.
VIỆT NAM, TỔ QUỐC VÀ EM [III]
[/align]
[/align]
[/align]
Đốm hương:
[/align]
[/align]
Tình yêu của một đốm hương rực sáng trước bàn ông Thiên
có soi đủ mặt những đứa con trong đêm tối của Mẹ?
DC.
[/align]
KHI KHA-LUÂN-BỐ TÌM ĐƯỜNG
[/align]Khi Kha-luân-bố tìm đường đi vòng quanh thế giới
[/align]ông gặp Tân thế giới
[/align]khi tôi tìm đường đi vòng quanh sự sống
[/align]tôi gặp em
[/align]ở nơi em tất cả đều là châu Mỹ
[/align]biển mênh mông sóng nước
[/align]đập vào những dấu hỏi triền miên
[/align]và con thuyền tôi ngơ ngác sau cơn hồng thủy
[/align]đậu trên đỉnh cao một thiếu nữ
[/align]tôi giắt đôi dòng thơ như Noé bước xuống một triền dốc
[/align]gặp tiếng cười em lảnh lót
[/align]và khi tôi nép mình bên một khóm hồng
[/align]tôi nhận ra tiếng hót kia cũng là một bông hoa
[/align]tôi không nhìn thấy em
[/align]nhưng làm sao lẫn được một mùi hương
[/align]em tỏa quanh tôi một làn âu yếm
[/align]và tôi kẻ khô cằn vì gió bão
[/align]tôi cảm thấy vòng tay em siết lại
[/align]vòng tay vô hình ấy mềm như nhung
[/align]hay như những sợi tơ vàng quấn trên khóm lá
[/align]em là một chuỗi bướm
[/align]rơi từ không trung thất lạc của tuổi thơ
[/align]rơi vào hồn tôi cõi trống
[/align]rơi xuống trái tim
[/align]em là nguồn suối mà da thịt tôi đã nghe
[/align]những mũi kim của dòng nước thoáng nhẹ
[/align]làm bừng lên sự sống
[/align]trên những mỏm rêu
[/align]a có lẽ em không phải là hoa là bướm là nguồn suối
[/align]cũng chẳng phải tiếng chim
[/align]em chỉ là châu Mỹ
[/align]của một kẻ mang nặng dĩ vãng dẫu không còn dĩ vãng
[/align]của một kẻ thất lạc quê hương từ tuổi thơ
[/align]
[/align]khi Kha-luân-bố tìm đường đi vòng quanh thế giới
[/align]ông không tìm ra nơi mình muốn tới
[/align]ông tìm ra Tân thế giới
[/align]và đưa về cho nữ hoàng của ông
[/align]một vùng trời kiêu hãnh
[/align]khi tôi mưu cầu sự sống cho bản thân
[/align]tôi tìm ra nơi mình phải tới
[/align]và còn lại với sự vắng mặt vô bờ bến của em:
[/align]quê hương tôi tìm kiếm.
[/align]
[/align]
[/align]
NGÀY CUỐI TUẦN
[/align]Ngày cuối tuần thường ra là một ngày nghỉ ngơi
[/align]ngày của thăm hỏi ngày của bạn bè
[/align]ngày của những người lính vô danh còn sống vẫn đứng gác xanh tươi trên đường phố
[/align]mà lâu lâu mình mới nhìn ra
[/align]ngày của những cuốn sách mới những tấm bìa không giấu giếm
[/align]những trang giấy lẳng lơ quyến rũ
[/align]ngày của những cô hàng sách tạm
[/align]lo ngại mình không ở lại với sách được lâu
[/align]ngày của buổi chiều vàng xõa tóc trên nỗi nhớ dòng sông
[/align]hay những nụ tuyết hôn lất phất lên những mình tuyết khác
[/align]nhưng ngày cuối tuần không có thư em
[/align]không phải là một ngày của
[/align]
[/align]
[/align]
CẨM THẠCH HỒNG VÀ CỎ XANH
[/align] Rau muống với bèo bồng
[/align] nở hoa đồng màu tím nhạt
[/align]
[/align]Em ngủ trên đỉnh cao giữa trời quang mưa tạnh
[/align]cẩm thạch hồng và từng búi cỏ xanh còn nhớ dấu chân
[/align]em ngủ trong hồn tôi một buổi chiều mịt mù sương
[/align]thế kỷ tàn
[/align]xin em cứ ngủ yên
[/align]để tôi được nhìn ngắm những mộng mị em hồng
[/align]trên đôi má...
[/align]hỡi những hạt bụi đường đừng tiếp tục chờn vờn trước mắt
[/align]hãy chờ tới một buổi mai hỡi những hạt sương giá
[/align]cẩm thạch hồng và cỏ xanh
[/align]hãy trả lại ta mọi dấu chân
[/align]
[/align]như trong bài thơ họ Bạch
[/align]em tới em đi — “hoa, phải chăng hoa...”
[/align]nhưng đêm nay tôi xin em
[/align]cứ ngủ yên trong hồn tôi như thế
[/align]để tôi được tiếp tục nhìn ngắm những mộng mị em hồng...
[/align]
[/align]một búi cỏ xanh và cẩm thạch hồng
[/align]cẩm thạch hồng và cỏ xanh
[/align]
[/align]
[/align]
HÔM NAY TRỜI MỊN MÀNG
[/align]Hôm nay trời mịn màng như một người yêu
[/align]da trời màu ngọc xám
[/align]long lanh một tiếng hót chim sâu
[/align]và rưng rưng ngọn cỏ
[/align]tôi cảm thấy mình đầy đủ:
[/align]một lần nữa, tôi đã nghe tiếng em
[/align]– giữa cánh đồng bát ngát –
[/align]bài thơ em mới viết
[/align]trên trang giấy còn thơm
[/align]tôi đã đọc thơ em xa khuất mọi nẻo đường
[/align]bài thơ của một người tình viết cho một người ngày xưa
[/align]tỏ bày nỗi xót xa không thể lặp lại những lời yêu thương cũ
[/align]và sự tiếc nuối khôn nguôi của điều không thể ấy...
[/align]tôi nhìn năm tháng
[/align]và thầm nhủ
[/align]có lẽ nào...
[/align]và tôi chợt thấy những vòng bánh xe
[/align]bánh xe lớn bánh xe nhỏ
[/align]vô số những vòng bánh trong một đời người
[/align]những vòng bánh giao nhau loang loáng
[/align]qua mau
[/align]thoáng đó
[/align]đã chẳng còn thấy nhau
[/align]những vòng bánh bị nhấc hổng
[/align]nằm bên một miệng vực
[/align]còn quay được bao lâu
[/align]những vòng bánh vụt qua
[/align]trên khoảng đường bụi mù
[/align]có trở lại trong một kiếp nào sau...
[/align]và tôi lại thấy những lá cỏ
[/align]có một lần vô tình tôi đạp phải trên đường
[/align]một con chim sâu đã lấm lét nhìn tôi
[/align]rồi hốt hoảng bay đi
[/align]siêu vẹo
[/align]cuống quit
[/align]dưới đám mây chết đuối
[/align]của một vùng trời
[/align]vùng trời không thể ở
[/align]vùng trời có ngọn cỏ bầm nát
[/align]vùng trời có con chim lấm lét nhìn mi
[/align]rồi hoảng hốt bay đi
[/align]vùng trời mà mi cũng chỉ đi qua
[/align]và qua đi
[/align]như những vòng bánh
[/align]như chim...
[/align]tôi thấy mình muốn nói đôi điều
[/align]cùng cánh chim và ngọn cỏ
[/align]nhưng chung quanh chỉ có cánh đồng hoang vắng
[/align]trang giấy trắng
[/align]bài thơ
[/align]
[/align]hôm nay tôi cảm thấy mình đầy đủ
[/align]khi đọc lại bài thơ em mới viết
[/align]và chợt nhận ra mình không có trong đó
[/align]tôi đầy đủ như cánh đồng
[/align]trống trơn
[/align]tôi đầy đủ như một bông quỳ
[/align]thiếu nắng
[/align]và tôi khám phá ra cái thói hư nhiễm phải từ thơ dại:
[/align]cái thói ngầm giấu những vết thương.
[/align]
[/align]
[/align]
CƠN BÃO ĐÃ ĐI QUA
[/align]cơn bão đã đi qua
[/align]còn lại với ta bây giờ
[/align] chỉ là
[/align] mùa đông của trời đất
[/align]ngươi là cát
[/align]cát của sông Hằng
[/align]cát biển Đông
[/align]cát của khu vườn đã khép lại
[/align] trên giàn nho
[/align] con bướm
[/align] cánh chim
[/align]cát
[/align] trên đôi vai mỏi mệt
[/align] trên đường chỉ tay chằng chịt những vết nối
[/align] trên đôi hồ nước đã cạn khô
[/align]cát
[/align] dưới hàng cây
[/align] giọt đèn
[/align] thành phố
[/align] cuộc mưu sinh
[/align] rời rã
[/align]
[/align]cơn bão đã đi qua
[/align]còn lại với ta bây giờ:
[/align] trời
[/align] đất
[/align] im lặng
[/align] cát & ta
[/align]
[/align]
[/align]
NỖI NHỚ
[/align]Nỗi nhớ như hạt thóc
[/align]rơi từ bông lúa
[/align]rơi xuống sân phơi
[/align]còn ấm nắng những mùa ngậm sữa
[/align]lúa con gái
[/align]lúa nghiêng ngả đòng đòng
[/align]đất và nước tỏa hơi sương buổi sáng
[/align]vải thô thơm mùi mồ hôi
[/align]cánh tay âu yếm cũng là lưỡi hái
[/align]hạt thóc như nỗi nhớ
[/align]rơi từ con tim
[/align]rơi xuống đêm sâu
[/align]cuốn theo chuỗi tiếng cười rực rỡ
[/align]
[/align]hạt thóc như nỗi nhớ
[/align]chưa biết khóc
[/align]
[/align]
[/align]
HÃY CHO TÔI UỐNG
[/align] Hãy cho tôi uống, tôi không khát
[/align] ÁLVARO DE CAMPOS
[/align]
[/align]Dưới đáy chiếc ly có một vòng tròn
[/align]vòng đáy của chiếc ly
[/align]vòng vàng
[/align]óng ánh
[/align]bên trên là những mùa giông bão
[/align]những bắp thịt của sóng
[/align]dòng cuồng lưu
[/align]bên trên nữa là những cành rong
[/align]môi san hô
[/align]nắng mới pha màu hổ phách
[/align]chiếc giường lông chim ảo ảnh
[/align]khát vọng sủi tăm
[/align]bên trên nữa là mặt hồ thầm lặng
[/align]những vườn nho soi bóng êm đềm
[/align]mắt biếc nằm trên tay
[/align]ôi vòng mắt chim khuyên
[/align]chiếc nhẫn của con gi sừng...
[/align]
[/align]hãy cho tôi uống...
[/align]
[/align]
[/align]
NỖI ĐAU
[/align]Như một đoàn tàu luôn luôn hối hả
[/align]đi từ đường hầm của hư không tới mùa gặt bão
[/align]
[/align]như một bãi biển trống vắng
[/align]đôi khi ngọn triều ập tới và rút ra quá vội
[/align]để lại đợi trông
[/align]một chấn thương không dấu tích
[/align]
[/align]như một kẻ gây mê bằng châm cứu trước khi giải phẫu
[/align]tôi tìm về em
[/align]nỗi đau làm quên hết mọi nỗi đau
[/align]
[/align]
[/align]
CON TRÂU KHÔNG PHẢI LÀ BẠN CỦA CON NGƯỜI
[/align] Cả đến loài thú đôi khi cũng vô nhân đạo
[/align] ARVO VALTON
[/align]
[/align]Con trâu không phải là bạn của con người
[/align]con trâu là bạn của lưỡi cày
[/align]mô đất cụm mây
[/align]đôi khi một con sáo
[/align]đôi khi một dòng sông
[/align]con trâu phì phò với con sáo
[/align]hì hụp với dòng sông
[/align]kéo gánh nặng của lưỡi cày
[/align]xẻ mô đất
[/align]hất tung những chân rạ còn bướng bỉnh
[/align]nhai đôi cọng cỏ khô
[/align]đôi khi gối đầu trên cụm mây
[/align]
[/align]con trâu không phải là bạn của con người
[/align]
[/align]
[/align]
ĐÒ NEO GIÓ
[/align] — gửi Khế Iêm
[/align]
[/align]Đò neo gió đợi người
[/align]hay neo người đợi gió
[/align]cũng vậy thôi
[/align]khi trái tim treo
[/align]trên lửa
[/align]khi đời
[/align]thủy tinh vỡ
[/align]ẩn ức như hơi thở lênh đênh
[/align]bộ lạc xa
[/align]rồi tiếng chim rơi
[/align]đã chin một bờ môi
[/align] đò nhớ sóng
[/align]hay bông bụt còn lập lòe bên giậu vắng
[/align] đò
[/align] ơi
[/align]
[/align]
[/align]
NHỮNG CHIẾC BÓNG
[/align]Một đêm trở về với khu rừng cổ tích
[/align]tôi tìm lại được chiếc bóng
[/align]chiếc bóng đã chăm chút
[/align]đã thương yêu âu yếm vuốt ve
[/align]tuổi thơ tôi chập chững
[/align]chiếc bóng ngồi bên bờ giếng
[/align]trong sâu thẳm núi rừng việt-bắc
[/align]đôi khi có tiếng cựa mình của một khóm trúc
[/align]đôi khi một giọt nước
[/align]trong thành giếng
[/align]cách xa
[/align]tôi chợt nhớ tới cha tôi khi người từ miền xuôi trở lại
[/align]cha tôi với ngọn đèn dầu
[/align]đêm đầu tiên người gặp lại chiếc bóng
[/align]chiếc bóng âu yếm
[/align]chiếc bóng vuốt ve
[/align]chiếc bóng muốn hôn lên người
[/align]chiếc bóng muốn nói một điều gì đó
[/align]nhẹ như hơi thở của bóng
[/align]chiếc bóng muốn thì thầm
[/align]rằng chiếc bóng nhớ
[/align]vành tai
[/align]vành tai đã nghe những tiếng quát tháo
[/align]vành tai đã nghe những tiếng khóc ngất
[/align]vành tai đã nghe lửa cháy
[/align]vành tai chỉ còn nghe những tiếng vút của mũi tên
[/align]vành tai chỉ còn nghe tiếng thở rền của những người chết
[/align]vành tai chỉ còn nghe chính hơi thở của mình còn sống sót
[/align]nhưng chiếc bóng không có tiếng nói
[/align]chiếc bóng chỉ biết nói bằng ánh mắt
[/align]chiếc bóng không thể cãi lại
[/align]nỗi đau của vành tai
[/align]nỗi đau của một vành tai không còn nhìn ra chiếc bóng
[/align]vẫn một chiếc bóng
[/align]khổ đau lầm lũi
[/align]câm nín
[/align]nhưng vành tai không thể nhìn ra chiếc bóng mình
[/align]vành tai chỉ còn nhận ra những chiếc bóng khác
[/align]những chiếc bóng dãy dụa
[/align]những chiếc bóng đổ sập
[/align]những chiếc bóng khóc ngất
[/align]khi chiếc bóng lao mình xuống giếng
[/align]cái giếng khơi ngoài vườn
[/align]cái giếng khơi còn lại giữa núi rừng việt-bắc
[/align]như một vết thương
[/align]như một nỗi nhớ
[/align]thì vành tai
[/align]vành tai biến thành một chiếc bóng khác
[/align]và trở lại miền xuôi
[/align]
[/align]khi tôi trở về với núi rừng quê hương
[/align]tôi đã tìm lại được chiếc bóng
[/align]chiếc bóng lầm lũi
[/align]chiếc bóng thân thương
[/align]chiếc bóng ngồi bên bờ giếng
[/align]như vẫn chờ một vành tai
[/align]nhớ lắm
[/align]nhưng chiếc bóng vẫn không có tiếng nói
[/align]nhưng chiếc bóng không còn nhận ra tôi
[/align]tôi bây giờ khác
[/align]giữa núi rừng hà khắc
[/align]tôi bây giờ là một bông hoa
[/align]một bông hoa không bao giờ có thể mọc bên một bờ giếng
[/align]tôi muốn khóc
[/align]tôi muốn kêu lên mẹ ơi
[/align]nhưng tôi không còn tiếng nói
[/align]tôi đã trở thành một chiếc bóng
[/align]
[/align]phải trả lại tiếng nói cho những chiếc bóng
[/align]
[/align]
[/align]
NHỮNG TÍN HIỆU
[/align]Cuộc đối thoại giữa những người chết bắt đầu
[/align]chúng tôi sử dụng những máy khuếch âm cực mạnh
[/align]để có thể tiếp nhận những âm ba nhỏ yếu nhất
[/align]từ thế giới bên kia
[/align]
[/align]qua những mùa đông dài dặc
[/align]chúng tôi nghe không thiếu những nhiễu âm
[/align]có khi chỉ đôi tiếng vo ve từ một ngôi cổ miếu
[/align]có khi cả những tiếng đàn hặc từ một triều vua
[/align]nhưng trong những đêm hè xanh biếc
[/align]những đêm gợi nhớ những đóa hồng nhung
[/align]chúng tôi bắt được một âm thanh thật lạ
[/align]không phải tiếng khóc đã quá quen
[/align]cũng không phải tiếng cười vay mượn của những mặt nạ
[/align]ấy là một làn sóng
[/align]dập dồn và dai dẳng
[/align]cả những khi bị lấp nghẹn vì gió lá
[/align]làn sóng ấy vẫn tiếp tục vẳng tới
[/align]đều đặn như một nhạc cụ xưa hay một mình sinh vật siết trên da cây
[/align]trong âm thanh ấy
[/align]chúng tôi nghe cả mùi đất đá
[/align]đồng cỏ
[/align]những dòng sông
[/align]lửa rực như những đóa hoa
[/align]và đôi khi tiếng nói câm nín của những vuông vải xé vội
[/align]phất phơ trên những cành đước
[/align]hòa lẫn những bước chân
[/align]hay tiếng trống ngực
[/align]
[/align]
[/align]
KHI SÀI-GÒN CHẠNG VẠNG LÊN ĐÈN
[/align] — gừi Cao Bá Minh
[/align]
[/align]Khi Sài-gòn chạng vạng lên đèn
[/align]chúng ta đã bay trong những đường phố
[/align]như trong không gian của những tấm tranh
[/align]lộ thiên...
[/align]
[/align]níu trên vai anh tôi đã bay
[/align]với đôi cánh thiên thần
[/align]khi anh thầm thì
[/align]“kẻ thù của chúng ta
[/align]chính là thời gian...”
[/align]với cơn gió rít ngang tai chúng ta đã bay
[/align]trong tác phẩm lớn nhất của đời mình
[/align]tác phẩm chưa phát hiện
[/align]cả đến cho cây cọ
[/align]cả đến cho vành môi
[/align]chúng ta đã bay chúng ta đã bay
[/align]cả thế giới nào hay hai đốm lửa nhỏ nhất
[/align]có thể bay đến tận cùng trái đất
[/align]khi mức tới không phải mức ăn thua
[/align]và chuông giáo đường chưa điểm
[/align]chúng ta đã bay
[/align]vào chính cơn say chói lòa
[/align]với mái tóc làm ngọn cờ
[/align]và không gian ngang dọc chỉ còn là một khung tranh nhỏ nhít
[/align](đêm vẫn còn đầy sao trong mắt chúng ta)
[/align]...
[/align]Tôi đã bước vào đường hầm của “nụ cười thầm lặng”
[/align]trước anh
[/align]tôi vẫn nhớ từng màu sắc
[/align]của “con chim thiên đường”
[/align]dưới mái tranh
[/align]và đêm nay
[/align]dõi theo hạt mầm của ai “vung vãi trên thảo nguyên”
[/align]tôi đã tìm lại được lời anh thì thầm...
[/align]và tự hỏi
[/align]ở đâu đó trên trái đất
[/align]có còn những cơn say...
[/align]
[/align]
[/align]
NGÀY MAI CÓ NGƯỜI VỀ
[/align]Ngày mai có người về Sài-gòn
[/align]người ấy sẽ bay
[/align]người ấy sẽ đáp xuống
[/align]người ấy sẽ nhìn quanh
[/align]dường như những chiếc áo vàng vẫn còn chạy
[/align]ngoài khung cửa kính của hãng máy bay
[/align]trên đường phố
[/align]những chiếc áo vàng
[/align]một người bị kêu án –
[/align]có tiếng tắc-kè
[/align]từ công trường hòa bình tới bờ sông
[/align]– một người sài-gòn bị kêu án
[/align]con đường ấy giờ mang tên gì nhỉ
[/align]những con tắc-kè... ồ không
[/align]một người sài-gòn bị kêu án –
[/align]những con tắc-kè không đổi màu
[/align]nhiễu âm của câm nín
[/align]dưới gậm cầu
[/align]cuối dòng người và xe
[/align]một người –
[/align]những chiếc áo vàng
[/align]cuối dòng người và xe
[/align]những chiếc áo...
[/align]– sài-gòn bị kêu án
[/align]... vàng vẫn chạy
[/align]trong khói
[/align]một người sài-gòn bị – tiếng tắc-kè
[/align]– kêu án
[/align]những đốm lửa của muôn ngàn sạp thuốc lá
[/align]thắp đêm
[/align]tiếng tắc kè
[/align]một người... bị kêu án
[/align]tiếng –
[/align]ngã sáu miệt nhà thờ cha Tam
[/align]– tắc-kè
[/align]mưa
[/align]những chiếc áo
[/align]những chiếc áo vàng
[/align]cháy
[/align]
[/align]một người sài-gòn – bị kêu án
[/align]ngày mai có người về sài-gòn tìm người ấy
[/align]
[/align]
[/align]
TIẾNG KÊU
[/align]Có tiếng kêu nào không tới từ xa
[/align]có tiếng kêu nào không kể từng tội ác
[/align]nhưng sao đêm nay tôi nghe tiếng m gần gũi:
[/align]hãy viết cho m
[/align]hãy gửi thư cho m
[/align] ... đừng quên
[/align]
[/align]đêm nay
[/align]tôi vẫn còn nghe tiếng chim chiêm chiếp gọi hè
[/align]nhưng hoa phượng
[/align]hoa phượng đã nở dưới vực sâu
[/align]chúng ta không còn thời gian cho hận thù và cả đến tiếng khóc ngất
[/align]chúng ta chới với gọi nhau
[/align]ôi những tiếng kêu có trôi giạt về đâu
[/align]dòng hợp lưu nào dưới địa cầu
[/align]những trái tim
[/align]như mây
[/align]
[/align]27. 6. 1993
[/align]
[/align]
[/align]
TỪ TRONG VẾT GẤP CỦA TRÁI TIM
[/align]Từ trong vết gấp của trái tim
[/align]bóng m tuôn ra như mạch suối
[/align]mải lần về nguồn nước tôi không nghe tiếng m hỏi:
[/align]– chừng nào n trở lại với m?
[/align]
[/align]những đứa trẻ
[/align]ngây thơ và tàn ác
[/align]ném mãi những bông cẩm trướng vào mắt tôi
[/align]trong lúc tiếng chuông chiều vẫn điểm
[/align]từng cánh hoa trinh nữ rời rã
[/align]
[/align]– chừng nào n trở lại
[/align]biên tập cho m vở tuồng lộn xộn vô cùng nồng cháy
[/align]bên ngọn đèn âm u ta đã từng đạo diễn và là diễn viên
[/align]chừng nào n
[/align]những đêm xanh còn biếc ước mơ
[/align]
[/align]
[/align]
MÙA NÀY HẠT BẮP
[/align]Hỡi cuộc tình còn thiếp ngủ
[/align]vừa trở mình trong nỗi nhớ
[/align]mùa này lá xanh lại trổ trên những cành phong
[/align]nhựa luyện với nhựa nguyên lại dâng tràn
[/align]những mình liễu rủ mềm đong đưa với gió
[/align]nắng say rượu nằm trên dòng sông
[/align]
[/align]mùa này
[/align]lá bắp tả tơi
[/align]rã rời là thân bắp...
[/align]
[/align]... bên kia sông thủa ấy là khu nhà mới cất
[/align]những ngôi nhà chưa có cửa
[/align]không gian thân thiết làm bằng đêm
[/align]và chúng ta biến thành khát vọng...
[/align]
[/align]mùa này tóc đã bạc nhiều và
[/align]những mô đất rậm rì những cỏ
[/align]đôi khi xẹt ngang đầu có những con cu ngói
[/align]lốm đốm hoa
[/align]
[/align]mùa này hạt bắp
[/align]mưng đầy sữa
[/align]
[/align]
[/align]
HY VỌNG
[/align]Hy vọng là một thứ tình cảm hoang đường
[/align]khi nắng mới đương lên và trời xanh thơm ngát
[/align]và tiếng ai gần gũi còn vang dội bên tai
[/align]tôi nghe tiếng m thong thả hát
[/align]trong cơn mưa mùa cũ ban mai
[/align]con đường ấy chắc chắn là nhiều gai
[/align]những viên sỏi vẫn còn làm đau gót chân nai thủa trước
[/align]m làm gì khi không thể khóc được
[/align]m nghĩ gì khi loay hoay
[/align]với những con rối
[/align]những con rối vẫn hoài
[/align]múa may
[/align]con đường dài bất hạnh vẫn nối vòng tay với
[/align]tương lai
[/align]mưu sinh là một chữ đen tối
[/align]nhưng hy vọng còn soi một màu tối đen hơn:
[/align]... biếc xanh như đôi cánh thiên thần
[/align]nó chìm dần vào cõi ấy
[/align]và bỗng nhiên rực cháy
[/align]
[/align]
[/align]
NIỀM BÍ ẨN
[/align]Tôi và m không được gần nhau
[/align]bởi quê hương còn nhiều rào cản
[/align]những rào cản đôi khi phủ đầy hoa
[/align]hoặc ngụy trang dưới lớp sơn dân tộc...
[/align]với tình thương bao la
[/align]những người trẻ chúng ta
[/align]vẫn thường là những nạn nhân chọn lọc
[/align]dưới đáy giếng
[/align]lưới nhện giăng mắc
[/align]thỉnh thoảng rơi rớt một hòn sỏi
[/align]người ta nghe tiếng va chạm vào thành giếng xa vời
[/align]rồi thôi
[/align]dưới đáy giếng
[/align]là con nhện duy nhất đúng
[/align]– người hiệp sĩ thủa xưa lộ nguyên hình tên chủ nô –
[/align]kẻ trưng thu cả đến những yêu thương còn sót lại
[/align]từ những họng súng
[/align]và không thiếu gì những người tuổi trẻ biến thành những chiếc loa đồng tình
[/align]trong và ngoài vực thẳm
[/align]cuộc sống vẫn tiếp tục, cố nhiên
[/align]cuộc sống không hơn gì cái chết trả góp...
[/align]
[/align]tôi tôi vẫn là tôi của một thủa nào
[/align]vẫn thiết tha vẫn căm hận vẫn buồn thương
[/align]cô đơn như một người, tóm lại
[/align]và thơ tôi rốt cuộc cũng vẫn là một sản phẩm của thời đại
[/align]phải, nếu muốn,
[/align]người ta có thể (?) phân xẻ thơ tôi ra làm hai
[/align](thơ chính sự và thơ tình cảm)
[/align]nhưng đây là niềm bí ẩn –
[/align]một niềm bí ẩn thật rõ rệt:
[/align]tôi bao giờ cũng chỉ là một
[/align]bởi trọn vẹn tôi bao giờ cũng muốn ở lại bên m
[/align]nơi quê hương không rào cản
[/align]
[/align]
[/align]
BÀI THƠ
[/align]Thế là tôi đã lấp đầy một hình chim
[/align]bây giờ cánh chim không còn là của tôi nữa
[/align]nó là của mọi chiều không gian
[/align]của mọi màu đèn của mọi thành phố của mọi làng quê
[/align]của những cành xanh của những cành tím của cả những cành
[/align]không còn màu sắc
[/align]trên trái đất
[/align]bây giờ thơ của người đã truyền vào mạch máu
[/align]tôi trả lại người cho sự sống
[/align]hay sự chết
[/align]đang tìm đường trở lại
[/align]đang vu vơ hỏi thăm những đường phố
[/align]khi những bụi gai đang chờ tôi
[/align]những giọt máu cũng đang chờ tôi nữa
[/align]ai sẽ ngắt những bông hồng đỏ thẫm cho tôi
[/align]ai sẽ gạt đôi hòn sỏi làm đau thân xác
[/align]ai sẽ trồng nơi tôi cây đời thẳng đứng
[/align]và ai sẽ đem lại cho tôi dòng nước ngầm
[/align]từng tưới đẫm hồn tôi
[/align]bây giờ
[/align]cánh chim mà tôi tự rót đầy
[/align]bằng những đêm nhung đen
[/align]bằng những ngày hồng thắm
[/align]cánh chim mà tôi đã trang sức
[/align]bằng những vòng âu yếm
[/align]và cả những nụ hôn thầm lén
[/align]cánh chim mà tôi đã vây bủa
[/align]bằng những lời yêu thương
[/align]cánh chim ấy không còn là của riêng tôi nữa
[/align]
[/align]
[/align]
TỪ VỰC SÂU CỦA VỰC SÂU
[/align]Từ vực sâu của vực sâu
[/align]trong thung lũng nước mắt
[/align]bao năm trước tôi còn nghe tiếng ai nói:
[/align]“tất cả những người làm thơ
[/align]đều là người do-thái...”*
[/align]tôi nghĩ tới một nghĩa trang lâu đời ở Tân-phố**
[/align]và lần ấy em đã hát bài thánh ca
[/align]theo nhịp ca hiện đại
[/align]và tôi lại nhớ tới em của lần đi thăm hồng hạc
[/align]em chỉ cây đa xum xuê:
[/align]— nếu cái cây biết bay?
[/align]— thì... trái đất cũng bay theo!
[/align]bây giờ kỷ niệm về em đã chìm khuất
[/align]dưới dòng nước xanh lục chúng ta đã cùng rõi theo...
[/align]từ một nhà hàng nằm sâu dưới lòng đất
[/align]cái cây không bao giờ biết bay
[/align]và trái đất vẫn quay cuồng như thế
[/align]những người... do-thái – phần lớn – đã hóa thành mây
[/align]và cuốn vần tập đọc của họ bây giờ
[/align]là xóa bỏ hận thù
[/align]với những kẻ tiếp tục quật mồ trên trái đất
[/align]người do-thái chưa bao giờ biết tới nghỉ yên
[/align]dù nằm sâu dưới vực sâu của vực sâu
[/align]lúc này –
[/align] em có khoẻ không
[/align]em làm gì sau những cơn mưa ngắn ngủi của Tân-phố?
[/align]
[/align]-------------------
[/align]* Marina Tsvetaeva (1892-1941), theo Paul Celan.
[/align]** Tân-phố: Singapore. Ở Tân-phố có cả một nghĩa trang lớn của người do-thái, không biết tới đây từ bao giờ. (DC.)
[/align]
[/align]
[/align]
TRONG KHI CHỜ CÔNG CHÚA
[/align]Trên trái đất
[/align]tôi già ngay từ nhỏ
[/align]tôi đã qua hai ba lần chết nhưng lần nào cũng sống lại
[/align]và mỗi lần, em hiểu, là lại yêu lại nhớ lại khổ đau...
[/align]nhưng học lại những... khổ đau đôi khi chỉ làm mình già thêm
[/align]mà không thể bật cười
[/align]như mình vẫn cười khi còn bé bỏng
[/align]ngã quay lơ mà chẳng có ai nâng...
[/align]một lần thấy mình già đi không thể đảo ngược
[/align]tôi quyết định trẻ lại
[/align]tôi tập yêu tập nhớ và học đánh vần hai chữ cát bụi – khổ đau
[/align]từ bước chân vững chãi
[/align]tôi học đi như con chim sẻ mới ra ràng
[/align]từ cái nhìn chính xác lạnh lùng
[/align]trước mắt tôi một tấm voan hồng phơ phất
[/align]và trái tim tôi rộng mở
[/align]tưởng chừng như một đóa hoa vĩnh viễn của Shangri-la*
[/align]nhưng rồi nét mặt đăm chiêu của em
[/align]khiến tôi nhớ tới khu nhà rộng lớn bên bãi biển nghỉ mát ấy**
[/align]tiếng reo cười trên sân gôn họ Lee trở thành mũi nhọn
[/align]bài thánh ca thổn thức
[/align]từ ngọn cờ hồng cắm giữa tuổi thơ
[/align]dưới trăng liềm
[/align]một vệt máu tươi bỗng chốc trào ra...
[/align]tình yêu lặp lại
[/align]bẻ hết những chồi non mới nhú
[/align]của đắm say vụng dại thơ ngây
[/align]và tôi chợt hiểu:
[/align]tuổi trẻ không phải bao giờ cũng tới
[/align]với những kẻ lội ngược dòng về... với tuổi trẻ
[/align]tuổi trẻ lúc này là một bước ngoặt
[/align]bứt xa mọi ngã tư tưởng tiếc và hiểu biết già nua
[/align]tôi chỉ có thể yêu nhắm mắt nếu muốn là một người hoàn toàn trẻ...
[/align]
[/align]và tôi đã trở thành một cây gậy vùi sâu dưới lòng đất mẹ
[/align]trong khi chờ công chúa Tiên dong
[/align]khiến tôi mọc rễ và ra lá
[/align]và chim chóc và gió sẽ tới dậy tôi yêu
[/align]như em đã yêu tôi
[/align]trên trái đất thủa xưa
[/align]
[/align]---------------------
[/align]* Xứ trẻ-mãi-không-già huyền hoặc, được dùng làm tên cho một khách sạn lớn ở Tân-phố (Singapore).
[/align]** Nhà tù chính của họ Lí ở Tân-phố. (DC.)
[/align]
[/align]
[/align]
ĐỨA TRẺ THẤT LẠC
[/align]Những lúc rảnh rỗi tôi làm gì ư
[/align]những lúc “rãnh rỗi” tôi chẳng làm gì cả
[/align]tôi tìm một bóng râm bằng hữu
[/align]ngả mình trên thân cây hồi tưởng
[/align]mượn một ngón bút vô hình của hoài niệm
[/align]và vẽ
[/align]
[/align]tôi đã vẽ chân dung thực của những người tôi yêu mến
[/align]kẻ còn lăng xăng trong vườn cây ăn trái
[/align]người đã vùi thây nơi đầm nước mặn
[/align]tôi chuyện trò thân mật với họ trước khi sửa sang đôi nét
[/align](thực ra chiếc bóng của họ sửa giùm tôi)
[/align]
[/align]người đã khuất vẫn tươi cười hăm hở
[/align]như còn đang đứng trước bao người trên sân khấu cuộc đời
[/align]cơn giặc nước của chúng tôi bọt bèo không hơn gì mây chó
[/align]hôm ấy anh đứng trước cái máy in chang-yung chạy số báo chót
[/align]lặng lẽ bảo tôi ta bỏ núi bỏ rừng
[/align] vì nghe mi gọi
[/align] giờ đây...
[/align]giờ đây anh đã nghỉ yên (?) mặc biển cả thét gào
[/align]
[/align]đôi ống tay áo lụa của nàng lẫn với những gốc me
[/align]mà chấm lá non xanh còn vương trên những lọn tóc hoe vàng
[/align]tình yêu đầu đời có lẽ là một vết nhọn không phai
[/align]nay chỉ còn để lại một bãi bờ hoang dại
[/align]nhưng màu sắc chân thực của nàng là một màu hồng tím
[/align]của những trái bồ quân giận dữ
[/align]của tuổi thơ không bao giờ tìm thấy lại
[/align]nàng tiếp tục đạo diễn đời mình trong một hài kịch rất bi quan
[/align]
[/align]tôi lại vẽ chân dung người thiếu nữ áo lam
[/align]có mảnh đời màu nâu của con chim sẻ
[/align]dung nhan của nàng có lẽ tôi không tài nào vẽ
[/align]ấy là một nụ hôn muôn đời chúm chím
[/align]nàng đứng trên một ngọn núi lửa đã tắt
[/align]vốc từ nắm đất đen
[/align]vun cho sắc máu của đóa hồng đời tôi
[/align]khi những cánh hồng của riêng nàng tàn tạ...
[/align]
[/align]tôi nào biết rằng mình đã tự họa
[/align]qua những bức chân dung
[/align]và khi vẽ chính là mình tìm kiếm
[/align]cái đứa trẻ thất lạc
[/align]của cuộc đời bé mọn
[/align]cái hạt cát dấu yêu
[/align]của biển Đông vô cùng lầm lũi
[/align]phải
[/align]tôi đã chỉ tự họa qua những bức chân dung ấy
[/align]trong lúc một bên tai nghe thời gian rỉ rả
[/align]và bên kia đã triền miên một biển côn trùng
[/align]và giờ đây tôi vẽ đến khoảng không
[/align]không cần người mẫu
[/align]
[/align]tôi làm gì ư những giờ tôi rảnh rỗi
[/align]tôi chẳng làm gì tôi lắng nghe
[/align]ở trong tôi hay ở đâu đây
[/align]tiếng thút thít của một đứa trẻ
[/align]tôi lặng nhìn đời tôi:
[/align]một chút đen của mực in đã loãng
[/align]một giọt máu chim sẻ
[/align]và rất nhiều tro than...
[/align]đôi khi tôi cũng tưởng mình là cái cây mùa đông
[/align]và tôi rùng mình nghe tiếng chim hót
[/align]
[/align]
[/align]
ÔI CICERO...
[/align]Ôi Cicero của “Têrenxia hiền thê”
[/align]và De Senectute*
[/align]một tuổi trẻ ta đã miệt mài dưới mái nhà trường
[/align]ở miền bắc thân yêu...
[/align]tại sao những người La-mã ta thương đều có những buổi chiều buồn thảm
[/align]như cánh đồng khoác áo màu lam dưới làn mưa bay
[/align]ta nhớ tới cây cải ngồng vô dụng
[/align]những đốm hoa vàng
[/align]và người thử vũ khí chỉ còn một tay
[/align]kẻ vẫn cùng ta đánh cờ tướng
[/align] – chấp đôi xe
[/align]chính những đêm đông xuôi vô khối những dòng sông
[/align]đôi tay ấy đã ấp ủ ta ngon giấc
[/align]ta nhớ tới những khóm cúc tần ven đê
[/align]đã cho ta màu đen đậm
[/align]của những miếng bánh khúc trắng tươi hạt nếp mới
[/align]và người thiếu phụ chết thay ta
[/align]trên miệng hầm trú ẩn
[/align]giữa đất nâu
[/align]trong vườn bắp cải còn ngậm sương
[/align] khi giặc về...
[/align]
[/align]Hỡi Cicero Caesar Tertullius...**
[/align]tại sao các người khiến ta già đi khi ta còn đương hoa
[/align]tại sao cũng chính các người khiến ta trổ nụ khi ta đã già?
[/align]Hãy chỉ cho ta những kẻ thiếu nợ ta
[/align]tuổi trẻ
[/align]
[/align]-----------------
[/align]* De Senectute (“Về tuổi già”): một tác phẩm tiếng la-tinh của Marcus Tullius Cicero (106 – 43 trước Tây lịch), chính khách và diễn giả tài ba.
[/align]** Một số tác giả tiếng la-tinh ở nhà trường. (DC.)
[/align]
[/align]
[/align]
NỤ HÔN
[/align]
[/align] — gừi Shuntarô Tanikawa
[/align]
[/align]Những ý nghĩ tản mạn
[/align]từ một vành môi này tới một vành môi khác
[/align]trở thành nụ hôn màu hoa đào
[/align]
[/align]nụ hôn muốn đậu lên làn da phớt hồng của một đôi má
[/align]nhưng làn má ấy còn mải gạt một vài sợi tóc
[/align]nụ hôn muốn uống lấy hạt sương
[/align]toan nhuộm màu lạnh lẽo trên quầng sáng của một nhà thơ
[/align]nhưng nhà thơ bận vuốt ve một nỗi niềm riêng
[/align]nụ hôn muốn rong chơi cùng bầy chim non
[/align]nhưng những đứa “ranh con” ấy còn tinh ma hơn anh chị chúng
[/align]và chỉ thích mổ hạt cườm
[/align]cuối cùng nụ hôn nhìn thấy một em bé
[/align]một em bé thực
[/align]không phải cái đứa đang ngoẹo đầu ngoẹo cổ nũng nịu
[/align]không phải cái đứa đang hì hục vẽ tranh để chú bác nó triển lãm
[/align]triển lãm cái tài chăm sóc bầy trẻ thế hệ điện tử
[/align]thời đại mà những đứa trẻ chỉ biết tới con chuột con gà
[/align]trong tủ kính hoặc bao ny-lông
[/align]cũng không phải cái đứa đang đóng phim ở truồng
[/align]cho cha mẹ nó có dịp lãnh những oscars
[/align]về tình thương yêu hoàn toàn miễn phí
[/align]giữa những mắt đèn rọi của thiên hạ
[/align]nụ hôn nhìn thấy một em bé thực
[/align]một em bé chưa sinh ra
[/align]nhưng đã tươi cười vẫy gọi
[/align]trên bậc thềm của thế kỷ đang tới
[/align]đang vùn vụt lao tới
[/align]với tốc độ của cuộc chạy đua tiếp sức súc vật làm chủ
[/align]với tốc độ của xí gạt tự do trình diễn
[/align]với tốc độ của nhân mãn bệnh tật ngu dốt đói nghèo thêm mãi
[/align]với tốc độ của mọi thứ xe-hòm
[/align]nụ hôn nhìn thấy em bé tươi cười vẫy gọi trên một bậc thềm
[/align]nhưng bậc thềm không xây trên gì hết
[/align]chung quanh nó là trống trơn
[/align]chung quanh nó là vực thẳm
[/align]chung quanh nó là đèn rọi
[/align]của một lũ yêu tinh
[/align]nụ hôn muốn bao bọc lấy em bé
[/align]bằng những gì nồng nàn nhất
[/align]nụ hôn muốn ấp ủ em bé
[/align]bằng hương yêu nhẹ nhàng
[/align]nụ hôn muốn lên tiếng kêu gọi bé
[/align]nhưng nụ hôn không phải là một tiếng nói
[/align]nhưng em bé chưa có tên
[/align]
[/align]giữa vành môi và vành môi
[/align]đã xao động những không gian
[/align]đã chập chờn những chiếc bóng
[/align]và ngả nghiêng bậc thềm
[/align]nụ hôn màu hoa đào của những ý nghĩ tản mạn
[/align]không thể biến thành cánh cửa
[/align]không thể biến thành chiếc mái
[/align]không thể biến thành bức tường
[/align]và cả đến một bụi găng
[/align]và cả đến một viền mi
[/align]nụ hôn ở lại trong màu hoa đào
[/align]và vây bọc lấy em bé bằng một điệu ru lặng lẽ
[/align]
[/align]
[/align]
KẺ VƯỢT TRƯỜNG SƠN BÂY GIỜ
[/align] — gửi Thái Tể Trị & thế hệ đi tới
[/align]
[/align]Kẻ vượt Trường Sơn bây giờ đi giải độc cho bạo lực về chiều
[/align]kẻ rải thuốc khai quang
[/align]hối thúc nhau xưng tội với quái thai và các dòng sông
[/align]kẻ mím môi hô sát
[/align]tiếp tục xây bảo tháp cho các vị bồ tát
[/align]những chuyên viên đảo chánh
[/align]ưa nói chuyện hòa bình và mở siêu thị
[/align]kẻ biện minh cho máu trong cải cách ruộng đất
[/align]thăm dò “tọa độ” ông Trường Tộ
[/align]kẻ mang theo quê hương ở đâu đó
[/align]chuyển quê hương sang phần hội nhập mỹ-việt đề huề
[/align]nhà chí sĩ muộn màng
[/align]luận thông chỗ bài tiết của một ẩn sĩ
[/align]người quân tử cuồng chân
[/align]hô hào hiệp thương văn hóa với cái cối xay và dựng nước cộng hòa... khổng giáo
[/align]tin mới nhất:
[/align]hết thảy những người do-thái trong các lò thiêu
[/align]đã ra quyết nghị đòi xóa bỏ hận thù với đức quốc xã
[/align]người bạn cũ của tôi, nhà thơ bận rộn với những trái tim hèn mọn
[/align]nhỏ một giọt nước mắt âm thầm bên những mẩu phim câm cuộc đời...
[/align]còn anh, kẻ long đong chạy giặc và tay chưa lấm máu
[/align]anh tính làm gì sau cái quảng cáo chuyển ngân và những chuyến bay
[/align]và em
[/align]người chưa sinh ra nhưng đã được hóa giải... một chân
[/align]ở cõi nhân gian thất cách? *
[/align]
[/align]------------------
[/align]* Nhân gian thất cách: tên một tác phẩm tiểu thuyết của Thái Tể Trị (Dazai Osamu). (DC.)
[/align]
[/align]
[/align]
GỬI MỘT NHÀ THƠ Ở NAM BÁN CẦU
[/align]Một biển hoa hồng chào đón anh
[/align]khi anh không còn đó
[/align]khi anh không bao giờ tới nữa
[/align]anh
[/align]người suốt một cuộc đời đã lục lọi khắp các mê lộ
[/align]để tìm một bông hồng
[/align]để tìm một nắm cát
[/align]làm thay đổi dạng thức của sa mạc
[/align]anh
[/align]người đã kết hôn vắng mặt với một bông hồng
[/align]kẻ từ tạ một dòng sông
[/align]để đi nốt một dòng sông khác
[/align]hay cũng là một dòng sông ấy
[/align]anh
[/align]người lúc này có lẽ đang tiếp tục học nói
[/align]một cổ ngữ của các vì sao
[/align]để phiên dịch cho mọi thế giới
[/align]hơi thở nồng nàn
[/align]của bông hồng không bao giờ tới được
[/align]
[/align]xin tặng anh một cơn mưa của trái đất
[/align]xin tặng anh một chiếc lá phong hồng
[/align]chúc anh đi bình yên
[/align]
[/align]-------------------------
[/align]* Xin xem các chi tiết về Jorge Luis Borges trên Tiền Vệ. (DC.)
[/align]
[/align]
[/align]
TÔI TRỞ LẠI VỚI CON SÔNG ĐÀO CỦA LỘ-TRẤN
[/align]Tôi trở lại với con sông đào của Lộ-trấn*
[/align]con sông đào như một vòng ôm
[/align]một vòng ôm như mọi thèm khát ước ao của con người
[/align]chỉ toan be bờ giữ chặt lấy những gì mình yêu dấu
[/align]dù đó chỉ là nơi gặp gỡ của bụi chiến trường
[/align]hay nơi tạm nghỉ của những mảnh tim tan nát
[/align]
[/align]tôi trở lại với dòng Yên-hà
[/align]nơi chiều nay khi chợt nhớ tới em
[/align]tôi đã bước vào một nhà bưu điện nho nhỏ ở bên sông
[/align]tình yêu liên-lục địa cũng chính là cõi tinh thần thuần túy
[/align]mây trời chĩu nặng
[/align]khói sóng nhẹ dâng
[/align]một bông tuyết lặng lẽ
[/align]chao xuống tay tôi
[/align]
[/align]trước sau gì tôi cũng sẽ phải rời xa Lộ-trấn
[/align]rời xa vòng ôm của dòng Yên-hà
[/align]rời xa máu và những dòng sông của thế giới
[/align]để tới một nơi không có trong trí nhớ
[/align]dù là trí nhớ của bụi
[/align]tôi sẽ mang theo bông tuyết ấy
[/align]
[/align]---------------------
[/align]* trích đoạn cuối “Đây là dòng Yên-hà”, một bài thơ dài về Lộ-trấn. Sông Yên hay Yên-hà, chính là dòng L’ Ill của Strasbourg, là một con sông thiên nhiên, chỉ có một phần là sông đào. (DC.)
[/align]
[/align]
[/align]
NHỮNG ĐOÀN TẦU
[/align]Thật không sao hiểu được
[/align]vì đâu lại có những đoàn tàu dài đến thế
[/align]những đoàn tàu kéo suốt đêm thâu
[/align]những đoàn tàu đi hết đêm này qua đêm khác
[/align]những đoàn tàu di chuyển từ mùa đông sang mùa xuân
[/align]những đoàn tàu nối tiếp nhau chạy vòng quanh trái đất
[/align]chạy vòng quanh giấc ngủ và mất ngủ
[/align]xuyên qua tiếng chuông khuya
[/align]xuyên qua từng giọt giờ đều đặn
[/align]không ai còn muốn biết nhịp điệu của thời khắc
[/align]khi những đoàn tàu ròng rã ấy đi qua
[/align]những đoàn tàu chạy mãi trong tim
[/align]như một sợi dây mảnh lần nhưng không đứt
[/align]những đoàn tàu không một vòng bánh
[/align]không một tiếng còi thét trong đêm
[/align]ngay cả khi trái đất im.
[/align]
[/align]1993
[/align]
[/align]
[/align]__________________
[/align]
[/align]
VIỆT-NAM, TỔ QUỐC & EM
[/align]gổm ba phần:
[/align]
[/align]—
Người làm vườn và bông hoa
[/align]—
Việt Nam, tổ quốc & em
[/align]—
Đốm hương
[/align]
[/align]
[/align]
http://tienve.org/home/literature/viewLiterature.do?action=viewArtwork&artworkId=4368
[/align]