Chiều đó ông Phước đã thông báo cho mọi người biết trong cuộc họp đúc kết công việc hôm ấy sẽ có một việc quan trọng cần bàn. Theo cách sinh hoạt quen thuộc của tập đoàn 9, bất cứ cuộc họp nào đã được thông báo nhấn mạnh như vậy ít ai dám không dự vì sợ bị phê bình. Tất nhiên, cuộc họp đã diễn ra với số người tham dự đông hơn thường lệ.
Tới mục bình điểm, ông Nhiêu vẫn là người đưa ra nhận xét của ông trước tiên:
- Thưa tất cả bà con, theo tôi nhận xét thì hôm nay công việc cũng chẳng khác mọi ngày. Về công điểm, tôi thấy cũng chẳng có gì để thay đổi!
Mọi người chưa kịp vỗ tay như thường lệ anh Sự đã chận lại:
- Khoan, tôi nghĩ có thể có một ít thay đổi. Thưa bà con, theo lệ từ trước, chúng ta có nhiệm vụ phải khuyến khích những người làm việc tiến bộ để làm gương cho kẻ khác. Trong thời gian nhổ mạ vừa qua tôi nhận thấy chị Diệu Ngọc đã tỏ ra rất xuất sắc, tôi nghĩ việc này tốt thì việc khác cũng có thể tốt. Xin bà con cho biết trong việc cấy lúa chị ấy đã làm việc như thế nào?
Bà Dục nghe hỏi liền đứng dậy phát biểu ngay:
- Thưa tập đoàn, bà Diệu Ngọc quả thật rất xuất sắc trong việc nhổ mạ. Nhưng bà ấy đã được cho ăn điểm cao hạng nhất, đó cũng là sự khuyến khích rồi! Còn việc đi cấy, tôi thấy bà ấy vẫn bình thường, không tiến bộ bao nhiêu.
Ông Nhiêu tiếp lời:
-Là người thường theo dõi việc làm của các đoàn viên, tôi cũng có nhận xét giống như chị Dục, nghĩa là việc cấy lúa của cô Diệu Ngọc có thể có tiến bộ nhưng không đáng kể. Tôi nghĩ cô Diệu Ngọc cần cố gắng thêm nữa trong việc ấy, bao giờ thấy cô tiến bộ tập đoàn sẽ đề nghị tăng công điểm cho cô.
Ông Nhiêu nói xong thì ông Phước hỏi:
- Bà con còn ai có nhận xét nào khác không?
Quá bất ngờ trước cách làm việc của tập đoàn, tôi cảm thấy mình quê hết sức. Tôi rất lo sợ những người cùng cánh với bà Dục sẽ đưa ra thêm những nhận xét tán trợ bà ta làm tôi quê thêm. Nhưng may không có ai đưa tay phát biểu nữa. Anh Sự lại lên tiếng:
- Nếu không còn ai có ý kiến nữa, xin chị Diệu Ngọc cho biết ý kiến!
Anh Sự cố ý giúp tôi hay định đem tôi ra làm trò hề? Lâu nay khi đi cấy người ta thường cắt tôi cấy chung với mấy người bạn mà người ta cho là vụng về chuyên cấy những miếng ruộng chẹo hoặc những khoảnh ruộng cấy hôm trước còn thừa lại. Những mảnh ruộng thừa ấy trông qua tưởng chẳng bao nhiêu nhưng kỳ thật có khi lại rộng hơn người ta ước đoán nhiều. Điểm công thì cứ áp đặt trước. Tôi biết rõ những thiệt thòi đó nhưng vì muốn yên thân nên tôi vẫn cúi đầu làm việc. Thỉnh thoảng tôi mới được đứng cấy chung với những người được coi là cấy giỏi. Những lúc ấy tôi đã ngầm nhận xét, so sánh. Tôi biết chắc những người tiêu biểu ấy cấy cũng chẳng hơn tôi bao nhiêu! Bây giờ nghe bà Dục cũng như ông Nhiêu đều phát biểu những lời cố tình dìm tôi, thấy không thể nhịn được nữa, tôi bèn nói toạc ra:
- Thưa bà con, tôi đã cố gắng hết mình rồi làm sao cố gắng thêm nữa? Dĩ nhiên, tôi tự thấy mình làm việc tiến bộ lắm chứ. Sở dĩ các người không thấy tôi tiến bộ vì các người cứ bắt tôi cấy những miếng ruộng còn sót lại, chỗ này một khoảnh, chỗ kia vài ba lối làm sao các người ước tính cho chính xác? Xin tập đoàn cử những người mà tập đoàn cho là cấy giỏi ấy đi cấy những mảnh ruộng thừa đó một vài lần thử xem sao?
Nhiều người thấy tôi phản ứng mạnh thì ngạc nhiên lắm. Chờ tôi nói xong anh Sự tiếp lời:
- Như vậy là chị Diệu Ngọc không đồng ý với số điểm khi đi cấy mà tập đoàn đã bình cho chị phải không? Tôi nghĩ dưới thời đại dân chủ này, việc gì chúng ta có thể làm sáng tỏ được nên làm ngay. Tôi đề nghị tập đoàn tổ chức một cuộc cấy thi để phân định cao thấp giữa các thợ cấy. Nếu quả thật chị Diệu Ngọc cấy không thua sút những người cấy giỏi tập đoàn sẽ nâng công điểm của chị lên. Có thể không phải chỉ có một mình chị Diệu Ngọc ấm ức mà còn nhiều người khác cũng ấm ức như vậy. Tôi đề nghị những ai cảm thấy mình bị bình điểm bất công cứ tham dự cuộc thi này. Dĩ nhiên là phải thi với những người cấy giỏi. Bà con đồng ý không?
Nhiều người hô đồng ý và vỗ tay bôm bốp. Mới nghe nói đến chuyện thi cấy tôi cũng hơi nhợn nhưng thấy nhiều người ủng hộ đề nghị ấy tôi lại vững tâm.
Ông Nhiêu liền đứng lên phát biểu:
- Thưa bà con, tôi thấy tổ chức một cuộc thi cấy lúa không phải dễ dàng gì! Nào lựa người chấm thi, ít lắm cũng phải ba người, nào những đoàn viên khác ham theo dõi sẽ mất công bỏ việc... Chỉ vì muốn vừa ý một cá nhân mà phải làm mất nhiều công sức của tập đoàn thì thật không nên. Lúc này tập đoàn đâu có rảnh rang để làm những chuyện tào lao đó? Tôi khuyên cô Ngọc nên tin tưởng vào sự sáng suốt của ban tự quản. Nếu thấy cô làm được việc tự nhiên người ta sẽ nâng điểm cô lên chứ đâu cần đòi hỏi vu vơ như vậy?
Anh Sự nói:
- Ý kiến của của bác Nhiêu cũng có lý. Nhưng tôi nghĩ cuộc thi có thể không làm mất bao nhiêu thì giờ đâu! Lại tạo thêm nguồn hào hứng cho các xã viên làm việc nữa! Bây giờ tôi hỏi, có bao nhiêu người muốn thi để biết rõ năng lực của mình, để được nâng công điểm?
Tưởng như lúc anh Sự mới đưa ra đề nghị thi cấy, tôi nghĩ chắc vì quyền lợi, sẽ có rất nhiều người dự thi. Nào ngờ nghe hỏi xong nhìn lại chỉ có một mình tôi đưa tay! Tôi cảm thấy quê quá! Có lẽ những người khác nghe phải thi với mấy tay cấy nhà nghề thì mất hết tinh thần nên rút lui. Ông Nhiêu thấy tôi có vẻ lúng túng bèn nói:
- Cô Ngọc đã tự cho mình là cấy lúa không kém ai, vậy tôi đề nghị chị Dục và chị Nghĩa cấy thi với cô xem mèo nào cắn mỉu nào? Bà con có đồng ý không?
Mọi người lại vỗ tay vang lên. Rõ ràng là ông Nhiêu cố ý uy hiếp tinh thần tôi. Ông muốn tôi phải cấy thi với hai người cấy giỏi nổi tiếng! Mặt khác ông lại gán cho tôi câu "tự cho mình là cấy lúa không kém ai" để khích hai bà kia thêm tự ái, họ sẽ cố sức để hạ tôi. Tôi cũng thấy mất tinh thần thật. Nhưng đã lỡ phóng lao phải theo lao chứ biết làm sao? Thấy tôi nhận lời cấy thi, nhiều người trong tập đoàn đã hết lời động viên tôi. Nhất là chị Lâm và chị Hiền cứ quả quyết rằng tôi sẽ thắng. Khi đã về tới nhà chị Lâm còn nói:
- Cô Ngọc đừng sợ! Tôi tin chắc cô sẽ thắng! Tôi hay cấy gần cô tôi biết mà!
Những lời động viên ấy đã khiến tôi càng tự tin.
Sáng hôm sau, vừa ra ruộng đã thấy ông Phước, ông Nhiêu và anh Sự cắm nọc giăng dây sẵn sáu lối cấy trên một thửa ruộng. Những bó mạ cũng đã được rải ra sẵn trên các lối cấy đó. Những thợ cấy khác đều đứng quanh đấy để xem. Khi ba thí sinh đã bước xuống ruộng trong tư thế sẵn sàng, ông Phước tuyên bố:
- Ba bà nghe cho rõ đây. Chúng tôi đã phân sẵn một lối cấy sáu hàng lúa. Mỗi người sẽ cấy hai lối. Các bà phải gắng đạt các tiêu chuẩn sau đây: cấy nhanh, cấy thẳng hàng ngang cũng như hàng dọc, cây lúa phải được bám chặt vào bùn, không bị nổi lên khi nước xao động mạnh. Chuẩn bị sẵn sàng: Bắt đầu!
Thế là ba người chúng tôi ra sức trổ tài trước sự chứng kiến của mọi người. Kết quả bất ngờ là tôi và bà Nghĩa đã về đích cùng lúc, bà Dục chậm hơn ba hàng lúa chiều ngang, tức 18 bụi lúa. Sau khi quan sát khá kỹ sáu luống cấy ông Nhiêu, ông Phước và anh Sự tụ lại bàn bạc với nhau một hồi. Cuối cùng ông Phước tuyên bố:
- Sau khi nhận xét kỹ, chúng tôi xin đưa ra kết luận như sau: Về mặt cấy nhanh, bà Nghĩa và bà Ngọc đã về đích trước một lượt, bà Dục chậm hơn một chút. Nhưng về mặt kỹ thuật chúng tôi thấy các luống cấy của bà Dục lại thẳng, đều đặn hơn các luống cấy của bà Nghĩa và bà Ngọc. Lấy ưu và khuyết bù đắp nhau, ban giám khảo đã nhất trí chấm ba người được điểm ngang nhau! Xin bà con biểu dương ba thí sinh một tràng pháo tay!
Tiếng vỗ tay lại vang lên một loạt. Thế rồi mọi người ai trở lại công việc nấy.
Khi nghỉ giải lao, nhiều người đã xúm lại vui vẻ chúc mừng tôi. Tôi hỏi chị Lâm:
- Tại sao chị Lâm và chị Hiền lại dám tin chắc em cấy không thua các bà ấy?
Chị Lâm lắc đầu cười:
- Tin gì nổi mà tin! Thật sự tôi và cô Hiền sợ cô mất tinh thần nên cứ nói đại như vậy để khích lệ cô thôi! Không ngờ cô lại cấy kịp họ thật! Huề như vậy cũng là thắng lợi lớn cho cô rồi!
Ông Phước gặp tôi cũng kể công:
- Cô Ngọc thấy tôi bày cho ông Sự cái mẹo hay không? Tôi chỉ muốn giúp ngầm cô Ngọc nên cứ để ông Sự làm sao thì làm. Chắc cô hiểu ý tôi chứ!
Dĩ nhiên tôi hiểu. Hiểu cả trong bụng ông muốn gì nữa. Tôi trả lời:
- Cám ơn ông trưởng, thế từ nay tôi có được nâng công điểm lên không?
- Tôi sẽ lo giúp cô điều đó!
Kể từ ngày ấy tập đoàn thường bình công điểm của tôi ngang ngửa với hạng lao động tốt như chị Lâm, bà Huy... Ông Nhiêu cũng như những bà kia có lẽ không vui lắm nhưng kết quả hiển nhiên như vậy họ làm gì được? Dần dần những người trước kia hay chê bai, mai mỉa tôi cũng đổi thái độ cởi mở với tôi hơn. Chính ông Nhiêu cũng quên dần việc khuyến khích tôi đi vùng kinh tế mới như trước.
Nói chung, lúc này làm việc với tập đoàn tôi đã thấy có phần nào dễ chịu...
Thấm thoát mùa cấy đã qua, tập đoàn bắt đầu việc chăm nước, bón phân, làm cỏ. Chẳng bao lâu sau xã Thiện Trường đã có một cánh đồng lúa mênh mông xanh rờn trông rất ngon mắt. Nông dân ai nấy đều phấn khởi đợi lúa trổ đòng...
