Posted on Fri, Aug. 06, 2004
Hương Lan
trước sóng gió
TRƯỜNG KỲ
Có thể nói Hương Lan là một ca sĩ hải ngoại gặp nhiều sóng gió [mạnh mẽ và dai dẳng nhất] kể từ khi cô trở về Việt Nam lần đầu tiên vào năm 1994.
Trong cùng chuyến đi với cô còn có 3 nghệ sĩ hải ngoại khác là Đức Huy, Thảo My và Quốc Anh. Nhưng ba người này hầu như không gặp phải những phản ứng bất lợi nào khi trở ra hải ngoại. Chỉ có Hương Lan chịu nhiều búa rìu dư luận. Một phần có lẽ đến từ những lời tuyên bố thẳng thắn của cô cùng sự bảo vệ quyết liệt lý do trở về của mình.
Phiá chống đối cho rằng Hương Lan thân Cộng vì đã về trình diễn tại quê nhà cũng như hợp tác với những trung tâm thực hiện video và CD ở đây. Còn Hương Lan thì khẳng định cô không bao giờ dính dáng đến chính trị. Cô về quê hương chỉ để phục vụ khán giả. Đối với cô "Là nghệ sĩ thì ở đâu, trong hoàn cảnh nào, chế độ nào, chúng em cũng vẫn là nghệ sĩ. Mà nghệ sĩ luôn luôn mong đón nhận tình thương và sự mến mộ của khán giả khắp nơi, mọi tầng lớp trong xã hội. Chúng em không thể chọn lựa khán giả, giầu, nghèo, vv... Khán giả là những người mà chúng em phục vụ một cách chân tình và nồng nhiệt."
Sự chống đối có lúc tưởng chìm đi, nhưng vẫn dấy lên mỗi khi Hương Lan trở ra hải ngoại trình diễn dù rằng rất nhiều lần cô đã phủ nhận những lời lẽ "chụp mũ" cô.
Trước đó khá lâu, người nghệ sĩ đa tài có giọng ca ngọt mùi trong lãnh vực tân nhạc cũng như cải lương cũng đã bị gán cho là thân Cộng khi vừa mới rời Việt Nam sang Pháp vào năm 1978.
Hương Lan nói hồi đó cô bị chống đối bởi vì cô đã cộng tác với một đoàn văn nghệ đặt dưới sự chỉ đạo của chế độ mới như hầu hết những nghệ sĩ còn ở lại Việt Nam sau tháng 4 năm 75. Đến khi nhận biết cô không dính líu đến đoàn văn nghệ của hội Sinh viên Việt kiều Yêu nước ở Paris, sự chống đối mới không còn nhắm vào cô nữa. Năm 1986 cùng với 2 con trai, sau khi chia tay với Chí Tâm, Hương Lan đã được thân mẫu bảo lãnh từ Pháp sang Hoa Kỳ.
Hương Lan cho rằng chống đối hay ủng hộ cô là quyền của mỗi người. Cô tôn trọng tự do của họ. Tuy nhiên theo cô thì "É dù trong nước hay ngoài nước, em cũng xin được đứng ngoài để làm một nghệ sĩ chân chính. Làm cái nghề mà ba em đã cho em từ nhỏ để em được phục vụ khán giả khắp nơi."
Dĩ nhiên khi phải đối phó với sự chống đối, Hương Lan không tránh khỏi tình trạng bất ổn về tinh thần. Nhưng tình trạng đó chỉ thoáng qua khi cô đặt tin tưởng mạnh mẽ vào những khán thính giả vẫn dành cho cô nhiều ưu ái. Cụ thể qua những chương trình tổ chức ở hải ngoại, số người đến với tiếng hát Hương Lan vẫn luôn đông đảo, dù gặp trở ngại bởi những cuộc biểu tình. Trong những hoàn cảnh khó khăn này, Hương Lan luôn nói "nhờ vào anh Toản, em mới có được sự vững chắc và thấy mình không bị tổn thương, không bị khổ sở. Trong những lúc bị dồn dập, anh Toản là một người bao giờ cũng ở bên cạnh an ủi và che chở cho em."
Cô quen Đặng Quốc Toản trong buổi tiệc mừng sinh nhật của Elvis Phương vào tháng 2 năm 1986. Sau đó Hương Lan theo học đạo Công Giáo để đến năm 1989, cô cùng với Toản tổ chức hôn lễ tại nhà thờ thuộc thành phố Anaheim, miền nam California.
Đặng Quốc Toản từng phục vụ trong quân lực Việt Nam Cộng Hoà - đơn vị tác chiến - kể từ sau biến cố Mậu Thân cho đến tháng 4 năm 75.
Và dù chống đối Hương Lan, không ai có thể phủ nhận nghệ thuật trình diễn của cô, từ khi được mệnh danh là "Thần Đồng" trên sân khấu cải lương hoặc được gọi một cách trìu mến là " bé Hương Lan" trên sân khấu tân nhạc. Cho đến nay, cô vẫn là một trong những giọng ca được mến chuộng nhất, ở hải ngoại cũng như trong nước.
Khi Hương Lan trở về Việt Nam lần đầu vào năm 1994 - theo lời mời của một công ty điện toán Úc nhằm tổ chức những chương trình văn nghệ để quảng cáo cho những sản phẩm của công ty này vào thị trường Việt Nam. - cô nghĩ rằng niềm ao ước được trở lại hát ở quê hương có cơ hội trở thành hiện thực vì "dù sao cũng có cả một kỷ niệm, cả một tuổi thơ ở Việt Nam" như cô tâm sự.
Nhưng thực tế Hương Lan đã gặp nhiều khó khăn vì không được cơ quan thẩm quyền về văn hoá trong nước cho phép trình diễn trước khán giả, ngoại trừ việc cho phép cô thu băng đĩa hoặc video.
Cô vẫn không nản chí. Năm sau quay trở lại Việt Nam cô tiếp tục xin phép để được hát trên sân khấu. Nhưng một lần nữa cô lại bị từ chối. Mãi đến năm 1996, Hương Lan mới được phép trình diễn mà theo cônghĩ có lẽ là người ta đã nhận biết "thiện chí phục vụ khán giả và niềm ước mơ tầm thường của mình".
Hương Lan nói thật tất cả về những khó khăn gặp phải ở trong nước, nhưng hầu như không mấy được để ý. Hương Lan đã tỏ ra chán nản khi cho rằng phải chi cô về được đón tiếp và được hát rầm rộ thì không nói làm gì, đằng này phải qua bao nhiêu khó khăn mới được hát mà vẫn bị chống đối. Tuy vậy, Hương Lan vẫn tỏ ra thông cảm với dư luận chống đối và kết án cô mà cô cho rằng chỉ có một số nào đó thôi.
"Vợ chồng em cũng có nói chuyện với nhau. Mình cũng phải hiểu đi tìm sự tự do thì có biết bao nhiêu là mất mát. Thành ra không thể nào nói là anh chống không đúng, hay là anh đừng nên chống."
Hương Lan nhấn mạnh "Điều thứ nhất là mình phải tôn trọng sự tự do. Chỉ có điều đáng buồn là em tôn trọng sự tự do của người ta, mà người ta không tôn trọng sự tự do của em."
Hơn nữa, theo cô: "Mình đang ở xứ Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ là xứ tự do nhất thế giới. Em tôn trọng chuyện người ta chống đối. Em tôn trọng sự khó khăn của những người vượtt biển. Ngay cả gia đình họ, họ cũng không bao giờ đồng ý cho ai về Việt Nam. chứ đừng nói chi mình. Người ta cũng có lý của người ta. Và cái điều người ta làm có cái đúng của họ." Và cô còn nói thêm: "Đối với sự mất mát của họ, đánh đổi sự tự do bằng cả cái sự sống của họ thì điều họ làm không thể nào sai được."
Hương Lan cho là cô đang ở trong những ngày tháng cuối của cuộc đời ca hát, mặc dù tuổi cô vẫn còn tương đối trẻ "nhưng thời gian đứng trên sân khấu của em lâu quá. Từ năm em 5 tuổi, năm nay em 48, em đã đứng trên sân khấu 43 năm rồi. Em không nghĩ là em còn đứng trên sân khấu lâu đâu. Cả hai vợ chồng em đều đồng ý với nhau điều đó."
Hương Lan nghĩ là cô sẽ từ giã sân khấu trong vài năm nữa. Do đó trong những ngày tháng còn lại, cô "chỉ mong được về Việt Nam và hát cho những người dân bình dị nghe những tình ca về quê hương xứ sở", như cô đã trả lời phỏng vấn của một tờ báo trong nước. Cô đã dùng tiếng hát của mình để nuôi sống gia đình và chính bản thân, trong những năm tháng còn lại, cô muốn dùng tiếng hát của mình vào những công tác từ thiện mà cô đã từng theo đuổi nhiều năm nay: "để cảm thấy giọng hát của mình không phải chỉ để kiếm cơm mà phải làm gì cho có ý nghĩa trước ngày rời sân khấu."
Hiện nay Hương Lan là hội viên danh dự của Hội Những Bệnh Nhân Nghèo ở Sài Gòn. Trong những năm qua cô đã đứng ra tổ chức những chương trình ca nhạc lấy tên là "Đêm Hương Lan Với Người Nghèo Của Tỉnh Nhà"ø tại Cà Mau (2 đêm), Bạc Liêu (2 đêm), Cần Thơ (1 đêm), Sóc Trăng (1 đêm), Bình Phước (1 đêm) và 1 đêm ở Sài Gòn. Tất cả tiền lời của những lần tổ chức đó, cô đã trao cho Hội Những Bệnh Nhân Nghèo để dùng vào việc chữa trị cần thiết. Ngoài ra cô cũng đã thực hiện một đêm hát ở Phú Yên để gây quĩ cho các trẻ em tàn tật và một chương trình Cây Mùa Xuân cho trẻ em nghèo ở Bình Phước là nơi vợ chồng cô có một trang trại ngoài phần sở hữu một ngôi nhà 3 tầng ở Tân Định, chưa kể đến việc hùn hạp khai thác một nhà hàng hải sản lớn ở Bình Thạnh.
Sau khi từ Việt Nam về Hoa Kỳ vào tháng 4 năm 2004 để săn sóc thân mẫu trong tình trạng sa sút về sức khoẻ do ung thư phổi, Hương Lan đã trở lại Việt Nam vào trung tuần tháng 7 vừa qua để tiếp tục phục vụ khán giả và theo đuổi những công tác từ thiện.
Và như vậy, một lần nữa, cô hy vọng dư luận sẽ thông cảm cho những việc cô làm trước khi giã từ sân khấu...
TRƯỜNG KỲ
Hương Lan
trước sóng gió
TRƯỜNG KỲ
Có thể nói Hương Lan là một ca sĩ hải ngoại gặp nhiều sóng gió [mạnh mẽ và dai dẳng nhất] kể từ khi cô trở về Việt Nam lần đầu tiên vào năm 1994.
Trong cùng chuyến đi với cô còn có 3 nghệ sĩ hải ngoại khác là Đức Huy, Thảo My và Quốc Anh. Nhưng ba người này hầu như không gặp phải những phản ứng bất lợi nào khi trở ra hải ngoại. Chỉ có Hương Lan chịu nhiều búa rìu dư luận. Một phần có lẽ đến từ những lời tuyên bố thẳng thắn của cô cùng sự bảo vệ quyết liệt lý do trở về của mình.
Phiá chống đối cho rằng Hương Lan thân Cộng vì đã về trình diễn tại quê nhà cũng như hợp tác với những trung tâm thực hiện video và CD ở đây. Còn Hương Lan thì khẳng định cô không bao giờ dính dáng đến chính trị. Cô về quê hương chỉ để phục vụ khán giả. Đối với cô "Là nghệ sĩ thì ở đâu, trong hoàn cảnh nào, chế độ nào, chúng em cũng vẫn là nghệ sĩ. Mà nghệ sĩ luôn luôn mong đón nhận tình thương và sự mến mộ của khán giả khắp nơi, mọi tầng lớp trong xã hội. Chúng em không thể chọn lựa khán giả, giầu, nghèo, vv... Khán giả là những người mà chúng em phục vụ một cách chân tình và nồng nhiệt."
Sự chống đối có lúc tưởng chìm đi, nhưng vẫn dấy lên mỗi khi Hương Lan trở ra hải ngoại trình diễn dù rằng rất nhiều lần cô đã phủ nhận những lời lẽ "chụp mũ" cô.
Trước đó khá lâu, người nghệ sĩ đa tài có giọng ca ngọt mùi trong lãnh vực tân nhạc cũng như cải lương cũng đã bị gán cho là thân Cộng khi vừa mới rời Việt Nam sang Pháp vào năm 1978.
Hương Lan nói hồi đó cô bị chống đối bởi vì cô đã cộng tác với một đoàn văn nghệ đặt dưới sự chỉ đạo của chế độ mới như hầu hết những nghệ sĩ còn ở lại Việt Nam sau tháng 4 năm 75. Đến khi nhận biết cô không dính líu đến đoàn văn nghệ của hội Sinh viên Việt kiều Yêu nước ở Paris, sự chống đối mới không còn nhắm vào cô nữa. Năm 1986 cùng với 2 con trai, sau khi chia tay với Chí Tâm, Hương Lan đã được thân mẫu bảo lãnh từ Pháp sang Hoa Kỳ.
Hương Lan cho rằng chống đối hay ủng hộ cô là quyền của mỗi người. Cô tôn trọng tự do của họ. Tuy nhiên theo cô thì "É dù trong nước hay ngoài nước, em cũng xin được đứng ngoài để làm một nghệ sĩ chân chính. Làm cái nghề mà ba em đã cho em từ nhỏ để em được phục vụ khán giả khắp nơi."
Dĩ nhiên khi phải đối phó với sự chống đối, Hương Lan không tránh khỏi tình trạng bất ổn về tinh thần. Nhưng tình trạng đó chỉ thoáng qua khi cô đặt tin tưởng mạnh mẽ vào những khán thính giả vẫn dành cho cô nhiều ưu ái. Cụ thể qua những chương trình tổ chức ở hải ngoại, số người đến với tiếng hát Hương Lan vẫn luôn đông đảo, dù gặp trở ngại bởi những cuộc biểu tình. Trong những hoàn cảnh khó khăn này, Hương Lan luôn nói "nhờ vào anh Toản, em mới có được sự vững chắc và thấy mình không bị tổn thương, không bị khổ sở. Trong những lúc bị dồn dập, anh Toản là một người bao giờ cũng ở bên cạnh an ủi và che chở cho em."
Cô quen Đặng Quốc Toản trong buổi tiệc mừng sinh nhật của Elvis Phương vào tháng 2 năm 1986. Sau đó Hương Lan theo học đạo Công Giáo để đến năm 1989, cô cùng với Toản tổ chức hôn lễ tại nhà thờ thuộc thành phố Anaheim, miền nam California.
Đặng Quốc Toản từng phục vụ trong quân lực Việt Nam Cộng Hoà - đơn vị tác chiến - kể từ sau biến cố Mậu Thân cho đến tháng 4 năm 75.
Và dù chống đối Hương Lan, không ai có thể phủ nhận nghệ thuật trình diễn của cô, từ khi được mệnh danh là "Thần Đồng" trên sân khấu cải lương hoặc được gọi một cách trìu mến là " bé Hương Lan" trên sân khấu tân nhạc. Cho đến nay, cô vẫn là một trong những giọng ca được mến chuộng nhất, ở hải ngoại cũng như trong nước.
Khi Hương Lan trở về Việt Nam lần đầu vào năm 1994 - theo lời mời của một công ty điện toán Úc nhằm tổ chức những chương trình văn nghệ để quảng cáo cho những sản phẩm của công ty này vào thị trường Việt Nam. - cô nghĩ rằng niềm ao ước được trở lại hát ở quê hương có cơ hội trở thành hiện thực vì "dù sao cũng có cả một kỷ niệm, cả một tuổi thơ ở Việt Nam" như cô tâm sự.
Nhưng thực tế Hương Lan đã gặp nhiều khó khăn vì không được cơ quan thẩm quyền về văn hoá trong nước cho phép trình diễn trước khán giả, ngoại trừ việc cho phép cô thu băng đĩa hoặc video.
Cô vẫn không nản chí. Năm sau quay trở lại Việt Nam cô tiếp tục xin phép để được hát trên sân khấu. Nhưng một lần nữa cô lại bị từ chối. Mãi đến năm 1996, Hương Lan mới được phép trình diễn mà theo cônghĩ có lẽ là người ta đã nhận biết "thiện chí phục vụ khán giả và niềm ước mơ tầm thường của mình".
Hương Lan nói thật tất cả về những khó khăn gặp phải ở trong nước, nhưng hầu như không mấy được để ý. Hương Lan đã tỏ ra chán nản khi cho rằng phải chi cô về được đón tiếp và được hát rầm rộ thì không nói làm gì, đằng này phải qua bao nhiêu khó khăn mới được hát mà vẫn bị chống đối. Tuy vậy, Hương Lan vẫn tỏ ra thông cảm với dư luận chống đối và kết án cô mà cô cho rằng chỉ có một số nào đó thôi.
"Vợ chồng em cũng có nói chuyện với nhau. Mình cũng phải hiểu đi tìm sự tự do thì có biết bao nhiêu là mất mát. Thành ra không thể nào nói là anh chống không đúng, hay là anh đừng nên chống."
Hương Lan nhấn mạnh "Điều thứ nhất là mình phải tôn trọng sự tự do. Chỉ có điều đáng buồn là em tôn trọng sự tự do của người ta, mà người ta không tôn trọng sự tự do của em."
Hơn nữa, theo cô: "Mình đang ở xứ Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ là xứ tự do nhất thế giới. Em tôn trọng chuyện người ta chống đối. Em tôn trọng sự khó khăn của những người vượtt biển. Ngay cả gia đình họ, họ cũng không bao giờ đồng ý cho ai về Việt Nam. chứ đừng nói chi mình. Người ta cũng có lý của người ta. Và cái điều người ta làm có cái đúng của họ." Và cô còn nói thêm: "Đối với sự mất mát của họ, đánh đổi sự tự do bằng cả cái sự sống của họ thì điều họ làm không thể nào sai được."
Hương Lan cho là cô đang ở trong những ngày tháng cuối của cuộc đời ca hát, mặc dù tuổi cô vẫn còn tương đối trẻ "nhưng thời gian đứng trên sân khấu của em lâu quá. Từ năm em 5 tuổi, năm nay em 48, em đã đứng trên sân khấu 43 năm rồi. Em không nghĩ là em còn đứng trên sân khấu lâu đâu. Cả hai vợ chồng em đều đồng ý với nhau điều đó."
Hương Lan nghĩ là cô sẽ từ giã sân khấu trong vài năm nữa. Do đó trong những ngày tháng còn lại, cô "chỉ mong được về Việt Nam và hát cho những người dân bình dị nghe những tình ca về quê hương xứ sở", như cô đã trả lời phỏng vấn của một tờ báo trong nước. Cô đã dùng tiếng hát của mình để nuôi sống gia đình và chính bản thân, trong những năm tháng còn lại, cô muốn dùng tiếng hát của mình vào những công tác từ thiện mà cô đã từng theo đuổi nhiều năm nay: "để cảm thấy giọng hát của mình không phải chỉ để kiếm cơm mà phải làm gì cho có ý nghĩa trước ngày rời sân khấu."
Hiện nay Hương Lan là hội viên danh dự của Hội Những Bệnh Nhân Nghèo ở Sài Gòn. Trong những năm qua cô đã đứng ra tổ chức những chương trình ca nhạc lấy tên là "Đêm Hương Lan Với Người Nghèo Của Tỉnh Nhà"ø tại Cà Mau (2 đêm), Bạc Liêu (2 đêm), Cần Thơ (1 đêm), Sóc Trăng (1 đêm), Bình Phước (1 đêm) và 1 đêm ở Sài Gòn. Tất cả tiền lời của những lần tổ chức đó, cô đã trao cho Hội Những Bệnh Nhân Nghèo để dùng vào việc chữa trị cần thiết. Ngoài ra cô cũng đã thực hiện một đêm hát ở Phú Yên để gây quĩ cho các trẻ em tàn tật và một chương trình Cây Mùa Xuân cho trẻ em nghèo ở Bình Phước là nơi vợ chồng cô có một trang trại ngoài phần sở hữu một ngôi nhà 3 tầng ở Tân Định, chưa kể đến việc hùn hạp khai thác một nhà hàng hải sản lớn ở Bình Thạnh.
Sau khi từ Việt Nam về Hoa Kỳ vào tháng 4 năm 2004 để săn sóc thân mẫu trong tình trạng sa sút về sức khoẻ do ung thư phổi, Hương Lan đã trở lại Việt Nam vào trung tuần tháng 7 vừa qua để tiếp tục phục vụ khán giả và theo đuổi những công tác từ thiện.
Và như vậy, một lần nữa, cô hy vọng dư luận sẽ thông cảm cho những việc cô làm trước khi giã từ sân khấu...
TRƯỜNG KỲ