dùng phí phạm! Cậu phải nhìn mặt bệnh nhân, một khi họ tỏ ra bối rối hoang mang cực độ, thì phải bắt họ chờ đợi thật lâu, rồi ngoáy ra giấy dòng chữ mà không một ai, kể cả dược sĩ cao cấp biết được nó là tên thuốc gì. Sau đó, khi bệnh nhân đãtìm bốn phương tám hướng mà không thấy thuốc đó, thứ thuốc cải tử hoàn sinh đó, thì cậu nói cậu có. Chỉ một mình cậu có, rõ chưa. Khi đó, một khi họ đã phải hầu như quỳ xuống chân cậu rồi, thì cậu lấy từ tủ cá nhân ra bất cứ thuốc nào cậu muốn, đưa cho người ta dùng. Dù phải mua với bất cứ giá nào, bệnh nhân cũng hàm ơn cậu vô kể. Dĩ nhiên cậu đừng lú mà cho họ thứ thuốc gây tử vong.
 - Tiêu cực thế kia ạ?
 - Thế rồi, khi cậu đãnổi tiếng là người có lắm phương thuốc lạ, là “người giời” rồi, thì cậu bắt đầu tuyên bố là mình sắp sáng chế ra loại thuốc rẻ tiền chữa được những căn bệnh trầm kha như ung thư, yếu sinh lý, AIDS... Với phong cách bí ẩn mà tôi tin cậu đủ khôn ngoan tạo ra cho mình, tôi tin cậu sẽ thành công lớn đấy.
 - Thầy nói làm em nghi ngờ.
 - Cậu nghi ngờ tôi phải không? Khi cậu đãnổi tiếng và giàu có rồi, nhớ làm việc từ thiện. Cậu sẽ trở thành anh hùng dân tộc. Khi đó, có thể người ta sẽ đúc tượng đồng của cậu.
 Tôi khoan khoái ngửa mình trên chiếc ghế dựa cổ lỗ sĩ:
 - Đó, đó là những điều chỉ ra cho cậu thấy làm bác sĩ có nên không. Còn quyết định hay không, tùy cậu chọn.
 Cậu thanh niên lắp bắp:
 - Thế còn những nghề khác em thích ạ?
 Tôi mỉm cười:
 - Cậu ơi, kỹ sư thì khó mà làm cho người khác phải lệ thuộc cả phần xác lẫn phần hồn vào cá nhân mình, nhà văn lại càng như thế.
 Cậu bé giận dữ đứng lên:
 - Bác nói thế nào ấy! Dù sao, cháu cũng chọn nghề cháu thích. Cháu nghĩ nghề nào lương thiện cũng tốt, và những người trong nghề thì cũng có người nọ người kia. Nếu cháu làm nghề y, cháu sẽ là danh y có đức. Cháu biết tiếng nhiều người cao quý như vậy.
 Tôi thân thiện chìa tay ra bắt tay chàng thanh niên:
 - Chúc thành công!
4 - 11 - 1998

Cái chết lướt qua
 
Tôi ngồi yên lặng trong vườn với bánh thuốc nổ hai lạng trước mặt.
 Vườn cây ven đường về đêm khẽ chuyển động bởi gió từ đâu đó thổi tới. Chúng từ đâu tới, điều đó thật không đáng để ý. Giữa những tán cây là bầu trời đêm chắp vá, đây đó có những đốm sao lẻ loi. Cảnh vật thật là buồn và vô nghĩa.
 Bên kia đường, những ngôi nhà, cái đẹp đẽ giàu sang xen kẽ cái xấu xí nghèo hèn, tất thảy đều đã tắt đèn. Trong đó, giữa những đồ đạc chen chúc và mốc lên bởi thời gian là những con người nằm thở phì phò dưới cái khí nóng như thiêu của mùa hè, cơ thể họ nhớp nháp, bốc mùi hôi thối, đầu họ đầy mộng mị ghê tởm. Họ nằm chung với những bình vại đầy mùi chua khẳm của thực phẩm lên hơi, giữa những bể phốt nằm chềnh ềnh dưới nền, giữa những bãi phân chó mèo. Họ tưởng họ nằm với một thiên thần, trong khi ôm trong tay người đàn ông hoặc đàn bà đã khổ công chinh phục được. Ôi, thật là địa ngục, tất cả là địa ngục. Chỉ cái chết mới là hoàn hảo. Đó là đoạn cuối của hành trình sống đầy đau khổ, đó là màn đêm hoàn toàn, nơi yên nghỉ ngàn đời thanh bình.
 Ta đãchán cuộc sống trần thế này. Không phải chỉ vì thất tình, tuy rằng với sự từ chối của người đó, niềm hy vọng hạnh phúc lớn lao của ta đãsụp đổ. Hỏi còn gì cay đắng hơn một người bị phản bội? Thất tình, đó là cái chết trong lòng người, ai ai cũng thế, cứ gì ta. Nhưng mà ta còn tuyệt vọng vì nhiều lẽ khác. Kể ra thì cũng vụn vặt, những thất ý nho nhỏ và không nhỏ trong cuộc sống hàng ngày, những thất ý mà ý nghĩa của nó không được chia xẻ cùng ai đãngày càng lớn lên, choán hết lòng ta. Ta ngày càng thấm thía, sau khi suy ngẫm cẩn thận, rằng con người với tham vọng sinh tồn của nó, với quy luật cạnh tranh của nó, sự chà đạp lẫn nhau của nó, là thật đáng khinh bỉ và ghê tởm. Cuộc đời của con người, của toàn thể loài người, nói chung là vô nghĩa. Tất cả chỉ là túi nhớp.
 Đêm nay, ta quyết định thoát khỏi cảnh sống đọa đầy này. Nếu như sống chẳng khác nào địa ngục, nếu như cuộc đời không có một ý nghĩa nào để bấu víu, thì chết là hơn. Một cái xác không hồn mà còn bị trần gian hành hạ, so với một cái xác được nghỉ ngơi, được đất chở che, cái hơn kém đãthấy rõ mồn một. Chết là giải thoát, thật không gì khác hơn.
 Tôi cẩn thận mân mê bánh thuốc nổ trong tay. Nó chắc chắn như một miếng lương khô, chỉ khác là miếng này mở cửa vào vĩnh cửu, miếng kia tiếp hơi sức cho cuộc đấu tranh sinh tồn. Một đoạn dây lòng thòng. Tôi sẽ châm lửa vào nó, sợi dây cháy chậm này sẽ ngún khói, phát ra ánh lửa lấp lánh ngày càng bò lại gần khối thuốc hăng ngọt kia, một khối lửa sáng chói như mặt trời sẽ đột ngột lóa lên giữa khu vườn vô cùng tĩnh mịch này, thế là chấm hết kiếp trần gian.
 Tôi vẩn vơ nghĩ: hồn mình sẽ về đâu? Phải chăng những kẻ nhiều đau khổ dưới trần thế sẽ được lên thiên đường?
 Thiên đường ấy sẽ có những thiên thần ngợi ca niềm hạnh phúc vĩnh cửu, mà những con người chân chính sẽ hưởng.
 Tôi nghĩ: chẳng biết những kẻ thù xưa, những kẻ gây cho ta nhiều tai họa và nỗi thống khổ, buộc ta tìm đến kết thúc ngày hôm nay, chúng (trong đó có người tình độc ác của ta) có thấy ta ở trên thiên đường đó không. Lỡ ra chúng cũng được Thượng đế cho lên thiên đường, trong khi ta muốn chúng xuống địa ngục cả, thì làm thế nào? Thiên đường mà có hai kẻ thù ở chung với nhau thì chắc chắn sẽ thành quá chật.
 Bỗng có tiếng giày đạp trên sỏi lạo xạo. Tôi núp mình vào gốc cây, nhìn ra. Một viên cảnh sát đi tuần. Anh ta đưa mắt thận trọng nhìn xung quanh. Tôi nín thở, sợ anh ta phát hiện ra mình. Không, tôi muốn nhà cầm quyền lẫn người đời kéo tôi trở ra chỗ đầy người với âm mưu của họ ấy. Tôi muốn chỉ có một mình.
 Khi người cảnh sát đi xa, tôi hoàn hồn. Tôi bắt đầu chọn cho mình một tư thế thích hợp. Tôi nhớ những mảnh thịt da và mẩu xương của những người chết vì thuốc nổ trước đây như thế nào. Có kẻ vụn ra từng mảnh. Muốn như thế thì phải để thuốc nổ dưới người.
 Tôi nằm đè lên bánh thuốc nổ, mặt tôi, tay tôi và chân tôi chạm vào lớp cỏ ram ráp. Đây, người tình và chiếc giường cuối cùng của ta trên thế gian. Ta bắt đầu trở lại cát bụi, để ngày mai có kiếp sống tốt đẹp hơn.
 Tôi thoáng lưỡng lự.
 Tôi thở dài.
 Tôi mở bao diêm, run run lấy ra một que. Trong đêm tối, tôi sờ đầu que diêm, thấy nó to tròn. Tôi cầm nó trong một giây, hay lâu hơn, thật tôi chẳng biết. Tôi như mất hết ý thức về thời gian. Trong cơn hoảng sợ và kiềm chế cao độ, tôi đánh que diêm lên. Đốm sáng nhỏ lóe lên.
 Vĩnh biệt! Mãi mãi ta chẳng còn ở trên thế gian. Thiên thu vĩnh biệt.
 Tôi run rẩy đưa que diêm lại đầu dây cháy chậm. Bỗng nhiên que diêm tắt ngấm trong tay tôi.
 Thế này là thế nào?
 Tại gió chăng? Làm gì có gió trong vườn? Tại tay tôi run chăng? Tại que diêm ẩm chăng?
 Tôi chợt nghĩ về bố mẹ tôi, điều mà phút trước đây tôi không hề nghĩ đến. Cái chết của tôi sẽ là sự tuyệt diệt một chi nhánh của dòng họ, bởi tôi là người đàn ông trẻ duy nhất còn lại của nhánh này.
 Nếu tôi chết, có thể tất cả thiên hạ sẽ dửng dưng hoặc vui mừng, nhưng riêng bố mẹ tôi thì không thể như thế được. Bố mẹ tôi đều hiền lành. Rất hiền lành và chất phác. Suốt đời, họ đều muốn tin vào lẽ công bằng và đều tận hưởng cuộc sống bình dị mà Thượng đế đãban phát cho họ.
 Nhưng bố mẹ ơi, xin tha thứ cho con. Người đãsinh ra con, nhưng cuộc đời con lại thuộc về con. Con phải có quyền lựa chọn sự sống và cái chết. Nếu cái chết này có làm người đau đớn đến nỗi tuổi già và sự chấm dứt sự sống có đến với người mau hơn, thì ngàn lần xin người hãy tha thứ.
 Cuộc sống riêng con, đối với con còn ý nghĩa gì đâu.
 Tôi quả quyết đánh que diêm thứ hai. Lần này tay tôi không run mấy, que diêm có lẽ cũng khô, đầu dây cháy chậm cũng được xe bằng thuốc cháy tốt, thế là đốm lửa của thần chết sáng chói lên, ngún xì xì.
 Tôi nhắm mắt, nằm áp vào đất. Tôi ngửi thấy mùi nồng của đất, mùi hăng hăng của cỏ. Rất bất ngờ với chính mình, tôi nhớ lại thật chớp nhoáng tất cả những giây phút hạnh phúc vui sướng của đời mình, đồng thời nhận thấy rõ ràng những giây phút đó còn đẹp đẽ và nhiều hơn tất cả số trang thần thoại cổ xưa mà đời tôi đãtừng đọc.
 “Có lẽ bất kỳ ai trước khi bước vào cõi chết đều nghĩ như ta” - tôi đánh giá.
 Tôi ngửi rõ mùi khét mà thơm của thuốc cháy đang đượm lửa. Bàn tay tôi tóm riết lấy túm cỏ xanh, người căng cứng ra bởi một nỗi hoảng sợ và căng thẳng tột độ, một sự oán trách vô cùng vô tận đối với một thế lực vô hình nào đó đè nén số phận con người, và bởi cảm giác lạ lùng, là người tôi đang tan ra, tướp ra thành vô số mảnh bẩn thỉu, trong nỗi đau đớn kinh hoàng mà đời tôi chưa từng biết đến đang dội lên từ trong hoang vu sâu thẳm xuyên nát mỗi tế bào tôi đang nhạy cảm khác thường.
 Thế là hết!
 Ngày mai, ngày kia gì đó, người ta sẽ đưa tang tôi. Linh hồn tôi bay lửng lơ trên đầu những người thân đang đau đớn của tôi và những kẻ thù đang giả bộ buồn thương để che giấu niềm khoái lạc. Người tình độc ác của tôi, tôi thấy rõ cô ta đang khẽ thở dài, sau đó giở tờ tạp chí “Người đẹp” ra xem mẫu thời trang. Con chó tôi nuôi từ nhỏ đang rít lên thảm thiết tìm chủ, vì nó không thấy bàn tay vuốt ve êm dịu tuy cũng có lúc tàn nhẫn của tôi.
 Tôi thấy thiên hạ dửng dưng đứng hai bên đường, nhìn xe tang chở di hài của tôi qua trước mặt họ, bảo tôi là đồ hèn nhát, ngu xuẩn.
 Tôi thấy một lão già gầy gò, ốm yếu vừa đưa tay nén ngực trong một cơn ho sù sụ giữa mùa hè vừa rên rỉ: “Thương thay, anh ta quá trẻ. Anh ta chưa hiểu thế nào là giá trị của tuổi trẻ và cuộc sống đó”.
 Tôi muốn phản ứng với mỗi người trong số họ. Tôi muốn giải thích mọi điều với mọi người. Tôi nói mãi, chạm tay vào người họ, nhưng không một ai nhận ra tôi. Tôi là linh hồn, còn họ là người sống.
 Tôi đau xót, hối tiếc nhận ra rằng phải chi mình là người sống, mình có thể làm được những điều giản dị đó.
 Tôi lại muốn có một lần, ôi, một lần được làm người sống. Dù phải sống trong căn nhà tồi tàn nhất, trong điều kiện khắc khổ nhất, ăn mặc xoàng xĩnh nhất.
 Bởi vì tôi lại muốn thể hiện cái khả năng sống của mình, cái khả năng mà lúc chết đi tôi đãtự tước đoạt, bởi tôi coi rẻ nó một cách dại dột.
 Tôi khóc.
 Nước mắt tôi chảy tràn qua má, rơi xuống cỏ.
 Tôi thẫn thờ nhìn cỏ. Màn đêm đen không cho tôi thấy rõ cỏ. Tôi thấy cảm giác khó chịu của vật cứng ép vào thành bụng. Lẽ nào linh hồn lại biết đau? Tôi cử động. Lạ thay, đúng là tôi vẫn còn sống. Còn sống sau ảo giác.
 Tôi nghi ngờ cầm bánh thuốc nổ lên. Sợi dây cháy chậm đãtắt. Do đâu? Tôi không biết. Tôi tin chắc là do ý Thượng đế.
 Thượng đế đãhai lần dập tắt lửa của tôi chăng? Hay chỉ là do dây cháy chậm ẩm ướt, vê không đều nên có chỗ không thuốc?
 Tôi ngồi dựa vào gốc cây, ngẫm nghĩ về lẽ huyền vi của sống và chết. Tôi ngước nhìn lên sao trời, đồng thời căng mọi giác quan cảm thụ cõi thế xung quanh tôi.
 Trái hẳn với dự định mấy phút trước đây, tôi có cảm giác được cải tử hoàn sinh. Một cảm xúc phấn khởi, biết ơn số phận bừng nở như hoa trong tâm hồn tôi.
 “Xem ngày mai thế nào đã”. - Tôi tự nhủ.
 Bỗng có một bóng đen luồn tới sau tôi. Một bàn tay cứng và một lưỡi dao nhọn kề vào cổ tôi:
 - Câm mồm. Này người anh em, đêm khuya ngồi đây làm gì? Tao thấy mày có một vật trong tay. Mà tao không thích lao động mà không được gì. Đưa nó cho tao, mày thì đi thẳng, thế là tốt đẹp cả.
 Tôi thậm chí mỉm cười:
 - Nếu anh muốn lấy cả, hay muốn chia phần, tôi cũng vui lòng.
 - Tao thấy mày là thằng biết điều đấy.
 ánh đèn pin của tên cướp lóe lên. Khối thuốc nổ bọc trong vải hiện ra như một gói tiền. Hắn đưa tay chộp vội lấy. Tôi đưa bao diêm cho hắn, nói với vẻ chế nhạo:
 - Anh có thấy sợi dây kia không? Tôi sẽ châm lửa vào nó.
 Một tiếng kêu khẽ đầy hoảng sợ, tiếng rơi bịch của những đồ đạc, tiếng bàn chân chạy như ma đuổi nhanh chóng biến mất. Cây đèn pin nằm yên trên bãi cỏ, rọi một luồng sáng là là mặt đất làm những ngọn cỏ xanh lên, đẹp tuyệt vời.
 Tôi ngắm nghía cỏ như ngắm một bảo vật lần đầu thấy trong đời. Thì ra vật tầm thường thế này mà cũng có lúc đẹp đến thế.
 Tôi vuốt phẳng quần áo, đàng hoàng ra khỏi vườn cây, bước ra đường. Tôi nhìn những ngôi nhà dọc đường, yêu mến vẻ đẹp riêng biệt của chúng. Hẳn bên trong chúng dù sao vẫn có những người đang hạnh phúc. Hạnh phúc tuy có thể không bền lâu, nhưng dù sao cũng có. Giờ tôi tin chắc như thế.
 Tôi tự nhủ: “Hạnh phúc thiên đường xin để ngày sau. Giờ ta phải sống đã”.
 Tôi vào một quán ăn đêm.
 Sau đó, tôi thong thả đi bộ về nhà. Tôi muốn hưởng không khí thanh bình của đường xá ban đêm, tỏa hương thầm kín mộc mạc đầy quyến rũ dưới ánh sao trời, mà đêm nào cũng có.
 Phải, hết ngày đến đêm, vạn vật đều mở ra cho tôi ngắm nhìn và can đảm giành lấy nó.
 Tôi khe khẽ hát một bài hát lạc quan yêu đời xa xưa mà tôi tưởng mình đã quên lãng.
 21 - 11 - 1997

Trung úy chờ mua xe
 
- Ý tao đã quyết. Tao nhất định lấy con xe Đờ rim Thái - Nhật. Nhìn chúng nó đi lại vênh váo, tức không chịu được.
 - Nhưng mà anh có đủ tiền đâu.
 - Nhất định phải đủ. Con Quyên về chưa?
 - Chưa, chắc nó vẫn ngoài phố.
 - Khi nào nó về, tao sẽ bảo nó. Việc này chẳng có lợi cho riêng tao đâu. Nó cũng có xe mà đi chào hàng. Nó sẽ kiếm được nhiều tiền hơn.
 - Suỵt! Hình như con Quyên về đấy.
 Người đàn ông mặc quân phục giật mình ghé mắt nhìn qua khe cửa. Bên ngoài, dọc theo con đường nhớp nháp sát chân đê chạy qua trước cửa nhà họ, và trên thinh không quạnh quẽ, những làn gió chạy ràn rạt, làm những tàu chuối ngả nghiêng.
 - Tao chẳng thấy cóc khô gì, mày ạ.
 - Em cứ thấy sờ sợ thế nào.
 - Sợ gì? Đúng là gan đàn bà. Từ khi về ở với tao đến bây giờ, đãthấy đứa chó nào đụng được vào lông chân mụ chưa? Tao mà nóng lên thì chúng nó giờ hồn.
 - Anh Mịch này.
 - Hử?
 - Đừng lấy của con Quyên nhiều quá.
 - Yên tâm đi.
 Mịch đảo mắt nhìn một lượt căn nhà tạm bợ bẩn thỉu rách nát. Mắt anh ta dừng lại lâu chỗ chiếc gác xép.
 - Không hiểu con Quyên cất tiền ở đâu nhỉ.
 - Thôi đi anh.
 - Cái con mẹ đần này. Tao nghĩ thế chứ có lục soát, cướp giật của nó đâu. Tao đang nghĩ xem con em ranh ma của tao giấu tiền ở đâu mà khéo thế, tao tịnh không đoán ra nổi.
 - Mình hoãn mua xe có được không.
 - Điên à. Tao làm sao chờ được lâu hơn nữa. Gần ba mươi tuổi rồi chứ ít đâu. Đẹp trai như tao mà không có xe đi, nó phí đời.
 - Này anh, con Quyên về.
 Mịch ghé mắt nhìn qua khe cửa. Hồi lâu, anh ta quay lại thì thào:
 - Nga này, bọn công an. Dạo này không hiểu sao chúng nó tuần dữ thế. Tao lo cho con Quyên đấy.
 Mịch cúi xuống bỏ thêm gỗ vào bếp kiềng. Ngọn lửa nhảy nhót. Bên trên chúng, những làn ánh sáng vàng, đỏ vui tươi, là nồi ngô luộc.
 Nga giật mình:
 - Kìa, con Quyên về.
 Ánh lửa bếp soi gương mặt hốc hác của thị nỗi khiếp sợ.
 - Thế à? - Mịch nói như reo lên. - Nó đi cùng ai không?
 - Cùng ba thằng trẻ con.
 - Thế là ta có thêm một món rồi đó!
 Anh ta xốc lại bộ quân phục, đưa mắt nhìn xung quanh như muốn kiểm tra lại tất cả.
 Tiếng gõ cửa khe khẽ, đúng ám hiệu. Nga rón rén đứng dậy, kéo then, mở cửa, tất thảy đều không một tiếng động. Người đàn bà trẻ mông to ngực lép luồn nhanh vào. Chị ta ra hiệu cho những người đi theo vào cùng. Cánh cửa khép lại, êm và chặt như một âm mưu.
 Quyên thì thào:
 - Lên gác xép nhé.
 Rồi cô nhanh nhẹn lên trước, cởi quần áo ngoài, chỉ trừ chiếc áo len mặc lót.
 Những người đàn ông thay nhau lên gác xép cùng Quyên, số còn lại ngồi im lặng xung quanh bếp lửa. Không một chiếc đèn nào được thắp lên. Tất cả chìm trong ánh nhập nhoạng kiểu thời hồng hoang.
 Mịch điềm tĩnh đẩy củi vào bếp. Anh ta không nói gì, và biết chắc những người quanh anh ta sẽ không hỏi gì.
 Trên gác liên tục vẳng xuống tiếng động của những cuộc làm tình.
 Mịch suy tư. Nga gục đầu, bó gối. Những người đàn ông câm lặng.
 Một người trong số khách thò tay vào túi quần rút ví.
 Bỗng anh ta hốt hoảng suýt làm rơi cả ví lẫn tiền. Bên ngoài vọng vào tiếng chân giày đi rõ mồn một.
 Nga sợ run lên.
 Mịch nhào ra cửa, dán mắt qua khe. Cặp vai nhô tới trước trong tư thế quyết liệt. Giây lát sau, anh ta quay lại, bảo nhỏ:
 - Yên tâm, chỉ là bọn thanh niên đi chơi về.
 Quyên đã xuống, quần áo tề chỉnh. Cô rút chiếc lược giắt ở vách lên chải lại tóc rối. Nét mặt cô hoàn toàn thản nhiên.
 Khi bọn khách đã về cả, Mịch hỏi Quyên:
 - Khá không?
 - Như mọi khi.
 - Cô lại ăn ngô luộc.
 Họ loay hoay dỡ ngô ra chiếc rổ. Nga nói:
 - Trời rét thế này, ăn ngô nóng thích lắm. Hồi ở quê, em vẫn hay ăn. Giờ bán hàng này mãi, đâm chán.
 - Thôi đừng nói chuyện ở quê nữa, nghe chán lắm.
 Mịch gắt gỏng. Nga nghe, nhưng không phản ứng gì. Quen đi rồi. Như quen với bóng tối dày đặc đêm đêm này, cái lối sống nhớp nhúa này, sự căng thẳng thường xuyên này. Tuy quen, mà vẫn sợ. Sợ, mà không biết làm thế nào.
 Quyên bình thản ăn. Vô hồn, như việc này chẳng khác gì việc khác, như cái sự tất nhiên phải thế, làm rồi ăn, ăn chẳng qua để làm.
 Cô ngước nhìn Mịch:
 - Bỏ quân phục ra được rồi đấy.
 - Cô không có khách nữa à?
 - Không, em mệt.
 - Gắng lên chứ.
 - Sớm nhất một tiếng nữa em mới làm dù sau.
 - Ừ! Mình còn trẻ, phải cố gắng.
 Quyên cười khinh bỉ.
 - Cố gắng cái chó gì. Sao anh không cố gắng lên tướng?
 - Tao khác. Tao lên tướng làm sao được. Mà lên tướng để làm gì?
 - Sao lại làm gì? Để có nhà to, xe con, chứ làm gì nữa.
 Mịch bẻ rắc lõi ngôi:
 - Ồ, Quyên này, cô nhắc đến xe mới làm anh nhớ ra. Anh định mua Đờ rim đấy.
 - Ừ, mua đi.
 - Mua Đờ rim là cần phải không?
 - Phải.
 - Anh muốn mua lắm, nhưng thiếu tiền. Thôi, chỗ anh em ruột, chả phải úp mở gì, anh nói thật, anh còn thiếu độ chục vé.
 - Ừ thế thì sao?
 - Cô cho anh vay.
 - Tôi lấy tiền đâu cho anh vay?
 - Ô kìa, thế ngày nào cô chẳng có khách?
 - Tiền tôi chi cho đủ thứ, anh biết thừa còn gì.
 - Nhưng vẫn còn số nào đó chứ.
 - Số đó không đáng gì, tôi cần giữ lấy cho thân tôi.
 - Kìa, cô không thương anh à?
 - Tôi thương anh thì ai thương thân tôi.
 - Chó thật. Thế tôi chẳng thương cô thì tôi cho cô mượn vòm này của tôi làm gì?
 - Nhưng tôi trả tiền thuê vòm cho anh đều đấy chứ.
 - Thôi thế này nhá. Ta thỏa thuận. Anh vẫn giúp cô. Cô cho anh vay, anh trả sớm ngay. Chứ nếu tôi tuyệt vọng, tôi đốt cái nhà này đi thì thân tôi, thân cô đều chết cả.
 - Anh muốn chết thì chết, tôi cóc cần.
 - A, con này...
 Mịch ngắc ngứ, tìm lời diễn đạt cái cảm xúc và suy tính của mình.
 - Thôi được! - Mịch quả quyết - Cô không cho tôi vay, tôi cóc cần. Tôi có cái nhà này. Mai tôi bán. Đã có mấy thằng xóm liều gạ mua từ lâu rồi.
 Nga tái mét mặt, chị đã hốc hác trông càng hốc hác hơn, trong hốc mắt lóe lên ánh sáng hoảng sợ tột độ:
 - Anh ơi, bán nhà thì chúng mình ở đâu?
 - Tao về doanh trại ở.
 - Thế em ở đâu?
 - Theo tao.
 - Nếu doanh trại không chứa thì làm thế nào? Ôi trời ơi là trời! Sao thân tôi sương gió đày ải thế này. Cứ tưởng có túp lều này để nương thân, thế mà giờ mất nốt!
 Mịch giơ cao cái điếu cày:
 - Có im đi không, tao cho mấy vút. Không ở nhà này thì ở nhà khác, sướng hơn, lo gì. Hử? Lo gì nào? Trời sinh voi trời sinh cỏ. Bây giờ nhà dễ, ở đâu cũng sẵn. Không mua được thì thuê, thuê hẳn nhà xịn, sướng bằng mấy chui lủi ở chân đê này. Im đi.
 Quyên cười khảy, rút thuốc lá ra hút.
 Nga nước mắt giàn giụa:
 - Chết mất! Không có xe xịn thì cứ cái xe cũ ấy mà đi có chết ai đâu. Đang có nhà, có xe, có vợ con anh em đàng hoàng bỗng dưng muốn mất hết.
 - Đàn bà u tối quá. Mình nằm đâu có ai biết, nhưng đi lại trên đường, có cái xe xịn nó khác. Trông nó ra con người. Kém chúng nó, tao không làm sao chịu nổi. Tao không chịu nổi mấy thằng mấy con ranh cứ ti toe xe mới trước mắt tao. Tao kém gì chúng nó nào? Tao sẽ cho chúng nó thấy xe tao đời mới nhất. Đừng có mà vênh!
 Rồi Mịch quăng mạnh chiếc điếu cày vào góc nhà:
 - Ý tao đã quyết.
 Quyên mở cửa, đi ra ngoài phố. Cô mặc bộ quần áo còn đẹp hơn bộ lúc nãy.
 
 ***
 
 Gã đầu đinh huýt sáo ra về.
 Nga òa lên khóc.
 Mịch đóng sập cửa lại, loay hoay nháp giấy bán nhà. Trông anh ta suy nghĩ rất lung.
 Nháp xong, anh ta sửa chữa kỹ.
 Rồi chép lại vào giấy sạch.
 Đoạn, ăn mặc chỉnh tề. Đang đi giày thì Quyên từ gác xép xuống. Cô hỏi:
 - Anh đi đâu?
 - Mặc tao.
 - Chắc gọi thằng kia quay lại giao nhà chứ gì?
 - Tao bảo rồi, mặc tao.
 - Tôi cho anh vay.
 Mịch thả chiếc giày xuống đất:
 - Cái gì? Cô nói thật không?
 - Thật. Nhưng phải làm giấy tờ biên nhận vay đàng hoàng.
 - Thế là cô biết điều đấy.
 - Phải. Tôi không muốn anh bán cái nhà này đi. Ít ra nó còn có lợi cho chúng tôi.
 Quyên đánh mắt về Nga.
 Nga sững sờ nhìn Quyên.
 Mịch vui sướng. Đồng thời, cảm giác xấu hổ len lén vào tim anh ta. Hình ảnh chiếc Dream bóng loáng như hiện ngay ra trong lòng nhà rách rưới này.
 - Nhưng tôi có điều kiện.
 - Gì?
 - Giấy sở hữu xe đứng tên anh, nhưng tôi có quyền đồng sử dụng. Thỏa thuận đó viết bằng văn bản.
 - Anh em mà chặt với nhau thế!
 - Tôi không tin anh được.
 Mịch chồm lên vơ tờ giấy bán nhà, xé ném vào bếp. Anh ta cười lớn, trong khi hai người đàn bà quay mặt đi.
 18/5/1999

Người đào hoa
 
Tôi không biết vì sao phụ nữ yêu hoặc thích tôi. Nhưng tôi không quan tâm tại sao lại như thế. Tôi nghĩ tôi có thể sống không cần người đàn bà nào. Có lẽ tôi là thành viên của một tôn giáo đặc biệt nào đó, ở đó, tình yêu của phụ nữ chẳng là cái gì cả. Cần nói lại, thực sự tôi chưa bao giờ biết vì sao con gái và đàn bà thích tôi.
 Thế là, năm đó tôi bốn mươi tuổi. Tôi nghĩ mình có thể yên tâm sống đơn độc như vậy cho đến già. Trên phố, mỗi khi có người đàn ông nào đó đèo phụ nữ đi qua, qua chỗ tôi, là gãta cho xe chạy bay chạy biến, như để thoát một đe dọa. Tôi cười vì sự lo lắng thái quá đó. Thực ra tôi không hề quan tâm đến người đàn bà ngồi sau lưng họ.
 Trên góc phố, nơi tôi thường đi dạo, có rất nhiều phụ nữ. Tuy dửng dưng, dần dần tôi thuộc mặt hết.
 Trong những năm gần đây, cuộc sống đặc biệt nặng nề đối với tôi. Nhiều khi soi gương, tôi bàng hoàng nhận thấy mình đổi khác dần dần. Khuôn mặt rạng rỡ trước đây lặng tắt, cặp mắt ưu tư hiện ra, má hóp vào, râu ria một ngày cạo hai lượt mới sạch.
 Tôi có thói quen ngày một bữa đến quán cơm bụi, bữa còn lại ăn tại nhà. Đó là vì tôi không muốn mẹ tôi quá vất vả về chuyện ăn uống của tôi.
 Một hôm, khi đi làm về, tôi có thư. Thư không đề tên người gửi, nhưng tên tôi thì rõ ràng. Mẹ tôi nói thư tới từ sáng. Mở thư, tôi thấy mươi dòng chữ, bằng thứ chữ cái to tròn, lời lẽ có phần dè dặt, hỏi thăm tôi. Cuối thư, cô chúc mừng sự nổi tiếng của tôi, lấy làm tự hào được biết tôi. Giống như viên đá ném xuống nước để lại dăm vòng gợn rồi biến mất, lá thư cũng kết thúc đột ngột và không rõ ràng.
 Tôi thở dài, đọc lại, rồi cất thư vào ngăn kéo, trong hộp thư phụ nữ gửi.
 Rồi tôi đọc sơ một cuốn sách mô tả con mẹ Lường thời hiện đại, khoái trá lẫn buồn rầu.
 Tôi ngủ quên lúc nào không biết, quyển sách cũ rơi xuống cạnh đầu.
 Khi tôi thức dậy, đãquá nửa đêm. Phòng tôi tĩnh lặng tuyệt đối. Những vì sao đầu thu lấp lánh xa vời bên ngoài cửa sổ.
 Tôi dụi mắt, nằm hơi lâu trong bóng đêm. Rồi bật đèn, đem thư của các phụ nữ ra hờ hững đọc lại.
 Tôi thấy họ xa xa như vậy mà thích hơn.
***
 Năm ngày sau, khi tôi đi làm về, mẹ tôi bảo:
 - Hôm nay có gói bưu kiện gửi con.
 Tôi bóc ra, thấy một hộp patê thịt lợn, ngạc nhiên thật sự.
 Mẹ tôi hỏi:
 - Có gì lạ đấy?
 Tôi không đáp, mà hỏi:
 - Có phải mẹ đặt mua hộp này không?
 - Không. Mẹ có tiền đâu.
 Bà cúi nhìn:
 - Món ưa thích của con đấy.
 Bỗng bà mở to mắt nhìn tôi:
 - Cẩn thận con ạ. Nhỡ trong đó có thuốc độc, hay quả bom thì sao?
 Mẹ con tôi nhất trí đặt món quà nặc danh kia lên đỉnh bức tường cũ mãi tít xa.
 ***
 Ba ngày sau, tôi nhận thư, cùng kiểu chữ hôm trước. Thư hỏi: “Anh có nhận được món quà hôm trước của em không?” Chỉ như vậy.
 Tôi thấy tất cả những cái này có gì đó khác thường, không đáng tin cậy.
 ***
 Mùa xuân năm đó, tôi đi dạo cùng một phụ nữ lịch thiệp. Tuổi của người đó hơi cao. Cũng lại có một đời chồng rồi. Khi chúng tôi đi dạo, thật ra cũng vui vẻ. Chúng tôi đều là những người từng trải. Nhưng không hiểu sao, nỗi buồn len lén nằm trong tim tôi. Tôi thấy cuộc vui này bất xứng. Nó không thích hợp với người như tôi.
 Vì lẽ đó, tôi từ chối đi quá khuya.
 Tôi chẳng muốn gì ở người đó.
 Cảm giác bất xứng dày vò tôi. Như là có gì đó đáng thế, nhưng mà lại không thế. Có cái gì đó cần sửa đổi. Có lẽ tất cả ở phía trước kia. ở nơi nào đó nấp náu bí mật to lớn, then chốt của đời tôi. Có lẽ mục đích cuộc sống của tôi là nắm cho được bí quyết đó.
 Có lẽ cuộc sống của tôi là cuộc hành xác dẫn tới điều huyền diệu đó, kho tàng hạnh phúc lớn đó.
 Điều cần tìm kiếm đó, tôi có lúc tưởng là chính tôi. Nhưng khi nổi danh, tôi bỗng hiểu, bản thân tôi chưa phải tất cả. Còn điều bí mật nào đó ngoài tôi. Nó phải là cái gì đó giống như quà tặng của Thượng đế, cái gì đó mà tự tôi đáng được hưởng, bất chấp tôi là người như thế nào. Nó chắc giống một lời khen tặng quá đáng mà dù xấu hổ, đôi khi ta vẫn muốn được nhận. Điều đó có gì giống như là sự siêu việt.
 Cái then chốt siêu việt đó, tôi nhiều lúc cảm thấy nó đó, nó tới nơi rồi, nhập làm một với cá thể tôi rồi, đúng thế mà lại không phải.
 Cái cảm giác duy nhất tồn tại sau bao nhiêu thăng trầm vẫn là bất xứng.
 ***
 Khi tôi lượn xe qua chỗ đó, góc phố đó, tôi nhìn thấy cô ta. Chính thế, nhưng so với năm ngoái, năm nay mặt mày đãcó phần cũ càng.
 Cô ta hầu như bất động, vô cảm.
 Thế nhưng tôi lại thấy mắt cô ta đầy lệ. Hay tôi tưởng ra như thế, vì bóng chiều nhập nhoạng hòa với ánh điện mà ra.
 Tôi còn tưởng như nghe thấy một tiếng kêu khẽ nghẹn ngào.
 Nhưng khi tôi quay lại nhìn, đầu cô ta cúi thấp xuống. Tôi không thấy thêm gì cả.
 ***
 Có chuyến đi chơi xa. Nhưng mà đó là chuyến như thế nào cơ chứ? Toàn là chuyện buồn rầu. Toàn nước là nước. Những làn nước mênh mông trải ra, mình tôi lặng trong sự dịu dàng khôn tả.
 Khi tỉnh dậy, sực thấy mình quá đơn độc.
 Tôi lại giở hộp thư phụ nữ tôn thờ ra xem.
 Và nhặt ra hai bức thư vô danh.
 Tôi cầm hộp thịt chớm gỉ ra xoay ngắm.
 Hẳn người phụ nữ gửi cho tôi món quà này khác thường. Có lẽ cô là người duy nhất nghĩ đến cái ăn của tôi, chứ không phải sự danh tiếng.
 Chính vì vậy tôi cố gắng đoán hiểu cô ấy là ai.
 Bằng linh cảm đặc biệt của người đàn ông đào hoa, thứ linh cảm mà tôi cho là không thua kém phụ nữ tinh tế, tôi nghĩ đến cô gái hay lặng lẽ đứng ven đường nhìn tôi. Người phụ nữ luôn ra về sau cùng, khi trời đã
tối.
 
 ***
 
 Tôi bèn nhắc chuyện hộp patê, Ngọc thẹn đỏ mặt.
 Tôi mời cô đến thăm tôi khi có dịp. Và tôi chờ.
 Cô đến. Nhưng khi đó tôi lại gặp cảm giác bất xứng. Dường như đây là người hoàn toàn xa lạ, không phải là người từng gửi tôi mọi thứ.
 Tôi thất vọng chết đi được.
 Cô vẫn tiếp tục đến.
 Người ta bắt đầu quen với sự tôi và cô ấy là bạn. Chúng tôi là cái gì đó như một cặp.
 Tôi ngạc nhiên là rất ít ham muốn. Nhưng dù sao tôi cũng ngày càng tin cậy cô. Cô coi tôi như người thân, chứ không phải người tình. Những gì cô cho tôi không vượt quá tình gắn bó đặc biệt.
 Mùa thu, chúng tôi đính hôn.
 Tôi nghĩ, dù sao cuộc đời cũng phải chọn một người đàn bà để gửi gắm. Hơn nữa tôi cũng thật lòng mến thương Ngọc.
 Khi tháng rưỡi nữa cưới thì tôi đi công tác.
 Trước khi đi, hai người dạo hồ Tây. Đầu đông lành lạnh. Những ánh đèn rọi xuống qua tán lá có gì đó buồn tẻ. Tôi nói nhiều câu dịu dàng. Khi chúng tôi cùng ngồi trên chiếc đi văng trong quán karaôkê, Ngọc nhìn sâu vào mắt tôi, bỗng nhiên, tôi cảm giác cô ấy run sợ.
 Phải, tôi cảm thấy cơ thể nhỏ nhắn của cô ấy run lên. Tôi khẽ kéo cô ấy vào lòng. Cô ấy thật bé nhỏ. Thật đáng thương. Và có điều gì khó nói, hình như cô ấy trơ trọi trên đời.
 Cảm giác cô đơn đột nhiên xuất hiện mạnh mẽ đến nỗi tôi xiết chặt cô ấy vào mình, như thể muốn nhập hẳn cô vào tôi, để cô không thể là cái gì khác ngoài tôi, chịu cùng tôi một số phận.
 Cô ấy khẽ kêu lên.
 
 ***
 
 Chuyến đi thật tuyệt diệu. Ngoài sức tưởng tượng. Tôi gặp nhiều người thú vị. Một hôm ngẫu nhiên qua phố nhỏ, chúng tôi tạt vào nhà cho thuê tắm nóng lạnh. ở đó có người mà tôi chưa gặp bao giờ. Cô ấy chồng qua đời vì rượu, để lại hai đứa con gái khá lớn. Nhan sắc, tất cả những gì người ấy có là nhan sắc. Một sắc đẹp tuyệt vời. Tôi không thể hình dung cô ấy ba mươi tư tuổi. Phải nói chỉ độ hai mươi, với vẻ đằm thắm tuyệt trần.
 Đối với người đàn ông như tôi, nhan sắc chưa đủ thuyết phục. Phải có điều gì nữa. Điều đó là tâm hồn, tính cách người phụ nữ tôi biết.
 Người đó làm mờ nhạt tất cả. Tôi như người mất hồn. Rất ít khi tôi ham muốn ai như ham muốn người đó. Tôi những muốn đưa người đó về Hà Nội với tôi.
 Tôi bảo:
 - Anh muốn đưa em về với anh.
 Cô ấy nhìn tôi bằng cặp mắt nghi ngờ.
 Các con gái cô ấy nhìn tôi đầy căm thù, rồi chúng lén nhìn ảnh bố. Tôi hiểu những gì đang diễn ra.
 Tôi biết mình không có quyền chiếm đoạt thế giới của họ. Nhưng tôi không thể không chiếm. Đây khác nào vị trí mà viên tướng nhận thấy quyết định chiến trường. Tôi chẳng chiếm được thì đời tôi kể như thất bại.
 Vì lẽ đó, tôi cầu xin tình ái của người quả phụ tuyệt đẹp kia.
 Tôi rất cố gắng.
 Nhưng mà tôi thất bại.
 Tôi đã không chiếm được người đẹp. Ngay cả tâm hồn cô ấy, mặc dù được biểu hiện bằng những lời nói êm dịu và thiết tha tuyệt vời, cũng chưa chắc gì đã dành cho tôi.
 Tôi hiểu điều ấy. Do kinh nghiệm mà tôi hiểu.
 Tôi có vết thương lòng trầm trọng. Sự thất bại này, đối với tôi như là xúc phạm. Nó đánh lở lòng tự tin của tôi. Con người tôi, ấy thế mà không toàn vẹn, bất khả thắng.
 
 ***
 
 Về đến nhà, tôi tổ chức đám cưới. Ngọc là cô gái tốt, người vợ hiền lành. Cô ấy dễ bảo. Tôi nghĩ cô ấy yêu tôi thật, tuy tôi không tin chắc điều đó.
 Tôi dần dần quen ý nghĩ mình có vợ. Tôi sắp xếp cuộc sống sao cho phù hợp hoàn cảnh mới của mình. Tôi cố gắng gạt hình ảnh mọi phụ nữ khác ra khỏi đầu, như để đạt tới sự thuần khiết, như để đáp lại tình cảm của Ngọc. Mỗi ngày tôi đều ăn bữa trưa và tối ở nhà.
 Hơn nữa, sau khi cưới, tôi dần dần gầy đi, điều đó tạo cho tôi mặc cảm. Tôi không nghĩ mình hấp dẫn nữa.
 
 ***
 
 Hơn một năm sau, một người phụ nữ lăn lóc yêu tôi. Cô ấy, vẫn đang là sinh viên, lẵng đẵng theo tôi mọi nơi mọi lúc. Cô làm tất cả để quyến rũ tôi.
 Ai mà cầm lòng cho đậu?
 Tôi dối vợ để gặp cô sinh viên. Với mối tình mới, tôi thấy mình trẻ ra. Cứ như tôi chưa bao giờ biết đến phụ nữ, và không hề già. Những mặc cảm của tôi bay biến.
 Niềm hạnh phúc mới tinh thấm đẫm tôi. Tôi nghĩ, đến bây giờ mới biết tình yêu. Khi ta sống với người không yêu, thì tình yêu mới tuyệt diệu làm sao. Khác nào từ trong nhà lụp xụp ẩm mốc, ta nhìn thấy bên ngoài phong cảnh tráng lệ đầy sức sống.
 Năm đó, vinh quang của tôi lụi tắt. Không còn gặp ở đây đó những ánh nhìn ngưỡng mộ, những lời xì xào thán phục, những bài báo ngợi ca nữa. Tất cả biến mất như chưa bao giờ có. Thậm chí những dấu vết của sự nổi tiếng cũng chỉ bệch bạc như ảo ảnh. Tôi như người sắp chết. Chán giận người đời lèo lá vô kể.
 Tôi lao vào cuộc ngoại tình như tìm sự cứu vớt. Mặc dù tôi biết sự cứu vớt đó không dài. Kinh nghiệm bảo cho tôi biết vậy. Thế nhưng tôi vẫn không kìm được sửng sốt, đau đớn khi cô sinh viên đó nói: “Chào anh, từ nay chúng ta đừng nên gặp nhau nữa”. Tôi hỏi: “Vì sao vậy?”, thật là câu thừa, tôi biết, mặc dù vậy tôi vẫn cố hỏi thêm: “Chúng ta hiểu nhau lắm cơ mà?” Cô sinh viên nói: “Em còn cuộc đời ở phía trước. Cảm ơn anh đã đem lại niềm vui cho em. Dù sao, nay mai người đời cũng nói anh có một người yêu trẻ đẹp, phải không nào?”. Trước sự lặng điếng của tôi, cô ấy nhỏ nhẹ: “Thôi, cuộc vui nào chẳng có lúc tàn. Anh buồn làm gì”.
 Thế là cuộc vui tàn thật.
 Song, tôi là người đầy tự ái, một khi rũ bỏ điều huyền hoặc, lại lao vào cõi đời. Tôi sống như để bù lại những năm tháng xa lánh đàn bà, mơ mộng trên mây, hy sinh tất cả cho danh vọng. Cảm giác báo thù và đắc thắng đem lại cho tôi sự thỏa mãn. Như là bây giờ tôi mới hiểu đời.
 Cho đến một ngày người ta bảo tôi mang trọng bệnh, do quan hệ với đàn bà mà ra.
 Sấm sét giáng ngay trước mặt cũng không làm tôi kinh hoàng hơn thế. Sao lại thế được, tôi thét lên. Tôi cẩn thận lắm mà. Tôi đề phòng mọi khả năng xấu mà. Bác sĩ nhỏ nhẹ bảo tôi, dù sao người ta không thể tránh khỏi sơ sót. Người cũng là một sinh vật thôi. Người làm sao tránh khỏi tai họa được.
 Tất cả tối sầm lại.
 Việc đầu tiên tôi làm khi về nhà là nguyền rủa Ngọc. Tôi nguyền rủa ngày tôi gặp vợ. Tôi căm thù cô. Vì chẳng có cô, hẳn đời tôi ở dòng khác.
 Ngọc nhìn, với ánh mắt vô hồn.
 
 ***
 
 Tôi căm thù rùng rợn người đàn bà đem lại căn bệnh chết người.
 Hàng ngày hàng giờ tôi chờ đợi tín hiệu từ thế giới đàn bà tôi từng quen biết. Những tín hiệu đó có thể soi sáng giúp tôi biết bạn thù. Tôi chờ mỏi mắt. Hỡi ơi, không một tin tức. Không có người đàn bà nào, từ người đẹp nhất, tốt nhất đến người dở nhất gửi cho tôi một dòng một chữ một tiếng. Họ biến mất như những bóng ma.
 Thì ra xưa họ đến với tôi vì tôi rực rỡ hào quang. Nay họ xa rời tôi cho mau.
 Tôi căm thù, căm thù tất cả. Tôi đạp ngã Ngọc, hất đổ những thuốc chữa bệnh và ca nước vợ mang đến. Tôi vơ lấy dao kéo dọa giết cô ấy. Tôi bảo nếu tôi khỏe mạnh được, tôi sẽ gọt gáy bôi vôi, thả cô ấy trôi sông cho chết đâu thì chết.
 Không nói một lời nặng nề nào, Ngọc cúi nhặt thuốc, dọn dẹp nhà cửa, sau đó an ủi tôi.
 Cô ấy già đi nhanh chóng. Tôi đâm ra càng ghét.
 Nhưng có đêm tỉnh giấc, nhìn thấy Ngọc nằm rũ trên chiếu dưới nền nhà (vì tôi đuổi cô ấy xuống đó), tôi chợt thấy thương vợ, thương phận mình.
 Chúng tôi, thế mà chưa có một đứa con nào.
 Tôi nhìn bụng cô ấy, rồi lại nhìn bụng tôi.
 Nước mắt tôi ứa ra. Tôi quay người vào tường, che giấu sự yếu đuối. Tôi sợ cô ấy tỉnh giấc nhìn thấy tôi thảm thương.
 
 ***
 
 Đến cuối mùa xuân, tôi mệt nặng. Ngọc hỏi tôi thích gì. Tôi nói thích một chuyến du thuyền dọc sông Hồng. Ước muốn của tôi thật trái khoáy và tốn tiền. Thế nhưng Ngọc lo liệu đủ.
 Khoảng chín giờ, xe tắc xi chở tôi ra sát bờ sông, từ đó người ta đỡ tôi xuống chiếc thuyền gỗ lớn có hai người đàn bà chèo.
 Từ đó, thuyền thong thả xuôi dòng.
 Tôi nhìn trời đất, làng xóm từ từ trôi quanh tôi. Thế gian thật tuyệt diệu xiết bao, nếu con người không có tội lỗi.
 Những người đàn bà, chỉ những người đàn bà trong thuyền. Đãtừ lâu tôi không còn tin yêu đàn bà. Nhưng nếu trong thuyền lại là một người đàn ông đẹp khỏe thì sao? Tôi thầm biết ơn Ngọc đã thu xếp tinh tế.
 Tôi nhìn vợ tôi. Ngọc già. Chắc chắn là bệnh tật của tôi đã rút hết sinh lực của cô ấy.
 Tôi có mặc cảm tội lỗi.
 Tôi thấy trời đất, làng mạc, con người nói chung chẳng có nghĩa lý gì nữa. Lại hối hận vì chuyến đi tốn kém này dồn nặng lên Ngọc vốn đã còm cõi.
 Cuối cùng, chỉ có Ngọc là ở lại cùng tôi mà thôi.
 Tôi khẽ hỏi vợ:
 - Nay mai anh chết?
 Ngọc buồn rầu nhìn tôi:
 - Anh không bao giờ chết cả.
 Tôi cười gượng:
 - Em nói thế là thế nào?
 - Vì anh được yêu.
 - Ngoài em, có ai yêu anh đâu?
 - Không, em là vợ anh, em yêu anh. Nhưng ngoài ra quanh anh có nhiều người yêu anh, họ sẽ nhớ anh.
 - Có ai nhớ anh đâu?
 - Họ nhớ đấy. Nhưng họ không thể nói, tự anh cũng biết đấy.
 Tôi nhẹ nhõm nhìn lên bầu trời. Kìa, bên phải sông nhiều hoa đẹp quá. Có ai đó trồng rất nhiều hoa trong vườn. Cả một vườn hoa.
 Tôi biết vợ tôi chỉ biết một phần sự thật về tôi và cũng chỉ nói một phần sự thật. Nhưng bây giờ, tôi còn biết vợ tôi chính là tôi. Là con người một thời mạnh mẽ và quyến rũ.
 Tôi mỉm cười, hỏi vợ tôi với sắc giọng êm ái, trêu đùa và dịu dàng:
 - Anh có còn đẹp trai không?
 - Anh rất đẹp.
 Vợ chồng tôi phá lên cười. Tiếng cười sung sướng long lanh như vàng bạc nhanh chóng trải rộng trên mặt phẳng bao la của nước.
 Những người phụ nữ chèo thuyền thấy chúng tôi cười, tuy chưa hiểu lắm, nhưng cũng cười theo hinh hích.
 1/10/1999

Ba ngày ngắn ngủi
 
Thục sực tỉnh. Tối om, sao mà tối đến vậy.
Anh kéo tấm chăn mỏng lên ngang ngực. Lẻ loi quá. Không biết trời hành anh đến bao giờ nữa. Có lẽ khi bố mẹ còn sống, anh đãthường thức giấc lúc nửa đêm và thấy mình nhỏ nhoi trong cõi đời này, nhưng phải đến bây giờ anh mới thấu, mới sợ nỗi bơ vơ như vậy. Có cảm giác loài người và cả vũ trụ đãbỏ rơi ta. Anh rùng mình tiếp nhận cảm giác hư vô lại thấu nhập mình.
 Anh nằm nghĩ vẩn vơ. Cứ nhớ mãi chuyện từ năm nảo năm nào. Từ cái thời mình còn trẻ trai, hạnh phúc. Thật, cái thuở sự sung sướng cứ đầy tay, tưởng như mình vứt đi hoài mà không hết. Cái gì cũng làm mình sung sướng, khám phá ra niềm vui của sự sống. Thế mà rồi cứ tắt lặng dần đi, năm tháng qua, mỗi giọt rơi xuống là một giọt tiêu hao, thế mà thấy mình gầy, mình xấu, mình già, rồi là anh em bỏ mình đi tìm hạnh phúc với người. Cứ thế mà đời người thành cô quạnh dần, thấy mình là người già cô đơn héo hắt lúc nào không biết nữa.
 Anh thở dài vì mình. Thấy thất vọng quá.
 Anh lật mình, cuốn cả chăn lẫn người lại thành một ổ. Bên ngoài mưa rơi, nghe rõ ra tiếng mưa rơi. Mưa xuân, ẩm mà lạnh. Nghe tiếng giọt gianh tong tong nhỏ vào cái xô. Lẽ ra mình nên để xô chỗ khác. Nhưng mà sự đãthế rồi, thôi. Anh quờ tay lấy bao thuốc, châm lửa, hút chậm rãi. Anh nghĩ đến công việc ngày mai.
 Bỗng nhiên anh cảm thấy có gì khang khác.
 Anh lắng nghe trong mình.
 Anh nghe trong nhà.
 Anh lọc tiếng mưa rơi.
 Không có gì rõ ràng, ấy vậy mà có cái gì khang khác thật. Tựa như ta đang đứng, hay ngồi, bỗng giật mình một cái, nhìn quanh. Thì rõ ra có người đang nhìn mình. Anh thấy như có ai đang lẩn quất đâu đây.
 Anh sờ sợ.
 Nhà anh khuất. Nếu chẳng tính tòa nhà cơ quan chính phủ tít tận đầu kia bãi đất và một nhà láng giềng cách độ vài mét, thì chẳng có nhà dân nào trong tầm vang của tiếng gọi to. Nếu có sự gì, chẳng ai biết mà giúp anh. Sở dĩ anh thuê ở nhà này, vì nó rẻ.
 Anh thận trọng cầm con dao dài vẫn để giữ nhà.
 Rón rén đi ra cửa, ghé mắt nhìn ra ngoài.
 Có một khối gì đen đen to tướng gần anh.
 Anh giật thót cả người. Vội vãsờ lại các ổ khóa xong, anh dán mắt nhìn khối đen ấy.
 Rõ ra một người nằm.
 Ai nằm trước cửa nhà anh? Có lẽ một người hành khất.
 Nhìn lâu hơn nữa, nhờ ánh sáng lờ mờ từ cây đèn trên bãi đất hắt vào, anh nhận ra một người đàn bà.
 Anh nhìn người đó hồi lâu.
 Trẻ, người đó còn trẻ.
 Thốt nhiên tim anh đập rộn ràng. Nỗi sợ vẫn lẩn quất đâu đây, thế mà anh thấy sự gì như vui thích. Như có ai hứa cho một cái gì.
 Người ngoài kia hơi động đậy. Rồi bỗng nhỏm lên nhìn quanh. Thần thái như ngơ ngác, sợ sệt. Rồi co mình, lùi vào sâu hơn nữa, sát cửa, ngồi thu lu. Trông tỉnh như chưa từng ngủ.
 Cô ta ngồi sát quá, lưng gần như chạm vào mặt anh. Tấm vải cũ kỹ che cửa ngăn không cho cô ta thấy anh.
 Anh nghe cô ta rên khe khẽ. Còn nghe tiếng thở như có gì gừ gừ.
 Thục bỏ con dao sang một bên. Tiếng dao chạm mặt nền xi măng khiến người ngoài kia giật mình. Cô ta ngoái đầu lại. Rồi ngồi xích ra, nhỏm lên, như toan đi. Thục gọi khe khẽ:
 - Cô gì ơi!
 - Ai bảo gì tôi đấy?
 Tiếng đáp của cô ấy sao mà dạn dĩ, tuy yếu ớt.
 - Sao cô ngủ ngoài nhà tôi?
 - Xin lỗi nhé.
 - Không. Là tôi hỏi, sao cô không về nhà?
 - Tôi không có nhà.
 - Thật thế à?
 - Tôi nói thật đấy. Nghe giọng anh, tôi đoán anh là người tử tế. Trong nhà còn ai không?
 - Có mình tôi thôi.
 - Tôi sốt. Cho tôi vào nằm nhờ một tí, sáng sớm sẽ xin đi. Được chứ?
 Thục bối rối, im bặt.
 - Anh ngại, phải không? Vậy thì thôi. à, mà có cái gì đắp được, cho tôi mượn.
 - Được, được.
 Thục quay vào trong, ôm chiếc chăn đang đắp lên. Ra đến cửa sắt, anh dừng lại. Hay con mẹ nó lừa mình?
 Anh ghé mắt quan sát cả khu đất trống trước mặt, cả những lối đi không một bóng người. Anh mở cửa, thận trọng bước ra ngoài, nhìn quanh một lần nữa, rồi cúi xuống đặt tay lên trán người phụ nữ. Anh thấy cả một vừng nóng ran và run rẩy dưới tay anh, rõ cả một thân hình lập cập.
 Anh nhào vào nhà, bật công tắc điện. Với sự cẩn thận, anh dìu người phụ nữ vào giường mình. Anh căn vặn:
 - Cô không có nhà thật à?
 - Không ạ.
 - Có ai quen không?
 - Em là người nhỡ đường, không quen ai ở Hà Nội cả.
 - Cô có giấy tờ gì không?
 - Em mất hết rồi. Nhưng anh cứ tin em.
 - Ai tin cô được - Thục bỗng sừng sộ - Ai tin một người đàn bà, giữa đêm hôm khuya khoắt thế này được. Lỡ ra cô đưa tôi vào tròng thì sao? Lỡ ra một lũ cô hồn, đầu trâu mặt ngựa đập phá nhà tôi vì đãchứa cô thì sao? A, biết đâu lòng tốt của tôi sẽ được đền bù bằng mấy nhát dao.
 - Anh cho em ra ngoài.
 Người phụ nữ run run nhổm dậy. Cô hất tóc, vẻ đầy kiêu hãnh. Cặp môi khô mím lại quả quyết.
 Thục giữ cô lại:
 - Cô nằm xuống cho tôi nhờ. Tôi sẽ để cô nằm đây, và đèn sáng. Như thế ai cũng biết tôi minh bạch.
 - Anh đuổi em cơ mà?
 - Ai đuổi cô? Cô mà nằm ngoài kia như thế này, thì sáng mai chỉ là cái xác. Nằm lên giường kia, đắp chăn vào. Uống tạm mấy viên cảm sốt đây, sáng mai tôi đưa cô đi khám bệnh.
 Thục đi đi lại lại. Anh bỗng vui thích không ngờ:
 - Tốt, cô đắp kín chăn như thế. Gần sáng cô uống một liều thuốc nữa. Xinh đẹp thế kia mà bơ vơ đầu đường xó chợ. Không cha nào đi kèm cô dọc đường à?
 Người phụ nữ kéo chăn lên tận cằm, hai chân gập sát lại như con tôm nằm.
 - Chồng em bỏ. Nó đuổi em đi. Em lên Hà Nội tìm việc làm, dọc đường mất hết giấy tờ tiền bạc. Nhà chủ nó lại thù, nên em bỏ đi chiều nay. Thân gái dặm trường, kể sao hết cực nhọc.
 - Cô đáng thương đấy. Thế cô tên gì?
 - Em tên Cúc.
 - Được. Sáng mai khám bệnh xong, rồi đến đồn công an. Họ sẽ giúp đỡ cô.
 - Anh tắt đèn đi, khóa cửa lại, có được không?
 - Tôi ngại lắm. Thế cô không sợ tôi hay sao?
 - Không. Em đâu phải là cô bé. Anh cứ làm như em nói. Em muốn được ngủ yên cho đỡ sốt.
 Thục loay hoay trải chiếu xuống nền xi măng.
 Cúc lờ đờ nhìn anh, mỉm cười nhợt nhạt:
 - Anh định nằm đấy ạ?
 - Phải thế chứ.
 - Em đáng trách quá nhỉ.
 - Không, cô nói vớ vẩn.
 Thục không khóa cửa tắt đèn. Anh bước vào chiếu, buông mình nằm xuống.
 Lát sau, anh đưa mắt nhìn chiếc giường. Trên ấy có một người phụ nữ, Cúc đang sốt. Cô ấy ngủ, tiếng thở nặng nhọc. Anh cố gắng làm quen với trạng thái này. Gần một tiếng đồng hồ trước, anh còn nằm một mình. Thế mà bây giờ trong nhà có một người lạ. Thậm chí anh hối hận.
 Tại sao anh đưa người này vào, phá tan sự yên ổn của anh? Rồi ngày mai, người ta sẽ nói gì khi thấy bước ra từ nhà của anh là một người đàn bà lạ? Người ta sẽ hiểu ra sao?
 Anh thật ngốc quá. Lẽ ra anh không nên cho người xa lạ này vào. Cứ để cô ta ngoài ấy. Nhưng bây giờ lại là sự đãrồi.
 Bao giờ đời anh cũng có một sự đãrồi ngu xuẩn như vậy. Khi thì anh cho người ta mượn tiền, để không bao giờ trả lại. Khi thì anh nói, hay làm một điều mà rồi khiến người ta ghét anh. Hoặc anh quá chân thực đến thành dại dột. Chẳng hạn anh từng phơi lòng phơi dạ với người là kẻ thù.
 Anh nằm mãi, không ngủ.
 Gần sáng, anh bật dậy hé cửa nhìn ra đường.
 Không một bóng người.
 Anh tự nhủ: “Mình sẽ bảo mọi người là có em họ ở quê ra”.
 ***
 Cúc ơi, Cúc.
 Anh vừa gọi vừa lay cô gái.
 Cô vẫn nằm im lìm, chỉ hơi hé mắt. Lát sau, cô yếu ớt nói:
 - Em ốm quá.
 - Cô không đi được sao?
 - Không ạ. Phiền anh...
 - Tôi biết làm sao bây giờ.
 Thục cuống lên. Anh lấy một chăn bông ra trải lên trên tấm chăn dạ đắp từ trước.
 - Cô có thấy ốm hơn không?
 - Có.
 - Sao không bảo tôi từ đêm qua?
 - Em ngại.
 - Lại còn ngại nữa. Nằm chung phòng với đàn ông còn chẳng sao. Tôi biết làm gì bây giờ.
 - Trưa ấm lên, em sẽ đi.
 Một chặp ho nữa, rồi lại những tiếng rên hừ hừ.
 - Cô đi để mua lấy chết à? Trời đổ thêm mưa thế kia. Thôi, để tôi gọi bác sĩ đến nhà.
 Thục giật mình khe khẽ vì câu mình thốt ra. Anh đâu có dư dả tiền cho người dưng. Nhưng anh trót nói rồi.
 Anh khẽ bảo Cúc:
 - Nằm yên đây nhé.
 Rồi anh lấy tất cả tiền bỏ vào túi áo, cài khuy, vội vàng bước ra đường, khóa chặt cửa sắt kéo lại. Anh thò tay qua nan cửa, kéo tấm rèm che kín hết bên trong. Đoạn, nhanh nhẹn bước trên mặt đường nhớp nháp bùn, anh đi tìm bác sĩ quen.
 Ông Chính nghe nói, vội khoác chiếc măng tô trắng cũ kỹ ra ngoài tấm thân nhỏ bé của ông, lấy xe máy đèo Thục về. Hai người đàn ông loay hoay bên Cúc một hồi lâu.
 - Cảm lạnh!
 Ông Chính nghiêm trang viết đơn thuốc. Cặp lông mày mỏng của ông nhíu lại sau cặp kính trắng, trông ông già đi chục tuổi.
 - Sẽ khỏi thôi, nhé. Anh chăm sóc vợ anh cho cẩn thận. Mà anh lấy vợ từ lúc nào vậy?
 - Dạ, không phải vợ em. Cô này là em họ từ quê ra, bị cảm trên đường.
 - ừ. Vài ngày là đỡ thôi. Có gì khác, nhớ báo cho tôi nhé.
 Nói vừa dứt lời, ông lại tíu tít ra xe, hấp tấp chạy biến vào màn mưa. Chiếc áo măng tô phồng lên, thòi ra dưới áo mưa, phấp phới bay.
 Thục vẫy tay chào ông Chính khi ông chợt ngoái lại, rồi đi vội tới quán phở tít tận đằng sau cơ quan chính phủ. Chen qua mọi người, anh gọi một bát đặc biệt. Rồi xách cặp lồng, anh thoăn thoắt về nhà.
 Anh bảo Cúc:
 - Dậy, cố mà ăn chút ít cho nóng người.
 - Em không muốn ăn.
 - Cô phải ăn.
 - Cảm ơn.
 Thục đỡ Cúc ngồi dậy. Tấm thân phụ nữ nằng nặng, mềm mại và thơm tho làm anh thoáng choáng váng.
 - Đừng lo gì cho tôi.
 Nói xong, Thục quay lưng lại Cúc. Anh pha ấm trà, rót ra chén, đoạn vỗ bồm bộp lên miệng điếu cày, kéo mấy hơi liền. Sung sướng thực.
 - Anh Thục ơi.
 - Hử?
 - Ăn với em cho vui.
 - Tôi đãnói, không phải lo cho tôi. Này, tôi ăn rồi.
 - Em ăn không hết. Anh ăn cùng.
 - Thế thì được.
 Anh quay lại. Cúc đãnằm nhắm nghiền mắt trên giường. Anh nhìn cặp lồng phở mới vơi chút ít, thở dài.
 Suốt ngày, anh hầu như không đi đâu. Kéo ri đô che kín hết giường, anh ngồi trên chiếc chiếu gần cửa, làm đủ thứ việc linh tinh nghĩ ra. Anh không thấy sốt ruột gì cả. Vũ trụ dần dần chuyển xoay từ sáng sang chiều bên ngoài nhà anh, trước cửa sắt, thế nhưng anh không để ý gì. Càng lúc, anh càng yên tâm, bởi không ai hỏi đến Cúc và anh. Anh cũng không muốn nghĩ đến chuyện báo công an kiểm tra giấy tờ Cúc nữa. Anh chẳng muốn có ai xen vào cái ngày thú vị, khi trên giường anh có một phụ nữ ốm. Anh đãkịp làm quen và bằng lòng với tình trạng có người phụ nữ trong nhà.
 Anh để trên đầu giường người ốm mấy thứ ngon lành: hộp sữa, cân nho, thế nhưng cô thường nằm yên lặng. Anh băn khoăn vào ra. Anh cứ nghĩ cô chê những thứ đó. Sau anh an ủi mình với ý nghĩ người ốm không thích ăn nhiều.
 Quãng tám giờ tối thì Cúc có phần đỡ bệnh. Cô mỉm cười nhìn anh. Anh rụt rè ngồi xuống bên cô. Cô đưa tay nắm lấy bàn tay anh, và giữ yên lặng. Anh hiểu là cô nhiều tâm sự, nhưng chưa muốn nói với anh. Anh bảo cô:
 - Em cứ ở đây, đến khi đỡ hãy đi.
 - Có ai biết em ở đây không?
 - Không, ngoài ông bác sĩ.
 - Vâng. Cảm ơn anh. Khi nào em khỏe, tự em sẽ đến đồn công an nhờ giúp đỡ. Còn bây giờ em chỉ muốn yên tĩnh trong nhà anh thôi. Sao anh không đi làm?
 - Hôm nay anh nghỉ ở nhà trông em.
 - Anh quá tốt. Thế gia đình anh đâu?
 - Anh không gia đình.
 - Sao lại như thế được?
 - Đấy là cả một câu chuyện dài.
 - Đời mỗi người bất hạnh là một câu chuyện dài!
 Mặt Cúc rắn đanh lại. Hai con mắt hắt lên. Thục bỗng sợ khi nhìn vào mắt cô. Chúng mới lạnh lùng, sắt đá làm sao. Anh im lặng.
 - Anh ăn với em cái kẹo, nhé.
 - Kẹo đâu thế?
 - Trong túi áo em. Bọn bất lương không lấy kẹo. Ăn với em, không ngày mai chúng mình chia tay, chẳng còn dịp nào nữa.
 - Em nói làm anh buồn quá.
 - Vậy à? Nếu em nói, chúng mình mãi mãi như thế này, anh có vui không? Chưa chắc anh đãvui đâu. Đời người là phải thay đổi.
 Cúc bỗng mơ màng:
 - Hồi nhỏ đi học, anh có biết chuyện “Nàng công chúa ngủ trong rừng” không?
 - Anh biết.
 - Vâng. Nàng công chúa bị phù phép ngủ trong rừng, ngủ như chết. Mà có khi chết thật. Thế rồi có một hoàng tử tới, và nụ hôn của hoàng tử làm công chúa sống dậy.
 - Câu chuyện làm anh day dứt mãi.
 - Em cũng thế. Đời có chuyện tốt như thế không?
 - Chắc có chứ.
 - Em ngủ đây. Đêm nay, anh có muốn nằm chung với em không? Anh không phải nói gì cả. Đừng nằm chung với em một giường. Như thế, câu chuyện tốt lành vẫn còn để tới sáng mai. Phải thế không?
 Thục khóa cửa, tắt đèn, tim đập thình thịch.
 ***
 - Thế anh không có gia đình thật à?
 - Ai nói dối làm gì.
 - Bố mẹ anh trước làm gì?
 - Cơ hàn lắm. Nói ra xấu hổ.
 - Các anh em?
 - Nhà anh có bảy anh em. Mọi người đều khá hơn anh. Anh là thứ tư, nghèo hèn nhất.
 - Ngày nào cũng ra chợ người chờ việc thế ạ?
 - ừ.
 - Ai thuê thì theo người ta?
 - Phải.
 - Sao không cố làm ông chủ. Tay nghề của anh khá không?
 - Nhì nhằng. Cũng sửa được giường tủ.
 - Thế sao không sửa chữa nhà cho khá hơn? Nhà anh ấy mà, rách lắm. Hôi như chuột.
 - Nhà đi thuê, sửa mà làm gì. Nghề mộc, thất thường lắm. Trước anh học nề. Bây giờ thiên hạ xây nhà ùn ùn, việc khá lắm. Nhưng anh có máu sợ cao, không theo nghề ấy được. Tiếc mà phải bỏ.
 - Trước nữa?
 - Trước nữa làm đủ nghề, không nhớ hết được.
 - Có nhờ anh chị em được không?
 - Anh em kiến giải nhất phận, nhờ gì. Có khi thấy mình đằng xa, họ đãsợ run lên. Sợ nhờ vả.
 - Anh bốn nhăm rồi à? Vô số lá rụng đấy.
 - Kém mấy tháng nữa thì bằng ấy. Trước cũng định lấy một cô. Sau thôi.
 - Sao?
 - Cô ấy chê mình. Chắc chê mình nghèo hèn. Từ ấy sợ đàn bà mãi.
 - Sợ em không?
 - Không. à, mà có. Nhưng quen rồi.
 - Anh thật thà thật. Này, nhà em cũng rách lắm. Chồng em chê em vụng, nên bỏ. Đàn ông, nói anh bỏ quá cho, trăm thằng đểu cả trăm.
 - Anh cũng thế?
 - Chắc với ai đó, anh cũng thế. Nói vui thế. Chồng em ấy mà, có đủ tật xấu trên đời. Cái gì đàn ông có thể mắc, nó có đủ. Thế mà nó chê em. Nhà có vài sào đất, đáng gì. Em bỏ nó em đi. Lên Hà Nội, mới biết Hà Nội trăm khoanh nghìn đốm. Thiên hạ cứ bảo đây đất thánh. Em thèm vào đất thánh này.
 - Anh nhiều lúc thù ghét người Hà Nội lắm.
 - Anh có thù hận à?
 - Có chứ.
 - Anh có báo thù không?
 - Có nghĩ đến, nhưng không bao giờ làm được. Tuy thế, ấm ức lắm.
 - Phải em, em sẽ báo thù. Nó đối xử với em như thế nào, em sẽ cho nó ăn đúng như vậy. Em phải làm nó trông thấy em mà rét.
 - Em uống cốc sữa đi.
 - Cảm ơn anh. Em ăn uống nhiều, chán rồi. Hôm nay em thấy đỡ. Liều thuốc hiệu nghiệm thật. Năm ngày hết thuốc, phải không anh? Hết năm ngày, anh sẽ làm gì?
 - Anh sẽ giúp em điều gì đó.
 - Còn ba ngày nữa. Em sẽ đi sau ba ngày nữa. Anh có nhớ em không?
 - Cũng có thể.
 - Hừm, điều ấy in rành trên mắt anh ấy. Anh ít tiếp xúc với đàn bà, phải không?
 - Sao em nghĩ thế?
 - Vì mắt anh có sự chân thành. Những người lọc lõi, họ không bao giờ có ánh nhìn chân thành đối với người đàn bà trong phòng họ, kiểu như thế này.
 - Anh cũng từng trải lắm.
 - Không phải.
 - Phải mà.
 - Phải, phải. Em thật ngốc. Tất nhiên anh là người va vấp nhiều rồi. Thế anh có muốn em giới thiệu cho anh một đứa hay không?
 - Một người à?
 - Vâng.
 - Có được như em không?
 Cúc cúi mặt cười:
 - Được như em mà làm gì. Em chỉ có vẻ xinh xắn thế thôi. Anh thích vợ đẹp à?
 Thục cười cười:
 - Là anh nói thế thôi. Anh đun nước cho em gội đầu nhé? Lau người nhé?
 - Mai, anh ạ. Anh khép cửa lại đi. Cứ nhìn thấy cửa mở là em khó chịu, tuy đãcó cái ri đô này.
 - ừ. Ngày hôm nay đỡ mưa, em ạ.
 - Cứ cho trời mưa to lên, ngập lụt hết bọn quái gở ngoài đường ấy đi.
 - Em nói gì ác thế. Ngoài ấy còn có người lỡ độ đường như em bữa trước.
 - Anh lại muốn đưa người nữa vào nhà hay sao?
 - Không. Nhưng nắng ấm, thế là tốt.
 Cúc chăm chú nhìn Thục:
 - Anh hiền quá. Thế là không tốt. Nếu anh lỡ chân như em, trước cửa một người xa lạ, anh không khiến được người ta mở cửa đón anh vào. Thế là anh sẽ chết đường chết chợ.
 Thục cười gượng gạo:
 - Gieo gì gặt nấy chứ em.
 Mặt Cúc thoắt lạnh lùng:
 - Chết cái đời có phải thế đâu.
 Rồi cô lại cười, khiến nét cay nghiệt nơi miệng vụt biến mất:
 - Anh đừng đi đâu nhé. ở nhà với em. Em cô độc lắm. Em sợ.
 Rồi Cúc nằm quay mặt vào tường.
 Thục cảm thấy nỗi buồn mơ hồ len đến. Sau những cuộc nói chuyện dài và nhỏ nhẹ, anh thấy mình như mất mát cái gì.
 Cúc lấy mất sự yên tĩnh của anh.
 Anh muốn hiểu rõ Cúc, nhưng mặc dù biết đấy, mà không hiểu được.
 Đêm về, anh khó ngủ. Nằm mãi không ngủ được, anh khẽ gọi:
 - Cúc ơi.
 Gọi mấy lần mà cô không đáp.
 Anh ngồi dậy, bần thần nhìn quanh. Giá mà Cúc đáp lời anh, hay mở mắt nhìn anh, nhất định anh sẽ đến gần cô. Đằng này cô nằm bất động và kín đáo quá. Anh có cảm tưởng nếu trong tình thế này mà anh đến gần cô, thì cô sẽ vỡ ra thành cái gì đó. Anh nhìn bóng đen trên giường chăm chăm. Nó đấy, cái thực thể đại diện cho những gì nhiều lúc anh khao khát. Anh muốn có nó lắm. Nhưng anh sợ nó sẽ phản ứng với anh một cách không thuận lợi. Giống như bao nhiêu lần anh lùi bước trước người đời bởi nỗi sợ thâm căn cố đế rằng họ mạnh mẽ hơn anh, rằng anh không xứng đáng, thì bây giờ anh cũng thấy mình không xứng đáng. Anh muốn Cúc cho anh biết một điều cần thiết trước đã.
 Anh lặng lẽ rót rượu trắng ra cốc lớn, uống hết một hơi. Rồi anh bình tĩnh chờ cơn buồn ngủ tới.
***
 - Quá trưa rồi, dậy đi em.
 - Thế cơ ạ?
 Cúc ngáp liền mấy cái. Tuy thế, trông cô vẫn không xấu đi tí nào.
 - Em đói. Chiều này em nấu cho anh ăn.
 Thục cười, rào rạt sung sướng:
 - Nhưng em còn ốm cơ mà?
 - Em đỡ rồi. Em muốn gội đầu.
 - Được, được.
 Thục xăng xái, tíu tít. Anh trẻ ra. Bật chiếc đài Sony xong, anh khoác vội chiếc áo khoác cũ.
 Cúc liếc nhìn chiếc đài. Nó khá mới.
 Thục thấy ánh mắt Cúc. Anh mỉm cười:
 - Nhà anh nghèo nhỉ? Nay mai có tiền, anh mua dàn.
 Anh nhanh nhẹn dắt xe đạp ra đường, để ngỏ cánh cửa đằng sau không khóa.
 Cúc chờ Thục đi khuất thì nhổm dậy, nhìn kỹ chiếc đài đang phát ra bản nhạc bình dân quen thuộc. Cô nhìn một lượt thật lâu toàn bộ căn nhà độ hai chục mét vuông, sàn xi măng, lổng chổng mọi thứ cần thiết. Đâu đâu cũng phơi ra sự lở lói, cũ càng, bần hàn. Trên vách, dán lác đác ảnh mấy cô đào xinh đẹp, trông như đám bướm giữa bãi bùn. Góc gần cửa, treo một bức tranh nam nữ. Hốc tường, một tượng đàn bà khỏa thân. Gần đó là thanh gậy sắt dài han gỉ, mấy đồ phụ tùng xe máy cũ.
 Thở dài, nằm rốn một lúc nữa, cô co ro ngồi dậy, đun nước.
 Kéo rèm và ri đô, cô ngồi sâu nơi góc trong, ủ chăn lên, lần lượt bỏ hết áo quần, xem xét kỹ càng cơ thể mình. Cô lăn mình trên giường, lật đi lật lại. Rùng mình vì lạnh, cô nhanh chóng mặc lại áo quần, chải tóc.
 Trong khi đó Thục lùng sục trong chợ. Anh phấn khởi ra mặt, chất vào chiếc túi xách treo bên ghi đông biết bao thứ. Nắm tiền duy nhất trong túi mỏng đi nhanh chóng, nhưng anh không tiếc. Anh không muốn Cúc thấy anh là người ăn dè hà tiện. Anh sợ cô coi thường anh, từ đấy mất lòng yêu quý anh. Quả tình, chăm sóc Cúc mấy ngày, anh đâm ra quyến luyến cô.
 - Tiêu hoang thế chú Thục?
 Thục cười cười nhìn bà Bích bán rau to béo:
 - Nhà em có việc.
 - Chú mở tiệc à?
 - Đại tiệc ấy chứ.
 Thục ghé qua hiệu cắt tóc, sửa lại tóc.
 Ngồi bảnh chọe trên ghế bành, anh lơ mơ nghĩ. quả thật đời anh đơn độc, quá đơn độc. Đi đâu người ta cũng coi anh là thứ rẻ, công dân hạng hai, hay còn kém hơn nữa. Người ta gọi nhau, chứ mấy khi gọi anh. Lâu mãi, có cảm tưởng mình chẳng có giá trị gì trên đời. Đến nỗi, đi đường sợ cả thằng nhóc lờ phờ trước mặt mình. Thường cúi đầu bước nhanh qua đám đông. Mặt mũi, bộ dạng mình chắc hủi lắm. Ma nó nhìn.
 Thế mà bây giờ có hẳn một người phụ nữ vào nhà mình. ờ, tuy không phải nó tự nguyện tìm đến, nhưng gần như trời sai phái nó đến với mình. Nó nằm sốt bền bệt, thế mà bệnh tật không đánh bạt của nó cái đẹp đi được. Mặt nó bầu bầu, ngực nó nhô cao, thân hình nó toàn những đường cong gợi tình. Giá mình can đảm hơn nữa, một mình cùng phòng với nó, hẳn mình cầm lòng không đậu. Mình không dám nuốt ngon cái của trời cho ấy. Hẳn trời muốn cho, thì sẽ cho đến đầu đến đũa. Nếu cái số trời đem nó đến cho mình, thì nó sẽ ở lại cùng mình thôi. Kể ra đường tình của nó cũng có vấn đề đấy, nhưng mà đời mình cũng sứt mẻ đấy thôi, thôi thì duyên nào được thế. Cứ không quyết mãi thì bao giờ mới được vợ?
 Nghĩ mà sung sướng thế. Tiếng kéo lách tách trên đầu, nghe thật vui tai. Ngẫm ra đời cũng có nhiều niềm vui bình dị đấy chứ. Giọng nó nói chuyện với mình nghe thực êm dịu, tuy có lúc hơi chanh chua, đanh đá. Xem ra nó không sợ đời. ấy thế mà mình thích. Tính mình hay dè dặt, nó quen đi rồi. Biết là hạn chế đấy. Nó bảo mình tốt. ừ, nó biết nhìn người đấy. Tính mình tốt với mọi người. Gieo gì gặt nấy. Nó lại bảo không phải. Nó trẻ người. Hăm hai hăm ba chứ mấy. Tuổi nó, dẫu từng trải, mà vẫn là chưa hiểu. Phải lớn hơn, thấm hơn, mới hiểu. Phải khi gừng cay muối mặn nó xót tận tâm can, mới hiểu.
 - ấy, làm gì thế. Đứt tai rồi đây này.
 - Em xin lỗi bác, em sơ ý.
 - Sơ ý chết người thế. Nhỡ HIV thì khốn.
 - ấy, bác cứ đùa thế. Dao em vô trùng.
 - Thôi, lần sau rút kinh nghiệm, nhé.
 - Để em rịt cái vụn tóc vào đây cho bác. Thế. Cầm máu ngay.
 Thục hơi bực, nhảy phóc một cái lên xe đạp, về nhà.
 Anh mạnh tay kéo doãng cửa sắt. Cúc nhô mặt ra, cười vui:
 - Hôm nay phải nấu nướng nhiều đây. Anh có mang dầu gội đầu về không?
 Cô khẽ ho khúc khắc.
 - Có chứ. Dầu hảo hạng ấy chứ. Kìa nước sôi rồi. Pha nước đi.
 Cúc cười tinh quái:
 - Anh mới cắt tóc à? Ai gội trước đây?
 - Em chứ ai.
 Cúc thong thả xõa tóc, thả ngọn tóc chạm mặt chậu nước, nhí nhảnh như cô bé.
 - Anh đổ dầu cho em.
 Tay Thục run run. Những sợi dầu óng ánh trên làn tóc dày mượt, sao mà đẹp quá, hơn tranh nhiều. Bất giác tay anh đặt vào mái tóc đang ngoan ngoãn bên dưới. Cúc yên lặng. Anh vò nhè nhẹ khối tóc.
 Cúc nói ngàn ngạt:
 - Ai làm vợ anh Thục thì hạnh phúc lắm đấy.
 - Thật à?
 - Em không nói dối đâu.
 Cái cổ trắng, Thục dè dặt đặt bàn tay lên đó. Bàn tay cứ muốn đi xa, đi xa hơn nữa.
 - Anh Thục, dội nước cho em đi!
 Cái giọng nhắc nhở. Thục nén tiếng thở dài, đều đặn vục nước xối. Cái mực thước lại trở về với anh. Nhưng mà vẫn thấy Cúc gần gũi lắm.
 Nước còn thừa, Cúc dội nước cho Thục gội.
 Trong nhà thơm thơ mùi dầu gội, thực là dễ chịu quá. Nó có hơi hướng rất gia đình, rất đàn bà. Thục tưởng như không gian nhà mình có thể xắt miếng ngon lành ra được.
 Thịt, rau, quả bày đầy bếp. Thục băm chặt chí chát. Cúc loay hoay pha chế nấu nướng. ấy vậy mà chiều lúc nào không biết. Cái bãi đất trước nhà Thục vắng hoe. Công sở tắt hết đèn phòng, khép hết cửa. Nhà dân lác đác đây đó kéo cửa xoèn xoẹt. Tiếng những chiếc xe máy vội vàng như để chạy trốn về với gia đình.
 Thục cười mãn nguyện:
 - Ta ăn tối thôi nhỉ.
 Cúc dọn mâm bát, bày các bát, các đĩa. Loáng cái gần như chật giường. Thục đặt chai rượu, chai Cô ca cạnh mâm.
 Thục hiền từ bảo Cúc:
 - Cứ tự nhiên em nhé.
 Cúc không hề giữ kẽ. Cô ăn uống rất tự nhiên, như thể mâm cơm này, cái nhà này là của cô, Thục cũng là của cô.
 Cô rót thêm rượu vào chén Thục:
 - Anh uống thêm đi, mừng em đỡ bệnh.
 Thục vui vẻ dứ đùa:
 - Còn hai ba ngày nữa em mới khỏi.
 Anh với tay, tự rót cho mình một chén, nhắp luôn:
 - Em đi, anh sẽ buồn lắm đấy.
 - Em ở, thì anh lấy gì nuôi em?
 - Còn khối.
 - Thật không anh?
 - Thật chứ.
 - Em thấy anh hết tiền rồi còn đâu?
 - Tiền hết lại có. Lại đi làm.
 - Anh giản dị quá.
 Cúc tiếp thức ăn cho Thục. Mặt cô buồn buồn:
 - Em định về quê.
 - Lại về chốn ấy à? Sao không...
 Thục ngắc ngứ hồi lâu:
 - Sao không ở lại Hà Nội?
 - Hà Nội có gì tốt với em đâu?
 - Hà Nội còn có anh.
 - Anh lẻ loi quá.
 - ý em nói anh nghèo quá chứ gì?
 - Không, em không chê anh đâu. Em thương anh đấy chứ.
 Thục cười ngượng nghịu:
 - Em dễ thương quá.
 - Em ấy à?
 - Phải.
 - Anh đừng nói như vậy.
 - Anh thực lòng đấy. Em làm lòng anh ấm áp lại. Anh cảm thấy không khí gia đình. Từ lúc bố mẹ anh mất, anh chẳng còn cái đó. Anh cứ như thằng chết trôi mãi.
 Thục say quá. Anh uống thêm. Phải uống nữa mới can đảm dốc với Cúc bầu tâm sự về cuộc đời buồn bãnày. Anh là thế đấy. Phải, anh là thế đấy Cúc ơi.
 Anh say sưa thấy Cúc đỡ anh nằm xuống giường.
 ***
 Thục mơ màng tỉnh giấc.
 Hơi rượu nhòa nhòa tan nốt. Anh tỉnh táo khác thường. Đưa mắt tìm Cúc, anh thấy mắt hẫng một cái. Không thấy Cúc ở đâu cả. Mà anh thì lại nằm trên giường, chiếc chăn đắp trên người.
 Cúc đâu em?
 Anh bàng hoàng chồm dậy. Một tờ giấy từ mặt chăn rơi xuống. Anh lao ra cửa. Cửa khóa ngoài. Anh tìm thấy chìa khóa rơi trong lòng nhà. Luồn tay mở được cửa ra, anh hoang mang nhìn tứ phía. Sáng bạch ra rồi. Người đi lại nhiều rồi.
 Sực nghĩ tới tờ giấy, anh vào nhà nhặt nó lên. Thứ chữ to xiên xẹo lạ lẫm đập vào mắt anh:
 “Anh Thục. Cảm ơn anh rất nhiều vì lòng tốt anh dành cho em. Em xin lỗi vì sự bỏ đi đột ngột này. Em không thể đàng hoàng chia tay anh, vì như thế em sẽ phải nói với anh rất nhiều. Anh quá tốt với em. Em, một người đàn bà hư hỏng, bị đồng bọn xua đuổi, ốm đau, đói rét, một đêm đãngãtrước cửa nhà anh, được anh đón vào, cho ăn, thuốc thang. Anh lại còn tin tưởng em, đặt hy vọng ở em nữa. Anh Thục ơi, anh sẽ đau lòng biết chừng nào nếu biết em chỉ là một gái giang hồ. Trước khi đi, em còn định lấy chiếc đài của anh bán lấy tiền, vì em hiện không còn một đồng nào cả. Nhưng mà em đãnghĩ lại. Em chỉ lấy từ túi áo anh năm mươi nghìn đồng thôi, số tiền đủ cho em một ngày hôm nay, và những viên thuốc còn lại. Cảm ơn anh. Từ đêm thứ tư tính từ ngày gặp anh, em lại bán thân em cho cõi giang hồ. Đối với em, sẽ chẳng bao giờ có ngày thứ năm hay thứ sáu để trở ra cõi đời cùng với anh đâu. Em sẽ vĩnh viễn không gặp anh nữa. Anh Thục ơi, anh thực quá tốt. Những người tốt như anh thật dễ bị lừa lọc. Anh cô đơn chính vì anh quá tốt đấy. Đời không tốt như anh đâu. Anh hãy suy nghĩ, sống khác đi. Anh phải có quan niệm thực tế. Chẳng hạn, anh đừng cưu mang bất cứ ai anh không biết rõ, hay không thể tin được. Đúng ra, anh hãy mặc em chết trước nhà anh. Đó là lẽ phải của đời thời này. Anh hãy đề phòng cả đàn bà, vì đàn bà thời nay nguy hiểm không khác gì đàn ông đâu.
 Anh Thục ơi, chê anh thế nhưng mà anh thật cao cả trước mắt em. Em đãquen sự cấu xé, nên em ngỡ ngàng trước tình chân thực. Tất cả những gì em đãkể với anh về thân phận em đều là giả, chỉ có lời em nói sau đây là thực: Em kính phục anh vô cùng. Những kẻ khốn nạn như em cười ra nước mắt trước những người trong trắng như anh.
 Thôi, trời sẽ đền bù cho anh. Cầu trời ban cho anh số phận tốt đẹp. Hậu vận sẽ đến với anh. Người con gái bất hạnh đang chịu ơn anh này chỉ biết cầu nguyện cho anh như thế.
 Đừng tìm kiếm em, thấy em đừng gọi. Những gì thuộc về em là tối kỵ đối với anh.
 Đường chúng ta đi, đến đây nên chia làm hai ngả
 Hãy tha thứ và cầu nguyện cho em. Cúc.”
 Thục rơi nước mắt.
 Anh đọc đi đọc lại bức thư nhiều lần.
 Đến trưa, sau hàng tiếng đồng hồ tê tái nằm trên giường, anh mới lại xách cưa đục ra chợ người. Vừa đi, anh vừa dõi mắt tìm kiếm trong biển người. Trong mắt anh, người đời có thể đọc thấy nỗi buồn rầu vô hạn.
4/2000


HẾT
 
 
 
Đã đem vào thư viện
 
Thành thật cảm ơn TieuBoiNgoan nhiều nhé
 
Thân ái [sm=rose.gif]