Chưa tính toán chính xác được lạm phát
"Lạm phát của Việt Nam 6 tháng đầu năm không phải là 7,2% mà thấp hơn", nhiều chuyên gia kinh tế đã chung nhận định như vậy khi nói về chỉ số tiêu dùng (CPI) có phải là lạm phát hay không? Tuy nhiên, con số thực tế là bao nhiêu thì chưa ai xác định được cụ thể do không cơ quan nào tính toán và công bố.
Ông Ngô Trí Long, Viện phó Nghiên cứu Khoa học Thị trường giá cả (Bộ Tài chính) cho rằng, bản chất của lạm phát là hiện tượng giá cả chung tăng lên - sức mua đối nội của đồng nội tệ giảm (thông qua trượt giá của tiền) và sức mua đối ngoại cũng giảm (thể hiện qua tỷ giá hối đoái). Theo căn cứ này, 6 tháng vừa qua, sức mua đối nội giảm 7,2%, trong khi đó tỷ giá ngoại tệ tương đối ổn định vì VND tăng 0,2% so với USD.
"Như vậy mức độ tăng giá tiêu dùng 6 tháng qua và lạm phát là không đồng nhất, bởi không giống nhau về mức độ. Vì vậy, lạm phát của Việt Nam vào thời điểm tháng 6 không phải theo như cách tính toán chỉ số CPI là 7,2% mà thấp hơn. Bên cạnh đó, cách tính chỉ số CPI hiện nay của Việt Nam vẫn còn nhiều điểm chưa hợp lý để phản ánh mức độ lạm phát. Những hiện tượng tăng giá vừa qua là bất thường, đột biến không phải là dấu hiệu của lạm phát cao trong thời kỳ 1985-1997”, ông Long nhấn mạnh.
Theo ông Long, để phục vụ cho việc điều hành chính sách tiền tệ và kinh tế vĩ mô, các nước trên thế giới hiện có xu thế loại trừ những yếu tố đột biến về giá lương thực thực phẩm và năng lượng.
Chia sẻ quan điểm này, ông Bùi Quốc Bảo, Viện phó Nghiên cứu Khoa học thị trường giá cả cũng cho rằng, CPI chỉ là một căn cứ để xem xét có phải lạm phát hay không, nếu loại bỏ một số mặt hàng nhạy cảm ra khỏi danh sách hàng hoá để tính chỉ số lạm phát cơ bản như nhiều nước đang làm, thì con số này thấp hơn nhiều. "Giá tăng cao với một số mặt hàng lương thực - thực phẩm chủ yếu ảnh hưởng đến thu nhập thực tế của dân cư chứ chưa tác động đến sự mất giá của đồng tiền. Sự tăng giá của nhóm hàng này có thể mang lại lợi ích cho nông dân", ông Bảo nói.
Trước đó, trả lời báo giới, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Lê Đức Thúy cũng cho rằng, để phân tích lạm phát qua CPI, theo quy định của khoa học, người ta tách riêng hai chỉ số không tính vào, đó giá năng lượng và lương thực - thực phẩm. Lạm phát cơ bản không bao giờ tính hai chỉ số này bởi giá đó thường có những biến động bất thường, chưa phản ánh sự lành mạnh hay không của chính sách tiền tệ.
Hiện nay, để tính lạm phát cơ bản, Ngân hàng trung ương Anh loại bỏ những khoản chi phí trả lãi mua nhà trả chậm vì nếu lãi suất cho vay ngắn hạn tăng sẽ dẫn đến sự gia tăng tạm thời của lạm phát; các ngân hàng trung ương châu Âu (ECB), Canada, Mỹ, Australia và đều loại bỏ chí số giá nhiên liệu và các loại lương thực theo thời vụ chưa chế biến.
"Hiện Việt Nam vẫn chưa đưa ra phương pháp tính lạm phát cơ bản nên nhiều người vẫn cứ căn cứ vào chỉ số CPI để cho rằng đây là lạm phát cơ bản. Nếu thực hiện cách tính này thì Việt Nam cần phải loại bỏ những loại hàng hoá mang tính đột biến tức thời theo từng tháng, chứ không loại hoàn toàn một mặt hàng nào. Lạm phát cơ bản là một công cụ đắc lực giúp Ngân hàng trung ương có con mắt đánh giá đúng đắn về lạm phát, qua đó mới có thể chỉ dẫn cho mục tiêu chính sách tiền tệ trong tương lai", một chuyên gia của Ngân hàng Nhà nước cho biết.
Tuy nhiên, dù cho có những nguyên nhân như thế nào thì vấn đề người tiêu dùng quan tâm hiện nay là việc giá cả có còn leo thang nữa hay không? Và, nếu chỉ số giá tiêu dùng năm nay như dự báo của nhiều chuyên gia là ở khoảng 9% thì xét cho cùng người tiêu dùng vẫn phải chịu thiệt bởi lãi suất gửi tiết kiệm sẽ là con số âm.
Bên cạnh đó, sự tăng giá tiêu dùng của những tháng đầu năm sẽ tác động tiêu cực đến các mục tiêu kinh tế vĩ mô và ảnh hưởng nhất định đến đời sống nhân dân (chủ yếu là thành thị) do việc tăng giá lương thực - thực phẩm. Việc giá nguyên liệu đầu vào tăng đột biến cũng gây khó khăn cho doanh nghiệp, làm hạn chế khả năng của doanh nghiệp và nền kinh tế.
Ngọc Quang
Thứ hai, 12/7/2004, 15:05 GMT+7
http://vnexpress.net/Vietnam/Kinh-doanh/2004/07/3B9D46A9/
"Lạm phát của Việt Nam 6 tháng đầu năm không phải là 7,2% mà thấp hơn", nhiều chuyên gia kinh tế đã chung nhận định như vậy khi nói về chỉ số tiêu dùng (CPI) có phải là lạm phát hay không? Tuy nhiên, con số thực tế là bao nhiêu thì chưa ai xác định được cụ thể do không cơ quan nào tính toán và công bố.
Ông Ngô Trí Long, Viện phó Nghiên cứu Khoa học Thị trường giá cả (Bộ Tài chính) cho rằng, bản chất của lạm phát là hiện tượng giá cả chung tăng lên - sức mua đối nội của đồng nội tệ giảm (thông qua trượt giá của tiền) và sức mua đối ngoại cũng giảm (thể hiện qua tỷ giá hối đoái). Theo căn cứ này, 6 tháng vừa qua, sức mua đối nội giảm 7,2%, trong khi đó tỷ giá ngoại tệ tương đối ổn định vì VND tăng 0,2% so với USD.
"Như vậy mức độ tăng giá tiêu dùng 6 tháng qua và lạm phát là không đồng nhất, bởi không giống nhau về mức độ. Vì vậy, lạm phát của Việt Nam vào thời điểm tháng 6 không phải theo như cách tính toán chỉ số CPI là 7,2% mà thấp hơn. Bên cạnh đó, cách tính chỉ số CPI hiện nay của Việt Nam vẫn còn nhiều điểm chưa hợp lý để phản ánh mức độ lạm phát. Những hiện tượng tăng giá vừa qua là bất thường, đột biến không phải là dấu hiệu của lạm phát cao trong thời kỳ 1985-1997”, ông Long nhấn mạnh.
Theo ông Long, để phục vụ cho việc điều hành chính sách tiền tệ và kinh tế vĩ mô, các nước trên thế giới hiện có xu thế loại trừ những yếu tố đột biến về giá lương thực thực phẩm và năng lượng.
Chia sẻ quan điểm này, ông Bùi Quốc Bảo, Viện phó Nghiên cứu Khoa học thị trường giá cả cũng cho rằng, CPI chỉ là một căn cứ để xem xét có phải lạm phát hay không, nếu loại bỏ một số mặt hàng nhạy cảm ra khỏi danh sách hàng hoá để tính chỉ số lạm phát cơ bản như nhiều nước đang làm, thì con số này thấp hơn nhiều. "Giá tăng cao với một số mặt hàng lương thực - thực phẩm chủ yếu ảnh hưởng đến thu nhập thực tế của dân cư chứ chưa tác động đến sự mất giá của đồng tiền. Sự tăng giá của nhóm hàng này có thể mang lại lợi ích cho nông dân", ông Bảo nói.
Trước đó, trả lời báo giới, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Lê Đức Thúy cũng cho rằng, để phân tích lạm phát qua CPI, theo quy định của khoa học, người ta tách riêng hai chỉ số không tính vào, đó giá năng lượng và lương thực - thực phẩm. Lạm phát cơ bản không bao giờ tính hai chỉ số này bởi giá đó thường có những biến động bất thường, chưa phản ánh sự lành mạnh hay không của chính sách tiền tệ.
Hiện nay, để tính lạm phát cơ bản, Ngân hàng trung ương Anh loại bỏ những khoản chi phí trả lãi mua nhà trả chậm vì nếu lãi suất cho vay ngắn hạn tăng sẽ dẫn đến sự gia tăng tạm thời của lạm phát; các ngân hàng trung ương châu Âu (ECB), Canada, Mỹ, Australia và đều loại bỏ chí số giá nhiên liệu và các loại lương thực theo thời vụ chưa chế biến.
"Hiện Việt Nam vẫn chưa đưa ra phương pháp tính lạm phát cơ bản nên nhiều người vẫn cứ căn cứ vào chỉ số CPI để cho rằng đây là lạm phát cơ bản. Nếu thực hiện cách tính này thì Việt Nam cần phải loại bỏ những loại hàng hoá mang tính đột biến tức thời theo từng tháng, chứ không loại hoàn toàn một mặt hàng nào. Lạm phát cơ bản là một công cụ đắc lực giúp Ngân hàng trung ương có con mắt đánh giá đúng đắn về lạm phát, qua đó mới có thể chỉ dẫn cho mục tiêu chính sách tiền tệ trong tương lai", một chuyên gia của Ngân hàng Nhà nước cho biết.
Tuy nhiên, dù cho có những nguyên nhân như thế nào thì vấn đề người tiêu dùng quan tâm hiện nay là việc giá cả có còn leo thang nữa hay không? Và, nếu chỉ số giá tiêu dùng năm nay như dự báo của nhiều chuyên gia là ở khoảng 9% thì xét cho cùng người tiêu dùng vẫn phải chịu thiệt bởi lãi suất gửi tiết kiệm sẽ là con số âm.
Bên cạnh đó, sự tăng giá tiêu dùng của những tháng đầu năm sẽ tác động tiêu cực đến các mục tiêu kinh tế vĩ mô và ảnh hưởng nhất định đến đời sống nhân dân (chủ yếu là thành thị) do việc tăng giá lương thực - thực phẩm. Việc giá nguyên liệu đầu vào tăng đột biến cũng gây khó khăn cho doanh nghiệp, làm hạn chế khả năng của doanh nghiệp và nền kinh tế.
Ngọc Quang
Thứ hai, 12/7/2004, 15:05 GMT+7
http://vnexpress.net/Vietnam/Kinh-doanh/2004/07/3B9D46A9/