Diễn Đàn » Khoa Học Phổ Thông

Bạn biết gì về các ngày trong tuần?

0 trả lời, 619 lượt xem — Trang 1 / 1
Thế giới vẫn chấp nhận cách phân chia thời gian theo tuần 7 ngày, mặc dù có một điểm nghịch lý là số ngày trong nǎm cũng như trong mỗi tháng đều không chia hết cho 7 (trừ tháng 2). Chữ Week trong tiếng Anh có nghĩa là tuần, nó bắt nguồn từ chữ cái Latinh là Vicis (có nghĩa là thay đổi).

Đối với người phương Đông, con số 7 dường như mang một ý nghĩa quan trọng riêng biệt, nó được xem như là một hằng số của vũ trụ. Có rất nhiều điều thú vị xung quanh con số 7, chẳng hạn như chòm sao quan trọng trên bầu trời là Bắc đẩu gồm có 7 vì sao; Truyền thống "nhị thập bát tú" (24 vì sao) trong vǎn hoá phương Đông cũng là bội số của 7; Khi ra đời đức Phật đi 7 bước thì dừng; Tất cả những nguyên tố cấu tạo nên thế giới kỳ diệu của chúng ta đều được xếp vào 7 cột trong bảng phân loại tuần hoàn của nhà hoá học vĩ đại Mendeleev; Chúa sáng tạo nên vũ trụ trong vòng 6 ngày và nghỉ sáng tạo vào ngày thứ 7; Trong âm nhạc phương Tây, thang âm gồm có 7 âm; và nữa, người cổ đại vẫn thường cho rằng trên thế giới chỉ có 7 kỳ quan...

Đến tận nǎm 303 TCN, một tuần trong lịch La Mã vẫn là 8 ngày, chỉ đến khi chính quyền thời bấy giờ chính thức công nhận nghi lễ Thiên chúa giáo thì ngày thứ 7 là ngày dành riêng cho việc làm lễ Sabbath. Nếu trong ngôn ngữ Việt hay Do Thái cổ thì tên các ngày trong tuần chỉ được gọi đơn giản theo số thứ tự, với thứ hai là ngày đầu tuần thì trong ngôn ngữ phương Tây, tên của mỗi ngày trong tuần cũng đều có ý nghĩa riêng biệt và thường được gọi theo tên của các thiên thể mà mắt thường có thể quan sát được, hay theo tên các vị thần trong thần thoại phương Tây.

Ngày chủ nhật
Sunday (tiếng Anh), trong tiếng Đức thì nó gọi là Sonntag, thế nhưng cả hai từ này đều bắt nguồn từ tiếng Latinh là Dies solis, có nghĩa là ngày chủ nhật của mặt trời. Đây là tên gọi của những người La Mã ngoại đạo (nghĩa là những người không theo đạo Thiên Chúa giáo). Trong kinh Tân Ước, ngày chủ nhật được gọi là ngày của Chúa, tiếng Latinh là Dominica. Từ đó sinh ra các từ khác trong các ngôn ngữ thuộc hệ Latinh như: Dimanche (Pháp), Domenica (Y'), Domingo (Tây Ban Nha)... Kể từ thế kỷ thứ 4, các cơ quan lập pháp tôn giáo và dân sự phương Tây mới bắt đầu điều chỉnh lại công việc vào ngày chủ nhật, do đó ngày chủ nhật là ngày làm lễ của nhiều giáo hội Thiên chúa giáo.

Thứ hai
Monday (tiếng Anh), từ này xuất phát từ tiếng Anglo Saxon là Monandaeg có nghĩa là ngày mặt trǎng. Theo ngôn ngữ Latinh thì nó là Dies lunaae, do đó tiếng Pháp mới có từ Lundi. Người Anglo Saxon coi ngày thứ hai là ngày dành cho nữ thần mặt trǎng. Trong tiếng Đức ngày thứ hai là Montag, và trong tiếng Y' là Linedi.

Thứ ba
Tuesday (tiếng Anh), ngày này được đặt tên theo một vị thần chiến tranh. Trong tiếng Na Uy, Tiu hoặc Tyr là con trai của thần Odin hoặc Woden. Tiếng Thuỵ Điển là Tisdag và tiếng Đan Mạch là Tirsday. Còn Ơ' Pháp ngày thứ ba có tên là Mardi, ở Y' là Marted và ở Tây Ban Nha là Martes (có nghĩa là ngày tập họp). Trong tiếng Do Thái thì Yom shlishi có nghĩa là ngày thứ ba. Trong Thiên chúa giáo, thứ ba là ngày xưng tội trước khi tuần chay bắt đầu. Theo tín ngưỡng truyền thống thì làm việc đó sẽ giúp con người có cảm giác được tha thứ mỗi tuần. Còn trong vǎn bản cổ của người Do Thái thì thứ ba lại được xem là ngày may mắn, bởi vào ngày thứ ba khi Chúa sáng tạo ra thế giới thì "Chúa thấy đó là ngày tốt". Tuy nhiên những người theo đạo Hindu lại cho rằng vào những ngày thứ ba không nên thực hiện các công việc kinh doanh quan trọng và đặc biệt là không đi hành hương.

Thứ tư
Wednesday - ngày thứ tư trong tuần được đặt tên theo vị thần tối cao Odin hoặc Woden trong thần thoại Na Uy. Theo tiếng Thuỵ Sĩ và Đan Mạch thì nó có tên là Onsdag. Còn người La Mã thì thờ thần Mercury - vị thần phụ trách buôn bán, kinh doanh vào khoảng nǎm 495 TCN, và vì thế lấy tên ông để đặt cho thứ tư, tiếng Latinh là Mercurii. Chính từ này đã tạo nên tên cho ngày thứ tư trong một số ngôn ngữ phương Tây như: Mercredi (Pháp), Mercoled (Y')... Còn trong tiếng Đức, thứ tư là Mittwoch và nó có nghĩa là giữa tuần.

Thứ nǎm
Thursday, được gọi theo tên thần sấm Thor trong thần thoại Na Uy. Trong tiếng Đan Mạch và Thuỵ Sĩ thì thứ nǎm là Torsdag. Trong lịch La Mã thứ nǎm được gọi là Dies Jovis (theo tiếng Latinh thì nó có nghĩa là ngày của thần Jove). Trong thần thoại La Mã, Jove hay Jupiter là tên của thần sấm (vị thần Zeus trong thần thoại Hy Lạp). Từ đó một số ngôn ngữ khác cũng lấy đó làm chuẩn chẳng hạn như: Jeudi (Pháp), El Jueve (Tây Ban Nha), Giovedi (Y'). Trong tiếng Đức thứ nǎm là Donnerstag (ngày sấm sét).

Thứ sáu
Theo tiếng Anglo Saxon là Frigedaeg, tiếng Đức cổ là Fria, chỉ một vị nữ thần. Còn tiếng Anh cổ là Daeg có nghĩa là ngày. Người La Mã đặt tên ngày thứ sáu là Dies Veneris có nghĩa là ngày của Venus - nữ thần tình yêu. Trong các ngôn ngữ thuộc nhóm Romance thì tên các ngày được lấy từ tiếng Latinh. Ngày thứ sáu trong tiếng Pháp là Vendredi, tiếng Y' là Venerdi, và tiếng Tây Ban Nha là Viernes, còn trong tiếng Do Thái cổ là Yom shishi. Tuy nhiên có một số dân tộc lại không xem ngày này là ngày thứ sáu trong tuần mà chỉ coi là ngày thứ nǎm, Nga là một ví dụ điển hình bởi họ gọi ngày này là Pyatneetza. Thiên chúa giáo chọn ngày thứ sáu để kỷ niệm ngày Chúa bị đóng đinh. Đã từ lâu thứ sáu vẫn được xem như là một ngày xui xẻo, đặc biệt là khi thứ sáu lại trùng với ngày 13 của tháng, bởi suốt một thời gian dài trong lịch sử thứ sáu luôn là ngày người ta đem phạm nhân ra xử tử.

Thứ bảy
Saturday, nó là ngày mang tên vị thần đại dương Saturni. Trong tiếng Anglo Saxon thì nó được gọi là Sater daeg, còn trong tiếng Do Thái cổ nó được gọi là ngày Sabbath. Đây là một điểm đặc biệt bởi trong tiếng Do Thái cổ, các ngày trong tuần đều được gọi theo số đếm như trong tiếng Việt, chỉ riêng ngày thứ 7 là được đặt tên riêng mà thôi. Sabbath có nghĩa là nghỉ ngơi, người Do Thái nghỉ ngơi vào ngày thứ bảy. Trong thời kỳ đầu tiên của Thiên chúa giáo ngày linh thiêng này được chuyển dần sang chủ nhật và điều đó được xem là hợp lý vì đó là ngày Chúa Jesus phục sinh và cũng là ngày khởi đầu của sự sáng tạo ra vũ trụ theo Kinh Thánh. Tại Thuỵ Sĩ, ngày thứ bảy được gọi là ngày của Chúa. Một vài giáo hội Cơ Đốc phục lâm đã quay lại với kinh Cựu Ước và làm lễ vào ngày thứ bảy.

Ngẫm ra thì chung quanh tên gọi của các ngày trong tuần tưởng đơn giản là thế nhưng lại có nhiều để nói phải không các bạn?
Đăng nhập để trả lời
0