Người xưa có câu nói đại khái hình như "Miếng ngon nhớ lâu, điều đau nhớ đời" .
Có nhiều việc mới xẩy ra không lâu mình không thể nào nhớ được những chi tiết tầm thường nhất nhưng có những chuyện tưởng rằng thời gian sẽ giúp xoá nhoà đi những nỗi hằn, đau năm tháng nhưng nó lại như sống thật mãnh liệt từng chi tiết nhỏ trong đầu óc chúng ta.
Dưới đây là một đoạn trong hồi ký của một người bạn học cùng lớp với tôi . Anh không phải là một nhà văn chuyên nghiệp nhưng có một lối viết thật chân thành và thẳng thắn của một người sinh trưởng ở miền Nam . Trước 75, H. là một trung uý Công Binh Kiến Tạo, anh bị kẹt lại sau ngày 30/4/75 và bị đi "Học Tập, Cải Tạo" như hằng trăm ngàn quân nhân , sĩ quan miền Nam không may mắn khác . Anh kể lại những chuyện này cho các bạn học cùng lớp cũ nghe và tôi đã được anh đồng ý cho đăng dành riêng trong "Bạn bè quanh ta" .
Mời bạn hãy cùng chia sẻ những ngậm ngùi với người tù cải tạo, mà đã được các anh em ở Trại Suối Máu đặt cho cái "hỗn danh" là H. Rống vì trước khi vào lính anh cũng đã là một tay guitarist cho một ban nhạc trẻ ở Saigòn !
TP
XÀ LIM CHÍ HOÀ.
Cho tới bây giờ, nếu ai hỏi anh có ước mơ gì lớn nhất ? tôi không ngần ngại trả lời liền.
- Được một lần trở về VN, được vào trong khám lớn CHÍ HOÀ, được phép đi hết một vòng các khu, các đường hầm bên trong khám, được trở lại XÀ LIM số 48 khu ED đễ nhìn lại nơi mà mình đã bị biệt giam hơn 9 tháng. Đễ được thấy những kiến trúc xung quanh, để được thấy hết những cái gì mà chính nó đã làm mình như điên như dại , mò mẫm suy đoán trong hơn 9 tháng trời.
Cuối năm 1978 đúng vào buỗi chiều ngày đưa ông táo về trời, sau hơn 2 tháng đã xãy ra một cuộc biễu tình vĩ đại đêm NOEL ở trại cải tạo SUỐI MÁU này.
Một thằng công an nhí, đi vào trại gọi
-Anh nào là L. T. H. ?
Tôi với cái quần xà lỏn và áo thun, bước ra
-Anh là L. T. H ? hắn hỏi tôi.
-Vâng! tôi trã lời ngắn gọn
-Theo tôi ra gặp trưỡng trại . Hắn nói tiếp
Tôi theo hắn đi ra cỗng, đằng sau lưng bạn bè ồn ào bàn tán đi theo, ra khỏi cổng độ 20 thước, cổng đóng lại các bạn bè đứng bên trong nhìn theo tiếp tục bàn tán.
Ngay dưới trạm gác, là chổ của 2 thùng CONEX (loại thùng sắt rộng chừng 1 mét rưỡi, dài 2 mét , cao độ 2 mét của MỸ ngày xưa dùng làm container đễ chứa đồ supply )
Không nói một câu gì thêm, thằng công an nhí mở cửa một conex và đẩy tôi vào khoá lại bên ngoài.
Bên trong thùng conex tối hù, nóng bực , một mùi hôi thúi nực nồng xông lên mũi. Qua chút ánh sáng lờ mờ tôi thấy bên dưới góc có một lon sét sửa SMA dùng làm đồ đựng nước đái, phân khi tiểu tiện, mỗi ngày một lần sẻ có người đổ giùm.
Ở trong thùng conex này . Tôi phải cởi hết quần áo vì nóng, và nằm trên miếng vỉ sắt đầy đất bụi, chuột bọ có khi chạy cả lên mặt. Trưa chiều có hai lần đưa thức ăn nước uống.
Trong suốt 10 ngày nằm trong thùng conex này,đối với cuộc đời của một tù cải tạo, tôi được ăn uống như "ông hoàng" bởi đồ tiếp tế được đóng góp của gần ngàn bạn bè trong trại. Có một lần không biết nhờ nài nỉ hay áp lực, thằng B. N. Th. ( tức Lổ trí Thâm NT68 bây giờ ) đã dành được nhiệm vụ đem thức ăn cho tôi. Khi mở cửa conex thằng Th. chẳng dám nói gì hết vì có thằng cán bộ đứng kế bên, Th. chỉ nhìn tôi nháy nháy con mắt . Ngày hôm đó tôi ăn một tô cháo gà với một cái đùi gà to ngon lành, khi ăn hết tô cháo ở dưới đáy tô có một miếng giấy với chử viết của thằng T. V. Th. ( T. râu NT68 - B1 giờ đang ở SANTA ANA)
- Ê H. ! yên tâm, ráng giữ gìn sức khoẻ, cần thuốc men hay quần áo gì thêm báo cho thằng đưa cơm, anh em sẻ gởi cho. Hẹn gặp nhau tại MỸ.
Ở trong thùng conex vừa tối, dơ dáy, nóng, hôi thúi, đã vậy bọn cán bộ nhí cứ hảy mỗi lần đi đâu nhậu nhẹt say sưa về, buồn tình đến đá, đập vào cửa ầm ầm kèm theo tiếng chửi bới đễ hành hạ thêm , khiến mỗi lần như vậy là mỗi lần tôi phải khổ sở bịt hai lổ tai , nín thở chịu đựng.
Nhưng mặc dù phải chịu đựng khổ sở như vậy, trong bụng tôi không chút gì sợ hải, đã vậy còn thấy mình bỗng nhiên như trở thành "anh hùng", bởi vì tin chắc rằng bên cạnh mình còn có hàng ngàn bạn bè yểm trợ , cũng như tin tưỡng rằng cái ngày "TRỤC XUẤT SANG MỸ " cũng không xa lắm !..ở tù , được thả về chưa đã ! được đưa thẵng sang MỸ gặp lại vợ con như vầy ôi ! đã quá !...
Cả trại SUỐI MÁU , hay tất cả các trại cải tạo khác ,l úc đó đều đồng loạt nổi lên biểu tình phản đối, cũng vì có những tin tức dồn dập từ ngoài đồn vào là sắp sửa "TRỤC XUẤT " tất cả sỉ quan nguỵ sang MỸ.
Thế rồi 10 ngày trôi qua, với khoảng ba lần lên xuống thẩm vấn, nhưng không lấy được một lời khai nào của tôi. Khoảng 3 giờ chiều ngày mùng 3 tết, 4 thằng cán bộ mặt mủi lạ hoắc đến mở cửa conex, ra lịnh cho tôi mặc lại quần áo rồi dẫn đi. Chúng dẫn đi ra tới phòng điều tra ,một thằng ra sau lưng tôi dùng cái còng sắt, loại còng của cảnh sát ngày xưa , còng tréo 2 tay tôi, cùng lúc đó một thằng khác dùng một tấm vải bịt mắt tôi lại.
Bịt mắt còng tay xong chúng dìu tôi đi !. Lúc bấy giờ tôi bắt đầu thấy sợ !...2 năm về trước thưở còn quản lý bởi BỘ ĐỘI tôi đã thấy và đã nghe kể nhiều về những người bạn khi bị bịt mắt còng tay như vậy là đem đi bắn !
Sợ ! tôi bắt đầu thấy hoang mang và sợ hải !...2 đầu gối tôi đã thấy hình như không còn cứng đủ đễ bước theo sự dìu đi của 2 thằng cán bộ , đưa và nâng đễ tôi bước lên ngồi trên một cái xe. Sau đó độ 15 phút , qua tiếng nói và sự đụng chạm tôi biết rằng chúng dẫn thêm ra hai người bạn tù khác, rồi cũng bịt mắt còng tay lên ngồi cạnh tôi.
Xe chạy,qua đối thoại của những thằng công an, tôi biết khi xe chạy ra khỏi cỗng có hai xe gắn máy của dân chúng chạy dò theo. Chuyện biễu tình nỗi dậy đêm NOEL trong trại SUỐI MÁU dân chúng xứ đạo bên ngoài đã hưỡng ứng và theo dõi, mấy ngày qua chắc cũng đã có vài người bạn bị bắt đi như thế này. Bọn chúng bảo nhau cố gắng đánh lạc hướng 2 xe gắn máy chạy theo đó, nên dù cái ống bô xe rớt xuống đường nghe lảng cảng chúng cũng không ngừng lại.
Hai lỗ tai tôi cố gắng lắng nghe,thỉnh thoảng có tiếng rao hàng tiếng xe chạy ồn ào...Độ hơn 1 giờ chạy , xe bỗng dừng và chậm lại tôi nghe có tiếng chạy trên sỏi một đoạn rồi ngừng hẳn.
Rồi vẫn trong tư thế bịt mắt, còng tay như vậy, tôi được chúng dìu đi lên nhiều bực thang lầu, tiếng mở chìa khoá tiếng lòi tói loại bự khua lẻng kẻng, cánh cửa lớn mở ,chúng đẫy tôi vào.
-Đứng im! không được quay lại
Trong tư thế đứng úp mặt vào tường chúng khom xuống còng 2 sợi giây xích to 1 đầu vào 2 chân tôi một đầu vào một cái chốt gắn vào tường, sau đó tháo băng bịt mắt tôi ra.
-Quay lại
Tôi quay lại, khoảng 4 thằng công an đang đứng trước mặt, có 1 thằng mang cấp bực thượng uý, tay cầm cuốn tập ghi chép.. hắn nói
-Vào đây, mà ồn ào, leo trèo, là chết đấy nhé !...
Thằng thượng uý này to con, đẹp trai có nét giống như thằng C. (FÁT XÍT) NT68 bây giờ nữa.
Sau đó bọn công an khoá cửa xà lim lại rồi đi. Bọn chúng đi độ năm phút sau tôi mới hoàn hồn và bắt đầu di động đôi chân, mắt bắt đầu quan sát. Vổ tay vào vách tường, với kinh nghiệm của dân CÔNG BINH tôi biết ngay tường này bằng bê tông trong có cốt sắt, không phải tường gạch. Tường dày ít ra cũng 3 tấc, cánh cửa chính dầy ít ra cũng 1 tấc bằng loại gổ lim cứng chắc , ngang tầm mắt có một cửa nhỏ độ một tấc vuông chỉ kéo mở ra được từ bên ngoài đễ kiễm soát tù. Cánh cửa xà lim cao hơn nền nhà độ 5 phân nhờ vậy có chút ánh sáng từ đó vào, cũng như nếu nằm sát xuống sẽ thấy được chân của người đi bên ngoài. Phía trên đầu cửa có một khoảng chấn song sắt, nếu đu được lên sẽ nhìn ra ngoài được một chút, và cũng từ đó có ánh đèn xuyên qua vào trong xà lim. Diện tích căn phòng vuông vức mỗi cạnh 3 thước, bên góc trái có một cái lavabo đã hư, và một bàn ngồi cầu tiêu. Vách phòng sơn đen , cửa xà lim sơn đỏ đóng đầy bụi đất dơ dáy. Xà lim này vừa thiếu ánh sáng vừa ở từng cao nên lạnh , người tù nào ở xà lim sau 3 tháng ra ngoài thì da như bị đóng rêu xanh mướt phải phơi nắng cả tháng sau mới lấy lại bình thường.
Đây là ở đâu ?..!
Có nhiều việc mới xẩy ra không lâu mình không thể nào nhớ được những chi tiết tầm thường nhất nhưng có những chuyện tưởng rằng thời gian sẽ giúp xoá nhoà đi những nỗi hằn, đau năm tháng nhưng nó lại như sống thật mãnh liệt từng chi tiết nhỏ trong đầu óc chúng ta.
Dưới đây là một đoạn trong hồi ký của một người bạn học cùng lớp với tôi . Anh không phải là một nhà văn chuyên nghiệp nhưng có một lối viết thật chân thành và thẳng thắn của một người sinh trưởng ở miền Nam . Trước 75, H. là một trung uý Công Binh Kiến Tạo, anh bị kẹt lại sau ngày 30/4/75 và bị đi "Học Tập, Cải Tạo" như hằng trăm ngàn quân nhân , sĩ quan miền Nam không may mắn khác . Anh kể lại những chuyện này cho các bạn học cùng lớp cũ nghe và tôi đã được anh đồng ý cho đăng dành riêng trong "Bạn bè quanh ta" .
Mời bạn hãy cùng chia sẻ những ngậm ngùi với người tù cải tạo, mà đã được các anh em ở Trại Suối Máu đặt cho cái "hỗn danh" là H. Rống vì trước khi vào lính anh cũng đã là một tay guitarist cho một ban nhạc trẻ ở Saigòn !
TP
XÀ LIM CHÍ HOÀ.
Cho tới bây giờ, nếu ai hỏi anh có ước mơ gì lớn nhất ? tôi không ngần ngại trả lời liền.
- Được một lần trở về VN, được vào trong khám lớn CHÍ HOÀ, được phép đi hết một vòng các khu, các đường hầm bên trong khám, được trở lại XÀ LIM số 48 khu ED đễ nhìn lại nơi mà mình đã bị biệt giam hơn 9 tháng. Đễ được thấy những kiến trúc xung quanh, để được thấy hết những cái gì mà chính nó đã làm mình như điên như dại , mò mẫm suy đoán trong hơn 9 tháng trời.
Cuối năm 1978 đúng vào buỗi chiều ngày đưa ông táo về trời, sau hơn 2 tháng đã xãy ra một cuộc biễu tình vĩ đại đêm NOEL ở trại cải tạo SUỐI MÁU này.
Một thằng công an nhí, đi vào trại gọi
-Anh nào là L. T. H. ?
Tôi với cái quần xà lỏn và áo thun, bước ra
-Anh là L. T. H ? hắn hỏi tôi.
-Vâng! tôi trã lời ngắn gọn
-Theo tôi ra gặp trưỡng trại . Hắn nói tiếp
Tôi theo hắn đi ra cỗng, đằng sau lưng bạn bè ồn ào bàn tán đi theo, ra khỏi cổng độ 20 thước, cổng đóng lại các bạn bè đứng bên trong nhìn theo tiếp tục bàn tán.
Ngay dưới trạm gác, là chổ của 2 thùng CONEX (loại thùng sắt rộng chừng 1 mét rưỡi, dài 2 mét , cao độ 2 mét của MỸ ngày xưa dùng làm container đễ chứa đồ supply )
Không nói một câu gì thêm, thằng công an nhí mở cửa một conex và đẩy tôi vào khoá lại bên ngoài.
Bên trong thùng conex tối hù, nóng bực , một mùi hôi thúi nực nồng xông lên mũi. Qua chút ánh sáng lờ mờ tôi thấy bên dưới góc có một lon sét sửa SMA dùng làm đồ đựng nước đái, phân khi tiểu tiện, mỗi ngày một lần sẻ có người đổ giùm.
Ở trong thùng conex này . Tôi phải cởi hết quần áo vì nóng, và nằm trên miếng vỉ sắt đầy đất bụi, chuột bọ có khi chạy cả lên mặt. Trưa chiều có hai lần đưa thức ăn nước uống.
Trong suốt 10 ngày nằm trong thùng conex này,đối với cuộc đời của một tù cải tạo, tôi được ăn uống như "ông hoàng" bởi đồ tiếp tế được đóng góp của gần ngàn bạn bè trong trại. Có một lần không biết nhờ nài nỉ hay áp lực, thằng B. N. Th. ( tức Lổ trí Thâm NT68 bây giờ ) đã dành được nhiệm vụ đem thức ăn cho tôi. Khi mở cửa conex thằng Th. chẳng dám nói gì hết vì có thằng cán bộ đứng kế bên, Th. chỉ nhìn tôi nháy nháy con mắt . Ngày hôm đó tôi ăn một tô cháo gà với một cái đùi gà to ngon lành, khi ăn hết tô cháo ở dưới đáy tô có một miếng giấy với chử viết của thằng T. V. Th. ( T. râu NT68 - B1 giờ đang ở SANTA ANA)
- Ê H. ! yên tâm, ráng giữ gìn sức khoẻ, cần thuốc men hay quần áo gì thêm báo cho thằng đưa cơm, anh em sẻ gởi cho. Hẹn gặp nhau tại MỸ.
Ở trong thùng conex vừa tối, dơ dáy, nóng, hôi thúi, đã vậy bọn cán bộ nhí cứ hảy mỗi lần đi đâu nhậu nhẹt say sưa về, buồn tình đến đá, đập vào cửa ầm ầm kèm theo tiếng chửi bới đễ hành hạ thêm , khiến mỗi lần như vậy là mỗi lần tôi phải khổ sở bịt hai lổ tai , nín thở chịu đựng.
Nhưng mặc dù phải chịu đựng khổ sở như vậy, trong bụng tôi không chút gì sợ hải, đã vậy còn thấy mình bỗng nhiên như trở thành "anh hùng", bởi vì tin chắc rằng bên cạnh mình còn có hàng ngàn bạn bè yểm trợ , cũng như tin tưỡng rằng cái ngày "TRỤC XUẤT SANG MỸ " cũng không xa lắm !..ở tù , được thả về chưa đã ! được đưa thẵng sang MỸ gặp lại vợ con như vầy ôi ! đã quá !...
Cả trại SUỐI MÁU , hay tất cả các trại cải tạo khác ,l úc đó đều đồng loạt nổi lên biểu tình phản đối, cũng vì có những tin tức dồn dập từ ngoài đồn vào là sắp sửa "TRỤC XUẤT " tất cả sỉ quan nguỵ sang MỸ.
Thế rồi 10 ngày trôi qua, với khoảng ba lần lên xuống thẩm vấn, nhưng không lấy được một lời khai nào của tôi. Khoảng 3 giờ chiều ngày mùng 3 tết, 4 thằng cán bộ mặt mủi lạ hoắc đến mở cửa conex, ra lịnh cho tôi mặc lại quần áo rồi dẫn đi. Chúng dẫn đi ra tới phòng điều tra ,một thằng ra sau lưng tôi dùng cái còng sắt, loại còng của cảnh sát ngày xưa , còng tréo 2 tay tôi, cùng lúc đó một thằng khác dùng một tấm vải bịt mắt tôi lại.
Bịt mắt còng tay xong chúng dìu tôi đi !. Lúc bấy giờ tôi bắt đầu thấy sợ !...2 năm về trước thưở còn quản lý bởi BỘ ĐỘI tôi đã thấy và đã nghe kể nhiều về những người bạn khi bị bịt mắt còng tay như vậy là đem đi bắn !
Sợ ! tôi bắt đầu thấy hoang mang và sợ hải !...2 đầu gối tôi đã thấy hình như không còn cứng đủ đễ bước theo sự dìu đi của 2 thằng cán bộ , đưa và nâng đễ tôi bước lên ngồi trên một cái xe. Sau đó độ 15 phút , qua tiếng nói và sự đụng chạm tôi biết rằng chúng dẫn thêm ra hai người bạn tù khác, rồi cũng bịt mắt còng tay lên ngồi cạnh tôi.
Xe chạy,qua đối thoại của những thằng công an, tôi biết khi xe chạy ra khỏi cỗng có hai xe gắn máy của dân chúng chạy dò theo. Chuyện biễu tình nỗi dậy đêm NOEL trong trại SUỐI MÁU dân chúng xứ đạo bên ngoài đã hưỡng ứng và theo dõi, mấy ngày qua chắc cũng đã có vài người bạn bị bắt đi như thế này. Bọn chúng bảo nhau cố gắng đánh lạc hướng 2 xe gắn máy chạy theo đó, nên dù cái ống bô xe rớt xuống đường nghe lảng cảng chúng cũng không ngừng lại.
Hai lỗ tai tôi cố gắng lắng nghe,thỉnh thoảng có tiếng rao hàng tiếng xe chạy ồn ào...Độ hơn 1 giờ chạy , xe bỗng dừng và chậm lại tôi nghe có tiếng chạy trên sỏi một đoạn rồi ngừng hẳn.
Rồi vẫn trong tư thế bịt mắt, còng tay như vậy, tôi được chúng dìu đi lên nhiều bực thang lầu, tiếng mở chìa khoá tiếng lòi tói loại bự khua lẻng kẻng, cánh cửa lớn mở ,chúng đẫy tôi vào.
-Đứng im! không được quay lại
Trong tư thế đứng úp mặt vào tường chúng khom xuống còng 2 sợi giây xích to 1 đầu vào 2 chân tôi một đầu vào một cái chốt gắn vào tường, sau đó tháo băng bịt mắt tôi ra.
-Quay lại
Tôi quay lại, khoảng 4 thằng công an đang đứng trước mặt, có 1 thằng mang cấp bực thượng uý, tay cầm cuốn tập ghi chép.. hắn nói
-Vào đây, mà ồn ào, leo trèo, là chết đấy nhé !...
Thằng thượng uý này to con, đẹp trai có nét giống như thằng C. (FÁT XÍT) NT68 bây giờ nữa.
Sau đó bọn công an khoá cửa xà lim lại rồi đi. Bọn chúng đi độ năm phút sau tôi mới hoàn hồn và bắt đầu di động đôi chân, mắt bắt đầu quan sát. Vổ tay vào vách tường, với kinh nghiệm của dân CÔNG BINH tôi biết ngay tường này bằng bê tông trong có cốt sắt, không phải tường gạch. Tường dày ít ra cũng 3 tấc, cánh cửa chính dầy ít ra cũng 1 tấc bằng loại gổ lim cứng chắc , ngang tầm mắt có một cửa nhỏ độ một tấc vuông chỉ kéo mở ra được từ bên ngoài đễ kiễm soát tù. Cánh cửa xà lim cao hơn nền nhà độ 5 phân nhờ vậy có chút ánh sáng từ đó vào, cũng như nếu nằm sát xuống sẽ thấy được chân của người đi bên ngoài. Phía trên đầu cửa có một khoảng chấn song sắt, nếu đu được lên sẽ nhìn ra ngoài được một chút, và cũng từ đó có ánh đèn xuyên qua vào trong xà lim. Diện tích căn phòng vuông vức mỗi cạnh 3 thước, bên góc trái có một cái lavabo đã hư, và một bàn ngồi cầu tiêu. Vách phòng sơn đen , cửa xà lim sơn đỏ đóng đầy bụi đất dơ dáy. Xà lim này vừa thiếu ánh sáng vừa ở từng cao nên lạnh , người tù nào ở xà lim sau 3 tháng ra ngoài thì da như bị đóng rêu xanh mướt phải phơi nắng cả tháng sau mới lấy lại bình thường.
Đây là ở đâu ?..!