Ngày xuân đi chúc tết là một tập tục tốt đẹp. Ở nước ta có nhiều cách chúc tết khá lý thú. Thông thường thì chúc nhau bằng lời nói ở cửa miệng. Có khi tự chúc cho mình cũng là một tập quán lâu đời, thể hiện qua việc làm cụ thể, như sắm mâm ngũ quả gồm có mãng cầu, đu đủ, dừa, xoài, chùm sung. Ngụ ý mong muốn trong năm mớI được sung túc hoặc vừa đủ xài.
Một cách tự chúc khác, là mua những tấm giấy hồng điều màu đỏ thắm, viết chữ Hán bằng mực tàu đen hay kim nhũ vàng óng ánh. Những chữ đó là lời ước nguyện trong năm mới. Có khi chỉ có một chữ duy nhất, chẳng hạn như chữ Phúc (có phước), chữ Cát (tốt lành) đem dán vào trái dừa hay trái dưa hấu trưng lên bàn thờ rất đẹp mắt. Thông thường, người ta thích chọn những câu bốn chữ, vì số 4 là số chắn, không bị lẻ loi, ly cách.
Lời chúc có khi tổng quát, dùng cho ai cũng được (năm điều phúc đến nhà), Xuất Nhập Bình An (đi vào, đi ra đều yên ổn), Bách Vô Cấm Kỵ (không vướng phải trăm điều cấm kỵ) Lão Thiếu Bình An (già trẻ đều yên ổn) ... Nhưng vẫn có lời chúc dành riêng cho một đối tượng duy nhất.
Chúc nhà nông: Phong đăng hòa cốc
Chúc công chức, cán bộ: Thăng quan tiến chức
Chúc nhà buôn: Nhất bản vạn lợi
Công phu hơn, người ta dùng tranh vẽ để chúc nhau. Mỗi tranh vẽ thể hiện một ý nghĩa thâm thúy, hay ho. Ngoài bức tranh, ở một góc nào đó, thường là ở đầu trên tranh vẽ có viết lời chúc bằng nét chữ thảo bay bướm.
Thí dụ: Tranh vẽ cụ già cầm trái đào, viết 4 chữ: Đào Hiến Thiên Xuân (đào đem tặng tăng ngàn tuổi) dùng để chúc thọ. Tranh vẽ một cụ già cầm quả lựu, bóc một bên vỏ, phô hạt ra, viết 4 chữ: Lựu Khai Bách Tử (lựu nở trăm hạt), dùng để chúc gia đình con cháu đầy đàn, trả già đông đảo.
Một loại tranh khác là loại tranh minh họa chữ và kèm them lời chúc. Loại tranh này, các họa gia dùng lối công bút, tỉa rất tỉ mỉ. Mỗi tranh là một chữ Hán chân phương phóng lớn trên nét chữ đó, vẽ hình ảnh. Ở đầu tranh viết lời chúc bằng lối chữ thảo. Thí dụ: tranh vẽ chữ Phúc, thì đầu tranh viết Phúc Như Đông Hải (phúc lớn như biển Đông), tranh viết chữ Thọ thì viết Thọ Tỷ Nam Sơn (sống bền như núi Nam).
Tranh chúc Tết có khi không cần viết chữ thảo lời chúc ở đầu tranh như nói ở trên. Một bức tranh đẹp không lời mà vẫn hàm nhiều ý đằng sau màu mực và nét vẽ.
Chúc sống lâu thì vẽ con Hạc, vì người đời thường nói „tuổi hạc”. Chúc sung túc thì vẽ Con Lợn và Đàn Con. Chúc gia đình đầm ấm thì vẽ Gà Mẹ và Đàn Con. Chúc bình an, thịnh vượng thì vẽ Con Công. Chúc đông con cháu thì vẽ hình Trái Lựu. Chúc thi đậu làm quan, công danh, phú quý thì vẽ Quyển Sách, Con Cá (cá vượt vũ môn, hóa rồng). Chúc giàu có, nhiều của quý thì vẽ Con Cóc ...
Thú vật hay đồ vật có tên gọi đồng âm với ý nghĩa tốt đẹp cũng là đề tài cho tranh chúc mừng. Sau đây là một số ví dụ:
+ Coi dơi, tên gọi bằng chữ Hán-Việt là Phúc, thì vẽ tranh con dơi để chúc phúc.
(Vẽ 5 con dơi là ý Ngũ Phúc Lâm Môn)
+ Con nai, chữ Hán-Việt là Lộc. Vẽ con nai, em bé mang trái đào, có con dơi bên cạnh là Phúc-Lộc-Thọ.
+ Cái bình gợi ý Bình An. Tranh vẽ bình hoa cúc ngụ ý chúc bình an lâu dài.
Ngay Tết tặng nhau tranh vẽ do các họa gia sáng tác cũng là một cách chúc tụng, hoặc bày ra mâm ngũ quả hay bình hoa cúc, cành mai vàng, cành đào cũng là cách tự chúc mình đấy thôi!
Ngày nay, thiếp chúc Tết đã thay thế các tranh tàu, được in ấn rất đẹp với nhiều đề tài để người mua dễ chọn lựa theo ý của mình. Đối với người lớn tuổi, các thiếp chúc Tết in hình các tranh vẽ Phúc - Lộc – Thọ, hoặc chữ Phúc hay chữ Thọ, có in hàng chữ Cung Chúc Tân Xuân hay Chúc Mừng Năm Mới trên nền đỏ chói. Ngoài ra còn in hình các thắng cảnh như chùa Một Cột, chùa Thiên Mụ, bánh chưng xanh, câu đối đỏ, cành mai, cành đào... Còn đối với lớp thanh niên thì có những cánh thiếp mang ý nghĩa về tình yêu đôi lứa như hình quả tim, những cánh hồng xinh xắn, hình các cô gái... với hàng chữ Chúc Mừng Năm Mới có cho thêm chữ Happy New Year cho có vẻ hợp thời.
Không riêng gì cá nhân mà các cơ quan đoàn thể, xí nghiệp, công ty đã dùng thiếp chúc Tết như là cách giao tế trong quan hệ làm ăn, kinh doanh và trở thành thông lệ mỗi dịp Tết đến, xuân về. Ngoài chữ Chúc Mừng Năm Mới còn in thêm dòng chữ An Khang, Thịnh Vượng hay Vạn sự như ý
Một cách tự chúc khác, là mua những tấm giấy hồng điều màu đỏ thắm, viết chữ Hán bằng mực tàu đen hay kim nhũ vàng óng ánh. Những chữ đó là lời ước nguyện trong năm mới. Có khi chỉ có một chữ duy nhất, chẳng hạn như chữ Phúc (có phước), chữ Cát (tốt lành) đem dán vào trái dừa hay trái dưa hấu trưng lên bàn thờ rất đẹp mắt. Thông thường, người ta thích chọn những câu bốn chữ, vì số 4 là số chắn, không bị lẻ loi, ly cách.
Lời chúc có khi tổng quát, dùng cho ai cũng được (năm điều phúc đến nhà), Xuất Nhập Bình An (đi vào, đi ra đều yên ổn), Bách Vô Cấm Kỵ (không vướng phải trăm điều cấm kỵ) Lão Thiếu Bình An (già trẻ đều yên ổn) ... Nhưng vẫn có lời chúc dành riêng cho một đối tượng duy nhất.
Chúc nhà nông: Phong đăng hòa cốc
Chúc công chức, cán bộ: Thăng quan tiến chức
Chúc nhà buôn: Nhất bản vạn lợi
Công phu hơn, người ta dùng tranh vẽ để chúc nhau. Mỗi tranh vẽ thể hiện một ý nghĩa thâm thúy, hay ho. Ngoài bức tranh, ở một góc nào đó, thường là ở đầu trên tranh vẽ có viết lời chúc bằng nét chữ thảo bay bướm.
Thí dụ: Tranh vẽ cụ già cầm trái đào, viết 4 chữ: Đào Hiến Thiên Xuân (đào đem tặng tăng ngàn tuổi) dùng để chúc thọ. Tranh vẽ một cụ già cầm quả lựu, bóc một bên vỏ, phô hạt ra, viết 4 chữ: Lựu Khai Bách Tử (lựu nở trăm hạt), dùng để chúc gia đình con cháu đầy đàn, trả già đông đảo.
Một loại tranh khác là loại tranh minh họa chữ và kèm them lời chúc. Loại tranh này, các họa gia dùng lối công bút, tỉa rất tỉ mỉ. Mỗi tranh là một chữ Hán chân phương phóng lớn trên nét chữ đó, vẽ hình ảnh. Ở đầu tranh viết lời chúc bằng lối chữ thảo. Thí dụ: tranh vẽ chữ Phúc, thì đầu tranh viết Phúc Như Đông Hải (phúc lớn như biển Đông), tranh viết chữ Thọ thì viết Thọ Tỷ Nam Sơn (sống bền như núi Nam).
Tranh chúc Tết có khi không cần viết chữ thảo lời chúc ở đầu tranh như nói ở trên. Một bức tranh đẹp không lời mà vẫn hàm nhiều ý đằng sau màu mực và nét vẽ.
Chúc sống lâu thì vẽ con Hạc, vì người đời thường nói „tuổi hạc”. Chúc sung túc thì vẽ Con Lợn và Đàn Con. Chúc gia đình đầm ấm thì vẽ Gà Mẹ và Đàn Con. Chúc bình an, thịnh vượng thì vẽ Con Công. Chúc đông con cháu thì vẽ hình Trái Lựu. Chúc thi đậu làm quan, công danh, phú quý thì vẽ Quyển Sách, Con Cá (cá vượt vũ môn, hóa rồng). Chúc giàu có, nhiều của quý thì vẽ Con Cóc ...
Thú vật hay đồ vật có tên gọi đồng âm với ý nghĩa tốt đẹp cũng là đề tài cho tranh chúc mừng. Sau đây là một số ví dụ:
+ Coi dơi, tên gọi bằng chữ Hán-Việt là Phúc, thì vẽ tranh con dơi để chúc phúc.
(Vẽ 5 con dơi là ý Ngũ Phúc Lâm Môn)
+ Con nai, chữ Hán-Việt là Lộc. Vẽ con nai, em bé mang trái đào, có con dơi bên cạnh là Phúc-Lộc-Thọ.
+ Cái bình gợi ý Bình An. Tranh vẽ bình hoa cúc ngụ ý chúc bình an lâu dài.
Ngay Tết tặng nhau tranh vẽ do các họa gia sáng tác cũng là một cách chúc tụng, hoặc bày ra mâm ngũ quả hay bình hoa cúc, cành mai vàng, cành đào cũng là cách tự chúc mình đấy thôi!
Ngày nay, thiếp chúc Tết đã thay thế các tranh tàu, được in ấn rất đẹp với nhiều đề tài để người mua dễ chọn lựa theo ý của mình. Đối với người lớn tuổi, các thiếp chúc Tết in hình các tranh vẽ Phúc - Lộc – Thọ, hoặc chữ Phúc hay chữ Thọ, có in hàng chữ Cung Chúc Tân Xuân hay Chúc Mừng Năm Mới trên nền đỏ chói. Ngoài ra còn in hình các thắng cảnh như chùa Một Cột, chùa Thiên Mụ, bánh chưng xanh, câu đối đỏ, cành mai, cành đào... Còn đối với lớp thanh niên thì có những cánh thiếp mang ý nghĩa về tình yêu đôi lứa như hình quả tim, những cánh hồng xinh xắn, hình các cô gái... với hàng chữ Chúc Mừng Năm Mới có cho thêm chữ Happy New Year cho có vẻ hợp thời.
Không riêng gì cá nhân mà các cơ quan đoàn thể, xí nghiệp, công ty đã dùng thiếp chúc Tết như là cách giao tế trong quan hệ làm ăn, kinh doanh và trở thành thông lệ mỗi dịp Tết đến, xuân về. Ngoài chữ Chúc Mừng Năm Mới còn in thêm dòng chữ An Khang, Thịnh Vượng hay Vạn sự như ý
