Tác phẩm : NƠI KHÔNG CÓ MẸ
Tác giả : THẠCH TÂM
Thể loại : Truyện ngắn
Nguồn : Báo PHƯỢNG HỒNG - Tháng 9/1995
Người đánh máy : lishiyuan
-----------------
Nắng chiều sà xuống trên ngọn dừa. Gió xào xạc thổi qua cửa mát rượi. Tôi mơ màng nhắm mắt, thả hồn theo nhịp võng đưa kèn kẹt. Thú vị biết bao khi lắng nghe tiếng gió hát rì rào cùng tiếng chim líu lo mà không phải nhíu mày nhăn trán bởi hàng trăm tiếng ồn nơi phố thị.
- Ngủ rồi hả Mai?
Tiếng Mẹ âu yếm vang lên, tôi giật mình mở mắt:
- Ủa Mẹ! Mẹ làm gì vậy?
- Mẹ lượm thóc để nấu cơm, chiều rồi.
Tay Mẹ xoay tròn chiếc sàng khiến những hạt tấm bé xíu trắng đục rơi đầy xuống thau. Rồi Mẹ cặm cụi nhặt từng hạt lúa vàng chóe, hạt thóc đen xỉn bỏ xuống thềm. Con gà mái xù lông lập tức tranh ăn với lũ gà giò cao nghệu trông thật tức cười.
- Mẹ lượm làm chi mất công quá!
Tôi đưa mạnh võng, che miệng ngáp. Mẹ ngạc nhiên:
- Ủa? Chứ tụi bây mua gạo về để vậy nấu à? Sao ẩu tả quá vậy? Phải sàng lại cho bụi bặm xuống hết mới nấu ăn chứ.
Tay Mẹ đẩy nhẹ lên gọng kiếng. Tôi chạnh lòng nhớ đến những bữa cơm quấy quá lùa vội cho xong sau một ngày mệt nhoài. Có hôm lê bước về đến nhà thấy cơm canh nằm chỏng chơ đã phát ngán, đành uống vội ly sữa cho qua bữa. Tự dưng tôi thấy lòng rưng rưng. Ôi Mẹ! Mẹ có biết trong cái nhà không có Mẹ sẽ lạnh lẽo đến chừng nào không?
- Chiều nay ăn cơm với cái gì hả Mẹ?
- Cá lòng tong kho tiêu, canh chua bông so đũa.
- Ui da! Nghe phát thèm hả mẹ!
Mẹ cười hiền lành:
- Thôi đi cô, toàn mấy món dân dã chứ cao lương mỹ vị gì đó mà thèm!
- Ui, tại mẹ không biết đó thôi. Tụi con sắp sửa bị tê liệt dây thần kinh vị giác vì thịt heo và cá biển ướp lạnh rồi.
Mẹ bật cười rồi đứng dậy bưng rá gạo đi xuống nhà sau. Bầy gà lục đục chạy tứ tán theo sau Mẹ làm chú chó Ki giật mình chồm dậy sủa vang mấy tiếng thị uy. Tôi lồm còm bò xuống võng, bước chân trần trên nền đất mát rượi. Phía chái bếp cũ kỹ, Mẹ đang cho củi vào ông táo bằng đất sét nung rồi rút vài cọng lá dừa khô, se sẽ nhóm bếp. Ngọn khói mong manh bay lên, len qua mái lá và ngọn lửa bập bùng tí tách. Mẹ bắc nồi nước rồi cầm lấy rổ rau đi xuống cầu ngồi rửa. Tôi ngồi trên bờ ao nhìn đàn cá tranh nhau rỉa những chiếc lá nhụy vàng đang trôi trên mặt nước. Dáng Mẹ dịu hiền, chăm chú với công việc. Những sợi tóc vừa chớm bạc bay phất phơ. Lúc ấy, tôi mới nhận thấy hết dấu ấn của thời gian hằn trên đôi vai Mẹ cùng sự nhớ thương, chịu đựng vương trên nét mặt buồn buồn của Mẹ. Gió chiều bỗng trở nên lành lạnh. Tiếng ghe máy chạy phía sông lớn vọng về những âm thanh tì tạch hùa trong tiếng bìm bịp kêu chiều khiến tôi nghe nao lòng quá đỗi...
*
Nhỏ Đông rủ:
- Đi qua vườn Ngoại chơi chị Mai!
- Có cái gì ăn được không?
- Thì kiếm một hồi cũng ra món để nhấm nháp hà.
- Nhưng Mẹ đi đâu ồi, lấy ai coi nhà đây?
- Khép cửa lại, ở đây chẳng có ăn trộm đâu mà chị lo.
Hai đứa dắt nhau ra cổng. Đường làng thật mát với những bụi trúc xanh rì, những hàng cây so đũa, trâm bầu chen lẫn nhau nhấp nhô không theo một thứ tự nào cả. Đi qua cây cầu khỉ bắc ngang con xẻo nhỏ, Đông kêu lên:
- Nhìn mấy cái bợp dừa nước kìa “bá chấy” hông? Mấy chỗ đó toàn là cá bống không đó, em với chị về lấy cần câu ra câu đi!
- Nhiều chuyện chưa? Tao đang muốn ăn trái cây mà. Với lại, mi nên bỏ cái từ “bá chấy” đó đi. Mẹ không ưa đâu.
Đông lè lưỡi rồi lắc thật mạnh tay vịn bằng nứa khiến tôi chao đảo suýt té. Tôi hét:
- Con quỷ! Muốn ám sát tao hả?
Con nhỏ cười ré lên rồi chạy vụt vô ngõ nhà Ngoại. Khi tôi len qua mấy khóm hoa vàng chen lẫn những bụi tí ngọ đỏ chói thì đã thấy Đông nhón gót nhìn vô cửa sổ rồi quay ra, để ngón trỏ lên môi: - Khẽ thôi. Ngoại đang ngủ đó.
Hai đứa nối đuôi nhau đi hàng đọc, vòng ra sau hè. Ao bông súng nở lác đác vài bông hiu quạnh. Đông đưa tay kéo nhánh sơ ri xuống, hái đưa tôi:
- Ăn đi. Còn sống nhưng cũng ngon. Rồi nó nói tiếp:
- Em với chị ra cây ổi ngoài vườn coi có ổi chua hông hái về chấm muối ớt ăn đã lắm.
Len qua mấy đám cỏ dại um tùm, tôi và Đông đã đến bên gốc ổi. Thân cây đã già cỗi lắm rồi. Những nhành cây khẳng khiu bị sâu ăn trơ cả lá nằm cong queo. Vỏ cây nâu sậm tróc từng mảng lớn khiến thân cây không còn vẻ bóng mượt như ngày nào. Thoắt cái, Đông đã trèo lên một nhành to de ra bờ mương, ngoắc tôi:
- Lên đây ngồi chơi chứ đứng thẫn thờ làm gì vậy?
- Hái cho tao trái ổi trên đầu mi kìa.
- Nhớ hồi nhỏ mỗi lần trèo lên được tới đây là một kỳ công đối với em chứ không phải giỡn đâu nghe. Hồi xưa vườn Ngoại đâu có hoang tàn như vậy há chị?
Tôi gật đầu và nghe miếng ổi đắng chát trong miệng. Đông vẫn líu lo:
- Thiệt em cũng không hiểu sao Ngoại và Mẹ đều thích ở đây, không thích ở chung với tụi mình. Mỗi lần về đây rồi đi em buồn muốn khóc luôn vậy đó.
Tôi nheo mắt: - Thiệt hông đó? Nói xạo coi chừng con ma vườn nó xô mi rớt xuống sình bây giờ.
- Xì, em mà thèm nói xạo chị. Mà chị có biết về đây em khoái nhất cái gì hông?
- Cái gì?
- Quậy mương. Tụi mình về quậy mương bắt tôm lên nướng ăn chơi.
- Trời đất! Mi không để tao nuốt trôi mấy trái ổi này sao? Mà bộ muốn gom hết gia tài sự sản của Mẹ mà đi hay sao vậy?
- Xời, chị đúng là lo bò trắng răng. Mình bắt bây giờ mai mốt nước ròng tụi nó vô lại thiếu gì?
- Nhưng bây giờ tao mệt rồi, để sức mai đi nữa chứ?
Tôi dựa người vào thân cây và đung đưa hai chân vào khoảng trống giữa nhánh cây nơi con mương cạn đầy sình có những chú cá thòi lòi với đôi mắt thao láo đang nhảy loi choi kiếm mồi. Nhìn sang ruộng lúa bên kia thấp thoáng vài bóng người mặc áo bà ba, đội chiếc nón lá tua vành đang lom khom nhổ cỏ. Xa hơn chút nữa là những ruộng mì đang lay động trước cơn gió nhẹ. Ánh nắng nhạt dần và nhìn len qua ngọn xoài rậm rạp tôi thoáng thấy những áng mây đen...
*
Tôi bệnh. Với cái cơ thể chưa đầy bốn mươi ki-lô-gam mà hàng ngày phải hít bao nhiêu là bụi, khói, tai phải nghe hàng trăm tiếng ồn và đầu thì phải toan tính hàng nghìn chuyện thì việc ngã bệnh của tôi là một điều hẳn nhiên không tránh khỏi. Cả nhà tôi một phen xôn xao vì trước giờ chưa được diện kiến bộ mặt thảm hại cũng như một dung nhan vô cùng tàn tạ của tôi nên mọi người… hết lòng thương xót. Cha dặn phải tắm nước nóng. Chị vội vàng chạy đi mua sữa kèm theo một hộp MILO cho tôi uống để “tăng thêm sức mạnh” và “tự tin hơn”. Anh thì ái ngại:
- Hôm qua đi chơi không đem áo mưa chứ gì?
Em chu môi cãi dùm:
- Hôm qua chỉ đi chợ cho ở nhà chứ đi chơi hồi nào?
Anh gật đầu thông cảm rồi để “sửa chữa lỗi lầm” bèn xách xe đi mua về một đống thuốc đủ màu bắt uống hai lần, mỗi lần bốn viên. Tôi nhận sự quan tâm của mọi người một cách cảm động pha lẫn thờ ơ đúng với tính tình của con nhỏ khó chịu nhất nhà. Rồi rúc vào cái xó của mình những mong đừng ai để mắt đến tôi mà thôi. Đông pha sữa vào đúng cái ly của riêng tôi, dỗ dành:
- Uống đi rồi ngủ, dậy là sẽ hết bệnh ngay.
Thấy tôi nhăn mày khó chịu, con nhỏ cũng bỏ đi học bài.
Tôi nhắm mắt và vui mừng nhận thấy cơn đau đầu dường như đã đi xa. Hôm qua, nó hành hạ tôi bằng cách mở ra trước mắt tôi những vòng tròn bé xíu rồi to dần, to dần… Sau đó, nó biến mọi vật xung quanh tôi đều trở nên khổng lồ như muốn đè bẹp lấy tôi… Trong cơn đau, tôi thấy Mẹ nhìn tôi với ánh mắt dịu dàng, hệt như ngày còn ở với Mẹ mà bị bệnh vậy. Nhưng những lúc ấy, ngoài ánh mắt chở che còn có bàn tay mát lạnh của Mẹ đặt lên trán tôi thăm chừng và nồi xông bốc khói tỏa thơm ngát đặt kế bên. Ngày ấy không có MILO, không có những viên thuốc xanh đỏ đủ màu. Chỉ có món thuốc nam trồng quanh nhà và sự chăm sóc ân cần của Mẹ. Ngày ấy và bây giờ đã quá xa… Tôi biết, cách tốt nhất là tôi sẽ phải ngồi dậy uống hết ly sữa này và “chuẩn bị tinh thần” ăn xong tô cháo kia rồi uống thuốc vì nơi này, giờ đây, không có Mẹ.
THẠCH TÂM
Tác giả : THẠCH TÂM
Thể loại : Truyện ngắn
Nguồn : Báo PHƯỢNG HỒNG - Tháng 9/1995
Người đánh máy : lishiyuan
-----------------
Nắng chiều sà xuống trên ngọn dừa. Gió xào xạc thổi qua cửa mát rượi. Tôi mơ màng nhắm mắt, thả hồn theo nhịp võng đưa kèn kẹt. Thú vị biết bao khi lắng nghe tiếng gió hát rì rào cùng tiếng chim líu lo mà không phải nhíu mày nhăn trán bởi hàng trăm tiếng ồn nơi phố thị.
- Ngủ rồi hả Mai?
Tiếng Mẹ âu yếm vang lên, tôi giật mình mở mắt:
- Ủa Mẹ! Mẹ làm gì vậy?
- Mẹ lượm thóc để nấu cơm, chiều rồi.
Tay Mẹ xoay tròn chiếc sàng khiến những hạt tấm bé xíu trắng đục rơi đầy xuống thau. Rồi Mẹ cặm cụi nhặt từng hạt lúa vàng chóe, hạt thóc đen xỉn bỏ xuống thềm. Con gà mái xù lông lập tức tranh ăn với lũ gà giò cao nghệu trông thật tức cười.
- Mẹ lượm làm chi mất công quá!
Tôi đưa mạnh võng, che miệng ngáp. Mẹ ngạc nhiên:
- Ủa? Chứ tụi bây mua gạo về để vậy nấu à? Sao ẩu tả quá vậy? Phải sàng lại cho bụi bặm xuống hết mới nấu ăn chứ.
Tay Mẹ đẩy nhẹ lên gọng kiếng. Tôi chạnh lòng nhớ đến những bữa cơm quấy quá lùa vội cho xong sau một ngày mệt nhoài. Có hôm lê bước về đến nhà thấy cơm canh nằm chỏng chơ đã phát ngán, đành uống vội ly sữa cho qua bữa. Tự dưng tôi thấy lòng rưng rưng. Ôi Mẹ! Mẹ có biết trong cái nhà không có Mẹ sẽ lạnh lẽo đến chừng nào không?
- Chiều nay ăn cơm với cái gì hả Mẹ?
- Cá lòng tong kho tiêu, canh chua bông so đũa.
- Ui da! Nghe phát thèm hả mẹ!
Mẹ cười hiền lành:
- Thôi đi cô, toàn mấy món dân dã chứ cao lương mỹ vị gì đó mà thèm!
- Ui, tại mẹ không biết đó thôi. Tụi con sắp sửa bị tê liệt dây thần kinh vị giác vì thịt heo và cá biển ướp lạnh rồi.
Mẹ bật cười rồi đứng dậy bưng rá gạo đi xuống nhà sau. Bầy gà lục đục chạy tứ tán theo sau Mẹ làm chú chó Ki giật mình chồm dậy sủa vang mấy tiếng thị uy. Tôi lồm còm bò xuống võng, bước chân trần trên nền đất mát rượi. Phía chái bếp cũ kỹ, Mẹ đang cho củi vào ông táo bằng đất sét nung rồi rút vài cọng lá dừa khô, se sẽ nhóm bếp. Ngọn khói mong manh bay lên, len qua mái lá và ngọn lửa bập bùng tí tách. Mẹ bắc nồi nước rồi cầm lấy rổ rau đi xuống cầu ngồi rửa. Tôi ngồi trên bờ ao nhìn đàn cá tranh nhau rỉa những chiếc lá nhụy vàng đang trôi trên mặt nước. Dáng Mẹ dịu hiền, chăm chú với công việc. Những sợi tóc vừa chớm bạc bay phất phơ. Lúc ấy, tôi mới nhận thấy hết dấu ấn của thời gian hằn trên đôi vai Mẹ cùng sự nhớ thương, chịu đựng vương trên nét mặt buồn buồn của Mẹ. Gió chiều bỗng trở nên lành lạnh. Tiếng ghe máy chạy phía sông lớn vọng về những âm thanh tì tạch hùa trong tiếng bìm bịp kêu chiều khiến tôi nghe nao lòng quá đỗi...
*
Nhỏ Đông rủ:
- Đi qua vườn Ngoại chơi chị Mai!
- Có cái gì ăn được không?
- Thì kiếm một hồi cũng ra món để nhấm nháp hà.
- Nhưng Mẹ đi đâu ồi, lấy ai coi nhà đây?
- Khép cửa lại, ở đây chẳng có ăn trộm đâu mà chị lo.
Hai đứa dắt nhau ra cổng. Đường làng thật mát với những bụi trúc xanh rì, những hàng cây so đũa, trâm bầu chen lẫn nhau nhấp nhô không theo một thứ tự nào cả. Đi qua cây cầu khỉ bắc ngang con xẻo nhỏ, Đông kêu lên:
- Nhìn mấy cái bợp dừa nước kìa “bá chấy” hông? Mấy chỗ đó toàn là cá bống không đó, em với chị về lấy cần câu ra câu đi!
- Nhiều chuyện chưa? Tao đang muốn ăn trái cây mà. Với lại, mi nên bỏ cái từ “bá chấy” đó đi. Mẹ không ưa đâu.
Đông lè lưỡi rồi lắc thật mạnh tay vịn bằng nứa khiến tôi chao đảo suýt té. Tôi hét:
- Con quỷ! Muốn ám sát tao hả?
Con nhỏ cười ré lên rồi chạy vụt vô ngõ nhà Ngoại. Khi tôi len qua mấy khóm hoa vàng chen lẫn những bụi tí ngọ đỏ chói thì đã thấy Đông nhón gót nhìn vô cửa sổ rồi quay ra, để ngón trỏ lên môi: - Khẽ thôi. Ngoại đang ngủ đó.
Hai đứa nối đuôi nhau đi hàng đọc, vòng ra sau hè. Ao bông súng nở lác đác vài bông hiu quạnh. Đông đưa tay kéo nhánh sơ ri xuống, hái đưa tôi:
- Ăn đi. Còn sống nhưng cũng ngon. Rồi nó nói tiếp:
- Em với chị ra cây ổi ngoài vườn coi có ổi chua hông hái về chấm muối ớt ăn đã lắm.
Len qua mấy đám cỏ dại um tùm, tôi và Đông đã đến bên gốc ổi. Thân cây đã già cỗi lắm rồi. Những nhành cây khẳng khiu bị sâu ăn trơ cả lá nằm cong queo. Vỏ cây nâu sậm tróc từng mảng lớn khiến thân cây không còn vẻ bóng mượt như ngày nào. Thoắt cái, Đông đã trèo lên một nhành to de ra bờ mương, ngoắc tôi:
- Lên đây ngồi chơi chứ đứng thẫn thờ làm gì vậy?
- Hái cho tao trái ổi trên đầu mi kìa.
- Nhớ hồi nhỏ mỗi lần trèo lên được tới đây là một kỳ công đối với em chứ không phải giỡn đâu nghe. Hồi xưa vườn Ngoại đâu có hoang tàn như vậy há chị?
Tôi gật đầu và nghe miếng ổi đắng chát trong miệng. Đông vẫn líu lo:
- Thiệt em cũng không hiểu sao Ngoại và Mẹ đều thích ở đây, không thích ở chung với tụi mình. Mỗi lần về đây rồi đi em buồn muốn khóc luôn vậy đó.
Tôi nheo mắt: - Thiệt hông đó? Nói xạo coi chừng con ma vườn nó xô mi rớt xuống sình bây giờ.
- Xì, em mà thèm nói xạo chị. Mà chị có biết về đây em khoái nhất cái gì hông?
- Cái gì?
- Quậy mương. Tụi mình về quậy mương bắt tôm lên nướng ăn chơi.
- Trời đất! Mi không để tao nuốt trôi mấy trái ổi này sao? Mà bộ muốn gom hết gia tài sự sản của Mẹ mà đi hay sao vậy?
- Xời, chị đúng là lo bò trắng răng. Mình bắt bây giờ mai mốt nước ròng tụi nó vô lại thiếu gì?
- Nhưng bây giờ tao mệt rồi, để sức mai đi nữa chứ?
Tôi dựa người vào thân cây và đung đưa hai chân vào khoảng trống giữa nhánh cây nơi con mương cạn đầy sình có những chú cá thòi lòi với đôi mắt thao láo đang nhảy loi choi kiếm mồi. Nhìn sang ruộng lúa bên kia thấp thoáng vài bóng người mặc áo bà ba, đội chiếc nón lá tua vành đang lom khom nhổ cỏ. Xa hơn chút nữa là những ruộng mì đang lay động trước cơn gió nhẹ. Ánh nắng nhạt dần và nhìn len qua ngọn xoài rậm rạp tôi thoáng thấy những áng mây đen...
*
Tôi bệnh. Với cái cơ thể chưa đầy bốn mươi ki-lô-gam mà hàng ngày phải hít bao nhiêu là bụi, khói, tai phải nghe hàng trăm tiếng ồn và đầu thì phải toan tính hàng nghìn chuyện thì việc ngã bệnh của tôi là một điều hẳn nhiên không tránh khỏi. Cả nhà tôi một phen xôn xao vì trước giờ chưa được diện kiến bộ mặt thảm hại cũng như một dung nhan vô cùng tàn tạ của tôi nên mọi người… hết lòng thương xót. Cha dặn phải tắm nước nóng. Chị vội vàng chạy đi mua sữa kèm theo một hộp MILO cho tôi uống để “tăng thêm sức mạnh” và “tự tin hơn”. Anh thì ái ngại:
- Hôm qua đi chơi không đem áo mưa chứ gì?
Em chu môi cãi dùm:
- Hôm qua chỉ đi chợ cho ở nhà chứ đi chơi hồi nào?
Anh gật đầu thông cảm rồi để “sửa chữa lỗi lầm” bèn xách xe đi mua về một đống thuốc đủ màu bắt uống hai lần, mỗi lần bốn viên. Tôi nhận sự quan tâm của mọi người một cách cảm động pha lẫn thờ ơ đúng với tính tình của con nhỏ khó chịu nhất nhà. Rồi rúc vào cái xó của mình những mong đừng ai để mắt đến tôi mà thôi. Đông pha sữa vào đúng cái ly của riêng tôi, dỗ dành:
- Uống đi rồi ngủ, dậy là sẽ hết bệnh ngay.
Thấy tôi nhăn mày khó chịu, con nhỏ cũng bỏ đi học bài.
Tôi nhắm mắt và vui mừng nhận thấy cơn đau đầu dường như đã đi xa. Hôm qua, nó hành hạ tôi bằng cách mở ra trước mắt tôi những vòng tròn bé xíu rồi to dần, to dần… Sau đó, nó biến mọi vật xung quanh tôi đều trở nên khổng lồ như muốn đè bẹp lấy tôi… Trong cơn đau, tôi thấy Mẹ nhìn tôi với ánh mắt dịu dàng, hệt như ngày còn ở với Mẹ mà bị bệnh vậy. Nhưng những lúc ấy, ngoài ánh mắt chở che còn có bàn tay mát lạnh của Mẹ đặt lên trán tôi thăm chừng và nồi xông bốc khói tỏa thơm ngát đặt kế bên. Ngày ấy không có MILO, không có những viên thuốc xanh đỏ đủ màu. Chỉ có món thuốc nam trồng quanh nhà và sự chăm sóc ân cần của Mẹ. Ngày ấy và bây giờ đã quá xa… Tôi biết, cách tốt nhất là tôi sẽ phải ngồi dậy uống hết ly sữa này và “chuẩn bị tinh thần” ăn xong tô cháo kia rồi uống thuốc vì nơi này, giờ đây, không có Mẹ.
THẠCH TÂM
Le Thi Duyen