Ngày tôi trở về cố hương, bầu trời Florida đầy mây đen u ám. Thử thách quân dịch đầu tiên đối với tôi hóa ra lại là việc cầm súng bảo vệ mái nhà.
Suốt mười năm trở lại đây nước Mỹ sống trong hòa bình với tất cả các quốc gia khác. Bàn tay sắt của “Bố già Hicori”* đã là mối kinh hoàng cho người da đỏ ở biên cương. Hơn mười năm nay người da đỏ đã chấm dứt những vụ trả thù, vùng biên giới hoàn toàn yên tĩnh. Nhưng cuối cùng, cái status quo* yên bình ấy cũng phải bước vào đoạn chót.
Người da đỏ lại nổi dậy bảo vệ quyền lợi của mình, họ nổi lên ngay ở cái nơi không ai ngờ tới - không phải dọc biên cương phía Tây xa xôi, mà ở ngay giữa Florida này. Phải, từ nay Đất nước Ngàn hoa đã trở thành bãi chiến trường tàn khốc, là sân khấu cho thảm kịch súng đạn và máu lửa.
“Bố già Hicori” (hicori: thiết hồ đào - loại hồ đào vỏ rắn như sắt) - biệt danh của Andru Jexon (1767 -1845). Tổng thống Mỹ hai nhiệm kỳ 1829 -1837. Andru Jexon là kẻ thù tàn bạo của các bộ lạc da đỏ.
hiện trạng (tiếng la tinh).
Đến đây cũng nên có đôi lời về quá khứ Florida, một khi cuốn truyện trên tay bạn dựa trên những sự kiện lịch sử chuẩn xác.
Năm 1821, người Tây Ban Nha đã cuốn cờ trên các đồn tiền tiêu Thánh Augustin và Thánh Marc. Dân da đỏ đã đẩy người Tây Ban Nha lui dần khỏi những lãnh thổ bao la trên đất nước họ, buộc người Tây Ban Nha phải co cụm vào các cứ điểm pháo đài. Các đồn điền, trang trại mênh mông của người Tây Ban Nha biến thành những đống hoang tàn, đổ nát, bò ngựa vô chủ lang thang khắp các xavanna.
Nhưng người da đỏ không làm chủ lãnh thổ mà họ giành lại được bao lâu. Những sắc dân da trắng khác, không thua kém họ về sức mạnh và lòng can đảm, đã tràn từ phương bắc xuống. Người da đỏ thấy rõ không sớm thì muộn họ cũng sẽ phải rời bỏ vùng đất của mình.
Họ cũng đã một lần đụng độ với người da trắng. Những kẻ xâm lăng tràn vào lãnh thổ họ dưới sự chỉ huy của một quân nhân cứng rắn mà giờ đây đang ngồi ghế Tổng thống Hoa Kỳ*. Lần ấy họ đã thảm bại và buộc phải lùi xuống phía nam, vào sâu giữa bán đảo. Đến đó thì họ được bảo đảm quyền bất khả xâm phạm. Bản hiệp định ký kết trong không khí trang trọng, kèm theo những cam kết cũng rất trang trọng đó đã bảo đảm quyền hạn của người da đỏ đối với lãnh thổ mới rời đến. Và người da đỏ tha phương đã bằng lòng.
tức Andru Jexon.
Than ôi! Hiệp ước giữa kẻ mạnh và kẻ yếu bao giờ cũng chỉ là thứ ước lệ lâm thời, và nếu kẻ mạnh muốn thì mớ giấy đó sẽ bị xé ngay tức khắc.
Những người da trắng phiêu lưu đã đến định cư ngay gần tô giới da đỏ. Họ lùng sục, thăm dò vùng đất bên kia, nhận thấy đất đai thật phì nhiêu, tha hồ trồng lúa, trồng bông, trồng chàm, mía, ôliu và cam... Thèm khát vùng đất ấy, tham vọng của họ không gì kìm lại được. Và hơn thế, họ quyết định đất ấy sẽ phải về tay họ.
Đúng là đã có hiệp ước, nhưng họ nào lý gì đến nó! Hiệp ước với họ chẳng nghĩa lý gì, nhất lại là hiệp ước ký với người da đỏ.
Người cha vĩ đại* cũng chẳng nguyên tắc gì hơn, ủng hộ ngay kế hoạch đó.
“Tuyệt lắm! - Bố già nói. - Phải chiếm ngay đất đai của dân da đỏ mới đến. Họ phải dời đi chỗ khác. Chúng ta phải kiếm cho họ một chỗ ở vùng bình nguyên rộng lớn phía Tây. Ra đó tha hồ rộng chỗ săn bắn. Họ sẽ vĩnh viễn làm chủ vùng đất đó”.
“Không, - người da đỏ xeminol* phản đối. - Chúng tôi không muốn di cư. Chúng tôi hài lòng với mảnh đất này, chúng tôi yêu quí nó và không muốn đi đâu hết!”.
“Vậy là các người không chịu tự giác chuyển đi phải không? - Bố già nói. - Thế cũng được. Nhưng chúng ta là kẻ mạnh, các người là kẻ yếu. Chúng ta bắt các người phải đi!”
Nếu như đó không phải là nguyên văn câu nói của Andru Jexon thì tinh thần chủ yếu của nó hoàn toàn đúng như vậy.
Một biệt danh khác của Andru Jexon.
“Xeminol" có nghĩa là “tha phương”.
Nhưng ở đời còn có dư luận xã hội, và điều quan trọng là phải xoa dịu được nó. Ngay đến các bạo chúa cũng không muốn phá luật công khai. Trong trường hợp ta đang nói trên quyền lợi của đảng phái đóng một vai trò còn quan trọng hơn dư luận thế giới nhiều. Vì thế phải khoác cho những hành động của đảng đó dù chỉ một cái vỏ hợp pháp.
Vấn đề là phải tìm được một nguyên cớ khả dĩ lọt tai để ép dân da đỏ đi sang vùng khác. Lý do cũ rích cho rằng dân da đỏ chỉ biết săn bắn chứ không biết canh tác đất đai xem ra không dùng được nữa. Thực ra lý do đó chỉ là sự bịa đặt hoàn toàn. Người da đỏ không chỉ săn bắt, họ còn biết làm ruộng. Phương thức canh tác của họ có thể còn rất thô sơ, lạc hậu, nhưng không lẽ vì thế mà đuổi họ đi?
Lý do không ổn, song kiếm cớ khác cũng chẳng khó khăn gì. Viên đại diện ma giáo mà Bố già Hicori phái đến với người da đỏ đã nhanh chóng tìm ra mánh khóe. Là một trong những chuyên gia hạng nhất về nghệ thuật “gây rối”, hắn đã áp dụng biện pháp đó một cách cực kỳ hoàn hảo.
Chẳng bao lâu sau dư luận đã ồn ào xung quanh những tội ác dã man của người da đỏ. Bắt trộm gia súc, đốt phá đồn điền, trấn lột, thảm sát khách du lịch - tất cả những cái đó tuồng như đều do “bọn mọi đỏ” gây ra. Báo chí biên giới vốn luôn sẵn sàng kích động phẫn nộ và thù địch trong dân chúng đã không bỏ lỡ dịp thổi phồng những tin đồn đại vô căn cứ đó. Và chỉ ít lâu sau cả nước đã sôi sục một mối căm thù khủng khiếp đối với người da đỏ tha phương.
“Giết chết bọn dã thú mọi rợ! Tống cổ chúng đi! Đuổi, đuổi chúng sang phía Tây!”- đâu đâu cũng nghe những lời hò hét đại loại như vậy.
Khi các công dân Mỹ bộc lộ một nguyện vọng nào đó thì nói chung nó đều có hy vọng được thực hiện nhanh chóng, nhất là nếu nó trùng hợp với quan điểm của chính phủ. Trường hợp này cũng vậy, và đích thân nhà nước đứng ra bắt tay vào việc. Nhưng còn hiệp ước? Không nên trắng trợn xé bỏ hiệp ước ngay trước mắt bàn dân thiên hạ! Vậy làm sao để qua mặt cái hiệp ước trở ngại kia?
Có gì đâu! Hãy triệu tập các tù trưởng da đỏ lại, thuyết phục họ hủy bỏ hiệp ước đã ký. Các thủ lĩnh da đỏ cũng là người, họ cũng nghèo, thậm chí có nhiều kẻ đam mê rượu chè ghê gớm. Cứ mua chuộc là xong. Sau đó thì đưa ra một hiệp ước mới, lời văn mập mờ, những con thú hoang ngu dốt kia làm sao biết được mánh khóe tinh vi đó. Chỉ còn việc bảo họ hạ bút ký nữa là xong!
Người ta đã làm đúng như vậy. Ngày 9 tháng 5 năm 1832 các thủ lĩnh da đỏ đã tập họp đông đủ để hội đàm bên bờ sông Oclavaha. Và họ đã bán đứng mảnh đất của cha ông!
Sự kiện đó được báo chí loan tin khắp thế giới. Song đó là sự bịa đặt hoàn toàn. Cuộc đàm phán thực tế không đủ mặt các thủ lĩnh, có chăng đó chỉ là cuộc họp của những kẻ phản bội, những kẻ bị mua chuộc. Và cả những người bị lường gạt, dọa dẫm. Thật không có gì đáng ngạc nhiên khi các bộ lạc da đỏ không chịu công nhận bản hiệp ước ký kết lén lút và lừa bịp.
Tuyệt đại đa số dân da đỏ bác bỏ hiệp ước mới, nhiều thủ lĩnh chối phắt là họ không hề ký vào bản hiệp ước, trong đó có Đại thủ lĩnh Onopa. Số thủ lĩnh khác thừa nhận là họ có ký, song tuyên bố đó là do sức ép. Chỉ có một vài thủ lĩnh mạnh nhất mới ngang nhiên thừa nhận đã ký vào bản hiệp ước, đó là Omatla, Đất Sét Đen và Đại Chiến Binh.
Tất cả các bộ lạc đều nghi ngờ, coi họ là những tên phản bội, và điều đó hoàn toàn xác đáng. Mạng sống của các thủ lĩnh đó giờ đây rất mong manh, ngay đến những tay chân thân cận nhất cũng không tán thành hành động phản trắc của họ.
Thể chế chính trị của người da đỏ mang tính cộng hòa thuần chất và thực sự dân chủ. Người da đỏ sống theo bộ lạc riêng, địa bàn khá xa nhau và không phụ thuộc nhau về mặt chính trị. Mặc dù giữa các bộ lạc có quan hệ thật sự thân thiện, hữu hảo, song họ không có một chính quyền chung đủ thẩm quyền cai trị tất cả. Người da đỏ có “Đại Thủ Lĩnh”, song không thể coi đó là một ông vua, vì “mico” trong tập tục da đỏ chưa bao giờ có quyền lực như một vị hoàng đế.
Mico thuần túy chỉ là người đứng đầu bộ lạc, quyền lực hoàn toàn có tính chất danh nghĩa. Ông ta không có quyền hạn gì đối với sinh mạng và tài sản của công dân trong cộng đồng. Đôi khi chính các thủ lĩnh lại không phải là người giàu có, trái lại, họ rất nghèo. Do hào phóng, từ thiện hơn người, họ có thể phân phát tất cả tài sản của cá nhân mình, chính vì lẽ đó mà hiếm khi họ giàu. Họ ăn mặc xuềnh xoàng, thậm chí nhiều chiến binh bình thường còn diện hơn cả thủ lĩnh.
Mico cũng không có quyền định ra hình phạt. Việc đó chỉ riêng tòa án mới được quyền định ra. Tôi xin mạnh dạn khẳng định rằng hình phạt của người da đỏ công bằng hơn nhiều so với những bản án do chính tòa án tối cao của thế giới văn minh định ra.
Những “tên mọi đỏ” thực chất là như vậy.
Những “kẻ hoang dã” đó đang bị người ta mưu toan tước đoạt quyền sống, mưu toan xua đuổi khỏi mảnh đất quê hương đến nơi hoang sơ, cằn cỗi, mưu toan tàn sát như giết một bầy ác thú ghê tởm!
Không có từ nào khác hơn từ đó, đúng nghĩa là “bầy ác thú”, bởi lẽ người ta mang cả chó săn để săn lùng, xua đuổi họ!