Ai cũng biết vào thời buổi nhịp sống hối hả khẩn trương, trừ mấy tay đại lãn canh sung như SH còn mọi người ai cũng bận rộn, chẳng có thời gian đâu ngâm nga những quyển tiểu thuyết có số trang dài đến ba, thậm chí bốn chữ số. Để văn học đến với bạn đọc, những tác phẩm dạng tóm lược và dạng sách bỏ túi dễ dàng mang theo người cũng là chuyện đúng đắn không phải bàn. Nhưng điều phải bàn là chính những bản tóm lược đó. Cho dù lược đến đâu thì cũng phải đảm bảo đúng nội dung, diễn biến, kết cục của nguyên tác. Thế mà chỉ lướt nhanh trên net một hồi SH đã thấy hai cuốn tiểu thuyết vào loại nổi tiếng thế giới bị tóm lược đến mức không nhận ra nổi. Nói ra thì chắc chắn là thành "chập" rồi, nhưng mà đằng nào cũng chập cho chập luôn, nhìn thấy cảnh những cuốn sách đã từng làm mình xúc động đọc mê mải bị chỉnh sửa đến mất hình dạng thế này thật chịu hết nổi.
Ai mê đọc chuyện kinh dị hẳn cũng ít nhiều nghe nói về tiểu thuyết "Con ma ở nhà hát Opera" (The Fantome of the Opera - SH mới được đọc qua bản dịch tiếng Anh) của nhà văn Pháp Gaston Leroux. Ấy thế nhưng khi vào TV Mây Bốn Phương, thấy tên quen quen "Bóng ma nhà hát kịch", tưởng có bản dịch tiếng Việt, tò mò kick thử vào thì gặp tên tác giả lạ hoắc (Jeniffer Assette thì phải), tên nhân vật xuất hiện trong câu chuyện này thì y hệt không khác gì tiểu thuyết của Leroux, có điều nội dung thì ngắn ngủn, đọc chẳng ra chuyện ngắn cũng chẳng ra bản tóm tắt. SH không hiểu không biết có phải Leroux đã "đạo văn" của bà Jenifer Assette nọ để viết tiểu thuyết của mình hay ngược lại. Nhưng nếu là một bản lược dịch thì ít nhất cũng phải tôn trọng cho tác giả nguyên tác một cái tên. Mà nếu là lược dịch thì chất lượng quá tệ hại, ai đã đọc nguyên tác đọc đến bản "tóm đầu tóm đuôi" của quý bà Jenifer này chắc cũng phải lên cơn nóng lạnh quá.

Không đến mức tàn tệ như bản tóm tắt nói trên, bản tóm tắt tiểu thuyết "Little women" được dịch ra tiếng Việt trên trang chủ của NXB Kim Đồng (dưới tên "Bốn người con gái của bác sĩ March") cũng là một bản tóm lược hơi xa rời nguyên tác quá. Tác phẩm này SH không lạ gì, vì trước đây ở VN đã được xem một bộ phim rất hay phóng tác theo tác phẩm, và sau này cũng đã được đọc truyện. Chẳng cần đọc hết bản tóm lược đã được dịch ra tiếng Việt cũng đủ thấy bản tóm lược này đã đi xa nguyên tác rất nhiều. Cũng biết rằng một khi đã tóm lược thì chỉ cần đảm bảo những đoạn "cao trào" là đủ. Nhưng mà đến mức cải tử hoàn sinh cho cô bé Beth ở cuối truyện thì đi có hơi quá. Trong cả phim và truyện, một trong những đoạn buồn nhất và cảm động nhất là đoạn mô tả về cái chết của Beth, cô gái nhạy cảm lãng mạn nhất trong bốn chị em. Ấy thế nhưng ở dòng cuối cùng
của bản lược dịch chúng ta sẽ bắt gặp Beth chẳng những vẫn còn sống mà còn chuẩn bị lấy chồng. SH cũng công nhận kết cục này có hậu và "nhân đạo" hơn. Nhưng thế thì khác gì cho Romeo và Juliêtte uống thuốc giải độc để hai người còn làm đám cưới.

Nói tóm lại là cả hai bản tóm lược này đều dựng tóc gáy. SH khuyên các bạn không nên đọc. Ước gì trước khi mất công dịch ra tiếng Việt các dịch giả hãy để ý một chút đến chất lượng các tác phẩm dạng tóm lược để khỏi mất công chuyển đến bạn đọc các món salad héo đã mất hết vitamin như thế.