Ðoạn 2. HÌNH THỨC THƠ

I. Sự chọn lựa thể thơ

Thể thơ có nhiều: thơ đều chữ, không đều chữ và thơ tự do. Ở đây tôi không nói đến thơ Ðường luật mà chỉ nói đến các thể thơ mới.

1/ Thơ đều chữ thay đổi từ 2 đến 8 chữ trong một câu.

Loại 2 chữ cũng như loại 3 chữ khiến hơi thơ ngắn, và bài thơ cũng thường ngắn, không nói gì được nhiều. Người dùng loại thơ này nhằm mục đích nói lên những âm thanh ngắn như tiếng nức nở, tiếng mưa rơi...

Thí dụ :

Sương rơi
Nặng trĩu
Trên cành
Dương liễu
Nhưng hơi
Lạnh lùng
Hiu hắt
Thấm vào ...
(Nguyễn Vỹ - Sương rơi)

Loại 4 chữ phổ biến hơn, nhưng coi chừng dễ biến thành vè.
Thế nào là vè? Vè là thơ dân gian, loại thường thấy là Sớ Táo Quân.
Vè có thể là thơ 2 hay 3 chữ, nhưng thường dùng thể 4 chữ hay lục bát. Vè 4 chữ dùng liên vận, tức là 2 câu liền nhau vần với nhau, thay đổi giữa bằng và trắc. Vè không chia bài thơ thành từng đoạn 4 câu.

Loại 4 chữ chia từng đoạn 4 câu và dùng cách vận (giống 4 câu đầu của thể thất ngôn) thì hay hơn liên vận.

Loại 5 chữ thường chia đoạn 4 câu và dùng cách vận.

Loại 6 chữ cũng ít được dùng, nhưng thỉnh thoảng vẫn thấy trên thi đàn.

Xuân hồng có chàng tới hỏi
- Em thơ chị đẹp em đâu ?
- Chị tôi hoa ngát cài đầu
Ði hái phù dung trong nội !
(Huyền Kiêu - Tình sầu)

Thể thơ từ 4 đến 6 chữ cho hơi thơ trung bình, thích hợp với phong thái nhẹ nhàng, trang trọng.

Loại 7 chữ rất phổ biến. Niêm luật không còn trói buộc, miễn là đọc lên, câu thơ không trúc trắc. Thể thơ này thích hợp với phong thái trang nghiêm, cổ kính.

Loại 8 chữ là thể thơ hoàn toàn Việt nam, dùng liên vận, nhưng cũng ít được dùng. Thể thơ này thường diễn tả những tình cảm tha thiết, hùng tráng. Ðiển hình nhất là bài "Hổ nhớ rừng" của Thế Lữ. Gần đây Nguyên Sa hay dùng thể thơ này.

Dĩ nhiên câu thơ càng dài thì có tính cách kể lể nhiều hơn và không cần xén bớt từ.

Thơ đều chữ biến thể có chêm ít câu không đều chữ, hoặc thay đổi số câu (thay vì thông thường là 4) trong đoạn. Thể thơ này thường xảy ra với loại 4, 5 hay 6 chữ.

Thí dụ về thay đổi số chữ trong câu:

--thơ 5 chữ

Khoảng thời gian loãng đó
Không có mặt nàng
Mưa đỏ miền cao nguyên
Núi đồi sầu lụn bại
Khi tôi trở về
Thành phố lạnh khoang xe
Mây sương lòng thung lũng
Và ngàn thông co ro
(Nguyễn Vũ Văn - Trên con đường nhà thờ)

--thơ 8 chữ

Hãy biến cuộc đời thành những tối tân hôn (9 chữ)
Nếu em sợ thời gian dài vô tận
Tháng sáu trời mưa, em có nghe mưa xuống (9 chữ)
Trời không mưa em có lạy trời mưa ?
Anh vẫn xin mưa phong tỏa đường về
Anh vẫn cầu mưa mặc dầu mây ảm đạm (9 chữ)
(Nguyên Sa - Tháng sáu trời mưa)

Thay đổi số câu trong đoạn:

Anh đứng đây là đâu
Em cười như lá mỏng
Khép cửa vào chiêm bao
Anh đứng đây là đâu
Em nói như gió nghẹn
Chiều nghiêng mây Thị Mầu
(Hoàng Cầm - Chuyện trăm năm)

2/ Thơ không đều chữ có lục bát và song thất lục bát.

Song thất lục bát không còn được dùng.

Lục bát là loại phổ biến nhất vì dễ làm, nhưng người mới làm thơ cũng dễ biến nó thành vè. Dễ làm nhưng khó sửa. Làm câu nào là chết câu ấy. Bài thơ làm xong rồi, muốn thêm bớt một đoạn là cả một vấn đề bởi vì vần thơ cấu kết với nhau theo kiểu liên hoàn, vừa yêu vận (vần nằm giữa câu) vừa cước vận (vần ở cuối câu).

3/ Thơ tự do.

Loại thơ này rất thông dụng nhưng đòi hỏi kỹ thuật và sự sáng tạo nhiều nhất. Nhiều người cho rằng người mới làm thơ nên làm các loại thơ khác trước khi làm thơ tự do, để nắm vững kỹ thuật và âm điệu.

Một loại thơ tự do đặc biệt là thơ xuôi, có hình thức như văn xuôi. Loại thơ này cần hơi thơ dài, mặc dù bị cắt thành từng câu ngắn, và dường như không chú ý đến âm vận.

Thí dụ:

Làm thế nào để quên được nhau. Hạt mưa kia long lanh nỗi nhớ niềm từ biệt, hoàng hôn màu khói nhạt. Hôm nay quê hương từ bỏ, anh đau đớn làm đứa con hoang đầu xó chợ...
Hỡi Liên, những Liên và Liên
Dù một chút đau thương, từ chối, tổ quốc ta chạy dài trên địa ngục, xòe mở hai bàn tay anh khóc đó - những cánh tay gầy trơ xương, chọn. Con đường đi buổi chiều hấp hối, ôi buổi chiều sương mù.
(Thanh Tâm Tuyền - Liên, những bài thơ tình thời xa cách)

Tôi giữ em lại trên một hè phố đông người. Em đừng ngần ngại. Tôi bảo rằng: tôi yêu em.
Tôi nói không thẹn thùng, không đắn đo dò xét. Bởi vì em ơi tôi không phải là gã lái buôn hỏi giá hàng trong một buổi chợ chiều hỗn loạn. Cũng không phải là ngưoòi thư ký già ngồi mân mê vài chiếc đinh ghim và mưu toan làm chủ sự...
(Nguyên Sa - Ngỏ ý)

II. Cách chấm câu và xuống dòng

Về cách chấm câu, mỗi người một ý. Có người chấm câu rất cẩn thận, có người không chấm câu. Người ta cho rằng việc xuống dòng không có dấu chấm phẩy bao hàm sự kéo dài ý nghĩa của câu thơ, "những khoảng trống có ý nghĩa".

Theo ý tôi, thơ lục bát nên có chấm câu vì mỗi ý thường chỉ gói tròn trong 2 câu lục và câu bát kế tiếp.

Lại có người không viết hoa ở đầu câu, làm như bài thơ chỉ là một trích đoạn.

Cũng có người chấm câu ở giữa dòng mà không xuống hàng. Nguyễn xuân Thiệp chẳng hạn, chấm câu giữa dòng và không viết hoa:


hỡi gió mùa
đã thổi từ cội nguồn xa tới cửa hiện thời
thổi qua những rặng núi. những dòng sông. những xóm làng. thành phố quê hương tôi
(Nguyễn xuân Thiệp - Tôi cùng gió mùa)

Trong thơ tự do, chỗ xuống dòng là để qua một ý thơ khác, để thay cho một dấu chấm hay dấu phẩy, để ngắt hơi thơ, để nhấn mạnh một chữ hay cụm từ hoặc để thể hiện một thanh âm...

Dưới đây là thí dụ về sự nhấn mạnh bằng cách xuống hàng:

Hôm nay
Nghe lời hát quen quen
Người đàn bà ấy mang tên
Lời từ biệt
Trên một sân ga vắng
Tiếng kèn trầm của một chuyến ô-tô-ray
Ðầy dĩ vãng
(Thanh Tâm Tuyền - Bao giờ)

Những câu "Hôm nay", "Lời từ biệt" và "Ðầy dĩ vãng" được xuống dòng để nhấn mạnh.

Dấu phẩy rất cần thiết cho ý nghĩa cũng có thể bị tước bỏ. Trong câu dưới đây, tác gỉa muốn nói chờ đợi nhiều người chứ không phải một người :

Tôi chờ đợi
một người không
nhiều người
(Thanh Tâm Tuyền - Bài ngợi ca tình yêu)

Dù sao, cách chấm câu cũng chỉ là tiểu tiết, không ảnh hưởng đến phẩm chất bài thơ.

Nguồn : http://nmchau.club.fr/forum/viewtopic.php?t=7

Ðoạn 3. NỘI DUNG

1/ Dàn ý

Ít nhà thơ nào làm thơ có dàn bài (plan). Tuy nhiên, với những bài thơ có phân đoạn, hoặc thơ tự do, việc sắp xếp lại các câu thơ cho có trình tự hợp lý là điều cần thiết.

2/ Ý thơ

Bài thơ hay phải có ý thơ mới lạ. Mới lạ trong chi tiết, trong cách so sánh, cách liên tưởng... Ý thơ có thể rất tinh tế, sát với thực tế, nhưng cũng có thể rất cường điệu.

Ðể tả sự trống vắng trong tâm hồn :

Sao tuổi trẻ qúa buồn
Như bàn ghế không bầy
(Thanh Tâm Tuyền - Dạ khúc)

Ðể diễn tả vẻ buồn :

Hôm nay Nga buồn như một con chó ốm
Như con mèo ngái ngủ trên tay anh
(Nguyên Sa - Nga)

Ðể diễn tả mái tóc vàng và đôi mắt nâu :

Tôi sẽ sang thăm em
Ðể những mái tóc màu củi chưa đun
Mầu gỗ chưa ai ghép làm thuyền
Lùa vào nhau nhóm lửa ...
Hay đôi mắt màu thóc đang say
Mầu vàng khô pha lẫn sắc nâu gầy
(Nguyên Sa - Tôi sẽ sang thăm em)

Ðể diễn tả mái tóc mun :

Mùa tóc mun
Ðẹp những khu rừng không bóng cây
(Thanh Tâm Tuyền - Mai)

Ðể diễn tả bàn tay trắng nõn, đôi mắt long lanh và đôi mắt ngọc bích :

Những ngón tay dài ướp trọn mấy ngàn thu
Mà men sáng trong xanh màu trăng vời vợi
...
Hay một đêm nao nước lụt Ngân Hà
Thượng Ðế đưa sao mang gửi về khóe mắt ?
...
Mắt dịu ngọt đúc từ rừng ngọc bích
Hay linh hồn trăm phiến đá chân tu ?
(Nguyên Sa - Ðẹp)

Ðể diễn tả bước chân nặng nề và nỗi lòng chất chứa :

Ta về từng bước chân là núi
Thăm thẳm lòng mang một biển sâu
(Khoa Hữu - Trở về)

Ðể diễn tả sự đành tâm chia ly :

Người đi, ừ nhỉ người đi thật
Mẹ thà coi như chiếc lá bay
Chị thà coi như hạt bụi
Em thà coi như hơi rượu cay
(Thâm Tâm - Tống biệt hành)

Ðể diễn ta tình trạng giải phóng, tự do cá nhân :

Tôi chờ đợi
Cười lên sặc sỡ
La qua mái ngói
(Thanh Tâm Tuyền - Bài ngợi ca tình yêu)

Buồn vì tuổi trẻ bất lực :

Hôm nay
Tuổi nhỏ khóc trên vai
(Thanh Tâm Tuyền - Bài ngợi ca tình yêu)

Vân vân.

Ðể kết thúc đoạn này, tôi xin nhắc đến loại thơ tượng trưng. Tượng trưng chứ không phải biểu tượng. Trong bài thơ loại này, tác giả có thể dùng bất cứ cái gì để tượng trưng cho đối tượng mà tác giả ngầm nói tới.

Thí dụ bài này:

Cánh đồng con ngựa chuyến tàu

Trên cánh đồng hoang thuần một màu
Trên cánh đồng hoang dài đến đỗi
Tàu chạy mau mà qua rất lâu
Tàu chạy mau tàu chạy rất mau
Ngựa rượt tàu rượt tàu rượt tàu
Cỏ cây cỏ cây lùi chóng mặt
Gò nổng cao rồi thung lũng sâu
Mặt trời mọc xong mặt trời lặn
Ngựa gục đầu gục đầu gục đầu
Cánh đồng a ! cánh đồng sắp hết
Tàu chạy mau càng mau càng mau
Ngựa ngã lăn mình mướt như cỏ
Như giữa nền nhung một vết nâu
(Tô thùy Yên)

Bài này nói về kiếp số con người. Chuyến tàu là thời gian, cánh đồng là đời người, con ngựa là con người.

Hy vọng

Con bướm lạc vào cánh đồng
Ðóa hoa thành ruộng lúa
Con bướm khóc giữa cánh đồng
Hồn hoa thành đứa nhỏ
Con bướm chết trong bàn tay
(Nguyễn Vũ Văn)

Bài này nói về niềm hy vọng bị bóp chết bởi sự lừa dối.

Nguồn : http://nmchau.club.fr/forum/viewtopic.php?t=7

Ðoạn 4. TỪ NGỮ

Bài thơ hay không nên dùng những từ ngữ đã dùng nhiều trong văn thơ, nhất là tính từ, tỉ dụ như : (lòng) tê tái, (dài) lê thê, não nùng... Tuy nhiên, ta có thể làm mới những từ ấy bằng cách dùng nó theo ý nghĩa khác đi một chút. Thí dụ chữ "thăm thẳm" thường dùng để chỉ chiều sâu, Tô Thùy Yên dùng cho tiếng chó tru (trong bài "Góa phụ") để nói lên âm thanh dài và cao. Thanh Tâm Tuyền dùng "điệu nhạc gầy" để nói lên những nốt nhạc cao ("Dạ khúc").

Thanh Tâm Tuyền còn dùng từ "cười sặc sỡ" ("Bài ngợi ca tình yêu"). Không biết ông muốn nói "cười sặc sụa", "cười muôn màu, đủ mọi kiểu", hay là "cười điên dại" ("điên dại" thì có liên quan gì đến "sặc sỡ" ?) :

Tôi chờ đợi
cười lên sặc sỡ
la qua mái ngói
thành phố ruộng đồng
bấu lấy tim tôi
thành nhịp thở
(Thanh Tâm Tuyền - Bài ngợi ca tình yêu).

Một bài thơ bình dị, không có từ mới, vẫn có thể là bài thơ hay, rất hay, miễn là có góc cạnh mới lạ, lời thơ giản dị, trong sáng, hay nồng nàn, thành khẩn...Thí dụ :

Em tan trường về
Ðường mưa nho nhỏ
Chim non giấu mỏ
Dưới cội hoa vàng
Bước em thênh thang
Áo tà nguyệt bạch
Ôm nghiêng cặp sách
Vai nhỏ tóc dài
(Phạm Thiên Thư - Ngày xưa Hoàng thị)

Hay là:

Nhớ chăng Barbara
Hôm ấy mưa rơi hoài xuống Brest
Anh gặp em ở phố Xiêm
Em mỉm cười
Và anh cũng mỉm cười
(Thanh Tâm Tuyền - Barbara, dịch thơ Jacques Prévert)

Hay là:

Ðón em suốt bãi sông Hằng
Cát muôn kiếp mãi nhớ lần gặp xưa
Hẹn về dù nắng dù mưa
Hẹn về dù sớm dù trưa cũng về
(Tô Thùy Yên - Suốt bãi sông Hằng)


Sáng tạo

Ngoài ra, thơ hay cần từ ngữ sáng tạo. Thi sĩ mất nhiều thì giờ ở điểm này. Sáng tạo không phải là chế ra chữ mới, mà dùng chữ đã có với nghĩa khác thường. (Chế ra chữ mới cũng được thôi, nhưng nếu người đọc không hiểu thì lại thành thơ bí hiểm.)

Hãy xem những từ gạch dưới :

Em về, cát bụi òa lên
Trăm thương nghìn nhớ vỡ rền thế gian
(Tô Thùy Yên - Suốt bãi sông Hằng)

Tiếng kèn hát mãi than van
Ðiệu nhạc gầy níu nhau tuyệt vọng
(Thanh Tâm Tuyền - Dạ khúc)

Người đàn ông trở dậy sau giấc ngủ trưa
Mặt trời sáng lòa
Một người nào đội nón đi ra
Tiếng guốc bốc cháy lên hàng cây tù tội
(Nguyễn Vũ Văn - Cảm giác buổi chiều)

Tô Thùy Yên phục hồi cổ ngữ. Một cách làm mới thơ ? Hãy xem:

Ðêm nằm, lệ chảy mòn tay
Nghe chừng đá nát vàng phai đến điều
(Hái rau)

Ðòi phen toan đẩy cửa liều
Ra cùng thiên hạ vui chiều ngửa nghiêng
(Suốt bãi sông Hằng)

Thảng như con ngựa già vô dụng
Chủ bỏ ngoài trăng đứng một mình
(Góa phụ)

Hề, ta trở lại gian nhà cỏ
Giữa cánh đồng không bên kia sông
(Hề, ta trở lại gian nhà cỏ)

Dưới đây là những chữ do tác giả sáng chế ra, để độc giả tự tìm hiểu :

Rừng đưa mái võng treo triền
Như quằn chiều sánh, như lền gió qua.
(Tô Thùy Yên - Hái rau)

Nổi chìm, lệ lợ máu lền
Ðau thương thôi đã pha rền tử sinh
(Tô Thùy Yên - Suốt bãi sông Hằng)

Những ý thơ thách đố độc giả:

Em nói như gió nghẹn
Chiều nghiêng mây Thị Mầu
(Hoàng Cầm - Chuyện trăm năm)

Mây thành thổi lửa
Nẻo Ðông Triều khép mở gió kỳ lân
(Hoàng Cầm - Ðêm thổ)

Vừa khi vuốt tóc nhìn chênh bến
Chợt thấy dài xanh ngất nước mây
Hoa khô xây bậc cho thềm ngọc
Một phím đàn đôi bốn cánh bay
Ngự đỉnh dài ánh nguyệt xuyên xanh
Ðón chào nữ chúa khóc vô thanh
(Hoàng Cầm - Ngã ba sông)

Biểu tượng

Thi ca thường dùng biểu tượng, thí dụ mùa xuân hay mầu hồng chỉ sự tốt đẹp, mùa đông hay màu xám chỉ sự buồn rầu, chết chóc. Biểu tượng có tính cách phổ quát, được mọi người chấp nhận. Thơ hay cũng cần làm mới biểu tượng.

Thí dụ, Trần Dạ Từ dùng hoa và trái thay cho mùa xuân :

Hoa và trái một đêm nào thức dậy
Nghe mộng đời xao xuyến giấc xuân xanh
(Mộng đời)

Riêng Thanh Tâm Tuyền có lối dùng biểu tượng rất độc đoán :

Sao tuổi trẻ qúa buồn
Như con mắt giận dữ
(Dạ khúc)

Giận dữ không thể là biểu tượng cho cái buồn. Con mắt giận dữ có thể buồn, nhưng buồn không nhất thiết có nét giận.

Nếu đã đi từ Hà Nội xuống Hải Phòng hay sang Bắc Ninh
Nếu đã đi từ Sài Gòn xuống Vĩnh Long hay lên Thủ Ðầu Một
Chuyến xe vẫn chỉ thuộc một mình
(Bao giờ)

Những đoạn đường nói trên cũng không buộc phải là đoạn đường độc hành.


Ðiệp ngữ

Nguyên tắc chung là tránh điệp ngữ trong cùng một câu hay trong những câu liên tiếp, như dưới đây :


Quê nhà ôi những đêm tàn lửa
Phía mặt trời ai gọi lửa lên
(Khoa Hữu - Trở về)

Hay là :

Mười năm thế giới già trông thấy
Ðất bạc màu đi, đất bạc màu
(Tô Thùy Yên - Ta về)

Những trường hợp dùng điệp ngữ :

1 - để nói đến ý của chính chữ đó:


Ôi, mê hoặc ngày ta trở lại
Núi còn đây tưởng núi hoang đường

(Khoa Hữu - Trở về)

Ta rảo quanh làng hóng chuyện phiếm
Ðời người cũng chuyện phiếm mà thôi
(Tô Thùy Yên - Ta về)

2 - để nhấn mạnh :

Mặt trời mọc !
Mặt trời mọc !
Rưng rưng mùa hoa gạo
(Quách Thoại - Trăng thiếu phụ)

3 - để diễn tả một động tác kéo dài hay lập đi lập lại :

Trên cánh đồng hoang thuần một màu
Trên cánh đồng hoang dài đến đỗi
Tàu chạy mau mà qua rất lâu
Tàu chạy mau tàu chạy rất mau
Ngựa rượt tàu rượt tàu rượt tàu
(Tô Thùy Yên - Cánh đồng con ngựa chuyến tàu)

4 - để tạo âm hưởng đặc biệt :

Ở đây ta có dăm người bạn
Phúc tự tâm, không lý đến đời
Ở đây ta có dăm pho sách
Và một dòng sông, mấy cụm mây...
Dòng sông hiền triết trôi vô lượng
Dòng sông hiền triết chảy vô tâm
Mà ta ngưỡng vọng như sư phụ
Mà ta thân thiết tựa tri âm...
(Tô Thùy Yên - Hề, ta trở lại gian nhà cỏ)

Anh sẽ vuốt tóc em cho đêm khuya tròn giấc
Anh sẽ nâng tay em cho ngọc sát vào môi
Anh sẽ nói thầm như gió thoảng trên vai
Anh sẽ nhớ suốt đời mưa tháng sáu
(Nguyên Sa - Tháng sáu trời mưa)

5 - để mở rộng ý phụ :

Dưới đây là một bút pháp nhằm mở rộng một ý mà vẫn giữ tính cách thống nhất của ngữ pháp :

Nhân danh dân chủ tự do
Chúng bán đầy đường súng đạn
Chúng bán đầy đường sinh mạng
Dạy nhau cách giết người
Lấy tội ác viết tiểu sử
(Nguyễn Vũ Văn - Vì sao)

Trong đoạn thơ trên, câu thứ 3 nhằm mở rộng ý của câu thứ 2 (súng đạn = sinh mạng) mà vẫn giữ được chữ "Chúng" làm chủ từ (subject) cho 2 câu cuối cùng.

Nguồn : http://nmchau.club.fr/forum/viewtopic.php?t=7

Đoạn 5. BÚT PHÁP

Bút pháp là cách hành văn, bao gồm cả cú pháp (syntax, syntaxe), lối viết (style) và cách diễn đạt (tournure, turn of phrase).
Bút pháp thơ thật là đa dạng. Có những cách mà các nhà thơ đều dùng để cô đọng thơ, so sánh đối tượng, làm mới thơ... Ở đây tôi xin nói đến một số bút pháp chung và bút pháp đặc biệt của Thanh Tâm Tuyền, Nguyên Sa, và Nguyễn xuân Thiệp.

A.BÚT PHÁP CHUNG

1. Dùng từ đồng cách (apposition)

Ðồng cách từ là bút pháp phổ biến nhất để giải thích, so sánh, mở rộng ý nghiã của một từ ...

Thí dụ :

Ðôi khi anh muốn tin
Ngoài đời đầy cỏ hoa tinh khiết
Mà bên cỏ hoa quyến rũ cánh tay em
Vòng ân ái
(Thanh Tâm Tuyền - Lệ đá xanh)

= Cánh tay em là vòng ân ái.

Trán mênh mông, cánh sông dài
Thổ ngơi xuôi mái, hồn ngoài châu thân
(Viên Linh - Nghi hoặc nỗi gì)

= Trán mênh mông như cánh sông dài

2. Xén bớt những từ để cô đọng lời thơ

Xin đọc đoạn thơ này:

Em độc thoại lời kinh ánh xanh
Trăng lu khuya mỏi nén nhang tàn
Chó tru thăm thẳm ngây thiên địa
Mái ngói nghiêng triền trái rụng lăn
...
Ngọn đèn hư ảo chong linh vị
Thắp trắng thời gian mái tóc em
(Tô Thùy Yên - Góa phụ)

Bạn có thể nhận thấy những từ gọt bỏ nếu diễn ý như sau :


Em độc thoại lời kinh ánh xanh
Trăng lu, về khuya, vì mỏi nên nén nhang tàn
Chó tru thăm thẳm làm ngây ngất thiên địa
Trên mái ngói nghiêng triền, trái rụng lăn xuống
...
Ngọn đèn hư ảo chong linh vị
Thắp trắng thời gian trên mái tóc em

Thí dụ 2 :

Ðôi khi anh muốn tin
Ngoài đời đầy cỏ hoa tinh khiết
Mà bên cỏ hoa quyến rũ cánh tay em
Vòng ân ái
(Thanh Tâm Tuyền - Lệ đá xanh)

Diễn ý :

Ðôi khi anh muốn tin
Rằng ngoài đời đầy cỏ hoa tinh khiết
Mà bên cỏ hoa là cánh tay em quyến rũ

Thí dụ 3 :

Hồn thảo mộc giấc ngủ
Nằm mơ những ngôi sao mặt trăng
(Thanh Tâm Tuyền - Mai)

Diễn ý :


Trong giấc ngủ, hồn như hồn của thảo mộc
Nằm mơ những ngôi sao và mặt trăng

Thí dụ 4 :

Tao nhớ mày những rừng giang đồi sắn
Ðiếu thuốc lào tê tái lúc tinh mơ
Ngọn rau hoang tô canh ảm đạm
(Nguyễn Vũ Văn - Nhớ người vượt biển)

Diễn ý :

Tao nhớ mày cùng những rừng giang, đồi sắn
Cùng điếu thuốc lào tê tái lúc tinh mơ
Cùng ngọn rau hoang làm nên tô canh ảm đạm

3. Xén bớt từ để làm mới thơ

Những từ trong ngoặc dưới đây đã được lược bỏ để làm mới cú pháp :

Nhớ em một đóa thanh tao
Kết tinh nữ sắc từ (khi) vào trần gian.
(Nguyễn Vũ Văn - Sợi tóc)

Ngàn (năm) xưa ai từng ở nơi này
Rồi đến (năm) ngàn sau ai đến đây
(Phạm Thiên Thư - Liềm trăng)

Vân vân


4. Thêm từ

Nhiều từ được thêm vào cho ý thơ có vẻ mới lạ, nhưng thật ra không có tác dụng gì.

Thí dụ những từ gạch dưới trong các câu này :

Hôm nay
tuổi nhỏ khóc trên vai
(Thanh Tâm Tuyền)

Hôm nay chợt nhớ thương người
Tiếng ve mùa cũ rụng rời vai anh
(Trần Dạ Từ - Nụ hôn đầu)

Khuya buồn tủi nhục môi em
Mưa bay nhỏ nhẹ qua thềm bơ vơ
(Phạm Công Thiện - Ngày sinh của rắn)

5. Ðổi chữ

Thay vì "tôi chờ đợi lớn lên như giông bão" :

Tôi chờ đợi
Lớn lên cùng giông bão
(Thanh Tâm Tuyền - Bài ngợi ca tình yêu

6. Mượn cái này tả cái khác :

Ðể tả nỗi khao khát ra biên giới mà vùng vẫy :

Ðường nào ra biên giới
Gió vẫy vùng cỏ cây
(Nguyễn Vũ Văn - Cỏ úa)

7. Kết hợp ý của các mệnh đề độc lập (independent clauses).


Thí dụ 1 :

Khúc tình ca thần nữ
Người con gái khỏa thân
Vung lên từng chuỗi ngọc
Trong miền sương mong manh
(Nguyễn Vũ Văn - Trên con đường nhà thờ)

Câu thứ nhất độc lập với các câu sau về ngữ pháp, nhưng kết hợp với ý của các câu đó thành một chi tiết duy nhất.

Thí dụ 2 :

Chiếc cửa sổ nào ai mở ra
Tiếng dương cầm bâng khuâng một thời dĩ vãng
(Nguyễn Vũ Văn - Cuối thu)

Hai câu trên hàm ý tiếng đàn thoát ra từ cánh cửa sổ mở rộng.

8. Cụ thể hóa những cái trừu tượng


Ðây là nỗi buồn lởn vởn :
Nỗi buồn như bầy chiên
Vây quanh chàng mục tử
(Nguyễn Vũ Văn - Những cánh tay của gió)

9. Trừu tượng hóa những cái cụ thể

Nghe thiên thu cũng trở trời
Áo phơi mùa trước như lời bỏ quên
(Tô Thùy Yên - Suốt bãi sông Hằng)

Sợi tóc đen như một chuỗi cười
Trên chùm môi lá biếc
(Thanh Tâm Tuyền - Tháng giêng)

10. Dùng đảo ngữ

Ðảo ngữ thường được dùng với mục đích :

- thỏa mãn âm vận hay âm điệu :

Ðôi khi anh muốn tin
Ngoài đời đầy cỏ hoa tinh khiết
Mà bên cỏ hoa quyến rũ cánh tay em
Vòng ân ái
(Thanh Tâm Tuyền - Lệ đá xanh)

Quản chi lớp lớp hư hình
Dài đêm đăm đắm mắt nhìn quầng thâm
(Tô Thùy Yên - Suốt bãi sông Hằng)

Vừa khi vuốt tóc nhìn chênh bến
Chợt thấy dài xanh ngất nước mây
(Hoàng Cầm - Ngã ba sông)

- thay đổi bút pháp :

Người về như sóng
Buồn tôi quanh năm
...
Bóng hình chia đôi
Sầu tôi lụ khụ
(Du Tử Lê - Một bài thơ nhỏ)

B. BÚT PHÁP NGUYÊN SA

Nguyên Sa có một lối viết đặc biệt, luôn luôn nghĩ ra những chi tiết rất nhỏ, ngộ nghĩnh, vẩn vơ, đôi khi chẳng có ý nghĩa gì, nhưng đó lại là chất thơ của ông.


Bầu trời mây ở dưới áng mây cong
Em có muốn anh giữ giùm phân nửa?
....
Bài hát đó mang cho anh hò hẹn
Em nhớ mang vàng cho cúc, ngọc cho lan
Mang cầu vồng cho khoảnh khắc mưa tan
Và môt chút vai em cho huệ trắng...
....
Yêu cuộn tròn trong tám chữ mây qua
Khi em tới lượn vòng trên mái tóc...
(Tháng giêng và anh)

Em có đứng ở bên bờ sông
Làm ơn che khuất nửa vừng trăng
Anh về có nương theo giòng nước
Anh sẽ tìm em trong bóng trăng
(Paris có gì lạ không em)

Nguyên Sa ưa dùng công thức : "A hay là B", "sao không A mà như có A", "sao không A để cho tính cách/hậu qủa của A", và "có phải A nên có tính cách/hậu qủa của A".

1. "A hay là B"

Ðôi khi B chẳng có ý nghĩa gì, chỉ là ý tưởng vơ vẩn.

Có phải em mang trên áo bay
Hai phần gió thổi, một phần mây
Hay là em gói mây trong áo
Rồi thở cho làn áo trắng bay?
Có phải mùa xuân sắp sửa về
Hay là gió lạnh lúc đêm khuya
Hay là em chọn sai màu áo
Ðể nắng thu vàng giữa lối đi?
(Tương tư)

Nắng thu vàng có liên quan gì đến gió lạnh và màu áo? Nếu nắng thu vàng là màu áo thì có liên quan gì đến gió lạnh?

Hay là :

Muôn vì hành tinh rung nhè nhẹ
Hay ly rượu tàn run trên môi
Người về trên một dòng sông xanh
Trên một con tàu hay một ga mông mênh
Sao người không chọn sông vắng nước
Hay nước không nguồn cho sông đi quanh?
(Tiễn biệt)

Sông vắng nước để cho nước cạn, người không đi xa. Sông đi quanh để cho thuyền đi vòng trở lại.

2. "Sao không A mà có như có A"

Sao người không là một con đường
Sao tôi không là một ga nhỏ
Mà cũng có những giờ gặp gỡ
Cũng có những giờ chia tan ?
(Tiễn biệt)

3. "Sao không A để cho có tính cách/hậu qủa của A"

Sao người không là vì sao nhỏ
Ðể cho tôi nhìn trong đêm thâu ?
Sao người không là một cung đàn
Cho tôi mềm lòng trong tiếng than
(Tiễn biệt)

4. "Có phải A nên có tính cách/hậu qủa của A"

Có phải tên người là âm thanh vô vọng
Nên mắt buồn le lói thoáng bơ vơ
Hay một đêm nao nước lụt Ngân Hà
Thượng Ðế đưa sao mang gửi về khóe mắt ?
(Ðẹp)

Nguyên Sa cũng hay hỏi tại sao :

Tay anh dài sao em không gối mộng
Thơ anh say sao chẳng uống cho đầy
Mắt thuyền trôi anh chèo cả hai tay
Sao chẳng ngự cho hồn anh xuống nhạc
(Người em sống trong cô độc)

Bút pháp này gợi nhớ đến bài Tống biệt hành của Thâm Tâm:

Ðưa người ta không đưa qua sông
Sao có tiếng sóng ở trong lòng ?
Trời chiều không thắm không vàng vọt
Sao đầy hoàng hôn trong mắt trong ?

C. BÚT PHÁP THANH TÂM TUYỀN

Những chữ "vậy em biết không" dưới đây tạo ra một âm hưởng đặc biệt, tha thiết :

Chẳng là anh ngông cuồng kiếm tìm tổ quốc vậy em biết không. Mà tổ quốc ngàn đời nín thở vì t rời th ì xanh mà khổ đau nói sao cho hết. Chẳng là anh chót yêu em vậy em biết không ? Mà khi yêu nhau, trong những đêm sao hằng hà, làm thế nào để quên được nhau.
(Thanh Tâm Tuyền - Liên, mặt trời tìm thấy)

Nếu bạn muốn khóc cho những cuộc tình tan vỡ mà không ra được nước mắt, bạn sẽ viết như thế nào ? Còn Thanh Tâm Tuyền thì mượn đôi mắt của người khóc:

Hãy cho anh khóc bằng mắt em
Những cuộc tình duyên Budapest
(Thanh Tâm Tuyền - Hãy cho anh khóc bằng mắt em)

Nói đến một con người tội lỗi trong cái "tôi" :

Tôi xin một chỗ qùy thầm kín
Cho đứa nhỏ linh hồn
Sợ chó dữ
Con chó đói không màu
...
Em bé quàng khăn đỏ ơi
Này một con chó sói
Thứ cho sói lang thang
(Phục sinh)

Nỗi buồn vì tuổi trẻ bất lực :

Hôm nay
Tuổi nhỏ khóc trên vai
(Thanh Tâm Tuyền - Bài ngợi ca tình yêu)

Thanh Tâm Tuyền có một bút pháp rất "Tây". Hãy xem ông diễn tả :

- Người đàn bà nhớ lại những câu thơ cũ :

Những lời thơ rất cũ
Gõ cửa trái tim nàng
(Mai)

- Một người đàn bà đã ra khỏi đời mình :

Người đàn bà ấy mang tên
Lời từ biệt
(Bao giờ)

Một bút pháp đặc thù Thanh Tâm Tuyền hay sử dụng là dùng một đối tượng khác để diễn tả đối tượng mình đang nói tới. Bạn buồn ư ? Ðừng nói "tôi buồn", mà nói "trời buồn" hay "con ngựa buồn".

Thật vậy, để diễn tả nỗi buồn trong đôi mắt, TTT dùng mắt ngựa thay cho mắt đối tượng. Bạn có thể thay bằng một con vật khác và ý thơ không thay đổi:

Con ngựa buồn
Lửa trốn con ngươi
(Bài ngợi ca tình yêu)

Ðể diễn tả một sự tương thuộc, TTT dùng cỏ và hoa thay cho hai đối tượng, nhưng bạn cũng có thể thay bằng hai cái gì khác :

Cỏ của hoa và hoa của cỏ
Những ngón tay những ngón chân những nụ cười
(Cỏ)

D. NGUYỄN XUÂN THIỆP : THƠ TÙY BÚT

Tùy bút là một thể loại hồi ký ngắn ghi lại những cảm nghĩ liên quan đến một ngoại cảnh nào đó.

Trong một số bài, Nguyễn xuân Thiệp làm thơ như viết tùy bút, như văn xuôi có vần, không dùng biểu tượng, không thắc mắc về từ ngữ mới, và không dùng các bút pháp thông thường của thi ca như đã đề cập trong đoạn này. Lời văn giản dị. Ý thơ tinh tế, cái tinh tế của thể tùy bút.

Hãy đọc :

này em. chưa đan xong chiếc áo len quàng cổ
thì gió mùa đêm nay đã đến đầy phòng
thổi rung liếp cửa
em có nghe tình ta âm vang dưới bầu trời hun khói
âm vang qua đồng cỏ tranh
lại gặp nhau
tôi cùng gió mùa
để đêm nay có người lục lại gối chăn trong hòm cũ
tìm lại chiếc gương xưa
để sớm mai
hồng má trẻ con
se môi thiếu phụ
để người đi xa một sớm quay về
(Tôi cùng gió mùa)

khi bầy chim ngủ đỗ ở những ngoϮ cây bên bìa rừng
cuخg cất tiếng hót
đợi ngày lên
chúng tôi. những tình nhân thất laϣ nhau trên mặt đất
không được nhìn thấy nhau
chỉ nghe tiếng nói. như từ giấc mơ naد
của dòng sông. đã lãng quên
(Mùa cuối)

Nguồn : http://nmchau.club.fr/forum/viewtopic.php?t=7

Ðoạn 6. ÂM ÐIỆU


Tiếng Việt là một ngôn ngữ tự nó đã có âm điệu, 6 thanh tạo nên một thang âm trầm bổng. Cho nên bài thơ nào cũng có âm điệu, chỉ có vấn đề là hay hoặc dở. Âm điệu phụ họa được với ý thơ là hay, âm điệu trúc trắc là dở.

Người biết ngâm thơ có thể ngâm bất cứ bài thơ nào. Tuy nhiên, có những bài thơ chỉ để đọc hoặc chỉ nên đọc, chứ không ngâm bởi vì âm điệu gần như văn nói. Thí dụ như một số bài thơ của Thanh Tâm Tuyền, nhất là trong tập "Tôi không còn cô độc". Hãy xem một bài :

tôi buồn khóc như buồn nôn
ngoài phố
nắng thủy tinh
tôi gọi tên tôi cho đỡ nhớ thanh tâm tuyền
(Thanh Tâm Tuyền - Phục sinh)

Thơ Việt nam hay hơn thơ Tây phương về âm điệu, diễn ngâm không nhất thiết cần lấy giọng và làm điệu bộ như kịch sĩ, bài thơ hay tự nó đã chứa âm điệu phù hợp với nội dung. Những lời thơ trong Truyện Kiều và Chinh Phụ Ngâm chẳng hạn, là chứng minh hùng hồn cho âm điệu tuyệt tác.

Thơ mới cũng không thiếu những âm điệu đủ mọi phong thái. Thí dụ :

Âm điệu hùng tráng :

Sóng lớp lớp rượu ba tuần thuở ấy
Tiếng vang vang như thần kêu qủy hét,
Trời ngập ngập như quân khiêu tướng thét
Gọi qúa khứ vị lai những u hồn
Muôn nghìn đời linh thiêng không sống chết
(Lý đông A - Chính khí Việt)

Âm điệu hào sảng, khí khái :

Người đi, ừ nhỉ người đi thật
Mẹ thà coi như chiếc lá bay
Chị thà coi như hạt bụi
Em thà coi như hơi rượu cay
(Thâm Tâm - Tống biệt hành)

Âm điệu dồn dập :

Trên cánh đồng hoang thuần một màu
Trên cánh đồng hoang dài đến đỗi
Tàu chạy mau mà qua rất lâu
Tàu chạy mau tàu chạy rất mau
Ngựa rượt tàu rượt tàu rượt tàu
...
Mặt trời mọc xong mặt trời lặn
Ngựa gục đầu gục đầu gục đầu
(Tô thùy Yên - Cánh đồng con ngựa chuyến tàu)

Âm điệu tha thiết :

Hỡi Liên những Liên và Liên
Làm thế nào để quên được nhau. Hạt mưa kia long lanh hỗi nhớ niềm từ biệt, hoàng hôn bàng hoàng màu khói nhạt. Hôm nay quê hương từ bỏ, anh đau đớn làm đứa con hoang đầu đường xó chợ...

(Thanh Tâm Tuyền - Liên, mặt trời tìm thấy)

Âm điệu trầm buồn, từ cao xuống thấp dần rồi nghẹn lại :

Bây giờ là mùa thu trời xuống thấp buồn vô cùng

(Thanh Tâm Tuyền - Khai từ một bản anh hùng ca)

Âm vận và ngữ âm là những yếu tố của âm điệu.

Âm vận gồm nhiều vần trắc có âm thái sắc cạnh có khả năng diễn tả những tình cảm mạnh. Thí dụ :

Một ngày lạnh nước người không tri kỷ
Ta vỗ án hét thành ca chính khí
Ðông thê thê như gió thổi u hồn
Thấu buốt tận lòng người trong cốt tủy.
(Lý đông A - Chính khí Việt)

Bài thơ có nhiều âm bằng cho âm điệu ngang ngang phù hợp với tâm trạng buồn bã, hoang mang, bàng hoàng... Thí dụ :

Sương lan mờ, bờ sông tường gần nhau
Sương lan mờ và hồn tôi nghe đau
(Xuân Diệu - Sương mờ)

Sài Gòn chiều nay trời còn mưa không em
Ðường về hình như nhà ai đang lên đèn
Sầu tư nghe về nghìn trùng trong tim
Trời còn mưa, mưa hoài, mưa trong đêm
(Huy Phương - Mưa chiều)

Phần lớn những bài thơ loại này có ý thơ sáo rỗng, gượng gạo, vì cố tìm cho ra những âm bằng.

Sự thống nhất âm điệu

Thơ lục bát và thất ngôn có âm điệu trầm bổng đặc biệt. Còn thơ tự do có âm điệu gần với văn nói hơn. Một câu thơ 6 chữ trong thể lục bát với một câu thơ 6 chữ trong thể tự do có âm điệu khác hẳn nhau. Khi ta làm thơ, chính âm điệu của câu thơ đầu tiên dẫn đến các câu sau theo một thể thơ nào đó.

Một số người cho rằng bài thơ không như bản nhạc, cần thống nhất âm điệu để có một âm hưởng thuần nhất. Do đó không nên xen lẫn hai thể thơ trong một bài, như chêm mấy câu lục bát hay thất ngôn trong một bài thơ tự do.


Phân biệt âm điệu và hơi thơ

Hơi thơ ví như khoảng cách giữa những dấu lặng hoặc chỗ ngân dài trong một bản nhạc. Hơi thơ góp phần thay đổi âm điệu, có thể là những chỗ xuống dòng hay dấu chấm câu trong bài thơ. Cũng có khi một hơi thơ bao gồm cả mấy dòng thơ, tùy theo ý thơ.

Thể thơ là yếu tố chính của hơi thơ. Thể thơ càng dùng câu thơ dài thì hơi thơ càng dài. Hơi thơ ngắn dùng để diễn tả những âm thanh ngắn như lời tán thán, hô khởi, tiếng nức nở, nghẹn ngào, tiếng mưa rơi, vân vân. Hơi thơ dài dùng để diễn tả những tình ý tha thiết, lời kêu gọi hùng hồn, vân vân. Như đã nói trong thể thơ.



KẾT LUẬN


Ta có thể rút ra những yếu tố của một bài thơ hay theo thứ tự ưu tiên:


1. Ý mới, chi tiết mới.
2. Bút pháp chọn lọc.
3. Không dùng từ ngữ cũ. Từ ngữ mới càng hay.
4. Hợp vận.
5. Âm điệu và hơi thơ thích hợp.
6. Dàn ý hợp lý.
Ý thơ và bút pháp là những yếu tố quan trọng nhất.

Ý niệm "mới" hay "cũ" đề cập ở trên là dựa vào kinh nghiệm đọc thơ nhiều.

Ðó là tiêu chuẩn xét một bài thơ hay về phương diện khách quan. Về phương diện chủ quan, đánh giá một bài thơ hay còn tùy thuộc trình độ kiến thức của người đọc. Tốc độ cảm nhận thơ cũng vậy, nhưng nó còn tùy thuộc cả kinh nghiệm sống và kinh nghiệm đọc thơ. Người có kiến thức rộng, người đã từng trải hoàn cảnh như trong bài thơ và người đọc thơ nhiều sẽ cảm nhận bài thơ mau chóng hơn những người khác.

Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết để có thể đánh giá một bài thơ làbài thơ phải có thể hiểu được. Vâng, không hiểu thì làm sao biết thơ hay ?

Nói cách khác, bài thơ phải tự giải thích được, không cần tác giả giảng nghĩa. Với những bài thơ khó hiểu, tác giả cần phải tự hỏi mục đích làm thơ của mình là gì : để thưởng thức riêng mình hay cho người khác cùng thưởng thức. Nếu có một vài người khác tự họ hiểu được bài thơ, thì cũng coi như bài thơ có thể hiểu được. Còn không ai có thể hiểu được thì nhà thơ nên đặt lại vấn đề : có thể diễn tả một cách dễ hiểu hơn mà vẫn giữ được bản sắc kỹ thuật của mình hay chăng ? Nếu không thì tác gỉa sẽ muôn đời cô độc.

Nguồn : http://nmchau.club.fr/forum/viewtopic.php?t=7

NGHỆ THUẬT THƠ VIỆT NAM HIỆN ĐẠI

Mạnh Thường Quân-Việt Dương Nhân tiên sinh ôi:

LTN đã đọc bài KỸ THUẬT THƠ VIỆT NAM HIỆN ÐẠI của VDN... Với tấm lòng chân thành tôi trộm nghĩ:
- Đây là một bài viết rất hữu ích cho các thi hữu trong toàn Diễn Đàn và cho tất cả những người yêu thích thơ ca nói chung.
- VDN có "mắng" là "được voi đòi tiên" thì LTN cũng xung phong hãnh diện cam lòng nhận để mà quyết chí thẳng thừng yêu cầu VDN phải làm ơn làm phước viết tiếp phần II: NGHỆ THUẬT THƠ VIỆT NAM HIỆN ĐẠI cho bằng được.
- Phần nầy (vì là phần huyền bí, mênh mông bất khả tư nghì...) VDN có thể đánh tiếng và LTN tin rằng nó sẽ trờ thành một đề tài bàn luận hấp dẫn của diễn đàn chúng ta. Khi đó và qua đó LTN nghĩ rắng "tay nghề" của các thành viên trong diễn đàn sẽ được một bước nâng cao về chất.
- Về phần mình LTN xin tự phạt (trước VDN) bằng cách nêu một vài thiển ý về nghệ thuật thơ như sau:
Về thơ lục bát: Đây là thể thơ quả nhiên theo VDN nói: "...dễ làm, khó sửa..." ngòai ra, LTN thấy rằng: Thơ lục bát dễ làm nhưng khó hay. Người làm được thơ lục bát hay thì TÂM phải PHẬT, hồn phải VIỆT, trí phải NGỘ... như lời Nhà thơ Ngô Văn Tao dành cho Trung Niên Thi Sỹ BÙI GIÁNG:
"Nhất nhật GIÁNG trần gian
thân không sầu kết thiên sương tụ
từ bi tuyệt ý thi"
Thơ lục bát vẫn được các bậc Đại Việt thi hào ca tụng vì nó là thể thơ duy nhất có tính BẤT TẬN về không (độ dài của bài thơ, đối tượng độc giả và tác dụng...) và thời gian ("bất tri tam bách dư niên hậu..." đừng nói 3 trăm, chứ 3 ngàn năm và hơn nữa nếu nhân lọai có thể trường tồn như định, thì Kiều của Tố Như vẫn còn hay)...
Vậy thôi, còn những nội dung liếp theo xin chờ VDN xung phong trước cho đúng lễ.
Xin mượn thơ Trung Niên Thi Sỹ BÙI GIÁNG để chúc năm mới VDN:
" Xin chào nhau giữa con đường
mùa xuân phía trước miên trường phía sau" (muốn trọn gói bài thơ thì VDN vào Website: http://zdfree.fr/diendan/HAbuigiang/bz2.html)
Trân trọng và thân mến.

Trích đoạn: Lê Thường Nhiên

NGHỆ THUẬT THƠ VIỆT NAM HIỆN ĐẠI

Mạnh Thường Quân-Việt Dương Nhân tiên sinh ôi:

LTN đã đọc bài KỸ THUẬT THƠ VIỆT NAM HIỆN ÐẠI của VDN... Với tấm lòng chân thành tôi trộm nghĩ:
- Đây là một bài viết rất hữu ích cho các thi hữu trong toàn Diễn Đàn và cho tất cả những người yêu thích thơ ca nói chung.
- VDN có "mắng" là "được voi đòi tiên" thì LTN cũng xung phong hãnh diện cam lòng nhận để mà quyết chí thẳng thừng yêu cầu VDN phải làm ơn làm phước viết tiếp phần II: NGHỆ THUẬT THƠ VIỆT NAM HIỆN ĐẠI cho bằng được.
- Phần nầy (vì là phần huyền bí, mênh mông bất khả tư nghì...) VDN có thể đánh tiếng và LTN tin rằng nó sẽ trờ thành một đề tài bàn luận hấp dẫn của diễn đàn chúng ta. Khi đó và qua đó LTN nghĩ rắng "tay nghề" của các thành viên trong diễn đàn sẽ được một bước nâng cao về chất.
- Về phần mình LTN xin tự phạt (trước VDN) bằng cách nêu một vài thiển ý về nghệ thuật thơ như sau:
Về thơ lục bát: Đây là thể thơ quả nhiên theo VDN nói: "...dễ làm, khó sửa..." ngòai ra, LTN thấy rằng: Thơ lục bát dễ làm nhưng khó hay. Người làm được thơ lục bát hay thì TÂM phải PHẬT, hồn phải VIỆT, trí phải NGỘ... như lời Nhà thơ Ngô Văn Tao dành cho Trung Niên Thi Sỹ BÙI GIÁNG:
"Nhất nhật GIÁNG trần gian
thân không sầu kết thiên sương tụ
từ bi tuyệt ý thi"
Thơ lục bát vẫn được các bậc Đại Việt thi hào ca tụng vì nó là thể thơ duy nhất có tính BẤT TẬN về không (độ dài của bài thơ, đối tượng độc giả và tác dụng...) và thời gian ("bất tri tam bách dư niên hậu..." đừng nói 3 trăm, chứ 3 ngàn năm và hơn nữa nếu nhân lọai có thể trường tồn như định, thì Kiều của Tố Như vẫn còn hay)...
Vậy thôi, còn những nội dung liếp theo xin chờ VDN xung phong trước cho đúng lễ.
Xin mượn thơ Trung Niên Thi Sỹ BÙI GIÁNG để chúc năm mới VDN:
" Xin chào nhau giữa con đường
mùa xuân phía trước miên trường phía sau" (muốn trọn gói bài thơ thì VDN vào Website: http://zdfree.fr/diendan/HAbuigiang/bz2.html)
Trân trọng và thân mến.

Ý chết... chết... !
Dạ, thưa Thi Sĩ Lê Thường Nhiên !
Bài "KỸ THUẬT THƠ VIỆT NAM HIỆN ÐẠI"
của Nhà Thơ Nguyễn Vũ Văn
Nguồn ở đây : http://nmchau.club.fr/forum/viewtopic.php?t=7
Bởi, VDN đọc thấy hay & hữu ích... - Nên "rinh" bài về dán lên đây.
Xin chân thành đính chánh cho tất cả ACE rõ.
Kính mến chúc tất cả ACE đón mừng Xuân Bính Tuất thật vui tươi & AN KHANG THỊNH VƯỢNG.
Cẩn bút
Việt Dương Nhân

Trời đất!...mới đầu năm (may mà chỉ là đầu năm Tây) mà LTN đã lầm lộn rồi. Xin thứ lỗi, thứ lỗi!...
Tuy nhiên, bản chất vấn đề vẫn còn đó. Mong chuyện-mục nầy sẽ còn tiếp tục. I am right here waiting for you.

Trích đoạn: Lê Thường Nhiên

Trời đất!...mới đầu năm (may mà chỉ là đầu năm Tây) mà LTN đã lầm lộn rồi. Xin thứ lỗi, thứ lỗi!...
Tuy nhiên, bản chất vấn đề vẫn còn đó. Mong chuyện-mục nầy sẽ còn tiếp tục. I am right here waiting for you.

Không có sao LTN !
Chúc LTN an vui & hồn thơ lai láng
Thân
Vdn

Thanks bạn VDN,
Bài post rất hay và hữu ích, tuy nhiên (như trong bài post) - một số bài thơ của các thi sĩ nổi danh cũng có những bài lạc vần lạc điệu... nhưng vẫn cứ nổi tiếng hihi...
Theo ngu y' thì vần điệu là cơ bản, nhưng khi sáng tác , đôi lúc xuất thần nên vẫn cứ hay!
Sẳn đây, xin bà con cho y' kiến về thể loại thơ tự do...có cần vần điệu hay không?Tôi thấy nhiều bải thơ tự do (như của Cao Thoại Châu) khg vần điệu, nhưng đọc lên vẫn thấy hay hay

Trích đoạn: vinhsaigon

Thanks bạn VDN,
Bài post rất hay và hữu ích, tuy nhiên (như trong bài post) - một số bài thơ của các thi sĩ nổi danh cũng có những bài lạc vần lạc điệu... nhưng vẫn cứ nổi tiếng hihi...
Theo ngu y' thì vần điệu là cơ bản, nhưng khi sáng tác , đôi lúc xuất thần nên vẫn cứ hay!
Sẳn đây, xin bà con cho y' kiến về thể loại thơ tự do...có cần vần điệu hay không?Tôi thấy nhiều bải thơ tự do (như của Cao Thoại Châu) khg vần điệu, nhưng đọc lên vẫn thấy hay hay

Chào Vinhsaigon !
Theo vdn thì bài thơ hay hoặc không hay... là tùy người chiêm ngưỡng nó đó vsg !...
Chúc vui
vdn

Cứ nôm ra có khi hay, nhiều khi kỹ thật cũng chỉ là một công cụ mà người ta có thể dùng, như lao động vậy. Người dùng máy móc, người dùng dao thuổng gậy gộc, người dùng tay không, nhưng chẳng có ai nói là làm bằng tay không hay bằng làm bằng máy móc cả. Ví dụ một số đồ thủ công, làm bằng máy có khi lại hỏng to. Chuyện kỹ thuật thơ đã nhiều tranh luận, tôi thì thấy rằng cứ bằng lòng mình, có ji ra thế thì hơn, chẳng thà vận ngay cái văn nói vào mà làm thơ nhiều lúc cũng được lắm chứ? đâu cần cầu kỳ mưu mẹo gì?
Một vài lời tâm tình, chắc không khó nhọc gì?

Chuyện kỹ thuật thơ đã nhiều tranh luận, tôi thì thấy rằng cứ bằng lòng mình, có ji ra thế thì hơn, chẳng thà vận ngay cái văn nói vào mà làm thơ nhiều lúc cũng được lắm chứ? đâu cần cầu kỳ mưu mẹo gì?
Một vài lời tâm tình, chắc không khó nhọc gì?

Chào weocom VuTuanAnh đến vui với dd VNTQ nha.... Đồng ý với bạn là ko cần cầu kỳ gì cũng có thể làm được 1 bài thơ hay như nhau.... nhưng ở đây chúng ta xét 1 bài thơ hay trước hết , nghĩa của chữ và cách dùng văn từ cũng là một trọng yếu trong thơ nghiệp dư của vườn thơ tụi mình, ở đây mọi người chỉ tập tành viết lách theo cảm xúc ngày thường và trao giồi câu ngôn, chữ nghĩa...
Nếu bạn đã tham gia với tụi mình hy vọng những bài thơ của bạn cũng vậy nha... xin lỗi bạn , bn buộc phải xóa vài bài viết của bạn mà tác giả của vài topic thấy không vui với cách viết của bạn và với cách hành văn đó của bạn buộc bn phải xóa dù là điều bn ko muốn làm đối với bài viết của người khác.
Rất vui được chào weocom và mong bạn "hòa nhập" với dd tụi mình... gọi nôm na là nhập gia tùy tục í hihi....(chắc là bạn đã đọc kĩ nội qui trước khi đăng ký, nếu tình trạng này còn xảy ra chắc là bn phải nhờ đến admin vậy).
Chào thân ái và chúc vui cuối tuần.

Chủ topic không hài lòng thì vô tư rồi, thế tôi cũng không hiểu có bao nhiêu người hài lòng với topic này? Tôi đăng ký ở đây cũng đã lâu lâu, hôm nay mới qua chơi. Thấy bùn cười cho việc này. Tôi xin phép luôn là sẽ mở một topic bàn về thơ kỹ thuật hay không kỹ thuật như kiểu tranh luận của mấy tay photo là PS hay không PS vậy. Thân! Tôi luôn vui nếu ai đó dám đối diện với ý kiến trái mình.

Tôi xin phép luôn là sẽ mở một topic bàn về thơ kỹ thuật hay không kỹ thuật như kiểu tranh luận của mấy tay photo là PS hay không PS vậy.

Bạn ko buồn vì những lời trên của bn là bn mừng rồi... rất vui được bạn chia sẽ những cái biết và chưa biết.... tranh luận kiểu gì, của ai thì bn không được biết nhưng hy vọng sẽ được trao đổi trên tinh thần hòa nhã.... văn chương... VTA đồng ý ko nè....:)

Tôi chỉ buồn khi mọi người thiếu nhiệt tình với thơ thôi, còn mọi vấn đề khác chẳng mấy khi tôi động tâm làm buồn. Đùa một câu này: Không hòa nhã thì định ăn thịt ai?

Chủ topic không hài lòng thì vô tư rồi, thế tôi cũng không hiểu có bao nhiêu người hài lòng với topic này? Tôi đăng ký ở đây cũng đã lâu lâu, hôm nay mới qua chơi. Thấy bùn cười cho việc này. Tôi xin phép luôn là sẽ mở một topic bàn về thơ kỹ thuật hay không kỹ thuật như kiểu tranh luận của mấy tay photo là PS hay không PS vậy. Thân! Tôi luôn vui nếu ai đó dám đối diện với ý kiến trái mình.


Tôi chỉ buồn khi mọi người thiếu nhiệt tình với thơ thôi, còn mọi vấn đề khác chẳng mấy khi tôi động tâm làm buồn. Đùa một câu này: Không hòa nhã thì định ăn thịt ai?

Vũ Tuấn Anh


Bạn thân

Tôi xin được góp ý kiến thắc mắc về câu nói của bạn "Tôi chỉ buồn khi mọi người thiếu nhiệt tình với thơ thôi"

Tôi xin hỏi bạn:
1./ bạn lấy chỉ số thăm dò nào mà bạn quả quyết như vậy?
2./ Nếu bạn có thăm dò khoảng bao nhiêu người bạn đã hỏi ý kiến mười người, trăm người, nghìn người , hoặc nhiều hơn thế nữa bằng những câu hỏi của bạn là những câu hỏi như thế nào?
3./ Được bao nhiêu phần trăm số người đồng ý với bạn , và bao nhiêu phần trăm số người không đồng ý với câu hỏi của bạn
4./ Những người bạn hỏi thuộc thành phần nào?: Sinh viên, học sinh, công chức, lính tráng, thợ thuyền , thương gia, nông dân...

Về câu nói đùa. ( Nói đùa như thật, nói thật như đùa ) Hư hư , thật thật
Một người tri thức không bao giờ nói đùa như vậy , trên diễn đàn vnthưquán hàng ngày có khoảng hàng nghìn người trên thế giới tham quan, một câu nói đùa thiếu tế nhị
" Không hòa nhã thì định ăn thịt ai " họ có ấn tượng về bạn như thế nào, đều này bạn hiểu rõ.

Trở lại vấn đề thơ
Thơ là sản phẩm rung động tâm hồn của con người khi đứng trước một hoàn cảnh, một môi trường cảm thông trong tâm hồn, biểu hiện ra ngôn từ , viết ra thành chữ tuỳ theo thể điệu ta gọi là thơ hay là văn. Nếu không viết ra thành chữ được gọi là thơ truyền khẩu
như cao dao, phong dao, tục ngữ, châm ngôn...

Chắc bạn đã từng nghe không biết bao nhiêu lần lời ru của mẹ đó là những bài thơ ca dao. phong dao truyền khẩu theo thể LỤC BÁT, SONG THẤT LỤC BÁT những bài thơ này đều có quy luật riêng của nó. Và bạn không bao giờ nghe những lời ru của mẹ bằng THỂ THƠ TỰ DO.

Và trong kho tàng văn chương cao dao, phong dao, tục ngữ của nước ta truyền khẩu từ mấy ngàn năm, không có bài nào của thể thơ tự do.

Nói như vậy bạn yêu thích thể thơ tự do là quyền của bạn, những người không cùng sở thích với bạn, không như bạn nghĩ "Tôi chỉ buồn khi mọi người thiếu nhiệt tình với thơ thôi"

Vài lời tâm sự vói bạn, mong rằng chúng ta hiểu nhau hơn

Trân trọng chào bạn
Trần Mạnh Hùng

Ấy ấy, trên Diễn Đàn VN Thư Quán, có rất nhiều anh chị rành rẽ và làm thơ rất hay không phải chỉ một mình ND đâu nhé, mỗi người một sở trường đó. ND ban đầu học luật thơ ở:

http://www.nonsong.org

Bạn vào đó đọc Thi Luật của các lọai thơ để nắm khái quát rồi vào vnthuquan làm thơ, biết gì các bạn khác và ND sẽ hướng dẫn thêm sau, chứ nhận học trò thì thật ND không dám. Bạn bè giúp nhau là chuyện thường thôi!

Chúc bạn sáng tác thơ nhiều.

Nguyên Đỗ

Chào các bạn,

Thật là ấm cúng và hào hứng khi các bạn cùng đóng góp vào topic này. điều này rất có ý nghĩa, vì mọi người đều xem đây là mái nhà thơ của mình... của chúng ta.

Chúc các bạn vui hơn và thi tứ dồi dào hơn...

HB

Em đã từng có lần nói chuyện với anh NĐ về vấn đề này , công nhận là thơ thì có nhiều kiểu , mỗi người nên chọn 1 kiểu riêng cho mình , nhưng thơ hay văn cũng là cuộc sống , nó phản ánh cuộc sống của con người ở những thời đại nhất định , xưa các cụ chơi thơ , thả thơ , làm thơ phải có luật , nhưng xem các cụ thời đó là thời đại nào , phong kiến cổ hủ , làm cái gì cũng bị xem xét , viết thơ còn sợ bị phạm húy , thơ đó là thơ thời xa xưa , không thể ôm thơ thời xa xưa cho thời đại này , tại sao chúng ta lại đọc thơ Mới , điển hình là Xuân Diệu , Huy Cận....ai dám nói thơ họ ko hay ? thơ họ chẳng có luật gì cả , nhưng thơ họ xuất phát từ tâm hồn ,từ thời đại của họ . Theo em nghĩ thì đừng nên nói rằng làm thơ là phải có luật thơ ở thời đại mới này nữa , cái xưa chỉ là hoài niệm mà ko có thực tiễn. Hoài niệm thì người ta có thể ghi vào sử sách , cho vào bảo tàng để thế hệ sau đọc , chiêm ngưỡng và học tập nâng cao lên chứ ko phải là để sử dụng .

Xin có vài ý kiến

Trong ý kiến của các bạn, tôi xin góp thêm ý kiến của tôi. Lúc trước tôi cũng hay post thơ cho vui, nhưng sau lần một bài bị một bạn trong diễn đàn quote lại và chỉ ra những chỗ sai về luật bằng trắc trong bài thơ. Cảm xúc đầu tiên của tôi, chắc các bạn cũng đoán được như thế nào, và phản ứng đầu tiên của tôi là làm một bài thơ khác để "đấu" lại. Nhưng tôi đã có quyết định đúng đắn là không post bài đó lên. Điều đó không phải tôi đồng ý với lời phê bình là đúng, mà vấn đề tôi không muốn gây thêm phiền tóai. Cuộc sống còn nhiều việc đáng làm hơn. Nhưng hôm nay tôi muốn có ý kiến, để nói lên kinh nghiệm mà chắc nhiều bạn cũng gặp phải. Những bạn muốn phê bình thơ người khác, nên gửi thư riêng, đó là điều lịch sự tế nhị tối thiểu. Vì như nhiều bạn cũng nói, một bài thơ làm theo đúng luật chưa chắc đã hay, bài thơ đối với người này hay nhưng với người khác thì không. Tôi đọc thơ Bùi Giáng, chẳng thấy hay chỗ nào, nhưng với rất nhiều người khác thì ngược lại, thì có sao đâu. Tôi nghĩ sinh thời chắc Bùi Giáng cũng bị người đời chê bai nhiều. Nhưng họ là ai, bây giờ, chẳng ai nhớ, nhưng hầu như ai có làm thơ cũng nghe đến tên Bùi Giáng. Biết đâu, trong số chúng ta vài năm nữa lại có một Bùi Giáng khác thì sao. Nói tóm lại, theo tôi chỉ trích thơ của người khác, nhất là với một cách thiếu tế nhị, là một việc làm thiếu khôn ngoan, dù với ý tốt, trừ khi người làm thơ mong muốn được góp ý công khai thì không kể.

ThuongquaVN

To ThuongquaVN: Cảm ơn bạn với lời khuyên rất chân tình.

ThuongquaVN nói đúng . Lí do em ko gửi thơ lên nữa thì ko phải là chuyện bị kêu thế này thế nọ về thanh điệu gì cả bởi bài thơ đó em đã viết hạn chế sự gãy khúc , mà cố gắng làm sao trong thơ có nhạc điệu ( không phải là rock ) nhưng gửi bài lên thì bị người trong này kêu này kêu nọ , nói thực ai chẳng có tự ái , em làm thơ lên biết không hay nhưng là làm = tâm hồn , biết ko làm thơ để mà tự coi mình là nhà thơ như trong VNTQ này , nhiều người làm thơ thích người khác khen có vần có điệu , khen là thơ hay , khen là nhà thơ cơ , em thì không thích thế , nhưng mà gửi bài lên lại bị kêu gửi lung tung , fải gửi vào chỗ nào đó , hoặc lập riêng 1 cái tai ( title ) cơ . Mà em thì thơ ko có nhiều , lập thơ theo tai em chịu rồi , làm sao làm đc như các nhà thơ ở đây ai cũng có 1 cái tai cho riêng mình chứ. Thành ra em rút lui khỏi thơ sáng tác , gác bút ko dám gửi bên này nữa bởi cứ gửi thì lại bị kêu , kêu hòai 1 ,2 lần em còn chịu chứ kêu hoài em sao chịu cho thấu . Vẫn biết các nhà thơ thường có mấy người nào chịu người nào đâu ạ , nhưng em chưa phải là nhà thơ mà đã bị vậy rồi. Muốn làm lều thơ cũng chưa xong mà đã bị kêu thế thì sao dám làm gì nữa ạ , thui chột luôn cả hồn thơ em luôn. Cảm ơn anh TMH đã nhắc lại mấy cái luật làm thơ đó , nói thực là em đã được học từ hồi cấp III , mà ông em cũng làm thơ , bạn của ông em cũng là nhiều nhà thơ ở VN , em không lạ gì các thể thơ đó , ý em muốn nói ở đây là liệu anh có ôm mãi cái kiểu thơ đó , các luật thơ đó vào các bài thơ của anh đựoc không ạ ? EM có thể biết câu trả lời là không rồi. Ý em nói ở đây chính là tính đương thời của thơ , đã là thơ thì em hỏi mọi người để làm gì ? Thơ để làm gì ? Thơ là hơi thở của tâm hồn và là tiếng nói của thời đại . Ai phản bác được ý này em cho là không biết cái gì về thơ cả . Bài ở trên em đã nói rất rõ quan điểm của em là thơ cần phục vụ cho thời đại , còn cái nào ko còn có chức năng đó sẽ được cho vào sử sách để con cháu sau này đọc , rất may là ở VN chúng ta đều đã và đang làm được điều này , lớp 8 và lớp 10 ( em nhớ không rõ lắm cấp II thì lớp mấy đc học ) đều đã được học về luật của thơ Đừơng cũng như các thể thơ . Nhưng thực sự thì học sinh chẳng mấy ai nhớ , ngay cả với các học sinh học khối C và D vì nó không thuộc vào phần để thi cử ĐH . ( không để thi ĐH cũng là 1 minh chứng cho thấy thơ cũ _ mạn phép gọi đó là thơ cũ , không còn có tính thời đại nữa ) Trên đây là 1 số ý kiến của em , thứ lỗi nếu ai thấy em nói tới câu nào tự dưng chạm người đó câu đó nhé , tính em nó vậy , không có gì ngại nếu mình làm đúng , không ngại nếu thấy mình nói có lợi cho nhiều người , em thích thơ vị nhân sinh chứ không thích thơ vị nghệ thuật , người ta sống để làm thơ chứ mấy ai làm thơ để sống đâu.Mục này em rất thích , có va chạm , có ý kiến , có phản bác mới làm cho thơ có hơi thở , chứ thơ mà chết trên giấy hay trên mạng thì chẳng bao giờ VH VN khá lên được.

Ha Noi Trong Toi...đọc lại phần dv mới viết nhé.... :) Vì thấy bài của Ha Noi Trong Toi cách của dv có vài phút, nên tin là ...Ha Noi Trong Toi chưa đọc những gì dv viết ở trên ...

Mến!

Chào ACE bạn thơ !
Theo vdn nghĩ : Nên đóng Topic này lại là vừa rồi đó.
Chúc tất cả an vui.
VDN

Trích đoạn: ha noi trong toi

Em đã từng có lần nói chuyện với anh NĐ về vấn đề này , công nhận là thơ thì có nhiều kiểu , mỗi người nên chọn 1 kiểu riêng cho mình , nhưng thơ hay văn cũng là cuộc sống , nó phản ánh cuộc sống của con người ở những thời đại nhất định , xưa các cụ chơi thơ , thả thơ , làm thơ phải có luật , nhưng xem các cụ thời đó là thời đại nào , phong kiến cổ hủ , làm cái gì cũng bị xem xét , viết thơ còn sợ bị phạm húy , thơ đó là thơ thời xa xưa , không thể ôm thơ thời xa xưa cho thời đại này , tại sao chúng ta lại đọc thơ Mới , điển hình là Xuân Diệu , Huy Cận....ai dám nói thơ họ ko hay ? thơ họ chẳng có luật gì cả , nhưng thơ họ xuất phát từ tâm hồn ,từ thời đại của họ . Theo em nghĩ thì đừng nên nói rằng làm thơ là phải có luật thơ ở thời đại mới này nữa , cái xưa chỉ là hoài niệm mà ko có thực tiễn. Hoài niệm thì người ta có thể ghi vào sử sách , cho vào bảo tàng để thế hệ sau đọc , chiêm ngưỡng và học tập nâng cao lên chứ ko phải là để sử dụng .

Thưa quý vị

Nhân tiện tôi xin phép góp một vài ý kiến nhỏ, có thể làm không làm vừa lòng một vài người , nhưng mình cũng có một vài mấu chốt để phân biệt thế nào là thơ Đường,thế nào là thơ mới và thế nào là thơ tự do.

1./ Về thơ đường như quý vị đã biết rồi , bị gò bó luật lệ , niêm luật rất nghiêm khắc. Sở dĩ thơ Đường còn tồn tại đến ngày nay bởi vì sự thâm thuý, sự khó khăn đặc thù của thơ Đường. Người yêu thơ Đường thích thú trong sáng tác bởi cái khó khăn , khắc nghiệt của nó về luật lệ

2./ Thơ mới

Là loại thơ rất phóng khoáng về luật. Nhưng 100% loại thơ mới đều theo môt quy luật căn bản đó là GIEO VẦN.
Thơ mới cũng có đầy đủ các thể như:
Thơ 2 chữ
Thơ 3 chữ.
Thơ 4 chữ
Ngũ ngôn tứ tuyệt.
Ngũ ngôn trường thiên.

Thất ngôn tứ tuyệt.
Thất ngôn trương thiên.

Thơ 8 chữ.

Tất cả các loại thơ này đều có quy luật gieo vần
Đặc biệt đối với thể thơ ngũ ngôn, thất ngôn tứ tuyệt , thơ mới vẫn giữ nguyên bằng trắc như thơ đường, chỉ phóng khoáng hơn là không có hai câu đối.

Ví dụ 1 :

Thế Lữ

Giây phút chạnh lòng

Tặng tác giả Đoạn tuyệt


“Anh đi đường anh, tôi đường tôi
Tình nghĩa đôi ta có thế thôi
Đã quyết không mong sum họp mãi
Bận lòng chi nữa lúc chia phôi?

“Non nước đang chờ gót lãng du
Đâu đây vẳng tiếng hát chinh phu
Lòng tôi phơi phới quên thương tiếc
Đưa tiễn anh ra chốn hải hồ

Vẫn giữ nguyên luật bằng trắc cửa thơ Đường, 4 câu trên luật bằng BTBB, 4 câu dưới TBTB

Ví dụ 2:

Huy Cận
Tràng giang
Bâng khuâng trời rộng nhớ sông dài

H.C.

tặng Trần Khánh Giư


Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp
Con thuyền xuôi mái nước song song,
Thuyền về nước lại, sầu trăm ngả;
Củi một cành khô lạc mấy giòng.

Lơ thơ cồn nhỏ gió đìu hiu,
Đâu tiếng làng xa vãn chợ chiều.
Nắng xuống, trời lên sâu chót vót;
Sông dài, trời rộng, bến cô liêu.

Vẫn giữ nguyên luật bằng trắc của thơ Đường 4 câu trên TBTT, 4 câu dưới BTBB

Ví dụ 3

Huy Cận
Xuân
Luống đất thơm hương mùa mới dậy,
Bên đường chân rộn bước trai tơ.
Cây xanh cành đẹp xui tay với;
Sông mát tràn xuân nước đậm bờ.
Ồ những người ta đi hóng xuân;
Cho tôi theo với, kéo tôi gần !
Rộn ràng bước nhịp hương vương gót,
Nhựa mạnh tuôn trào tưởng dính chân.

Bắt gặp mùa tươi lên rún rẩy,
Trong cành hoa trẻ, cổ chim non.
- Có ai gửi ý trong xuân cũ,
Đất nở muôn xuân vẫn chẳng mòn.

Vẫn có nguyên tắc căn bản của nó, khi ta để ý thể thơ của nó vẫn giữ nguyên luật bằng trắc của thơ Đường, chỉ khác là không có 2 câu đối - toàn bài TBTT

Ví dụ 4

Thơ ngũ ngôn trường thiên

Lưu Trọng Lư
Tiếng Thu
Em không nghe mùa thu
Dưới trăng mờ thổn thức?
Em không nghe rạo rực
Hình ảnh kẻ chinh phu
Trong lòng người cô phụ ?
Em không nghe rừng thu,
Lá thu kêu xào xạc,
Con nai vàng ngơ ngác
Đạp trên lá vàng khô ?

Ví dụ 5
Xuân Diệu

Anh đã giết em
Anh đã giết em, anh chôn em vào trái tim anh
Từ đây anh không được yêu em ở trong sự thật
Một cái gì đã qua, một cái gì đã mất
Ta nhìn nhau, bốn mắt biết làm sao ?
Ôi ! Em mến yêu ! Em vẫn là người anh yêu mến nhất.
Cho đến bây giờ ruột anh vẫn thắt
Tim anh vẫn đập như vấp thời gian,

Nhớ bao nhiêu yêu mến nồng nàn,
Nhớ đoạn đời hai ta rạng rỡ
Nhớ trời đất em cho anh mở

Thể thơ Mới có quy tắc là gieo vần

Thơ Tự Do

Là loại thơ không giới hạn số câu số chữ và không một quy luật nào cả và cách gieo vần.

Vài ý kiến nhỏ, mong được quý bạn bổ túc thêm cho
Trân trọng
Trần Mạnh Hùng

Xin lỗi bà con nhé!
Nếu tôi phải trả lời một số bài viết cho tôi ở trên này chắc mất đứt một ngày.
Vấn đề thì nhỏ thôi, không to tát gì cả, đây là một vài nhận xét chung, có khi tranh luận tý cho vui vẻ thôi nhé.
1. Thấy rằng nhiều người trên này trọng cái danh thơ của mình nhưng hỏi thật là không biết nó để làm gì cho đời không?( hỏi câu này hơi phí phạm vì ít người trả lời, tôi nghĩ thế!)
2. Liệu mọi người có ôm khư khư những cái đã cũ không? ( Câu này chắc nhiều người trả lời và chắc chắn sẽ tiếp tục bảo vệ những khuôn phép cũ ) Nhưng có ai dám nói mình làm theo những cái cũ là hay không? Post thử cho tôi thưởng thức một vài bài hay của bạn được không?
3. Thấy mội vài người rất hay khoe danh, tôi sẽ lần lượt chỉ ra đích xác ai, và có một vài ý phân tích cụ thể thơ họ. Nhưng chỉ dám hỏi nhỏ một câu là: Mọi người có tung hô nhau quá không khi có những bài thực mà nói là rất nhạt nhẽo?( mai tôi sẽ mất chút công phân tích một số bài kiểu như thế và có trích dẫn tung hô) Vậy có phải mọi người đang ảo tưởng về mình không?

Còn tôi vẫn thấy rằng Thơ mà phải dạy cách làm thì Thơ mất hồn vía đi nhiều, nhất là trói buộc trong những khuôn phép cũ không mấy hợp thời. Xin hỏi nhỏ một câu rằng, tất cả các bạn trên vừa phản đối hay đả kích tôi đã chắc rằng thơ mình không có vấn đề và đã rất hay không?

Vui vẻ thôi nhé, VTA không có dụng ý ji2 xấu khi bước chân vào chỗ này chơi, biết đâu lại tìm được vài người bạn tri kỷ cũng chẳng biết chừng.

chà...vậy có nghĩa là còn tranh luận dài dài hén...:) nếu có thể sang phòng bình luận...hoặc phòng..tán dóc để cùng nhau nói thì hay hơn...:).... vườn thơ thì nên để cho nó có 1 không khí của thơ...bạn ạ...!

mà tranh luận hơn thua làm gì, hay dỡ làm gì...ngay cả Xuân Diệu, Nguyễn Bính..v.v. nổi tiếng thế mà có khi chính dv đọc thơ họ cũng có vài bài dv không thấy thích... nên đâu có nghĩa là hễ là thi sĩ thì đặt bút xuống là thơ hay, cũng đâu có nghĩa là người không là thi sĩ thì...thơ sẽ dỡ hoàn toàn.....trái cùng 1 cây còn có trái bị sâu, bị chát nữa cơ mà....

nếu bạn cảm thấy không thích với cách dùng chữ viết thơ của các bạn trong thư quán này thì...bạn nên tìm những trang web khác mà tung hoàn ngang dọc cho thỏa chí , hoặc nếu bạn vào đây để cũng như mọi người, viết thơ....kết bạn thì bạn tự nhiên mở một topic cho bản thân mình, rồi tùy theo thơ của bạn mà các bạn khác đến làm quen, chia sẻ.....chứ còn việc bàn luận thơ hay, thơ dỡ, cách thơ thế nào đúng thế nào sai, dv nghĩ các bạn trong này chắc không ai muốn quan tâm đến làm gì trong khi cái danh "thi sĩ ảo" đó chẳng có ích gì với cuộc sống thực tế bề bộn cả....

Vậy nhá bạn, nếu muốn bàn tiếp việc thơ văn thì tụi mình sang phòng bình luận hoặc tán dóc mở một topic nói nghe chơi :) được không? Nhưng nói chơi cũng có khi làm phiền lòng người khác lắm.....Đã vào net rồi thì có ai lại muốn tự dưng bị người ta phiền đâu...:) nên dv nghĩ tốt hơn hết là nên lấy vui làm chính....., tranh hay dỡ, hơn thua làm chi hong biết á...!

cuối cùng, dv không biết là...sự việc đến đây có nên chấm dứt không...Theo ý riêng của dv thì nên chấm dứt ngay lập tức mọi vấn đề tranh chấp...nếu có một post nào tiếp thêm post của dv mà liên can đến vấn đề trên thì dv mạng phép xóa hoặc....dời sang phòng lưu trữ ngay........ lý do....sự việc không liên quan gì đến tinh thần và mục đích của phòng thơ sáng tác.( bất kể là bài viết của thành viên nào ngoại trừ Mod của vườn thơ ...đều sẽ được dv xóa và dời đi hết ...để chấm dứt việc bàn luận tranh chấp không đáng ở trên ...) ..Chị Huyền Băng và các mod khác....nếu thấy dv quá đáng thì cho dv biết...:) nhưng thực sự chúng ta không nên bàn về vấn đề này trong box thơ sáng tác của chúng ta nữa.... Các bạn góp ý kiến nhau thì xin hãy tế nhị dùng PM để tránh việc nhạy cảm không đáng....

p/s nếu các Mod của "vườn thơ sáng tác" khác thấy dv không kịp xóa bài, thì xin xóa hộ dv những bài thuộc dạng tranh chấp hay bình luận kiểu như trên nhé!...( để không đi ngược lại với mục đích và tinh thần hoà nhã trong box thơ sáng tác của thư quán tụi mình .......! )

Trích đoạn: VuTuanAnh

Chủ topic không hài lòng thì vô tư rồi, thế tôi cũng không hiểu có bao nhiêu người hài lòng với topic này? Tôi đăng ký ở đây cũng đã lâu lâu, hôm nay mới qua chơi. Thấy bùn cười cho việc này. Tôi xin phép luôn là sẽ mở một topic bàn về thơ kỹ thuật hay không kỹ thuật như kiểu tranh luận của mấy tay photo là PS hay không PS vậy. Thân! Tôi luôn vui nếu ai đó dám đối diện với ý kiến trái mình.

Thân gởi bạn Vũ Tuấn Anh

Thưa bạn, bạn là người mới, tôi là người cũ - thành viên của vnthưquán - và lẽ tất nhiên người cũ bao giờ cũng đón tiếp nồng hậu , chia sẻ những gì hiểu biết vói người mới để cùng nhau hoà nhập chung vui trong tinh thần hoà ái văn thơ. Chúng tôi hoan nghênh bạn vào bất cứ topic nào của bất cứ ai mà bạn thích để post bài viết của mình mục đích trao đổi tâm tình vói nhau trên văn chương , thi phú.
Nhưng thưa bạn , khi đọc những dòng chữ bạn viết , tôi đã thất vọng về bạn mà trước kia tôi nghĩ rằng bạn là một người hoà ái, chững chạc, ăn nói dịu dàng rất xứng đáng làm bạn với chúng tôi. Và tôi càng thất vọng hơn về về tư cách, bạn đã thách thức chúng tôi khi bạn nói rằng : "Tôi luôn vui nếu ai đó dám đối diện với ý kiến trái mình." Thưa bạn, bạn nghĩ bạn là ai??? Khi bạn nói chữ " DÁM " Bạn là Ông Hoàng, hay Bà Chúa , hay bạn là đại văn hào, đại thi sĩ, Dù là bạn là gì đi nữa cũng không nên nói lên câu Cao Ngạo, coi trời bằng vung làm mất đi phẩm giá của mình. Thưa bạn, Tôi tình nguyện DÁM đứng đối diện với Ý KIẾN TRÁI với bạn.
Tôi xin nhường bạn đưa bất cứ đề tài về văn chương , thi phú ra thảo luận
( Xin nhớ rằng trên tinh thần hoà nhã )
Trân trọng chào bạn
Trần Mạnh Hùng