Thân chào quanthuy,

Cảm ơn bạn đã góp sức cho thư quán.

Mời bạn vào đây xem thêm chi tiết

Có chi thắc mắc mời bạn đăng câu hỏi ở trang Thắc mắc - Ý kiến.

Thân ái,
TSAH

Đêm hôm nay, tôi đem bức thư của Dũng viết cách đây hai năm trước ra đọc lại, không biết là mấy lần. Hai năm trời, sau khi từ biệt Dũng, tôi đã viết được vài cuốn sách, nhưng tôi không dám nghĩ đến việc viết chuyện riêng của Dũng và Loan, hai người bạn thân nhất của tôi.
Tôi biết là cần viết, muốn viết lắm , nhưng không sao có đủ can đảm để bắt đầu, mà bao giờ cũng vậy, chỉ có lúc bắt đầu là khó thôi.
- Để lúc khác, có vội gì đâu.
Đó là một cớ tôi đem ra để tha thứ cho mình. Thành ra tôi cứ đợi, hết năm ấy sang năm khác.
Giá tôi có thể bắt đầu được, viết xong ngay câu chuyện đó, có lẽ tôi sẽ nhẹ nhàng, sung sướng lắm. Không viết, nhưng bao lâu nào có quên đươc: cả một thế giới như rạo rực trong hồn tôi.
Trong bức thư, Dũng kể cho tôi nghe hết cả những nỡi khổ của anh và cuộc tình duyên đau đớn của anh với Loan. Anh không kể , tôi cũng đã biết rõ rồi.
Mấy ngày sau khi nhận được bức thư, tôi đương ngối nói chuyện với vợ chồng anh M… và Loan thì đột nhiên anh vào chơi. Anh làm như nhân dịp đi qua ghé vào hỏi thăm anh M…Nhưng tôi, tôi đã thừa hiểu rằng anh biết có Loan ngồi trong đó, và đến từ biệt Loan lần cuối cùng. Tôi đưa mắt nhìn Loan thấy Loan vẫn không thay đổi sắc mặt, điềm nhiên ngồi lấy ngón tay vê một mẩu giấy con rơii xuống bàn rồi lại nhặt lên bỏ xuống. Anh Dũng hỏi thăm vợ chồng anh M…mấy câu rồi đứng dậy xin đi ngay, hình như vội vàng lắm. Anh tỏ ý khó chịu, nhưng có dáng cương quyết. Loan ngửng lên chào Dũng, vẻ mặt thờ ơ xa xăm, rồi cúi xuống ngay, và lại bắt đầu nhặt viên giấy lên vê. Một lúc sau, trong khi ở ngoài có tiếng khoá cửa thì tôi thấy Loan bỏ viên giấy xuống và lấy đầu ngón tay ấn thật mạnh cho bẹp hẳn lại. Rồi Loan ngửng lên vô cớ mỉm cười…
Đọc bức thư, cái cảnh hôm ấy hiện ra rỏ rệt trước mắt tôi. Đêm ấy trời cũng lạnh như đêm nay, cũng về cuối thu. Tôi còn nghe thấy cả một chiếc lá bàng khô rơi chạm vào tường rồi mới xuống sân.
Từ bấy đến nay, tôi không gặp anh, không được tin gì về anh cả. Tôi chắc Loan cũng vậy. Nhưng tôi có cái cảm tưởng rằng anh hãy còn sống. Tôi mong thế để tôi viết chuyện về anh được dễ dàng hơn.
Chiều hôm qua, tôi nhận được của một bạn đọc một bức thư giấy màu xanh đề: Sài Gòn ngày mồng 7 tháng 3 năm 193…dưới ký tên: một người xa xăm, ở trọ nhà ông Trương Viễn 188 Đường Albert 1er DaKao.
Chữ viết không phải chữ của Dũng, nhưng cái tên ký: người xa xăm làm tôi nghĩ đến anh và như một lời xa xăm thúc giục tôi viết.

Chuông đồng hồ điểm một giờ. Trời lạnh lắm. Tôi mặc áo vội vàng, quyết tâm lại buồng giấy bắt đầu viết. Đêm nay không bắt đầu được thì không bao giờ viết được nữa.
Trời lạnh, tôi đi bộ cho ấm, đi thật mau, nện mạnh gót giày và cúi nhìn đường nghĩ trước đến cuốn truyện sằp bắt đầu viết. Một con chuột chạy nhanh qua đường rồi lại vụt biến vào trong bóng tối.Biết bao nhiêu người bạn của Dũng, tôi đã được gặp, gặp chỉ trong chốc lát lại cũng vụt biến đi không để lại một vết tích gì. Cứ một quãng tôi tôi lại thấy hiện ra những con chuột khác, đương kiếm mồi: có người đi tới, chúng chạy tán loạn, rồi tìm các lỗ cống chui xuống lánh thân. Nhờ có ánh đèn, tôi thấy lông chúng ướt át, ướt những nước cống nước rãnh và tôi đoán thấy trên thân hình chúng sự bẩn thỉu hôi hám của những nơi tối tăm mà chúng phải sống đầy đoạ. Anh Dũng đã có lần nói với tôi:
- Tôi sinh ra đã phải chịu một sự bất công là sống trong một cảnh giàu sang không đích đáng, tôi không có quyền hưởng. Tôi đau khổ. Vậy nếu sống an nhàn sang trọng mà đau khổ ngấm ngầm mãi thì thà cực khổ tấm thân mà có được sự vui vẻ trong lòng.
Tôi, tôi cho là anh đã tưởng lầm. Những cái vui khổ của anh không ở cảnh đời anh; sống sang trong một toà nhà lộng lẫy, hay sống nay đây mai đó trong cảnh nghèo nàn như hiện giờ, lúc nào anh cũng vẫn là anh, anh cũng vẫn có chừng ấy cái vui, cái khổ.
Anh phải sống vượt ra ngoài xã hội bình thường, vượt ra ngoài hoàn cảnh gia đình của anh, đó là một sự không thể tránh được mà không phải là tuỳ ý anh muốn.
Cái vui khổ của đời anh chỉ là cái vui khổ của một người hay nghĩ ngợi, không lúc nào mãn nguyện nên phải mãi mãi đi tìm một sự bình yên cho tâm hồn, một sự bình tĩnh có mà lại không, gặp được nhưng lại mất ngay vì xã hội của anh sống là một xã hội đương thay đổi.
Dẫu anh sống theo cảnh đời nào mặc dầu, lòng tôi yêu anh, thương anh không vì thế mà khác. Lắm lúc tôi muốn tìm cách khuyên anh quay về với gia đình, với cảnh đời cũ nhưng đã chậm quá rồi. Không thể được mà có lẽ cũng vô ích nữa. Không thể thay đổi được hồn anh;, trí anh thì cảnh đời anh sống có quan hệ gì’. Thà cứ để anh trong cảnh đời ấy, để anh đi tìm kiếm mãi ; sự tìm kiếm không bao giờ ngừng ấy có lé là sự an ủi độc nhất của anh. Vả lại, nếu anh có được điều anh muốn, anh có được sự yên ổn hoàn toàn, anh có được Loan thì câu chuyện anh bảo tôi viết, tôi đã không cần viết nữa.
Những ý nghĩ liên miên ấy làm tôi quên bẵng đường dài, tôi đến cửa buồng giấy lúc nào không biết.
Buồng làm việc của tôi đêm nay có phần sáng hơn mọi khi. Gió rét đã làm rụng bớt lá ở những cành bang vẫn che khuất ánh đèn điện ngoài phố chiếu vào. Trong cái khung sáng của cửa sổ chấn song in lên tường, bóng một chiếc lá vừa rụng.
Tôi bật đèn địên. Lúc ngồi vào bàn, giở sách và cầm đến bút, tôi thấy một sự yên lặng như tràn vào óc tôi ; hai trang giấy đối với tôi lúc đó sao trắng thế, trắng một cách ngao ngán. Để qua khỏi cái phút trống rỗng không tránh được lúc bắt đầu viết, theo thói quen tôi viết liều một câu, bất cứ câu gì vụt hiện ra trong trí :
- Trời muốn trở rét…
Rồi tôi ngồi yên lặng tự bắt buộc phải nhớ lại gần như sống hẳn lại, cái thời kỳ còn gần gũi hai người, cái thời quá vãng nặng nề mà tôi muốn quên hẳn đi. Gió lọt vào phòng : tôi lật cổ áo cho khỏi lạnh. Nhìn đồng hồ lúc đó kim chỉ đúng ba giờ. Trời đã rét, tôi lại ngồi như để đón một cơn gió lạnh ở xa hiu hắt thổi lại, một cơn gió rất nhẹ, nhưng dần dần làm tôi giá buốt cả tâm can…
Bao nhiêu nỗi băn khoăn ngấm ngầm mà anh Dũng đã phải chịu bấy lâu, tất cả những nỗi đau khổ của một đời anh như thấm lọt vào hồn tôi.
Tôi chán nản tự nhủ :
- Nhắc lại như thế làm gì?
Nghĩ vậy, nhưng tôi vẫn cố gắng đợi những cái rung động mà gió lạnh thời gian đem tới và ngắm tôi vẫn không rời bóng ngòi bút chạy trên tờ giấy trắng…
(quanthuy đánh máy)

Ở ngoài, có lẽ gió thổi mạnh hơn vì tôi nghe tiếng lá bàng rụng trên đường mau hơn.
Gió lên… gió nữa lên.
Tiếng nói của một đứa bé và tiếng cười giòn tiếp theo luôn làm tôi ngạc nhiên. Tôi viết nốt một đoạn rồi chạy ra cửa sổ nhìn xuống, nhưng không nom rõ, chỉ thấy bóng chấn song và bóng người tôi in trên đường nhựa.
Tôi vội tắt đèn trong phòng đi.
Trên đường khô ráo, tôi ngạc nhiên không thấy chiếc lá rụng nào. Tôi vẫn biết có những người đi nhặt lá khô về bán lấy tiền ; họ chờ đợi rồi hôm nào lá đã chín lại có gió to, họ đem rổ, đem thúng, lũ bảy lũ ba chia nhau các phố tới tấp quét lượm. ban ngày tôi đã nhiều lần ngắm cảnh tượng đó. Nhưng tôi không ngờ đâu, đêm khuya lạnh, họ ngồi ở ngoài gió để chờ nhặt từng cái lá một. Tôi cũng đứng lặng yên ở cửa sổ đợi cơn gió đến.
Lại có tiếng lúc nãy nói :
- Ngồi sau gốc cây này khuất gió đỡ lạnh.
Một tiếng khác trả lời:
- Lạnh chả tại gió, làm gì có gió lúc này.
- Khi nào có gió thì lạnh ghê.
- Chuyện ; không có gió thì lá đã không rụng.
Yên lặng một lúc lâu, rồi có tiếng bực tức :
- Mãi không có gió.
Ở phía sau một gốc bàng, một cái bóng chạy ra. Tôi nhìn kỹ mới biết đó là một đứa bé, vào trạc mười tuổi ; đầu nó chít một cái khăn đỏ phủ kín hai bên má ; áo nó rách để hở cả hai vai. Một ít lá rụng ở cuối phố. Đứa bé vội chạy lại. Một con bé, ở sau gốc bàng khác cũng chạy ra, rồi hai chị em – tôi đoán là hai chị em - chạy loăng quăng đuổi những lá bàng gió thổi lăn trên đường.
Một cơn gió mạnh lại nổi lên. Lá rụng ào ào, một lát đã đầy đường.
- Mau lên chị ơi… Nhặc cả hai tay chị ạ.
- Tao bao mày đem chổi đi, mày lại bỏ quên. Thằng nỡm. Tao đã biết trước là đêm nay có gió to. Mày chẳng nghe tao bao giờ…thằng nỡm.
Tôi mĩm cười vì sao chị khộng mang chổi đi. Tôi mĩm cười vì thấy con bé mắng một cách thông thạo lắm : lúc mắng nó lại tỏ ra vẻ người lớn đã biết mắng em, dạy em rồi. Đứa bé không để ý đến lời chị nó, vừa nhặc vừa reo:
- Gió lên…lạy giời gió nữa lên.
- Chúng vẫn nhặc không ngừng tay, lá vẫn rụng không ngớt; nhiều khi vì màu áo lẫn với màu đường, tôi không nom rõ người, chỉ thấy hai cái bóngđen loăng quăng. Chúng chạy vụt ra xa rồi lại quay vòng trở lại, có khi đương chạy về một phía bỗng nhiên đứng dừng: một đám lá rơi loả toả trên người chúng khiến chúng ngập ngừng bối rối không biết quay nhặt phía nào.
- Lanh quá.
- Chạy mau lên cho ấm …thằng nỡm.
Thấy chị mắng em luôn mồm là thằng nỡm, tôi mĩm cười đoán có lẽ tên đứa bé là Nỡm chăng. Tôi tự nhiên cũng thấy vui với chúng và mặc dầu trời rét, tôi cũng như chúng mong mỏi gió thổi thật mạnh. Mỗi lần cơn gió tới làm rụng lá, là một lần tôi hồi hộp và sung sướng một cách thành thực.
Nhưng chỉ gió được có một lúc rồi tạnh hẳn. Thỉnh thoảng còn thưa thớt một hai chiếc lá rơi. Lá trên đường chúng đã nhặt hết.
- Em được tám bó.
- Tao được năm bó. Tại mày tranh lấy hết của tao, thằng ranh con.
Tôi lại mĩm cười vui vẻ vì thằng nỡm đã đổi ra thằng ranh con.
Rồi chúng lại về ngồi chổ cũ, mỗi đứa một gốc bàng, cho “khuất gió”, khuất những cơn gió làm chúng rét run mà chúng vẫn mong nổi lên.
Tôi quay trở vào, bật đèn rồi lại ngồi vào bàn giấy viết tiếp, trong lòng tự nhiên thấy đỡ chán nản. Ở ngoài, thỉnh thoảng lại có tiếng đứa bé :
- Gió lên… lại giời gió lên.

Trời sáng rõ lúc nào tôi không để ý. Ánh nắng lấp lánh trên những lá bàng bong như sơn son. Tôi nhìn xuống đường. Hai đứa bé còn đứng đó, đương buộc mấy gánh lá bàng nhặt được đêm qua. Chúng vui vẻ nhưng tôi không thể dựa vào theo nét mặt chúng mà đoán được chừng ấy lá là nhiều hay ít.
Một người đi qua nhìn gánh lá bàng nói :
- Lá bàng này sưởi ấm lắm đấy.
- Tôi quay lại nhìn lên bàn ; suốt đêm tôi mới viết được lèo tèo vài trang giấy, lại dập dập xoá xoá gần nữa. Tôi thất vọng.
- Đối với tôi, những cơn gió tôi chờ đón đã nỗi lên, khiến tôi đêm qua lạnh cả tâm hồn, nhưng lá bàng nhặt được không là bao. Lại không biết có ấm được lòng ai ở xa không?
(quanthuy đánh máy)

-Trời muốn trở rét…
Nói xong và nghe tiếng mình nói, Trúc nhớ lại rằng câu ấy chàng đã thốt ra nhiều lần, năm nào cũng vậy. Sự rung động êm ái và hiu hắt buồn trước cơn gió lạnh đầu tiên khiến vẻ mặt Trúc trở nên dịu dàng và thoáng trong một giây chàng sống lại hết cả những ngày mới trở rét trong đời.
Ở ngoài, như ý mong ước của Trúc , trời bỗng nắng to; bóng mái nhà sẫm lại thành một mảnh đen trên nền sân trắng hẳn lên và ánh nắng làm lấp lánh những mảnh sứ, mảnh chai nhỏ trong các luống đất mới xới.
Tuy đã cuối tháng chín nhưng đối với Trúc cứ lúc nào trời đổi gió heo may mới thực là lúc bắt đầu mùa thu.
Trúc đặt chén nước, châm một điếu thuốc lá rồi bước vội ra sân.
Thấy Loan ở trong nhà đi ra Trúc nói:
-Trời đẹp quá cô Loan nhỉ.
Loan đặt rổ bát lên phơi trên nắp chum rồi quay lại vừa vẩy mạnh hai bàn tay cho ráo nước vừa xuýt xoa nói:
-Sáng ngày sang đây em sợ giời nóng chỉ mặc có cái áo trắng mỏng phong phanh. Nguy hiểm quá.
Cụ Chánh Mạc ngừng tay giã cối trầu, nhìn ra nói:
-Cô đứng vào trong này không lạnh. Khổ quá, em Hà đi vắng để cô phải rửa bát đun nước. Học trò không quen tay.
Loan mỉm cười vui vẻ và nói cao giọng cho cụ chánh nghe rõ:
-Đứng ngoài này nắng ấm hơn. Cháu không rửa thì bác lại phải rửa. Đằng nào cũng thế.
Từ sang, Loan làm những việc lặt vặt ấy giúp cụ Chánh một cách rất vui vẻ. Nàng tự nhiên thấy sung sướng vẩn vơ. Đời lúc đó đối với nàng đẹp quá, nên chưa chi nàng đã thấy cái lo sợ ngày chóng hết. Sáng ngày đi với Quýnh sang bên Ý Dương thăm cụ chánh Mạc và Cận, nàng không ngờ đâu một lúc sau Dũng cũng đến chơi đi với mấy người bạn nữa. Ở nhà được gặp Dũng luôn, nhưng nàng vui, vì cuộc gặp gỡ này dối với nàng hình như có ngầm một ý nghĩ. Loan ngẫm nghĩ:
-Sáng ngày hình như anh Dũng có biết mình sang đây chơi.
Cụ chánh nhìn Loan, rút khăn lau các chén uống nước, dáng dấp nhanh nhẹn, vui vẻ. Cụ nói:
- Trông cô Loan, tôi lại nhớ đến cái Phương.
Phương là con cụ Chánh và là bạn của Loan, mới chết được hơn ba tháng. Cụ Chánh chỉ có mỗi một người con trai là Cận và hai con gái, Phương và Hà. Nhờ có Phương buôn bán giỏi nên nhà cũng đủ tiêu dùng và Cận có thể học thêm được. Từ ngày Phương bị bắt vì tình nghi là có dự vào mấy cuộc phiến động thì Cận phải về làng dạy học tư để lấy tiền nuôi mẹ và nuôi em. Phương đươc tha, về nhà được ít lâu , nàng mắc bệnh ho lao rồi chết. Loan còn trẻ nên chỉ biết thương một người bạn gái mà Loan coi như một người chị, nàng không biết được rỏ hơn về cái chết của Phương.
(quanthuy đánh máy)

Sorry các bạn, vi hiện tại mình có một số việc phải giải quyết nên không gởi bài lên được.
Tuần sau (26 -6) mình sẽ tiếp tục. Thank