Ngoại vi không yên tĩnh của hệ mặt trời
Có nhiều sự kiện đang diễn ra ở phía sau quỹ đạo của sao Hải Vương. Cùng với việc phát hiện ra những thiên thể lạ, ngày càng xuất hiện nhiều nghi vấn về thuyết mô tả sự ra đời của các hành tinh.
Trong những năm gần đây, công nghệ mới đã cho phép chúng ta “chạm đến” vùng bóng tối phía sau sao Hải vương. Hai phát hiện mới nhất, vừa được công bố cho thấy vùng lân cận hành tinh của chúng ta là hoàn toàn hỗn loạn và bí ẩn. Bức tranh về một vài hành tinh quay một cách bình yên theo quan điểm của Copernicus, không còn đầy đủ nữa. Thay vào đó, các nhà thiên văn bắt đầu cho rằng tại vùng ngoại vi tăm tối của hệ mặt trời chắc là đã xảy ra những tai họa đặc thù, từ đó mới dẫn đến những hiện tương kỳ dị.
Tiểu hành tinh bí ẩn
Phát hiện mới đây nhất là phát hiện về một tiểu hành tinh, được gọi đùa là Buffy (tên một nhân vật trong bộ phim truyền hình nhiều tập về ma cà rồng). Tiểu hành tinh này được quan sát thấy trên những bức ảnh chụp được nhờ kính viễn vọng do Canada, Pháp và Hawaii hợp tác xây dựng, đặt trên miệng núi lửa Mauna Kea đã tắt ở Hawaii. Trong khuôn khổ dò tìm tự động những vùng vũ trụ mà trong đó có khả năng ẩn náu những hành tinh lạ, mỗi giờ đồng hồ có tới 50 GB dữ liệu được ghi vào đĩa cứng của máy tính nối với kính viễn vọng. Sau đó máy tính sẽ rà soát những dữ liệu này để chọn ra những “ứng viên”. Đến lúc này, các nhà khoa học mới bắt đầu quan sát kỹ hơn những phát hiện tiềm ẩn của máy tính.
Nhà khoa học nữ Lynne Allen thuộc trường Đh Columbia (Anh) là người đầu tiên phát hiện ra thiên thể mới trên màn hình. Ngay từ đầu, bà đã thấy rằng nó sáng hơn rất nhiều, do vậy lớn hơn so với những “mảnh thiên thể rác” ở những vùng tối đó. Nó có thể có đường kính từ 500 đến 1000 km. Sau này, cộng sự của Lynne Allen là nhà khoa học Brett Gladman đã tính được rằng Buffy quay theo quỹ đạo gần tròn, giữ khoảng cách không dưới 9 tỉ km đối với trái đất. Trước đó, các nhà thiên văn học cho rằng một số thiên thể băng đá không lớn đã bị sao Hải vương hất tung ra khu vực này. Tuy nhiên Buffy chưa bao giờ đến gần sao Hải vương, do đó không thể bị hành tinh này hất ra khu vực cách trái đất 9 tỉ km được.
Trên tạp chí “Science” số ra mới nhất, các nhà khoa học thuộc NASA đã mô tả hai mặt trăng vừa được phát hiện của sao Thiên vương và hai vành đĩa mới xung quanh hành tinh này. Tất cả là nhờ loạt ảnh do kính viễn vọng vũ trụ Hubble chuyển về trái đất.
Việc quan sát sao Thiên vương từ 11 năm nay đã cho thấy có mối quan hệ rất phức tạp giữa các vệ tinh của nó. Một trong những vệ tinh mới được phát hiện được đặt tên là Mab. Vật chất bắn ra từ bề mặt của nó do va chạm với thiên thạch đã tạo thành một vành đĩa, nhìn thấy rõ trên ảnh. Ngược lại, người ta không biết vành đĩa thứ hai từ đâu mà ra. Rất có thể vệ tinh tạo ra vành đĩa này đã tan rã từ lâu rồi.
Hệ thống sao Thiên vương có bản chất động rất lớn. Hơn một chục vệ tinh nhỏ và những vành đai quay quanh sao Thiên vương theo những quỹ đạo rất không ổn định. Sự chuyển động của vật chất gần hành tinh được các nhà nghiên cứu cho là hỗn loạn.
Một số nhà khoa học cho rằng, sự “bừa bộn vũ trụ” nói trên không phải là sao Hải vương gây ra, mà là do một ngôi sao nào đó đã từng bay qua khu vực ngoại vi hệ mặt trời của chúng ta. Tuy nhiên, quỹ đạo của Buffy nghiêng một cách lạ thường so với quỹ đạo của các hành tinh, mà điều này hoàn toàn không phù hợp với giả thuyết về một ngôi sao bay qua vùng ngoại vi nói trên. Sau khi phát hiện ra tiểu hành tinh lạ kỳ này, các nhà thiên văn học thừa nhận rằng họ phải suy nghĩ lại về mọi việc và hiện tại họ không biết cái gì trước đây đã từng gây ra sự lộn xộn đến vậy ở những vùng tối tăm của vũ trụ.
Thiên thể hình bầu dục
Về thiên thể được gọi là Santa Clause - ông già “Noel” thì dư luận đã ầm ĩ lên vài tháng trước đây, khi nhà thiên văn học Mỹ Mike Brown phát hiện ra nó. Santa có kính thước gần bằng sao Diêm vương, nhưng nó không có hình dạng cầu như một hành tinh phải có, mà có hình bầu dục. Nó tự quay quanh mình với vận tốc lớn gấp 6 lần vận tốc quay của trái đất và do vậy nó bị kéo dẹt ra bởi chính lực ly tâm. Thêm nữa, thiên thể này hoàn toàn không cấu tạo từ băng như chúng ta thường phỏng đoán về các thiên thể thuộc các góc khuất tối tăm của vũ trụ, mà nó có cấu tạo từ đá. Băng thì không thể chịu nổi sự quay nhanh đến thế và Santa sẽ phải bị kéo dẹt ra nữa. Nhà thiên văn học còn phát hiện ra 2 vệ tinh của Santa bằng cách sử dụng tia laser. Khác với Buffy, thiên thể Santa dễ dàng giải mã hơn. Mike Brown cho rằng cách đây rất lâu rồi, Santa rất giống với sao Diêm vương và trông như một hành tinh hình cầu với lõi bằng đá và vỏ ngoài là băng. Tuy nhiên vào một thời điểm nào đó nó bị một thiên thể khổng lồ khác va phải. Các va chạm không trực diện đã khiến Santa bắt đầu quay nhanh. Toàn bộ lớp vỏ băng đã bong ra hết và từ những mảnh vỡ đã hình thành nên hai vệ tinh.
Có nhiều sự kiện đang diễn ra ở phía sau quỹ đạo của sao Hải Vương. Cùng với việc phát hiện ra những thiên thể lạ, ngày càng xuất hiện nhiều nghi vấn về thuyết mô tả sự ra đời của các hành tinh.
Trong những năm gần đây, công nghệ mới đã cho phép chúng ta “chạm đến” vùng bóng tối phía sau sao Hải vương. Hai phát hiện mới nhất, vừa được công bố cho thấy vùng lân cận hành tinh của chúng ta là hoàn toàn hỗn loạn và bí ẩn. Bức tranh về một vài hành tinh quay một cách bình yên theo quan điểm của Copernicus, không còn đầy đủ nữa. Thay vào đó, các nhà thiên văn bắt đầu cho rằng tại vùng ngoại vi tăm tối của hệ mặt trời chắc là đã xảy ra những tai họa đặc thù, từ đó mới dẫn đến những hiện tương kỳ dị.
Tiểu hành tinh bí ẩn
Phát hiện mới đây nhất là phát hiện về một tiểu hành tinh, được gọi đùa là Buffy (tên một nhân vật trong bộ phim truyền hình nhiều tập về ma cà rồng). Tiểu hành tinh này được quan sát thấy trên những bức ảnh chụp được nhờ kính viễn vọng do Canada, Pháp và Hawaii hợp tác xây dựng, đặt trên miệng núi lửa Mauna Kea đã tắt ở Hawaii. Trong khuôn khổ dò tìm tự động những vùng vũ trụ mà trong đó có khả năng ẩn náu những hành tinh lạ, mỗi giờ đồng hồ có tới 50 GB dữ liệu được ghi vào đĩa cứng của máy tính nối với kính viễn vọng. Sau đó máy tính sẽ rà soát những dữ liệu này để chọn ra những “ứng viên”. Đến lúc này, các nhà khoa học mới bắt đầu quan sát kỹ hơn những phát hiện tiềm ẩn của máy tính.
Nhà khoa học nữ Lynne Allen thuộc trường Đh Columbia (Anh) là người đầu tiên phát hiện ra thiên thể mới trên màn hình. Ngay từ đầu, bà đã thấy rằng nó sáng hơn rất nhiều, do vậy lớn hơn so với những “mảnh thiên thể rác” ở những vùng tối đó. Nó có thể có đường kính từ 500 đến 1000 km. Sau này, cộng sự của Lynne Allen là nhà khoa học Brett Gladman đã tính được rằng Buffy quay theo quỹ đạo gần tròn, giữ khoảng cách không dưới 9 tỉ km đối với trái đất. Trước đó, các nhà thiên văn học cho rằng một số thiên thể băng đá không lớn đã bị sao Hải vương hất tung ra khu vực này. Tuy nhiên Buffy chưa bao giờ đến gần sao Hải vương, do đó không thể bị hành tinh này hất ra khu vực cách trái đất 9 tỉ km được.
Trên tạp chí “Science” số ra mới nhất, các nhà khoa học thuộc NASA đã mô tả hai mặt trăng vừa được phát hiện của sao Thiên vương và hai vành đĩa mới xung quanh hành tinh này. Tất cả là nhờ loạt ảnh do kính viễn vọng vũ trụ Hubble chuyển về trái đất.
Việc quan sát sao Thiên vương từ 11 năm nay đã cho thấy có mối quan hệ rất phức tạp giữa các vệ tinh của nó. Một trong những vệ tinh mới được phát hiện được đặt tên là Mab. Vật chất bắn ra từ bề mặt của nó do va chạm với thiên thạch đã tạo thành một vành đĩa, nhìn thấy rõ trên ảnh. Ngược lại, người ta không biết vành đĩa thứ hai từ đâu mà ra. Rất có thể vệ tinh tạo ra vành đĩa này đã tan rã từ lâu rồi.
Hệ thống sao Thiên vương có bản chất động rất lớn. Hơn một chục vệ tinh nhỏ và những vành đai quay quanh sao Thiên vương theo những quỹ đạo rất không ổn định. Sự chuyển động của vật chất gần hành tinh được các nhà nghiên cứu cho là hỗn loạn.
Một số nhà khoa học cho rằng, sự “bừa bộn vũ trụ” nói trên không phải là sao Hải vương gây ra, mà là do một ngôi sao nào đó đã từng bay qua khu vực ngoại vi hệ mặt trời của chúng ta. Tuy nhiên, quỹ đạo của Buffy nghiêng một cách lạ thường so với quỹ đạo của các hành tinh, mà điều này hoàn toàn không phù hợp với giả thuyết về một ngôi sao bay qua vùng ngoại vi nói trên. Sau khi phát hiện ra tiểu hành tinh lạ kỳ này, các nhà thiên văn học thừa nhận rằng họ phải suy nghĩ lại về mọi việc và hiện tại họ không biết cái gì trước đây đã từng gây ra sự lộn xộn đến vậy ở những vùng tối tăm của vũ trụ.
Thiên thể hình bầu dục
Về thiên thể được gọi là Santa Clause - ông già “Noel” thì dư luận đã ầm ĩ lên vài tháng trước đây, khi nhà thiên văn học Mỹ Mike Brown phát hiện ra nó. Santa có kính thước gần bằng sao Diêm vương, nhưng nó không có hình dạng cầu như một hành tinh phải có, mà có hình bầu dục. Nó tự quay quanh mình với vận tốc lớn gấp 6 lần vận tốc quay của trái đất và do vậy nó bị kéo dẹt ra bởi chính lực ly tâm. Thêm nữa, thiên thể này hoàn toàn không cấu tạo từ băng như chúng ta thường phỏng đoán về các thiên thể thuộc các góc khuất tối tăm của vũ trụ, mà nó có cấu tạo từ đá. Băng thì không thể chịu nổi sự quay nhanh đến thế và Santa sẽ phải bị kéo dẹt ra nữa. Nhà thiên văn học còn phát hiện ra 2 vệ tinh của Santa bằng cách sử dụng tia laser. Khác với Buffy, thiên thể Santa dễ dàng giải mã hơn. Mike Brown cho rằng cách đây rất lâu rồi, Santa rất giống với sao Diêm vương và trông như một hành tinh hình cầu với lõi bằng đá và vỏ ngoài là băng. Tuy nhiên vào một thời điểm nào đó nó bị một thiên thể khổng lồ khác va phải. Các va chạm không trực diện đã khiến Santa bắt đầu quay nhanh. Toàn bộ lớp vỏ băng đã bong ra hết và từ những mảnh vỡ đã hình thành nên hai vệ tinh.
Tôi lúc nào cũng sẵn sàng học hỏi, nhưng không phải lúc nào tôi cũng thích nghe người khác dạy mình.
"W. Churchill"
"W. Churchill"