TÁC GIẢ : NGUYỄN TẦM THƯỜNG
NGUỒN : LBEBYGONES
ĐÁNH MÁY: LBEBYGONES

Không mấy người để ý về chuyện biến mất của ông ăn mày. Mười mấy năm rồi , ông đi từ làng nọ sang làng kia xin ăn giáp vòng , ông quay trở lại , đường ông đi tuần tự như cuốn lịch. Vùng quê có đến gần chục ngôi làng nối nhau nằm theo con hương lộ bụi đất.Ông xuất hiện rất sớm , vào từ độ dân di cư 54 bỏ Bắc xuôi Nam. Mười mấy năm nay , ông cứ đi xin ăn như thế , ai mà không nhẵn mặt ông. Chẳng ai bận tâm về gốc tích của ông , cho đến một ngày , bỗng dưng ông biến mất.
Ông biến mất vào một ngày không ai biết. Ông đi đâu? Khi người ta thắc mắc hỏi nhau thì ông đã cao bay xa chạy , hay chết ở một nơi nào đó. Vì sao ông lại biến mất như thế? Không ai có thể nghĩ ra một lý do hợp lý. Lâu không thấy ông trở lại xin ăn , người ta tò mò đặt câu hỏi thì đã quá trễ. Tin ông già ăn xin biến mất biến thành đề tài thời sự vì tính chất bí mật của nó. Từ đấy , nhiều huyền thoại ma quái được những kẻ giàu óc tưởng tượng thêu dệt ra. Có người quả quyết ông bị cắt cổ chết vì ông có bao nhiêu vàng. Có người nói ông trốn đi vì là gián điệp miền Bắc mới bị khám phá.
Càng tò mò thì sự cố ông ăn mày biến mất càng huyền bí. Không ai tin ai là người biết rõ chuyện.

Thời gian trước năm 1954
Mấy tá điền trói tay người đàn ông bên đống rơm. Đã sang ngày thứ hai. Đất Bắc vào tháng hai trời mưa lai rai , rét như cắt thịt , thế mà người đàn ông chưa xỉu. Ông ta bị bọn tá điền đánh một trận đau quá sức. Người đàn ông run cầm cập , môi xám lại. Vừa rét , vừa đói , ông không biết cái nào sẽ đưa ông chết. Ngay khi bị bắt , ông đã cúi lạy bọn tá điền như tế sao mà họ không tha.
Đất Bắc vào những ngày này đâu mà chả có điền chủ và tá nông. Những ông Lý , ông Huyện là một thứ vua con. Đi đâu cũng dù che , gậy chống , xa xa những người mang giấy nợ thấy họ khúm núm vái chào. Người đàn ông bị trói bên góc sân lát gạch rộng có đến như sân đình. Dẫy nhà ngói vàng rựa dài như nhà quan chính trên phủ huyện đủ cho biết chủ nó là ai rồi. Từ lúc bị bắt đến giờ người đàn ông vẫn không thấy ông Lý đâu. Cứ tưởng dẫn về tới nhà , ông Lý phải ra ngay mà nhìn mặt xem quân ăn cắp là đứa nào chứ.
Người đàn ông không thể đoán được những gì sắp xảy đến cho định mệnh khốn nạn của mình. Đã gần hai ngày bị trói. Cái rét làm ông không chịu nổi. Cứ thế này thì chết mất thôi. Vợ con ở nhà bây giờ thế nào. Lạnh run mà lòng dạ người đàn ông bỏng như lửa thiêu. Nếu người ta biết vì đi ăn trộm bị bắt , ông còn mặt mũi nào mà sống với dân làng. Chợt nghĩ đến đấy , ông quằn quại ruột gan. Có khi nào ông Lý thương tình tha cho ông không ? Nó như giấc mơ gần lắm mà sao sợ hãi quá , chắc không bao giờ là sự thật. Cầu trời độ lượng phù trì. Người đàn ông khóc rấm rức.
Sau cùng thì ông Lý xuất hện . Người đàn ông cúi lạy xin ông tha cho lần đầu. Chỉ một câu nói của ông Lý , lũ tá điền sẽ cởi trói. Người đàn ông mới nghĩ đến đó đã cảm động rơi nước mắt. Ông thề hứa với hồn thiêng sẽ không bao giờ có chuyện này trong đời nữa , kinh hoàng quá rồi.
Đêm qua , người đàn ông đã được đưa vào góc nhà ngang chứa đồ. Tên tá điền đổ bao khoai trước mặt người đàn ông. Chứng cớ. Người đàn ông cúi sầm mặt không dám nhìn, không nói một câu. Ông Lý không chửi mắng nguyền rủa gì cả. Ông bảo tay tá điền bỏ khoai vào rổ cất đi. Người đàn ông đã chờ cây gậy của ông Lý ra oai , nhưng điều ấy không xẩy đến. Giọng ông Lý bình thường , ba chuyện lặt vặt này có đáng chi cho ông bận tâm. Rồi ông bỏ đi. Người đàn ông cám ơn Trời Phật đã phù trì. Giấc mơ đang thành sự thật chăng ? Hồn ông bà thiêng lắm nên ông mới được ông Lý thương như thế. Ông Lý sẽ tha cho ông chăng?
Đất Bắc nơi vùng này có được mùa cũng chẳng phải ai cũng đủ ăn. Nghèo đói là bạn quanh năm. Thiếu đất , thiếu ruộng , được người thuê mướn là như mang ơn , mang nghĩa. Vào những năm mất mùa , gió bão , trộm cắp nổi lên như tôm. Nhà các ông Lý , ông Tổng , chẳng mấy đêm mang quân canh không đuổi trộm chạy huỳnh huỵch. Xui cho người đàn ông bị bắt. Cầm lòng chẳng đặng , túng quá rồi , bụng đói đầu gối phải bò. Vợ chồng nhìn nhau không ai bảo ai , những u ẩn kín đáo về một lối đi làm sao để có cái gì vào bụng. Trằn trọc bao đêm , người đàn ông không sao chợp mắt được. Không phải chỉ cái đói , cái rét gió trời , nhưng tiếng khóc của mấy đứa con. Nó như dao chém vào lòng.

Cu tí ôm củ khoai lớn như cái chày giã cua nóng bỏng xuýt xoa khoái chí. Người đàn ông vui quá. Cái mùi khoai nướng chảy mật bốc thơm đầy nhà. Bóc cái vỏ cháy xém ra là phô ra cái màu vàng sậm thật mướt. Ông chảy rãi không chờ cho củ khoai kịp nguội. Còn vợ ông nữa , lâu lắm hôm nay mới thấy bà tươi một chút. Mọi sự trong nhà thay đổi như cơn mưa chợt đến không ngờ. Ngồi bên thềm cửa nhìn mấy đứa con xúm xít bên rổ khoai bốc khói , chà ! Ông mới nhận ra không biết gia đình đã vắng tiếng cười từ bao giờ. Bỗng có tiếng con nít khóc , ré lên buốt giọng. Giật mình đấy , đấy lại chỉ là cơn mơ.
Cả tuần nay , chẳng mấy đêm ông không mơ thấy giữa nhà ông là rổ khoai đầy. Giấc mơ nào ông cũng thấy mình ăn no. Giật mình dậy , nó phũ phàng làm sao. Vẫn mấy đứa con khóc vì đói. Vợ ông không cười như trong giấc mơ. Giấc mơ càng đẹp , lúc tỉnh mộng lại càng đau. Nó vẽ ra những hình ảnh không có thật làm người ta càng tiếc. Chớ gì được một ngày như thế.
Cứ thế , tâm trí ông lảng vảng như người không hồn , lúc mơ , lúc tỉnh. Trong giấc mơ nào cũng thấy của ăn. Có khi là mùi cơm cháy , có khi là miếng giò , cũng có những giấc mộng mị rất sang , chẳng hạn như ngồi bên mâm cơm thịt gà béo ngậy. Đĩa thịt rang tiêu hành. Nó thơm đến từng tế bào. Nhưng bao giờ cũng kết thúc bằng tiếng đứa con khóc hay cơn gió bay thốc , nước mưa tạt vào mặt. Những lúc tỉnh dậy như thế ông không thấy tiếc mà đôi khi cũng "đã " ,vì những giấc mơ ấy được ăn quá ngon ! Chỉ khi sáng bừng xua hết ảo ảnh , mặt trời khua đám con nít bảo chúng nó là chúng đang đói , nhìn vợ không biết tính toán chuyện gì hôm nay , bấy giờ ông mới thấy những giấc mơ có bữa cơm ăn là độc ác.
Ông xách cái bao đi về cuối làng. Trới chạng vạng tối. Ruộng khoai ông Lý không có người canh. Gốc đầu tiên kéo lên nặng đôi tay. Chùm khoai sai mùa như quả mướp béo tròn. Ông lanh lẹ bẻ ngọn cho vào bao. Đâu có gì khó khăn quá sức như ông nghĩ trước khi xách bao đi đâu. Thế mà phải mất mấy ngày chuẩn  bị tinh thần. Mấy ngày liền , cứ chạng vạng tối là người đàn ông lại rảo vài vòng , gần ruộng. Ông tưởng tượng ra đủ đường , đủ ngõ , đủ cách mà cách nào cũng chông gai. Bây giờ đang đứng trong ruộng khoai rồi , đã bới lưng túi mà trời vẫn vô tư , đất không bạo hành. Ông khám phá thêm một chân lý mới trong cuộc sống. Người ta cứ lo quá mức đấy thôi. Sự tưởng tượng là kẻ thù ghê gớm của đời sống. Việc gì cũng vậy.Việc gì cũng vậy , thực tế không đến nỗi tàn bạo như những gì vẽ ra trong đầu. Ông không ngờ ông có thể bình tĩnh như thế giữa ruộng khoai. Chung quanh vắng như tờ , giả sử ông có thể bới thêm một túi nữa cũng không sao. Ông nghĩ bụng , đời phải liều. Cái luân lý mô phạm đôi khi chỉ là cái dở hơi.
Túi khoai đã gần đầy , chợt có tiếng chó cắn oang. Giật mình quay lại thì đám tá điền đã đâm cái sào tre nhọn hoắt vào gần mặt. Ông kêu ré lên. Thót mình bật dậy. Đây là đâu ? Mồ hôi đầm đìa. Xoa tay úp mặt. Thì ra lại một cơn mơ.
Tỉnh dậy nhìn chung quanh. Vắng lặng. Vợ ông nằm thiêm thiếp giấc ngủ chập chờn.Thằng cu chúi đầu ôm cái gối rơm. Mỗi đứa con lăn lóc một nơi. Trong giấc ngủ đêm , ngồi nhìn cả nhà , ông mới thấy gia đình ông rời rạc như những hạt cơm nguội. Đứa nào lo ôm cái đói của đứa ấy , ngay cả đến ông và vợ ông cũng thế. Trong giấc mơ có bóng hình yêu thương vợ ông đâu. Chỉ toàn chuyện ăn.
Mà sao giấc mơ đêm nay hãi hùng quá , ông bị bắt à. Tỉnh rồi ông mới thấy bới trộm một rổ khoai không phải là chuyện bỡn. Tiếng chó sao mà ghê hồn. Trong những giấc mơ , người đàn ông khám phá thêm rằng những cái rất tầm thường hàng ngày , nó không là gì cả , nhưng khi đúng thời điểm của nó , nó mang một giá trị sống chết chứ chẳng chơi đâu. Thí dụ , hàng ngày , tiếng chó có là gì , thế mà nó có thể giật sập ông xuống bẫy. Hàng ngày , một củ khoai có là gì , thế mà lúc đói , củ khoai cũng trở thành ông thần. Cuộc đời lạ quá. Con người lại càng khó hiểu hơn nữa vì có lúc nó không giá trị bằng rổ khoai à , như thế thì còn gì là con người , còn gì là nhân phẩm. Hình ảnh chỉ là mơ , nhưng lúc lũ tá điền ập đến , ông thấy kinh hoàng thiệt , Tim ngừng thở. Tỉnh cơn mơ , ông mừng hú vía , thấy mình thoát nạn ! Mơ chứ không phải thật.
Ngoài trời gió lạnh vỗ phành phạch qua phên cửa nhưng trán ông rịn mồ hôi. Chỉ là cơn mơ mà rợn người. Chùm khoai sai mùa vẫn in hình nguyên vẹn trong giấc mơ trước mặt ông.Bàng hoàng , chỉ là một giấc mơ thôi sao? Cho tới sáng , ông không sao nhắm mắt được , trăn trở suốt đêm về giấc mơ quái lạ. Điều ông thấy trong giấc mơ với thực tế lại quá khác xa nhau. Mới chợt đây thôi , chân lý ông tìm thấy trong giấc mơ về cuộc sống là :" Người ta cứ lo quá mức đấy thôi. Sự tưởng tượng là kẻ thù ghê gớm của đời sống. Việc gì cũng vậy , thực tế không đến nỗi tàn bạo như những gì vẽ ra trong đầu." Bây giờ ngồi đây , ông thấy chân lý ấy sai. Vừa lúc trước ông bình tĩnh đứng trong ruộng khoai , thấy rằng chuyện gì là không thể làm được. Nhưng khi bị bắt , ông mới thấy những chuyện tưởng dễ mà lại không dễ tí nào. Thế giới thật mơ nó mù mờ quá , vừa một giây lúc trước là đúng , một chớp mắt đã là sai. Thực và mộng sao cách biệt thế.
Liên tiếp gần tháng nay , chẳng đêm nào trong giấc ngủ của người đàn ông không chờn vờn ác mộng. Cơn mơ nào thấy mình bị bắt mà bừng mắt dậy thấy vẫn ở trên giường là ông mừng như nhặt được vàng. Người đàn ông ngẫm nghĩ trong đêm vắng. Ừ , hạnh phúc đơn sơ vậy thôi sao , thoát chết trong giấc mơ là hạnh phúc à ? Hay là những hạng người như ông thì chỉ có hạnh phúc trong giấc mơ như thế mới là hạnh phúc thật ?