Tôi đã yêu mến "Thằng" Bờm vô vàn, vì nhân vật này là tấm gương sáng chói cho chính bản thân mình: một cậu bé đơn sơ, chất phác, với túm tóc ở phía trước tạo thành một cái "bờm", nên thiên hạ gọi là "thằng bờm" cho gọn việc sổ sách! Thế nhưng, tuy "bị" gọi là "thằng", cậu Bờm của chúng ta, trong thế hệ này và những thế hệ tiếp nối, vẫn không bị hạ giá, hay khinh bỉ, coi thường!

Vì sao? Thưa vì, "Thằng Bờm" đã chứng tỏ là một trang thiếu niên Việt Nam THANH THOÁT! Bờm chẳng ham gì những vật chất [ở cõi "ta bà", "vô thường", "phù vân" này] như: 3 bò, 9 trâu, xâu cá mè, bè gỗ lim, chim đồi mồi.

Phú Ông đinh ninh "thằng Bờm" này giống như mọi đứa trẻ nghèo nàn khác ở trong thôn làng! Nó cũng ham được giàu có với bò, trâu, cá mè, gỗ lim, chim đồi mồi…

Ai ngờ, "thằng Bờm" mang trong huyết quản mình dòng máu anh hùng, bất khuất! Cậu sống "an nhiên tự tại" với cái quạt mo (mo cau). Cái quạt mo "vô giá" đã là tất cả gia sản vật chất của "thằng Bờm". Nó là hạnh phúc lớn lao, bất diệt và cụ thể, nằm trong tầm tay, vừa tầm tay của cậu. "Thằng Bờm" không tham lam, không ham hố vật chất giầu sang, vì cậu đã hiểu rằng "Không gì quí hơn độc lập và tự do"!

"Thằng Bờm" độc lập đối với những thứ vật chất "nay còn mai mất" mà Phú Ông muốn hiến tặng cho mình. Và tự do đối với những thứ vật chất ấy! "Thằng Bờm" dứt khoát không để cho chúng nô-lệ-hóa mình, vong-thân mình, đày-đọa mình. . .

Với cái quạt mo, "thằng Bờm" đã được "giải phóng" khỏi mọi thứ ràng buộc, cột buộc của vật chất trần gian.

Thế rồi, khi Phú Ông "xin đổi nắm xôi" để lấy "cái quạt mo", thì "Bờm cười"! Ngay cả cái quạt mo là "gia tài" duy nhất, "thằng Bờm" cũng chẳng màng "tích lũy" cho mình. Cậu đã cho đi, nhận lấy "nắm xôi" với niềm vui đơn giản được biểu tỏ bằng nụ cười. Chấp nhận lấy "nắm xôi", "Bờm cười"!

Bờm "cười" là "cười" cho Phú Ông, bởi lòng ông ta tham lam vô đáy: ngay cái quạt mo chẳng có giá trị gì về mặt vật chất của "thằng Bờm" Phú Ông cũng muốn lấy!(st)